Hunted (Μάρτυς του εγκλήματος/Ο κυνηγημένος)

Απλή περιπέτεια με πολλή κυνηγητό, τρέξιμο, κακουχίες και πείνα για το πρωταγωνιστικό ζευγάρι. Ο σκηνοθέτης Charles Crichton βρίσκει και την αφορμή σε μερικές νυχτερινές σκηνές να παίξει με τις σκιές και να δώσει ένα τόνο α λα γερμανικού εξπρεσιονισμού. Ο κυνηγημένος είναι ο νεαρός Dirk Bogarde, σε έναν από τους πρώτους του πρωταγωνιστικούς ρόλους. Στο κατόπι του η αστυνομία. Δίπλα του θα βρεθεί ένα επτάχρονο, ορφανό παιδί, που το έσκασε από το σπίτι της ανάδοχης οικογένειάς του, για να αποφύγει την καθημερινή τιμωρία του πατριού (το λέμε και παιδική κακοποίηση στις μέρες μας). Στην αρχή ο μικρός θα είναι βάρος στον Bogarde, στην πορεία όμως θα νοιαστεί γι'αυτόν ως άλλος πατέρας. Στις ΗΠΑ τιτλοφορήθηκε ως "The stranger in between". Ο μικρός της ταινίας Jon Whiteley εμφανίστηκε σε άλλα πέντε-έξι έργα τη δεκαετία του '50 οπότε και αποσύρθηκε από το σινεμά, σπούδασε και έγινε γνωστός ιστορικός τέχνης.

Clash by Night

Έρωτες και πάθη σε ένα ψαροχώρι της Αμερικής. Η γεροντοκόρη Barbara Stanwyck επιστρέφει στο πατρικό της και αποφασίζει να παντρευτεί τον ώριμο Paul Douglas, έναν ψαρά με δικό του καράβι, καλό εισόδημο, αλλά και λίγο αγαθό. Ο φίλος του Douglas είναι ο εργένης Robert Ryan (προβολατζής στο τοπικό σινεμά) και θα επηρεάσει με τα μεγάλα του λόγια και τις φιλελεύθερες ιδέες την Stanwyck. Η παράνομη σχέση που θα δημιουργήσουν θα αποκαλυφθεί από τον ηλικιωμένο μπεκρή πατέρα του Douglas, και οι συνέπειες για όλους τους εμπλεκόμενους θα είναι δραματικές. Σε δεύτερο πλάνο βλέπουμε και τη σχέση του αδερφού της Stanwyck με τη νεαρή Marilyn Monroe.

Οικογενειακές υποχρεώσεις, καταπιεσμένος έρωτας, αναζήτηση της ελευθερίας έξω από φραγμούς και κανόνες που έρχονται κόντρα στους κοινωνικούς "κανόνες" ηθικής, όλα αυτά στο ερωτικό, ψυχολογικό δράμα Clash by Night. Οι μακροσκελείς διάλογοι μαρτυράνε τη θεατρική καταγωγή του έργου (του Clifford Odets), αλλά η σκηνοθετική σφραγίδα του Fritz Lang δίνει στο έργο κινηματογραφικό αέρα. Αν αναλογιστούμε και τις άλλες ταινίες βασισμένες σε έργα του Odets που είδαμε (None but the Lonely Heart και The Country Girl), τα θέματα ερωτικό τρίγωνο, αλκοόλ, καταπιεσμένος έρωτας και κοινωνική αποδοχή είναι τα κύρια χαρακτηριστικά σε όλα. Δύο ελληνικοί τίτλοι δόθηκαν στο έργο: «Δεν άξιζε να μ’ αγαπήσεις» και «Συγκρούσεις εραστών».

The Big Sky

Το 2ο μόλις γουέστερν του Howard Hawks, μετά το ιστορικό Red River. Χαλαρό σενάριο, ασήμαντη πλοκή και προβλεπόμενες εξελίξεις, μόνο και μόνο για να κινηματογραφίσει την άγρια φύση, και τις προσπάθειες των λευκών να τα βγάλουν πέρα σε αφιλόξενα μέρη. Ουσιαστικός πρωταγωνιστής το ίδιο το ποτάμι του Μιζούρι και το πλοίο με το όνομα Μαντάν. Ο Kirk Douglas σε πολύ χαλαρή ερμηνεία, λες και βαριόταν το ρόλο του ή λες και έκανε αγγαρεία. Σπάνια και δυσεύρετη η ταινία The Big Sky, μεγάλη σε διάρκεια την οποία πετσόκοψαν οι παραγωγοί και ελάχιστοι πλέον θυμούνται. Στα ελληνικά αποδόθηκε δύο φορές ως "Η επέλασις των χιλίων κεραυνών" και "Σταυροφόροι της δύσεως".

Το γενικό στόρι: η γνωριμία δύο νεαρών τυχοδιωκτών, θα τους οδηγήσει στο Σεντ Λούις. Θα βρουν το θείο του ενός και μαζί του θα μπαρκάρουν σε πλοί με άλλους έμπορους γούνας. Ανεβαίνουν το ποτάμι του Μιζούρι για να συναντήσουν φυλές Ινδιάνων και να αγοράσουν δέρματα γούνας. Μαζί τους θα έχουν και μία νεαρή ινδιάνα, την οποία θα επιστρέψουν στη φυλή. Αντίπαλοι τους, πέρα από την άγρια φύση, θα είναι και μία μεγάλη εταιρεία γούνας από το Σεντ Λούις που θέλει να κρατήσει το μονοπώλιο και προσπαθεί να τους βγάλει από τη μέση.

