The Street With No Name (Δρόμος χωρίς όνομα)

Άλλη μια ταινία βγαλμένη από τα αρχεία του FBI. Η voice-over αφήγηση στην αρχή της ταινίας, σκηνές από τα γραφεία και εργαστήρια του FBI, αλλά και η τοποθέτηση ενός νεαρού πράκτορα σε undercover ρόλο, που σκοπό έχει να ξεσκεπάσει μια παράνομη οργάνωση, θυμίζουν όλα το House on 92nd Street. Η μαγκιά της 20th Century Fox βρίσκεται στο ότι βάζει τον ηθοποιό Lloyd Nolan να ξαναϋποδυθεί τον διευθυντή του FBI, που προσπαθεί να διελευκάνει δύο φόνους και βρίσκεται στο κατόπι μιας εγκληματικής οργάνωσης. Ο Mark Stevens θα είναι ο νεαρός που βουτήξει στα βαθιά και θα καταφέρει να μπει στην οργάνωση του συναχομένου και μικροφοβιακού Richard Widmark. Από αυτό το σημείο αποκτά η ταινία The Street With No Name ενδιαφέρον. Από τη μία έχουμε το παιχνίδι των δυνάμεων του νόμου και από την άλλη τα κόλπα της ομάδας των παρανόμων. Φυσικά, κάπου στην πορεία θα αποκαλυφθεί ο μυστικός αστυνομικός και θα οδηγηθούμε στο αιματηρό τέλος. Το κακό θα καταπατηθεί και η αμερικανική κοινωνία θα μπορεί να κοιμάται ήσυχη. Τουλάχιστον στο σελιλόιντ. Έγινε ριμέικ από τον Samuel Fuller με τον τίτλο House of Bamboo τοποθετημένο στο μεταπολεμικό Τόκιο.

The Law and Jake Wade (Μονομαχία αετών)

Ο σερίφης Τζακ Ουέιντ (Robert Taylor) απελευθερώνει τον παλιό του φίλο και συνεργάτη Κλιντ (Richard Widmark) από τη φυλακή μιας άλλης πόλης και ξοφλά με το παράνομο παρελθόν του. Μόνο που ο Κλιντ δεν θα τον αφήσει σε ησυχία. Θα απαγάγει αυτόν και τη μέλλουσα γυναίκα του, με σκοπό να τους οδηγήσει στα κλοπιμαία που έχει θάψει σε άγνωστη περιοχή. Αυτό που παρακολουθούμε ουσιαστικά είναι μια μονομαχία χαρακτήρων, ένας πόλεμος δύο διαφορετικών κόσμων. Ο πολιτισμένος κόσμος της τάξης και του νόμου, στον οποίο θέλει να ενταχθεί ο Ουέιντ, εναντίον του κόσμου της άγριας δύσης και της ασύδοτης ελευθερίας που εκφράζει η συμμορία του Κλιντ. Ο Κλιντ είναι προσκολλημένος στον Ουέιντ του παρελθόντος. Εν τέλη, ψάχνει περισσότερο να επανασυνδεθεί η φιλία του με τον Ουέιντ παρά ψάχνει τον ίδιο το θησαυρό. Η λύση για το πρωταγωνιστικό ζευγάρι, που βρίσκεται έρμαιο των αιμοβόρων διαθέσεων της υπόλοιπης συμμορίας, θα έρθει (ως από μηχανής θεός;) από κάποιους ινδιάνους που θα τους επιτεθούν. Αυτά παρουσιάζει ο σκηνοθέτης John Sturges στο The Law and Jake Wade· ένα πολύ καλό και ενδιαφέρον ψυχολογικό γουέστερν.

