The Blue Gardenia

Μετριότατο σενάριο με πάμπολλες "ευκολίες" να καθοδηγούν την εξέλιξη και ο Fritz Lang απλά να διεκπεραιώνει τη σκηνοθεσία επαγγελματικά μεν, άνευρα δε. Πρώτο όνομα της Γαλάζιας Γαρδένιας η Anne Baxter, που νομίζει ότι σκότωσε κάποιον όταν ήταν μεθυσμένη, και συμπραταγωνιστής ο Richard Conte, που είναι ο δημοσιογράφος που με τη βοήθεια της Baxter αναζητεί την μοναδική ύποπτο, χωρίς να ξέρει ότι είναι... αυτή. Αυτό το οποίο σίγουρα μας έμεινε με το τέλος του έργου είναι η συμμετοχή του Nat King Cole, που ερμήνευσε το τραγούδι του τίτλου και το οποίο ακούσαμε ουκ ολίγες φορές κατά τη διάρκεια του έργου.

Charlie's Aunt

Ένα από τα πιο... «αρχαία» θεατρικά έργα με το ρεκόρ των περισσότερων συνεχόμενων εμφανίσεων (1.466 παρακαλώ, στα τέλη του 19ου αιώνα) αποτελεί η σάτιρα που έγραψε ο Brandon Thomas. Μία από τις πολλές κινηματογραφικές εκδοχές (και ίσως η καλύτερη) αποτελεί η ταινία σε σκηνοθεσία Archie Mayo (που σκηνοθέτησε και αρκετά έργα των αδελφών Μαρξ) με το διάσημο κωμικό Jack Benny στο ρόλο του καημένου, αιωνόβιου φοιτητή που μεταμφιέζεται και παριστάνει τη θεία του συμφοιτητή του Τσάρλι, γίνεται δηλαδή η Charley’s Aunt. Όπως καταλαβαίνετε, το cross-dressing του κυρίου Τζακ φέρνει τα πάνω-κάτω στην πανεπιστημιούπολη με τις παρεξηγήσεις που δημιουργούνται. Τα ευτράπελα δίνουν και παίρνουν με τους δύο συμφοιτητές του Τζακ να θέλουν να εντυπωσιάσουν τις δύο ανιψιές ενός στριμμένου καθηγητή τους, τον πατέρα του ενός να κορτάρει τη μεταμφιεσμένη «θεία» και τον τελευταίο να γουστάρει και να εντυπωσιάζει —τα διαστήματα που βγάζει τα γυναικεία ρούχα και επανέρχεται στα αντρικά— την αληθινή θεία του Τσάρλι που θα εμφανιστεί ινκόγκνιτο στην πανεπιστημιούπολη. Η νεαρότατη Anne Baxter σε έναν από τους πρώτους τις ρόλους υποδύεται μία από τις κορασίδες και ο βρετανός Laird Cregar, με τη σύντομη καριέρα, στο ρόλο του πατέρα. Καλοφτιαγμένη κωμωδία, χωρίς σάχλες και αηδίες, που δεν προσβάλλει το iq των θεατών. At least interesting, my dear friends.