The Lusty Men

Μια εσωτερική ματιά στον κόσμο του ροντέο, στους ανθρώπους που δελεάζονται από το εύκολο χρήμα, στους άντρες που εθίζονται στην έκρηξη αδρεναλίνης και τεστοστερόνης χωρίς να λογαριάζουν οικογένεια και παιδιά. Πολύ καλή η ταινία του Nicholas Ray, η οποία μάς συστήνει έναν άγνωστο κόσμο, κάτι σαν τσίρκο με νοσταλγούς της Άγριας Δύσης. Το έργο έχει και στοιχεία ερωτικού δράματος, καθώς ο Robert Mitchum, ως παλαίμαχος σταρ του ρόντεο, θα δώσει τις συμβουλές του στον "μαθητή" Arthur Kennedy, θα πάρει επίσης το 50% των κερδών, αλλά θα διαπληκτίζεται με τη σύζυγο του Κένεντι, που υποδύεται η Susan Hayward, μέχρι το σημείο να τη γοητεύσει και να δημιουργήσει προβλήματα σ'αυτό το επαγγελματικό/ερωτικό τρίγωνο. Η ταινία The Lusty Men κυκλοφόρησε στα ελληνικά με δύο τίτλους: «Σκληροί άντρες» και «Ο πόθος των δύο».

Androcles and the Lion (Ο Ανδροκλής και το λιοντάρι)

Πολύ περίεργο που αυτή η διάσημη ταινία με τον εξίσου πασίγνωστο τίτλο δεν παίζει στην TV την εβδομάδα του Πάσχα. Τόσες και τόσες ταινίες/χλαμύδα, αυτή με το αλτρουιστικό πνεύμα και τα χριστιανικά μηνύματα πώς τους ξέφυγε; Ίσως φταίει το γεγονός ότι είναι ασπρόμαυρη! Οι υπεύθυνοι θα νομίζουν ότι ο κόσμος προτιμάει μάλλον τα τεχνικόλορ υπερθεάματα. Ή ίσως η πιο ελαφριά και σατιρική διάθεση του έργου (από το θεατρικό του Bernard Shaw) δε συνάδει με το κατανυκτικό πνεύμα του Πάσχα. Επειδή τέτοιο είναι το ύφος της ταινίας. Το βαλς στο τέλος του έργου αρκεί για να ισοπεδώσει κάθε σοβαροφάνεια! Ο χριστιανός Ανδροκλής θα σώσει το λιοντάρι από τον πόνο του, θα γίνουν φίλοι, μετά θα τον συλλάβουν και θα τον οδηγήσουν στη Ρώμη για να κατασπαραχθεί στην αρένα του Κολοσσαίου. Και το μεγαλύτερο κομμάτι του έργου είναι η διαδρομή προς τη Ρώμη μαζί με άλλους χριστιανούς. Και σ'αυτό το κομμάτι παρατηρούμε τρεις διαφορετικούς «εκπροσώπους» της νέας θρησκείας (τον Ανδροκλή, την Τζιν Σίμμονς και τον γεροδεμένο αγαθό γίγαντα) συν ενός Ρωμαίου που αμφιταλαντεύεται μεταξύ παλιάς και νέας θρησκείας.

Η επιτυχία, πάντως, του Androcles and the Lion το 1952 ένωσε το πρωταγωνιστικό ζευγάρι και σε άλλες τρεις ταινίες -οι δύο παρόμοιας θεματολογίας- τις επόμενες χρονιές: στο Χιτώνα, στον Αιγύπτιο και στο ρομαντικό Affair with a Stranger. Αυτή ήταν η πρώτη αμερικανική ταινία της γλυκύτατης Τζιν Σίμονς και το εισιτήριό της για το πέρασμα στο Χόλιγουντ.

Outcast of the Islands (Άισα, το ρόδον της Πολυνησίας)

Ίσως πρόκειται για την πιο άγνωστη ή/και ξεχασμένη ταινία του σπουδαίου σκηνοθέτη Carol Reed. Αμέσως μετά τις συνεχόμενες επιτυχίες στα τέλη της δεκαετίας του '40 (ειδικότερα με την επιτυχία του Τρίτου άνθρωπου) ο Reed έκανε έκανε ένα μικρό διάλειμμα. Και στο δεύτερο έργο του αγαπημένου συγγραφέα Joseph Conrad βρήκε το επόμενό του πρότζεκτ. Η ταινία Outcast of the Islands έχει πρωταγωνιστή τον Trevor Howard, έναν νεαρό ταλαντούχο ναυτικό αλλά καιροσκόπο, ρέμπελο και χωρίς ηθικές αρχές. Όταν κρυφτεί σε ένα απομονωμένο νησί της Πολυνησίας για να αποφύγει τις συνέπειες ενός σκανδάλου, θα γνωρίσει και θα ερωτευτεί την κόρη του ντόπιου φύλαρχου. Και για ικανοποιήσει το Εγώ του και την λαγνεία του, θα πάει κόντρα στα έθιμα και τις απαγορεύσεις, θα προδώσει ακόμα και τον καπετάνιο/μέντορά του (Ralph Richardson). Δύσκολη και βαρειά ταινία, που δεν μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα, κυρίως επειδή δεν είχε και την καλύτερη σκιαγράφιση των χαρακτήρων. Οι ανατροπές της πλοκής έγιναν βιαστικά ενώ θα θέλαμε μία πιο φυσιολογική ροή των εξελίξεων. Συμμετέχει επίσης ο ελληνικής καταγωγής βρετανός ηθοποιός George Coulouris (εδώ σε ρόλο ιθαγενή!) και η Wendy Hiller (του Πυγμαλίωνα) σε πολύ μικρό και διακριτικό ρόλο.