Don't Bother to Knock

Μικρή ταινία σε διάρκεια και μικρή σε... σινεφιλικό εκτόπισμα. Δεν γνώριζα την υπόθεσή της και υπέθετα ότι πρόκειται για μια ρομαντική ταινία με τον Richard Widmark να βρίσκεται ανάμεσα από δυο γυναίκες. Τελικά, δεν πέσαμε πολύ έξω, καθώς ο Widmark έχει προβλήματα με την κοπελιά του την Anne Bancroft, που τραγουδάει σε ένα μπαρ ενός ξενοδοχείου, και συναντάει την Marilyn Monroe που κάνει τη νταντά σε ένα μικρό κοριτσάκι σε ένα από τα δωμάτια. Αυτό που δεν περιμέναμε είναι να δούμε την Μέριλιν να υποδύεται την ψυχολογικά ανισόρροπη που θα εκδηλώσει την ασθένειά της την πιο ακατάλληλη στιγμή. Η ταινία Don't Bother to Knock τιτλοφορήθηκε δύο φορές στα ελληνικά με τους τίτλους «Φλογισμένα χείλη» και «Το 6ο κλειδί της γκαρσονιέρας». Έχει ένα μικρό ενδιαφέρον, κυρίως λόγω της συμμετοχής των γνωστών προαναφερθέντων ηθοποιών αλλά και του καρατερίστα Elisha Cook Jr., που έχει λίγο μεγαλύτερο ρόλο σε διάρκεια απ'ό,τι συνήθως, όπως επίσης και από το γεγονός πως τα συμβάντα λαμβάνουν χώρα σε πραγματικό χρόνο, στην διάρκεια μιας νύχτας στο ξενοδοχείο δηλαδή. Κατά τ' άλλα, αποτέλεσε την πρώτη εμφάνιση της Bancroft, αλλά ήταν κυρίως ταινία για την προώθηση της Μέριλιν και ανάδειξη(;) του όποιου υποκριτικού της ταλέντου.

Judgment at Nuremberg

Μια από τις πιο διάσημες ταινίες (όχι μόνο της χρονιάς του ’61) για διάφορους λόγους, όπως το δύσκολο θέμα της, όπως το πλήθος των διάσημων ηθοποιών που συμμετέχουν αλλά και τα πολλά βραβεία για τα οποία προτάθηκε. Μια ταινία που νόμιζα ότι ασχολείται με τις δίκες των Ναζιστών αρχηγών. Εδώ έκανα ένα μικρό λάθος, καθώς ασχολείται με μία από τις πολλές δίκες που έγιναν αμέσως μετά τη λήξη του πολέμου στη Νυρεμβέργη, και συγκεκριμένα με τη δίκη δικαστικών, που δεν επετέλεσαν καθόλου σωστά το έργο τους και έγιναν(;) πιόνα του καθεστώτος.

Από τους ερμηνευτές, έχουμε και λέμε: επικεφαλής αμερικάνος δικαστής ο Spencer Tracy. Κατήγορος ο στρατιωτικός Richard Widmark και συνήγορος ο Maximilian Schell. Ο Burt Lancaster υποδύεται τον γερμανό δικαστικό που έγινε υπουργός δικαιοσύνης τη ναζιστική περίοδο της Γερμανίας. Η Marlene Dietrich μια γερμανίδα αριστοκράτισσα, γυναίκα αξιωματικού που έχει πλέον ξεπέσει και προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί. Ο Montgomery Clift (λίγα χρόνια μετά το ατύχημά του και με εμφανή παραπάνω κιλά) έναν Γερμανό κουμουνιστή που υπέστει βασανιστήρια. Και η Judy Garland σε μικρή εμφάνιση βασικού μάρτυρα κατηγορίας, ξαναεμφανίστηκε στο πανί ύστερα από αρκετά χρόνια και πολλά ναρκωτικά και ποτά (επίσης με πολλά κιλά). Ο νεαρός τότε William Shatner κάνει μια από τις πρώτες του εμφανίσεις, πριν γίνει διάσημος ως τηλεοπτικός Mr. Kirk.

Παραγωγός και σκηνοθέτης ο Stanley Kramer που εκείνη την εποχή δύσκολα έφτιαχνε μέτριο έργο. Η δικαστική διαμάχη μονοπωλεί το έργο, αλλά τα τόσα που λέγονται δεν αφήνουν κανένα αδιάφορο και οι τρεις ώρες του έργου κυλάνε πολύ γρήγορα. Ειδικά τη στιγμή που ο κατήγορος δείχνει στο δικαστήριο σκηνές από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, σε πιάνει ένας κόμπος στο στομάχι, κι ας τα έχεις δει κι αλλού αυτά. Η ταινία Judgment at Nuremberg απέσπασε έντεκα υποψηφιότητες για όσκαρ: μεταξύ αυτών καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας για τον Kramer, ο Tracy και ο Schell στην κατηγορία του α’ ανδρικού, ο Clift για β’ ανδρικό, η Garland β’ γυναικείου, κερδίζοντας τελικά του σεναρίου και της εμηνείας για τον Schell, όντας ο πρώτος ηθοποιός που κερδίζει αυτό το βραβείο και το όνομά του εμφανίζεται πέμπτο στους τίτλους. Και ένα ενδιαφέρον στοιχείο: ο εντεκάλεπτος μονόλογος του δικαστή Tracy στο τέλος του έργου γυρίστηκε με τη μία.