Cimarron

Αν θυμάστε τον Μακρινό ορίζοντα με τον Τομ Κρουζ, τότε μπορείτε να μπείτε πολύ εύκολα στο κλίμα της ταινίας Cimarron του 1960. Η ταινία έχει ως αφετηρία την αποίκηση των αχανών εκτάσεων της Αμερικής και συγκεκριμένα με τον τρόπο... «όποιος προλάβει», ή αλλιώς στα αγγλικά land rush. Ο Glenn Ford αποφασίζει να κυνηγήσει κι αυτός την τύχη του και μαζί με τη νεαρή, πλούσια και άβγαλτη γυναίκα του πηγαίνουν στην Οκλαχόμα. Εκεί ο πρώην τυχοδιώκτης θα βρει ενδιαφέρον στο στήσιμο της πρώτης τοπικής εφημερίδας και θα αφοσιωθεί με τα κοινά. Ταυτόχρονα θα παρακολουθήσουμε τις περιπέτειες του με μια ρατσιστική ομάδα που τα βάζει με τους Ινδιάνους, με μερικούς νεαρούς εγκληματίες και, κυρίως, με μια πρώην σχέση του που είναι ελευθέρων ηθών. Επικών διαστάσεων η ταινία που σκηνοθετήθηκε από τον Anthony Mann. Αυτό αποτέλεσε το τελευταίο του γουέστερν λίγο πριν ασχοληθεί αποκλειστικά με άλλες επικές ιστορίες και χλαμύδες. Η ταινία έχει ενδιαφέρον και παρακολουθείται ευχάριστα, μόνο που δεν μπορείς εύκολα να ταυτιστείς με τον πρωταγωνιστή και, σε γενικές γραμμές, η ιστορία δεν έχει να προσφέρει τίποτα καινούριο.

O. Henry's Full House (Το τελευταίο φύλλο)

Η ταινία παραγωγής 1952 με τον τίτλο O. Henry's Full House είναι μια συλλογή από πέντε μικρού μήκους ταινίες, 20 λεπτών πάνω-κάτω, σκηνοθετημένες από πέντε διαφορετικούς σκηνοθέτες και με διαφορετικούς ηθοποιούς κάθε φορά. Καμία σχέση δεν έχει η μία ιστορία απ' την άλλη. Το μόνο κοινό τους σημείο είναι η καταγωγή τους· όλες ήταν βασισμένες στα διηγήματα του πασίγνωστου (στην Αμερική) συγγραφέα O. Henry. Λίγα χρόνια πριν είχαν κυκλοφορήσει δύο βρετανικές ταινίες βασισμένες στις ιστορίες του Somerset Maugham, η Quartet το 1948 και η Trio το 1950. Έτσι, αποφάσισε η Fox ότι μπορεί να κάνει το ίδιο κι αυτή με αμερικανό συγγραφέα. Αφηγητής μας σε όλες τις ιστορίες είναι ο διάσημος συγγραφέας John Steinbeck, στη μοναδική φορά που εμφανίστηκε μπροστά από κινηματογραφική κάμερα. Η εικόνα παρακάτω είναι από δικιά του σκηνή.

Η πρώτη ιστορία λέγεται "The Cop and the Anthem", σκηνοθετήθηκε από τον Henry Koster και έχει για πρωταγωνιστή έναν εκλεπτυσμένο άστεγο που υποδύεται ο Charles Laughton. Αυτός αποφασίζει να περάσει το χειμώνα στη φυλακή, όπου και τζάμπα κρεβάτι θα έχει και τζάμπα φαΐ. Επιδίδεται σε όλες τις παράνομες πράξεις που μπορεί να κάνει αλλά όλοι του τη χαρίζουν είτε από ευγένεια είτε επειδή δεν θέλουν να μπλέξουν. Στο τέλος θα πάει στη φυλακή επειδή δεν έκανε τίποτα!

Το δεύτερο κομμάτι είναι σκηνοθετημένο από τον Henry Hathaway, λέγεται "The Clarion Call" και θέλει δύο παλιούς φίλους να βρίσκονται αντιμέτωποι με το παρελθόν τους. Ο ένας είναι αστυνομικός και έχει καταλάβει ότι για έναν ανεξιχνίαστο φόνο ευθύνεται ο παλιός του φίλος που υποδύεται ο Richard Widmark. Αυτός δίνει μια απίστευτα τρελαμένη ερμηνεία, όπως αυτές των πρώτων ταινιών του που έγινε γνωστός: το Road House, το Yellow Sky και κυρίως το Kiss of Death. Ο αστυνομικός δε θα μπορεί να συλλάβει το φίλο του εξαιτίας των αρχών του· ο δεύτερος τον είχε ξελασπώσει στο παρελθόν και τώρα του χρωστάει. Αλλά στο τέλος θα βρει τον τρόπο.