Hangman's Knot (Εθελονταί της ερήμου)

Σ'αυτό το b-movie ουέστερν, στρατιώτες του Νότου στήνουν ενέδρα σε ένα φορτίο χρυσού που μεταφέρουν οι Βόρειοι. Σκοτώνουν όλους τους αντίπαλους στρατιώτες και ετοιμάζονται να παραδόσουν το φορτίο. Δεν ξέρουν όμως ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει πριν λίγο καιρό. Οι πράξεις αυτές, που «δικαιολογούνταν» εν καιρώ πολέμου, τώρα κρίνονται παράνομες. Θα βρεθούν κυνηγημένοι και θα καταφύγουν σε έναν σταθμό στη μέση του πουθενά, όπου θα τους περικυκλώσουν οι κυνηγοί κεφαλών. Εκεί θα πάρουν όμηρους τον ηλικιωμένο ιδιοκτήτη μαζί με την κόρη του και ένα ζευγάρι που ταξίδευε στην περιοχή. Η περισσότερη δράση λοιπόν στο Hangman's Knot θα λάβει εντός των τειχών. Ο πρώην λοχαγός (πλέον) Randolph Scott θα αποδείξει ότι είναι πιο καλός από ό,τι νομίζαμε, ο υπαρχηγός Lee Marvin θα αποδείξει με όλους τους τρόπους την έμφυτη κακία του, οι κυνηγοί κεφαλών τελικά θα τους στήσουν καρτέρι για το χρυσάφι και όχι για την απονομή δικαιοσύνης. Θυμίζει λίγο Ρίο Μπράβο, αλλά ουσιαστικά δεν έχει καμία σχέση. Το πώς τώρα η Donna Reed θα ερωτευτεί τον Scott, το πώς θα έρθει η λύτρωση για όλους και το πώς θα τακτοποιηθούν όλοι οι κακοί (ένθεν κι ένθεν), αυτά μόνο στον κινηματογράφο. Απευθύνεται αποκλειστικά στους φίλους του είδους.

Don't Bother to Knock

Μικρή ταινία σε διάρκεια και μικρή σε... σινεφιλικό εκτόπισμα. Δεν γνώριζα την υπόθεσή της και υπέθετα ότι πρόκειται για μια ρομαντική ταινία με τον Richard Widmark να βρίσκεται ανάμεσα από δυο γυναίκες. Τελικά, δεν πέσαμε πολύ έξω, καθώς ο Widmark έχει προβλήματα με την κοπελιά του την Anne Bancroft, που τραγουδάει σε ένα μπαρ ενός ξενοδοχείου, και συναντάει την Marilyn Monroe που κάνει τη νταντά σε ένα μικρό κοριτσάκι σε ένα από τα δωμάτια. Αυτό που δεν περιμέναμε είναι να δούμε την Μέριλιν να υποδύεται την ψυχολογικά ανισόρροπη που θα εκδηλώσει την ασθένειά της την πιο ακατάλληλη στιγμή. Η ταινία Don't Bother to Knock τιτλοφορήθηκε δύο φορές στα ελληνικά με τους τίτλους «Φλογισμένα χείλη» και «Το 6ο κλειδί της γκαρσονιέρας». Έχει ένα μικρό ενδιαφέρον, κυρίως λόγω της συμμετοχής των γνωστών προαναφερθέντων ηθοποιών αλλά και του καρατερίστα Elisha Cook Jr., που έχει λίγο μεγαλύτερο ρόλο σε διάρκεια απ'ό,τι συνήθως, όπως επίσης και από το γεγονός πως τα συμβάντα λαμβάνουν χώρα σε πραγματικό χρόνο, στην διάρκεια μιας νύχτας στο ξενοδοχείο δηλαδή. Κατά τ' άλλα, αποτέλεσε την πρώτη εμφάνιση της Bancroft, αλλά ήταν κυρίως ταινία για την προώθηση της Μέριλιν και ανάδειξη(;) του όποιου υποκριτικού της ταλέντου.

Kansas City Confidential (Ο 4ος άνθρωπος)

