The Southerner (Ο άνθρωπος του νότου)

Οι προσπάθειες ενός παθιασμένου νεαρού αγρότη να φτιάξει τη δική του φάρμα με βαμβάκι. Αντί να δουλεύει σε ένα μεγάλο γαικτήμονα με ένα μικρό μισθό, αποφασίζει να πάρει ένα μικρό κεφάλαιο από ένα φίλο του και βρίσκει ένα καλό χωράφι δίπλα σε ποτάμι. Έτσι μετακομίζει με όλη την οικογένειά του. Θα έχει να αντιμετώπισει τις δυσκολίες της φύσης, την πείνα που θα κάνει τα παιδιά του άρρωστα, αλλά και τη ζήλεια των γειτόνων που δεν θέλουν να τον δουν να προκόβει.

“Ζεστή”, χαλαρών ρυθμών, ανθρώπινα ρεαλιστική, η ταινία The Southerner του Ρενουάρ είναι ίσως η καλύτερη ταινία του από την εποχή που έζησε στην Αμερική. Του απέφερε τη μοναδική υποψηφιότητα για το όσκαρ σκηνοθεσίας. Η ταινία είχε άλλες δύο υποψηφιότητες (για τη μουσική και τον ήχο). Πρωταγωνιστής ο νεαρός Zachary Scott, που τον έχουμε δει κυρίως σε δευτεραγωνιστικούς ρόλους. Τα δικαιώματα της ταινίας έχουν εκπέσει, οπότε μπορείτε να τη βρείτε ελεύθερα στο διαδίκτυο πλέον, π.χ. να τη δείτε στο youtube σε αυτό το σύνδεσμο.

The Woman on the Beach (Στην άβυσσο του πάθους)

Πέρασαν κανά-δυο χρόνια από τη λήξη του πολέμου για να αρχίσει ο Robert Ryan να συμμετέχει ξανά σε κινηματογραφικά έργα. Αλλά με το που ξεκίνησε πάλι το 1947, πήρε αμέσως την πρώτη του υποψηφιότητα για όσκαρ στο Crossfire και έκτοτε δεν σταμάτησε να συμμετέχει σε έργα. Εκείνη τη χρονιά συμμετείχε και στην τελευταία αμερικανική ταινία του Jean Renoir, άλλο ένα φιλμ-νουάρ έργο της εποχής. Η γυναίκα της παραλίας, The woman on the beach, θα είναι η Joan Bennett, σύζυγος ενός τυφλού πλέον ζωγράφου (Charles Bickford) που θα τον σαγηνεύσει και θα του βάλει περίεργες ιδέες, όπως το ότι θέλει να «ελευθερωθεί» από τον σύζυγό της, για του οποίου την τύφλωση ευθύνεται σε ένα βαθμό και αισθάνεται τύψεις. Αντίθετα, ο Ryan πιστεύει ότι ο Bickford είναι μερικώς τυφλός και θα προσπαθήσει να το αποδείψει με επικίνδυνους τρόπους. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Renoir ασχολείται με ερωτικά τρίγωνα (θυμηθείτε το Ανθρώπινο κτήνος ή και τη Σκύλα). Εδώ συμπυκνώνει την ιστορία και εξελίσσει την πλοκή σε 70 λεπτά μόνο και γι'αυτό μπορούμε να πούμε ότι η ταινία είναι πετυχημένη. Καθώς, είχε όλα τα φόντα να καταντήσει ένα κουραστικό μελόδραμα. Καλή είναι επίσης η σκιαγράφηση και των τριών «προβληματικών» πρωταγωνιστών. Πάντως, αν δεν έχετε δει τα προαναφερθέντα έργα του Ρενουάρ, καλύτερα να ξεκινήσετε από κείνα παρά από αυτό.

Swamp Water

Ο Jean Renoir μεταβαίνει στην Αμερική και η πρώτη ταινία που υπογράφει το 1941 είναι η Swamp Water. Ο πυρήνας του έργου είναι η ζούγκλα και ο αχανής βάλτος 700 τετραγωνικών της περιοχής. Ένας τόπος επικίνδυνος, με αγρίμια, κροκόδειλους και δηλητηριώδη φίδια. Είναι όμως και πηγή ζωής για τους κατοίκους της γύρω περιοχής, αφού η κύρια απασχόλησή τους είναι το κυνήγι και τα δέρματα. Μέσα στο βάλτο όμως κρύβεται για χρόνια ένας φυγόδικος που τον υποδύεται ο Walter Brennan σε άλλη μια απίστευτη ερμηνεία. Ο νεαρός Dana Andrews πέφτει κατά λάθος πάνω στον κακοποιό και, μετά τις πρώτες διενέξεις, δημιουργείται μια περίεργη φιλία μεταξύ τους. Αποφασίζουν να συνεργαστούν, κυνηγώντας ο μεν στο βάλτο και κάνοντας τον πωλητή ο δεύτερος στην πόλη. Στην πλοκή προστείθονται και διάφορες παράπλευρες ιστορίες, όπως η σχέση πατέρα-γιου (ο Walter Huston σε σχετικά μικρότερο ρόλο από ό,τι θα περιμέναμε), η σχέση του γιου με την κόρη του φυγόδικου, την οποία κόρη η τοπική κοινωνία βλέπει ως απόκληρη και η αλήθεια γύρω από την υπόθεση του φυγόδικου. Πυκνό το σενάριο, δεν σε αφήνει να βαρεθείς ούτε λεπτό, με πολύ καλή φωτογραφία. Οι εικόνες εξάλλου από το βάλτο είναι εντυπωσιακές. Πάντως, το θέμα της ταινίας και το πλούσιο αμερικάνικο καστ δεν σου δίνουν την αίσθηση ότι υπάρχει Γάλλος σκηνοθέτης πίσω από την κάμερα. Η σκηνοθεσία φυσικά και είναι υποδειγματική και η ταινία μία από τις καλύτερες της χρονιάς της.