Το τρίτο κομμάτι από τον Jean Negulesco έδωσε και τον ελληνικό τίτλο στην ταινία. Λέγεται "The Last Leaf" και είναι το πιο συγκινητικό απ'όλα. Η Anne Baxter χωρίζει με τον αγαπημένο της, τριγυρνάει έξω στο κρύο και στα χιόνια και αρρωσταίνει με πνευμονία. Η θέλησή της για ζωή δεν είναι και η καλύτερη και αυτό επιδεινώνει την κατάστασή της. Πάνω στο πυρετό της, παρατηρεί και μετράει τα φύλλα ενός κισσού έξω στο χιόνι. Όταν θα πέσουν όλα, τότε θα έρθει και η δικιά της ώρα να πεθάνει, μονολογεί. Η αδερφή της δεν ξέρει τι να κάνει για να τη βοηθήσει, αλλά ο ζωγράφος γείτονάς τους θα βρει τον τρόπο.

Η τέταρτη ιστορία είναι η πιο κωμική αλλά επίσης και η πιο αδύναμη απ' όλες. Λέγεται "The Ransom of Red Chief" και σκηνοθετήθηκε από τον Howard Hawks. Σκεφτείτε ότι όταν κυκλοφόρησε η ταινία είχαν αφαιρέσει αυτό το κομμάτι. Το ξαναπρόσθεσαν όταν προβλήθηκε για την τηλεόραση. Δύο καημένοι απατεώνες αποφασίζουν να απαγάγουν ένα μικρό παιδί σε μια πολιτεία του νότου και να ζητήσουν τα λύτρα από τους γονείς του. Μόνο που το παιδί είναι τόσο ατίθασο και άγριο, που στο τέλος αναγκάζονται οι ίδιοι να πληρώσουν τους γονείς του ώστε να το πάρουν πίσω.

Αν και οι 3 από τις προηγούμενες τέσσερις ιστορίες είχαν ένα χειμωνιάτικο υπόβαθρο, αυτή είναι η καθαρά χριστουγεννιάτικη ιστορία (και ταιριάζει με την εποχή). Ο Henry King σκηνοθετεί το κομμάτι που λέγεται "The Gift of the Magi" και μας παρουσιάζει ένα φτωχικό, αλλά πολύ ερωτευμένο παντρεμένο ζευγάρι που ονειρεύεται τι δώρα θα πάρει ο ένας στον άλλο. Έχοντας μόνο τα απαραίτητα για τα προς το ζειν, η σύζυγος Jeanne Crain αποφασίζει να κόψει τα πλούσια μαλλιά της και να τα πουλήσει για να πάρει μια ακριβή θήκη για το ρολόι χειρός του συζύγου της. Αυτός όμως (ο νεαρός Farley Granger που γνωρίσαμε στο νουάρ Side Street) αποφασίζει να πουλήσει το ρολόι του για να πάρει κάτι για τη γυναίκα του!

The Razor's Edge (Στην κόψη του ξυραφιού)

Μια φορά και έναν καιρό, οι παραγωγοί θέλανε να φτιάξουν επικές ταινίες που θα αντέξουν στο χρόνο με larger-than-life χαρακτήρες. Ο Daryl Zanuck αγόρασε το 1945 τα κινηματογραφικά δικαιώματα του βιβλίου του Σόμερσετ Μομ και την επόμενη χρονιά μάς παρουσίασε την ταινία The Razor's Edge. Μια ενδιαφέρουσα ιστορία για τα ανθρώπινα πάθη, τον έρωτα και την ανολοκλήρωτη αγάπη. Γνωρίζουμε δύο ζευγάρια που είναι αγαπημένα πέρα από κάθε συροπιαστή φαντασία. Το ένα είναι λίγο φτωχικό αλλά ξέρει τι θέλει και (νομίζει ότι) είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει κάθε εμπόδιο της ζωής. Το άλλο, ο βασικός κορμός της ιστορίας μας, αποτελείται από την πλούσια κόρη που υποδύεται η Gene Tierney και έναν φαινομενικά άεργο νεαρό, τον Tyrone Power. Μια σχέση που ο σνομπ αριστοκράτης θείος δεν επιθυμεί. Ο πρωταγωνιστής μας είναι ένας άνθρωπος που προσπαθεί να βρει το νόημα της ζωής αλλά η κοπελιά δεν φαίνεται πρόθυμη να τον ακολουθήσει χωρίς τα λούσα και την οικονομική άνεση. Θα χωρίσουν τελικά αλλά η ιστορία θα έχει πολλές ανατροπές μέχρι το τέλος.