Η ιστορία μιας πετυχημένης ληστείας και πώς αυτή τελειώνει άδοξα για όλους τους συμμετέχοντες. Ο «εγκέφαλος» της επιχείρησης μαζί με τους άλλους τρεις κακοποιούς φοράνε συνέχεια μάσκες έτσι ώστε να μην ξέρουν με ποιον συνεργάζονται και να μην μπορεί να καρφώσει ο ένας τον άλλο. Μετά τη ληστεία, η αστυνομία θα φορτώσει την υπόθεση σε έναν ανθοπώλη. Όταν τελικά αθωωθεί και βγει από τη στενή, θα ψάξει να βρει τη συμμορία που τον έμπλεξε για να πάρει την εκδίκησή του, ή τουλάχιστον ένα μέρος των κλοπιμαίων. Ό,τι προκύψει. Η αναζήτηση θα πετύχει, θα τον φέρει στο Μεξικό και στη συνάντηση της συμμορίας θα πάρει τη θέση του ενός από τους τρεις, αφού όπως είπαμε κανείς δεν ξέρει τη φάτσα κανενός, εκτός από τον «εγκέφαλο». Πρόκειται για την ταινία Kansas City Confidential που ξεκινάει σαν μια απλή ιστορία ληστείας αλλά εξελίσσεται τελικά σε κάτι καλύτερο. Το παιχνίδι του είναι και του φαίνεσθαι, το ερωτικό μπλέξιμο με την κόρη του Εγκεφάλου και πώς αυτό αλλάζει τα δεδομένα, δίνουν πόντους σ'αυτό το μικρό, άγνωστο σε πολλούς εργάκι. Ο νεαρός Lee Van Cleef υποδύεται έναν από την τετράδα των κακοποιών και ο όχι και τόσο γνωστός John Payne (βλ. Θαύμα στο Μανχάταν) πρωταγωνιστεί.

The Stooge (Το κορόιδο/Ψιλό γαζί)

Η πρώτη ταινία (από τις πολλές που ακολούθησαν) που το κωμικό δίδυμο σκηνοθετεί ο Norman Taurog. Η πλοκή είναι πιο ολοκληρωμένη και για πρώτη φορά το δίδυμο «δεν γνωρίζεται από τα παιδικά τους χρόνια», ώστε να δικαιολογήσει γιατί κάνει παρέα ένας όμορφος τραγουδιστής (Martin) με τον γκαφατζή (Lewis). Ο πρώτος θέλει να κάνει σόλο καριέρα (single) αλλά χρειάζεται έναν βοηθό για τις κωμικές σκηνές. Ο όρος στο χώρο είναι The Stooge (ανδρείκελο) και προσλαμβάνει τον άμοιρο, άβγαλτο, αθώο και ατζαμή Lewis. Η επιτυχία του ντουέτου είναι μεγάλη, μόνο που ο Μάρτιν δεν του δίνει τα απαραίτητα εύσημα: να μπει δηλαδή το όνομά του μαζί στη μαρκίζα. Η ματαιοδοξία του θα τον φέρει σε κόντρα με τον ατζέντη του, με τη γυναίκα του και με τον συνάδελφό του. Όταν βγει μόνος του στη σκηνή και ζήσει από πρώτο χέρι την αποτυχία ως single, τότε θα καταλάβει το λάθος του. Αλλά μην αγχώνεστε• το χάπι-εντ είναι εγγυημένο σ’αυτή την απλοϊκή ταινιούλα, που έχει μεν πολλά (γλυκανάλατα και παλαιομοδίτικα) τραγούδια, περισσότερα από κάθε άλλη φορά, έχει δε και σπαρταριστές κωμικές καταστάσεις, με τον αεικίνητο Lewis (που δεν χορταίνεις να βλέπεις και να ξαναβλέπεις) να δίνει ρέστα.

Ikiru (Ο καταδικασμένος)

Δημόσιος υπάλληλος σε διευθυντική αλλά... άχαρη θέση, με 30 χρόνια στο ίδιο πόστο να κάνει τα ίδια πράματα, μαθαίνει ότι έχει καρκίνο στο στομάχι και του μένουν μόνο 6 μήνες ζωής. Αυτό το συγκλονιστικό νέο θα τον ταρακουνήσει και θα αποφασίσει να αρχίσει να ζει. «Να ζεις» σημαίνει ο γιαπωνέζικος τίτλος Ikiru που εμείς το μεταφράσαμε «Ο καταδικασμένος». Τις πρώτες μέρες ο πρωταγωνιστής μας θα ενδώσει για πρώτη φορά σε τραπεζώματα, στο αλκοόλ, σε βόλτες σε περίεργα μαγαζιά και μπαράκια. Θα κάνει παρέα με μια μικρότερη κοπελιά, η οποία κάποια στιμή θα του δώσει το νόημα της υπόλοιπης ζωής του. Και ο μεγάλος Κουροσάβα, ενώ θα έχει πεθάνει ο πρωταγωνιστής μας, θα βάλει όλους τους γνωστούς του να μιλάνε γι'αυτόν την ημέρα της κηδείας του και να προσπαθούν να βγάλουν άκρη από την περίεργη συμπεριφορά του διευθυντή τους τελευταίους μήνες της ζωής του. Σιγά-σιγά (και με τη βοήθεια του αλκοόλ) θα ξετυλιχτεί το νήμα των τελευταίων στιγμών της ζωής του, εμείς θα δούμε σε μορφή φλάσμπακ και όλοι θα κατανοήσουμε πως προσπάθησε να «φτιάξει» κάτι που θα έχει νόημα και θα μείνει παρακαταθήκη για το μέλλον. Σ'αυτό το τελευταίο μισάωρο, ο Κουροσάβα παρουσιάζει τους διεφθαρμένους και αργόσχολους μηχανισμούς του δημοσίου στην Ιαπωνία του '50. Κάτι που σοκάρει τον απλό θεατή, εκτός αν είναι Έλλην και συγκρίνει αυτές τις εικόνες του '50 με αυτές της δικιάς του χώρας εν έτη 2010. Άλλο ένα αριστούργημα από τον μεγάλο ιάπωνα σκηνοθέτη.