The Bedford Incident (Βυθίσατε το υποβρύχιο U-128)

Ο Sidney Poitier υποδύεται έναν δημοσιογράφο που ανεβαίνει στο αντιτορπιλικό του αμερικανικού στρατού, που έχει για κυβερνήτη τον Richard Widmark, για να καταγράψει τη ζωή πάνω στο πολεμικό πλοίο. Αυτός έχει το πλήρωμα στην τσίτα όλη την ώρα. Όταν ένα ρωσικό υποβρύχιο εισβάλλει στα χωρικά ύδατα της Γροιλανδίας (μέλος του ΝΑΤΟ), ο κυβερνήτης θα το πάρει από πίσω. Περιμένοντας τις διαταγές, το υποβρύχιο θα μπει ξανά στα διεθνή ύδατα, αλλά ο Widmark θα εξακολουθήσει να το κυνηγάει σε μια προσπάθεια να το αναγκάσει να αναδυθεί και να το φέρει σε απόγνωση. Η βρετανική παραγωγή του 1965 The Bedford Incident σκηνοθετήθηκε από τον James B. Harris, τον παραγωγό των πρώτων ταινιών του Stanley Kubrick. Ο Widmark εκτελεί και χρέη συμπαραγωγού και η ταινία θυμίζει στο σύνολό της το Συναγερμό θανάτου που κυκλοφόρησε ένα χρόνο πιο πριν αλλά και το ΣΟΣ Πεντάγωνο καλεί Μόσχα. Μια καθ' όλα πεσιμιστική ταινία για την εποχή του ψυχρού πολέμου και επηρεασμένη από το επεισόδιο στον Κόλπο των Χοίρων, όπου όλοι βρίσκονταν υπ' ατμόν και τα πάντα κρέμονταν από μια κλωστή λογικής. Σε μικρό ρόλο ο νεαρός Donald Sutherland και στο ρόλο του γιατρού του πλοίου ο Martin Balsam, που υπομένει την αδιαφορία και το χλευασμό του καπετάνιου του.

O. Henry's Full House (Το τελευταίο φύλλο)

Η ταινία παραγωγής 1952 με τον τίτλο O. Henry's Full House είναι μια συλλογή από πέντε μικρού μήκους ταινίες, 20 λεπτών πάνω-κάτω, σκηνοθετημένες από πέντε διαφορετικούς σκηνοθέτες και με διαφορετικούς ηθοποιούς κάθε φορά. Καμία σχέση δεν έχει η μία ιστορία απ' την άλλη. Το μόνο κοινό τους σημείο είναι η καταγωγή τους· όλες ήταν βασισμένες στα διηγήματα του πασίγνωστου (στην Αμερική) συγγραφέα O. Henry. Λίγα χρόνια πριν είχαν κυκλοφορήσει δύο βρετανικές ταινίες βασισμένες στις ιστορίες του Somerset Maugham, η Quartet το 1948 και η Trio το 1950. Έτσι, αποφάσισε η Fox ότι μπορεί να κάνει το ίδιο κι αυτή με αμερικανό συγγραφέα. Αφηγητής μας σε όλες τις ιστορίες είναι ο διάσημος συγγραφέας John Steinbeck, στη μοναδική φορά που εμφανίστηκε μπροστά από κινηματογραφική κάμερα. Η εικόνα παρακάτω είναι από δικιά του σκηνή.