Μια ιστορία της οποίας το ενδιαφέρον στοιχείο είναι η χρησιμοποίηση του ίδιου του συγγραφέα (που υποδύεται ο Herbert Marshall) ως φίλος της όλης παρέας αλλά έχοντας ουσιαστικά το ρόλο του παρατηρητή/σχολιαστή της ταινίας. Μια ταινία που, παρά τις δυόμιση ώρες διάρκεια, δεν με κούρασε. Οι παράπλευρες ιστορίες με το ενδιαφέρον δευτεραγωνιστικό καστ ίσως βοήθησαν σ' αυτό. Η ταινία αποτέλεσε τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία της χρονιάς για τη Fox και κέρδισε τέσσερις υποψηφιότητες για βραβεία όσκαρ. Η Anne Baxter ήταν η μοναδική που κέρδισε, στην κατηγορία β' γυναικείου ρόλου. Πάντως, η ταινία μάς γοήτευσε (για άλλη μια φορά) εξαιτίας της πρωταγωνίστριας, για την οποία ο Ζανούκ είχε πει: "undeniably the most beautiful actress in movie history", και μεις δεν έχουμε λόγο να διαφωνήσουμε, μόνο να πούμε ότι στο πρώτο κομμάτι της ταινίας οι κινήσεις και το στυλάκι της μάς έφερε έντονα στο μυαλό την Katharine Hepburn! Τέλος, να σημειώσουμε ότι η ταινία ξαναγυρίστηκε το 1984 με πρωταγωνιστή το νεαρό Bill Murray.

Three Violent People

Μέτριο, κοινότυπο, προχειρότατο. Αυτές οι λέξεις μού έρχονται εν ολίγοις στο μυαλό για το γουέστερν παραγωγής 1956 Three Violent People. Αν και ο σκηνοθέτης Rudolph Maté μάς έχει δώσει κάποιες καλές ταινίες, αυτή βλέπεται από τους φαν του είδους και μόνο. Έχασε τη μπάλα επειδή ήθελε να σχολιάσει απ'τη μια το καθεστώς των προσωρινών κυβερνήσεων στις νότιες πολιτείες μετά το τέλος του εμφυλίου, που περισσότερο λωποδύτες και απατεώνες ήταν και λιγότερο εκπρόσωποι του νόμου και από την άλλη τις σχέσεις μεταξύ του σκληρού γαιοκτήμονα και ηττημένου λοχαγού (Charlton Heston) των Νοτίων με τη γυναίκα του (Anne Baxter) που δεν γνωρίζει ότι ήταν μια... σουρλουλού και με τον μονόχειρα αδερφό του (Tom Tryon). Πολύ καλύτερη (εννοείται) αντιμετώπιση του (πρώτου) θέματος είχαμε από τον Clint Eastwood στον Εκδικητή εκτός νόμου.