The Sniper

Σίγουρα όχι η πρώτη χολιγουντιανή ταινία με θέμα ένα serial killer, αλλά μάλλον η πρώτη που παρουσιάζει έναν τέτοιο ως πρωταγωνιστή με όλα τα ψυχολογικά του προβλήματα και τις αγωνίες. Το 1952 ο Edward Dmytryk επιστρέφει στην καρέκλα του σκηνοθέτη μετά τον τρίχρονο αυτοεξορισμό του, λόγω της εμπλοκής του στη Μαύρη λίστα του γερουσιαστή Μακάρθι, σε μια παραγωγή του Stanley Kramer. Μια ασυνήθιστη για την εποχή ταινία που ασχολείται με το θέμα των σεξουαλικών ψυχολογικών προβλημάτων που οδηγούν σε ακρότητες. Και όπως βλέπετε στην αφίσα, ο πρωταγωνιστής μας πήρε το Sniper και άρχισε να σκορπάει πτώματα. Πειστικές εξηγήσεις από τον ειδικό ψυχολόγο της αστυνομίας, καλή σκιαγράφηση του ταραχώδους χαρακτήρα του πρωταγωνιστή και μια ντοκυμαντερίστικη σκηνοθετική προσέγγιση δίνουν πόντους στην ταινία και την κάνουν αξιοπρόσεκτη. Το ανθρωποκυνηγητό που εξαπολύει η αστυνομία φέρνει λίγο στο μυαλό κάτι από τη Γυμνή πόλη του Jules Dassin. Σημειωτέον, κέρδισε και μια υποψηφιότητα για όσκαρ για την πρωτότυπη ιστορία που έγραψε το ζευγάρι των Edna και Edward Anhalt.

Sailor Beware (2 ναύτες και 1 κορίτσι)

Αυτή είναι η πετυχημένη συνταγή των ταινιών του ζεύγους Martin & Lewis: να βρίσκονται σε κάποιο χώρο έξω απ'τα νερά τους και, προσπαθώντας να προσαρμοστούν, να τα κάνει ο ένας λίμπα και ο άλλος να τους βγάζει ασπροπρόσωπους με το τραγούδι. Με στρατιωτικό θέμα πάλι, αλλά στο ναυτικό αυτή τη φορά, βρίσκουν πολλούς τρόπους να βγάλουν γέλιο, χάρη στο νευρόσπαστο που ακούει στο όνομα Jerry Lewis. Sailor Beware φωνάζει ο τίτλος της ταινίας, επειδή έρχεται ο Λιούις και θα τα φέρει όλα άνω-κάτω! Απλοϊκή κωμωδία για να περάσετε ευχάριστα το απόγευμά σας. Περιλαμβάνει και μια σκηνή με μποξ, βάζοντάς μας σε σκέψεις: για να γίνεις διάσημος κωμικός πρέπει έχεις μια ταινία (ή μια σεκάνς) στο ενεργητικό σου με θέμα το μποξ; Βλέπε Τσάπλιν, Βέγγος κ.λ.π. Τέλος, όσοι είναι παρατηρητηκοί ίσως δουν και το νεαρό James Dean σε πολύ μικρό ρόλο.

Has Anybody Seen My Gal

Χαριτωμένη, διασκεδαστική, μουσική, εντελώς οικογενειακή ταινία από τον Douglas Sirk το 1952, λίγο πριν αρχίσει να ασχολείται με τα έγχρωμα μελοδράματά του. Ο παλαίμαχος ηθοποιός Charles Coburn υποδύεται έναν εκατομμυριούχο, γκρινιάρη εργένη που συντάσσει τη διαθήκη του και αποφασίζει να αφήσει την περιουσία του στην οικογένεια της μοναδικής του αγαπημένης, η οποία όμως (πριν 40 χρόνια) τον παράτησε επειδή ήταν φτωχός και παντρεύτηκε άλλον που είχε δουλειά και λεφτά. Με την καπατσοσύνη του νοικιάζει δωμάτιο στο σπίτι της οικογένειας, μένει στο δωμάτιο της αγαπημένης του (που έχει πεθάνει προ πολλού), βρίσκει δουλειά στο μαγαζί του γαμπρού, κάνει παρέα με τα εγγόνια και τους δωρίζει κρυφά 100.000 δολάρια για να δει τις αντιδράσεις τους. Μπορούν να διαχειριστούν τόσα πολλά λεφτά ή θα τους επηρεάσει αρνητικά αυτή η κατάληξη; Εντελώς διδακτική η ταινία με προβλεπόμενο σενάριο, η οποία όμως βλέπεται ευχάριστα κάποιο απογευματάκι. Όσον αφορά τον τίτλο Has Anybody Seen My Gal δεν έχει καμία σχέση με το έργο, απλά είναι ο τίτλος ενός από τα τραγούδια που ακούγονται στην ταινία. Για την ακρίβεια μιας διάσημης μελωδίας της δεκαετίας του '20, τη δεκαετία στην οποία τοποθετείται και η δράση της ταινίας μας. Σημειώστε ότι αποτελεί την πρώτη συνεργασία του Rock Hudson με το σκηνοθέτη και ότι συμπρωταγωνίστρια του Hudson και ερωτευμενάκι είναι η Piper Laurie, πιο γνωστή στους νεότερους ως... μητέρα της Κάρι!