La Chienne (Η σκύλα)

Φιλήσυχος μεσήλικας, υπάλληλος τράπεζας, με χόμπι τη ζωγραφική, παντρεύτηκε ευκατάστατη και αχώνευτη χήρα για να... επιζήσει. Όταν γνωρίσει όμως μια νεαρή κοπέλα ελαφρών ηθών, θα γνωρίσει για πρώτη φορά τον έρωτα. Μόνο που η νεαρά μαζί με τον σκληρό προστάτη της τόν εμπαίζει. Φτάνουν σε σημείο να πουλήσουν τους πίνακές του με την υπογραφή της κοπελιάς και να καρπωθούν τα χρήματα. Όταν εμφανιστεί ο... νεκρός που δεν ήταν και τόσο νεκρός, ο μεσήλικας θα μείνει ελεύθερος και θα αποφασίσει να ζήσει μια και καλή με την νεαρή. Τότε είναι που θα τους πιάσει στα πράσα (δηλαδή στο κρεβάτι) και θα καταλάβει ότι τον κοροϊδεύανε ασύστολα. Αυτή η επίγνωση θα τον οδηγήσει στο έγκλημα. Από κει και έπειτα, η ζωή του οδηγείται στην κατάπτωση.

Η σκύλα είναι μια από τις καλύτερες δημιουργίες της εποχής. Βρισκόμαστε στο 1931 και η ταινία αποτελεί μόλις τη δεύτερη με ήχο του Jean Renoir. Σε αντίθεση όμως με τις περισσότερες ταινίες οι οποίες εκείνη την εποχή ήταν ένα κινηματογραφημένο θέατρο, ο Renoir παραδίδει μαθήματα σκηνοθεσίας και μας παρουσιάζει μια απλή μεν, σκληρή και ρεαλιστική δε ιστορία γύρω από τα ανθρώπινα πάθη. Πολύ τολμηρή επίσης για την εποχή της.

The River

Η πρώτη έγχρωμη ταινία του Jean Renoir ήταν Το ποτάμι γυρισμένο εξ ολοκλήρου στην Ινδία, όταν την κοπάνησε από το Χόλιγουντ και άρχισε την περιπλάνησή του στον κόσμο. Εδώ μας εξιστορεί την ιστορία τριών έφηβων κοριτσιών (μιας αμερικανίδας, μιας βρετανής και μιας μιγάδας) οι οποίες επηρεάζονται από την άφιξη ενός νεαρού αμερικανού λοχαγού και τον ερωτεύονται η κάθε μια με τον τρόπο τους. Βασισμένη στο βιβλίο της (μεγαλωμένης στην Ινδία) βρετανής Rumer Godden, η ταινία είναι κάτι περισσότερο από μια εξιστόρηση αυτής της εφηβικής ιστορίας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Renoir κινηματογράφησε ένα ντοκιμαντέρ για την Ινδία, τους ανθρώπους της, τη φύση και τον πολιτισμό της, μπλέκοντας σε όλα αυτά και μια μυθιστορηματική ιστορία. Εκπληκτικές εικόνες σε μια ταινία που πλέον (με τα χρόνια που περνάνε) φαντάζει λίγο «οικογενειακή». Θα μπορούσε να παίζει μια Κυριακή απόγευμα στο κρατικό κανάλι, ας πούμε! Να σημειώσουμε, τέλος, τη δήλωση του Wes Anderson που είπε ότι η μεγαλύτερη επιρροή του για το The Darjeeling Limited ήταν αυτό το φιλμ του Ζαν Ρενουάρ.

La Bête Humaine (Το ανθρώπινο κτήνος)

Το ανθρώπινο κτήνος του 1938 είναι η κινηματογραφική απόδοση του όμοτιτλου βιβλίου του Emile Zola. Σκηνοθετημένο από τον Jean Renoir, αποτελεί μια από τις καλύτερες δημιουργίες του γάλλου σκηνοθέτη από την πιο ποιοτικά δημιουργική περίοδό του, τη δεκαετία του '30 δηλαδή, πριν έρθει ο πόλεμος και φύγει για την Αμερική. Πρωταγωνιστής ο μεγάλος Γάλλος σταρ, Jean Gabin μαζί με τη Simone Simon, συνθέτουν ένα ωραίο και παράνομο ζευγάρι εραστών, οι οποίοι σε κάποια στιγμή αποφασίζουν να σκοτώσουν τον άντρα της για να ζήσουν ελεύθεροι τον έρωτά τους. Μόνο που αυτή τους η απόφαση δεν υλοποιείται και τόσο εύκολα και τα πράματα δεν θα έρθουν όπως τα περιμένουν. Η ψυχασθενική αρρώστια του Gabin θα εμφανιστεί την πιο ακατάλληλη στιγμή και θα διαλύσει κάθε αισιόδοξο όνειρο. Σκοτεινά απαισιόδοξη ταινία, θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε ως έναν πρόδρομο των αμερικανικών film-noir της επόμενης δεκαετίας.