Swamp Water

Ο Jean Renoir μεταβαίνει στην Αμερική και η πρώτη ταινία που υπογράφει το 1941 είναι η Swamp Water. Ο πυρήνας του έργου είναι η ζούγκλα και ο αχανής βάλτος 700 τετραγωνικών της περιοχής. Ένας τόπος επικίνδυνος, με αγρίμια, κροκόδειλους και δηλητηριώδη φίδια. Είναι όμως και πηγή ζωής για τους κατοίκους της γύρω περιοχής, αφού η κύρια απασχόλησή τους είναι το κυνήγι και τα δέρματα. Μέσα στο βάλτο όμως κρύβεται για χρόνια ένας φυγόδικος που τον υποδύεται ο Walter Brennan σε άλλη μια απίστευτη ερμηνεία. Ο νεαρός Dana Andrews πέφτει κατά λάθος πάνω στον κακοποιό και, μετά τις πρώτες διενέξεις, δημιουργείται μια περίεργη φιλία μεταξύ τους. Αποφασίζουν να συνεργαστούν, κυνηγώντας ο μεν στο βάλτο και κάνοντας τον πωλητή ο δεύτερος στην πόλη. Στην πλοκή προστείθονται και διάφορες παράπλευρες ιστορίες, όπως η σχέση πατέρα-γιου (ο Walter Huston σε σχετικά μικρότερο ρόλο από ό,τι θα περιμέναμε), η σχέση του γιου με την κόρη του φυγόδικου, την οποία κόρη η τοπική κοινωνία βλέπει ως απόκληρη και η αλήθεια γύρω από την υπόθεση του φυγόδικου. Πυκνό το σενάριο, δεν σε αφήνει να βαρεθείς ούτε λεπτό, με πολύ καλή φωτογραφία. Οι εικόνες εξάλλου από το βάλτο είναι εντυπωσιακές. Πάντως, το θέμα της ταινίας και το πλούσιο αμερικάνικο καστ δεν σου δίνουν την αίσθηση ότι υπάρχει Γάλλος σκηνοθέτης πίσω από την κάμερα. Η σκηνοθεσία φυσικά και είναι υποδειγματική και η ταινία μία από τις καλύτερες της χρονιάς της.

Yellow Sky

Λέγοντας ότι η ταινία Yellow Sky είναι ένα γουέστερν σκηνοθετημένο από τον William Wellman, ο υποψιασμένος σινεφίλ μπορεί πολύ εύκολα να καταλάβει ότι δεν θα παρακολουθήσει άλλη μία ταινία του είδους που απλώς αναπαράγει τα κλισέ του είδους. Αν πληροφορήσουμε αυτόν τον ψιλιασμένο σινεφίλ ότι στο σενάριο βρίσκουμε τον Lamar Trotti με τον οποίο ο Wellman είχε ξανασυνεργαστεί στο Ox-Bow Incident και στη διεύθυνση της φωτογραφίας έχουμε τον Joe MacDonald, το φωτογράφο της My Darling Clementine του Ford, τότε μπαίνει κατευθείαν στο κόλπο. Από ένα αδημοσίευτο διήγημα του W. R. Burnett, η ταινία είναι μια ελεύθερη απόδοση της Καταιγίδας του Shakespear, τοποθετημένη φυσικά στην Άγρια Δύση. Επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στις δραματικές και ψυχολογικές συγκρούσεις, ο σκηνοθέτης αφήνει τους πυροβολισμούς και τα πιστολίδια στην άκρη, για να τα χρησιμοποιήσει με φειδώ εκεί που πρέπει.

Ο Gregory Peck και η συμμορία του, όντας κυνηγημένοι και αφού πορεύτηκαν μέσα από την έρημο, φτάνουν εξουθενωμένοι σε μια πόλη-φάντασμα με το όνομα Yellow Sky και εκεί βρίσκουν νερό και φαγητό από τους δύο μοναδικούς εναπομείναντες κατοίκους, την Anne Baxter και τον παππού της. Υποψιασμένοι ότι ο παππούς έχει μείνει σ'αυτήν τη νεκρή πολή για να βρει χρυσό, η συμμορία αποφασίζει να παραμείνει εκεί μέχρι να τον καρπωθεί. Μόνο που ο Gregory Peck αρχίζει να έχει αισθήματα για την Baxter και ο Richard Widmark αναλαμβάνει από μόνος του χρέη αρχηγού στρέφοντας και τους υπόλοιπους συμμορίτες εναντίον του πρώην αρχηγού. Τα πράγματα οδηγούνται ολοταχώς προς μια αιματηρή σύγκρουση.