Umberto D. (Ό,τι μου αρνήθηκαν οι άνθρωποι)

Μετά τον αγαπημένο Κλέφτη των ποδηλάτων και το επιτυχημένο Θαύμα στο Μιλάνο, ο Vittorio de Sica υπογράφει μια ιδιαίτερη, εντελώς προσωπική ταινία, τον Umberto D.· μια συγκινητική, ανθρώπινη ταινία για έναν συνταξιούχο που δεν του φτάνουν τα λεφτά να πληρώσει για στέγη πάνω από το κεφάλι του· που πουλάει σε γνωστούς και αγνώστους ό,τι αντικείμενα έχει για να βγάλει κάποιο έξτρα παραδάκι· που έχει για παρέα μόνο ένα μικρό σκυλάκι, καθώς όλοι οι «υπόλοιποι» έχουν δουλειές, οικογένειες, δικά τους προβλήματα. Η περηφάνειά του επίσης δεν τον αφήνει να ζητιανέψει. Έτσι θα φτάσει στο έσχατο όριο, αλλά ο σκύλος τελικά θα του δείξει ότι κάνει λάθος. Ο καθηγητής στο επάγγελμα Carlo Battisti πρωταγωνιστεί στον ομότιτλο ρόλο, δίνοντας μια συγκινητική ερμηνεία, σ'αυτήν την ταινία που σημειωτέον είναι και μια από τις αγαπημένες του Martin Scorsese. Σημειώστε και το πόσο επίκαιρη παραμένει η ταινία, βλέποντας την εναρκτήρια σεκάνς με τους συνταξιούχους να κατεβαίνουν σε πορεία και τους αστυνομικούς να τη διαλύουν και μετά συγκρίνεται αυτήν την εικόνα με το σήμερα.

O. Henry's Full House (Το τελευταίο φύλλο)

Η ταινία παραγωγής 1952 με τον τίτλο O. Henry's Full House είναι μια συλλογή από πέντε μικρού μήκους ταινίες, 20 λεπτών πάνω-κάτω, σκηνοθετημένες από πέντε διαφορετικούς σκηνοθέτες και με διαφορετικούς ηθοποιούς κάθε φορά. Καμία σχέση δεν έχει η μία ιστορία απ' την άλλη. Το μόνο κοινό τους σημείο είναι η καταγωγή τους· όλες ήταν βασισμένες στα διηγήματα του πασίγνωστου (στην Αμερική) συγγραφέα O. Henry. Λίγα χρόνια πριν είχαν κυκλοφορήσει δύο βρετανικές ταινίες βασισμένες στις ιστορίες του Somerset Maugham, η Quartet το 1948 και η Trio το 1950. Έτσι, αποφάσισε η Fox ότι μπορεί να κάνει το ίδιο κι αυτή με αμερικανό συγγραφέα. Αφηγητής μας σε όλες τις ιστορίες είναι ο διάσημος συγγραφέας John Steinbeck, στη μοναδική φορά που εμφανίστηκε μπροστά από κινηματογραφική κάμερα. Η εικόνα παρακάτω είναι από δικιά του σκηνή.

Η πρώτη ιστορία λέγεται "The Cop and the Anthem", σκηνοθετήθηκε από τον Henry Koster και έχει για πρωταγωνιστή έναν εκλεπτυσμένο άστεγο που υποδύεται ο Charles Laughton. Αυτός αποφασίζει να περάσει το χειμώνα στη φυλακή, όπου και τζάμπα κρεβάτι θα έχει και τζάμπα φαΐ. Επιδίδεται σε όλες τις παράνομες πράξεις που μπορεί να κάνει αλλά όλοι του τη χαρίζουν είτε από ευγένεια είτε επειδή δεν θέλουν να μπλέξουν. Στο τέλος θα πάει στη φυλακή επειδή δεν έκανε τίποτα!

Το δεύτερο κομμάτι είναι σκηνοθετημένο από τον Henry Hathaway, λέγεται "The Clarion Call" και θέλει δύο παλιούς φίλους να βρίσκονται αντιμέτωποι με το παρελθόν τους. Ο ένας είναι αστυνομικός και έχει καταλάβει ότι για έναν ανεξιχνίαστο φόνο ευθύνεται ο παλιός του φίλος που υποδύεται ο Richard Widmark. Αυτός δίνει μια απίστευτα τρελαμένη ερμηνεία, όπως αυτές των πρώτων ταινιών του που έγινε γνωστός: το Road House, το Yellow Sky και κυρίως το Kiss of Death. Ο αστυνομικός δε θα μπορεί να συλλάβει το φίλο του εξαιτίας των αρχών του· ο δεύτερος τον είχε ξελασπώσει στο παρελθόν και τώρα του χρωστάει. Αλλά στο τέλος θα βρει τον τρόπο.

Το τρίτο κομμάτι από τον Jean Negulesco έδωσε και τον ελληνικό τίτλο στην ταινία. Λέγεται "The Last Leaf" και είναι το πιο συγκινητικό απ'όλα. Η Anne Baxter χωρίζει με τον αγαπημένο της, τριγυρνάει έξω στο κρύο και στα χιόνια και αρρωσταίνει με πνευμονία. Η θέλησή της για ζωή δεν είναι και η καλύτερη και αυτό επιδεινώνει την κατάστασή της. Πάνω στο πυρετό της, παρατηρεί και μετράει τα φύλλα ενός κισσού έξω στο χιόνι. Όταν θα πέσουν όλα, τότε θα έρθει και η δικιά της ώρα να πεθάνει, μονολογεί. Η αδερφή της δεν ξέρει τι να κάνει για να τη βοηθήσει, αλλά ο ζωγράφος γείτονάς τους θα βρει τον τρόπο.

Η τέταρτη ιστορία είναι η πιο κωμική αλλά επίσης και η πιο αδύναμη απ' όλες. Λέγεται "The Ransom of Red Chief" και σκηνοθετήθηκε από τον Howard Hawks. Σκεφτείτε ότι όταν κυκλοφόρησε η ταινία είχαν αφαιρέσει αυτό το κομμάτι. Το ξαναπρόσθεσαν όταν προβλήθηκε για την τηλεόραση. Δύο καημένοι απατεώνες αποφασίζουν να απαγάγουν ένα μικρό παιδί σε μια πολιτεία του νότου και να ζητήσουν τα λύτρα από τους γονείς του. Μόνο που το παιδί είναι τόσο ατίθασο και άγριο, που στο τέλος αναγκάζονται οι ίδιοι να πληρώσουν τους γονείς του ώστε να το πάρουν πίσω.

Αν και οι 3 από τις προηγούμενες τέσσερις ιστορίες είχαν ένα χειμωνιάτικο υπόβαθρο, αυτή είναι η καθαρά χριστουγεννιάτικη ιστορία (και ταιριάζει με την εποχή). Ο Henry King σκηνοθετεί το κομμάτι που λέγεται "The Gift of the Magi" και μας παρουσιάζει ένα φτωχικό, αλλά πολύ ερωτευμένο παντρεμένο ζευγάρι που ονειρεύεται τι δώρα θα πάρει ο ένας στον άλλο. Έχοντας μόνο τα απαραίτητα για τα προς το ζειν, η σύζυγος Jeanne Crain αποφασίζει να κόψει τα πλούσια μαλλιά της και να τα πουλήσει για να πάρει μια ακριβή θήκη για το ρολόι χειρός του συζύγου της. Αυτός όμως (ο νεαρός Farley Granger που γνωρίσαμε στο νουάρ Side Street) αποφασίζει να πουλήσει το ρολόι του για να πάρει κάτι για τη γυναίκα του!

Deadline - U.S.A.

Ο Humphrey Bogart είναι ο εκδότης μιας εφημερίδας και έχει να αντιμετωπίσει το κλείσιμο της εφημερίδας του ενώ ταυτόχρονα πρέπει να συνδυάσει τις διάφορες ιστορίες για να ξεσκεπάσει έναν γκάνγκστερ που εξουσιάζει ολόκληρη την πόλη, να τα βγάλει πέρα με τους τραμπουκισμούς και τις απειλές του, αλλά και να συμβιβαστεί με το γεγονός ότι η πρώην γυναίκα του ετοιμάζεται να ξαναπαντρευτεί. Η δυναμική ταινία Deadline - U.S.A. έχει τον ταλαντούχο Richard Brooks να σκηνοθετεί το δικό του σενάριο. Η ταινία επικεντρώνεται φυσικά στο δημοσιογραφικό κομμάτι και στη δύναμη του Τύπου. Δείτε την για να συγκρίνετε τον ιδεαλιστή πρωταγωνιστή μας με τους δημοσιογραφίσκους του σήμερα και για να θυμηθούμε (ή, πρωτοδούμε) πώς φτιάχνονταν μια εφημερίδα πριν 50 και βάλε χρόνια χωρίς υπολογιστές και μοντέρνα τεχνολογία. Το συμπρωταγωνιστικό καστ στέκει καλά στο ύψος του, αλλά η ταινία είναι καθαρά μια ταινία του Μπόγκι! Σημειώστε πως στα ελληνικά τιτλοφορήθηκε αρχικά ως Κάτω οι μάσκες και πιο μετά με δεύτερο τίτλο Τιμωρός χωρίς οίκτο.

Casque d'or (Χρυσούν κράνος)

Ωραία αναπαράσταση της μπελ-επόκ, καλοφτιαγμένη παραγωγή και πολύ καλές ερμηνείες από το πρωταγωνιστικό ζευγάρι. Η ρομαντική ταινία εποχής Casque d'or του Jacques Becker μάς αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού, φτωχού βιοπαλαιστή που ερωτεύεται μία γυναίκα του πιο αρχαίου επαγγέλματος. Η έλξη θα είναι αμοιβαία αλλά η σχέση τους θα βρεθεί αντιμέτωπη με τον οξύθυμο νταβατζή και το πονηρό αφεντικό της συμμορίας. Το τέλος μόνο ευοίωνο δεν θα είναι και, πιο συγκεκριμένα, θα είναι εντελώς κατάμαυρο. Κλασικό το θέμα, θα πείτε, αλλά για τη χρονιά του 1952 μόνο τυπικό δεν ήταν. Στους ρόλους του... παράνομου ζευγαριού η Simone Signoret και ο Serge Reggiani· το ίδιο ζεύγος που πρωταγωνίστησε και σε ένα κομμάτι της ιστορίας La Ronde του Max Ophuls. Εκεί τους είδε ο σκηνοθέτης και αποφάσισε να τους χρησιμοποιήσει και στη δικιά του ταινία.

The Bad and the Beautiful (Η ωραία και το κτήνος)

Δεν ξέρω αν συμβαίνει και σε σας, αλλά όταν δεν ξέρω και πολλά πράματα για μια ταινία τόσο περισσότερο θα μ'αρέσει, αν είναι έστω και καλή. Κάτι τέτοιο συνέβη και με το The Bad and the Beautiful. Το θέμα της ταινίας αφορά τα παρασκήνια του κινηματογράφου, την άνοδο και πτώση ενός μισητού παραγωγού που υποδύεται ο Kirk Douglas. Μέσα από φλάσμπακ και τις αφηγήσεις των τριών χαρακτήρων που έπαιξαν το σημαντικότερο ρόλο στην καριέρα του, παρακολουθούμε όλη την ιστορία. Ο πρώτος είναι ένας σκηνοθέτης με τον οποίο ξεκίνησαν μαζί την καριέρα τους σε ταινίες β' διαλογής, η δεύτερη είναι μια νεαρή, άσημη, μπεκρού κόρη ενός παλιού αστέρα του σινεμά που τις μαθαίνει τα πάντα και την κάνει σταρ και ο τρίτος είναι ένας βραβευμένος συγγραφέας που τον παίρνει υπό τη δούλεψή του για να γράφουν μαζί τα σενάρια. Και οι τρεις όμως νιώθουν ότι τους εκμεταλλεύτηκε, ότι πήρε από αυτούς αυτό που ήθελε και μετά τους πέταξε. Μόνο που και οι τρεις, μετά την επαγγελματική σχέση μαζί του, γίνανε διάσημοι και πετυχημένοι, ο καθένας στον τομέα του.

Η ταινία είναι εθιστική και παρακολουθείται με ενδιαφέρον μέχρι τέλους, αλλά υποπτεύομαι ότι στα χέρια ενός άλλου σκηνοθέτη (αντί για τον μιουζικαλίστα Vincente Minnelli) θα μιλούσαμε για κάτι παραπάνω από αριστούργημα. Παρόμοιο θέμα και εντελώς ίδια σεναριακή εξέλιξη (τρεις αφηγήσεις και φλάσμπακ) είδαμε επίσης στην Ξυπόλητη κόμισσα του Mankiewicz. Σημειώστε ότι η ταινία κατέχει ένα αξιομνημόνευτο ρεκόρ: έχει τα περισσότερα βραβεία όσκαρ (πέντε) από ταινίες που δεν ήταν υποψήφιες για το βραβείο καλύτερης ταινίας. Τώρα, το σε ποιους υποτίθεται ότι είναι βασισμένοι οι χαρακτήρες του έργου είναι μια μεγάλη ιστορία που δεν έχει επιβεβαιωθεί, αλλά οι περισσότεροι συμφωνούν ότι ο χαρακτήρας του παραγωγού βασίστηκε στον David O. Selznick.

5 Fingers (Υπόθεση Κικέρων)

Ο πιο ακριβοπληρωμένος κατάσκοπος. Έτσι διαφημίστηκε η ταινία 5 Fingers του 1952. Μια δημιουργία του πολυβραβευμένου Joseph L. Mankiewicz, ο οποίος χειρίζεται με επιδεξιότητα μια ταινία που οι περισσότεροι θα τη σκηνοθετούσαν ως ένα απλό κατασκοπευτικό θρίλερ. Βοηθάει φυσικά και η παγερή παρουσία του James Mason, ο οποίος βαστάει στους ώμους του ουσιαστικά όλη την ταινία. Γυρίστηκε σε φυσικούς χώρους στην Άγκυρα, κάτι που φαίνεται ότι είχε αρχίσει να γίνεται μόδα εκείνη την εποχή, το γεγονός δηλαδή των εξωτερικών γυρισμάτων σε —ας πούμε— τουριστικά μέρη.

Η βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα ιστορία μας βασίζεται στο βιβλίο Operation Cicero του L.C. Moyzisch, ενός πρώην ακόλουθου της γερμανικής πρεσβείας στην Άγκυρα την εποχή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Μέσω αυτού, ο αλβανικής καταγωγής Elyesa Bazna, που δούλευε ως υπηρέτης του βρετανού προξένου, πουλούσε βρετανικά μυστικά στους γερμανούς έναντι υψηλότατων αμοιβών. Έφτασε σε σημείο προς το τέλος να δώσει και πληροφορίες για τη επιχείρηση Overlord, δηλαδή για την επικείμενη απόβαση των Συμμάχων στη Νορμανδία. Αλλά προσωπικές προστριβές γερμανών αξιωματούχων με τον πρόξενό τους στην Άγκυρα, τους οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι οι πληροφορίες ήταν πλαστές. Η ταινία μας ακολουθεί την πορεία του αδίστακτου κατασκόπου, ο οποίος με σχετική ευκολία και με περίσσιο θράσος κάνει τη βρώμικη δουλειά του χωρίς ίχνος μεταμέλειας. Μοναδικός του σκοπός είναι να βγάλει αρκετά χρήμα και να την κοπανήσει προς Νότια Αμερική, μακριά από τους πολέμους και τα αφεντικά, ώντας πλέον αφεντικό του εαυτού του. Αν και οι δεύτεροι χαρακτήρες ήσαν καλύτερα διαλεγμένοι, θα μιλούσαμε για πολύ μεγάλη ταινία.