Η πρώτη ιστορία λέγεται "The Cop and the Anthem", σκηνοθετήθηκε από τον Henry Koster και έχει για πρωταγωνιστή έναν εκλεπτυσμένο άστεγο που υποδύεται ο Charles Laughton. Αυτός αποφασίζει να περάσει το χειμώνα στη φυλακή, όπου και τζάμπα κρεβάτι θα έχει και τζάμπα φαΐ. Επιδίδεται σε όλες τις παράνομες πράξεις που μπορεί να κάνει αλλά όλοι του τη χαρίζουν είτε από ευγένεια είτε επειδή δεν θέλουν να μπλέξουν. Στο τέλος θα πάει στη φυλακή επειδή δεν έκανε τίποτα!

Το δεύτερο κομμάτι είναι σκηνοθετημένο από τον Henry Hathaway, λέγεται "The Clarion Call" και θέλει δύο παλιούς φίλους να βρίσκονται αντιμέτωποι με το παρελθόν τους. Ο ένας είναι αστυνομικός και έχει καταλάβει ότι για έναν ανεξιχνίαστο φόνο ευθύνεται ο παλιός του φίλος που υποδύεται ο Richard Widmark. Αυτός δίνει μια απίστευτα τρελαμένη ερμηνεία, όπως αυτές των πρώτων ταινιών του που έγινε γνωστός: το Road House, το Yellow Sky και κυρίως το Kiss of Death. Ο αστυνομικός δε θα μπορεί να συλλάβει το φίλο του εξαιτίας των αρχών του· ο δεύτερος τον είχε ξελασπώσει στο παρελθόν και τώρα του χρωστάει. Αλλά στο τέλος θα βρει τον τρόπο.

Το τρίτο κομμάτι από τον Jean Negulesco έδωσε και τον ελληνικό τίτλο στην ταινία. Λέγεται "The Last Leaf" και είναι το πιο συγκινητικό απ'όλα. Η Anne Baxter χωρίζει με τον αγαπημένο της, τριγυρνάει έξω στο κρύο και στα χιόνια και αρρωσταίνει με πνευμονία. Η θέλησή της για ζωή δεν είναι και η καλύτερη και αυτό επιδεινώνει την κατάστασή της. Πάνω στο πυρετό της, παρατηρεί και μετράει τα φύλλα ενός κισσού έξω στο χιόνι. Όταν θα πέσουν όλα, τότε θα έρθει και η δικιά της ώρα να πεθάνει, μονολογεί. Η αδερφή της δεν ξέρει τι να κάνει για να τη βοηθήσει, αλλά ο ζωγράφος γείτονάς τους θα βρει τον τρόπο.

Η τέταρτη ιστορία είναι η πιο κωμική αλλά επίσης και η πιο αδύναμη απ' όλες. Λέγεται "The Ransom of Red Chief" και σκηνοθετήθηκε από τον Howard Hawks. Σκεφτείτε ότι όταν κυκλοφόρησε η ταινία είχαν αφαιρέσει αυτό το κομμάτι. Το ξαναπρόσθεσαν όταν προβλήθηκε για την τηλεόραση. Δύο καημένοι απατεώνες αποφασίζουν να απαγάγουν ένα μικρό παιδί σε μια πολιτεία του νότου και να ζητήσουν τα λύτρα από τους γονείς του. Μόνο που το παιδί είναι τόσο ατίθασο και άγριο, που στο τέλος αναγκάζονται οι ίδιοι να πληρώσουν τους γονείς του ώστε να το πάρουν πίσω.

Αν και οι 3 από τις προηγούμενες τέσσερις ιστορίες είχαν ένα χειμωνιάτικο υπόβαθρο, αυτή είναι η καθαρά χριστουγεννιάτικη ιστορία (και ταιριάζει με την εποχή). Ο Henry King σκηνοθετεί το κομμάτι που λέγεται "The Gift of the Magi" και μας παρουσιάζει ένα φτωχικό, αλλά πολύ ερωτευμένο παντρεμένο ζευγάρι που ονειρεύεται τι δώρα θα πάρει ο ένας στον άλλο. Έχοντας μόνο τα απαραίτητα για τα προς το ζειν, η σύζυγος Jeanne Crain αποφασίζει να κόψει τα πλούσια μαλλιά της και να τα πουλήσει για να πάρει μια ακριβή θήκη για το ρολόι χειρός του συζύγου της. Αυτός όμως (ο νεαρός Farley Granger που γνωρίσαμε στο νουάρ Side Street) αποφασίζει να πουλήσει το ρολόι του για να πάρει κάτι για τη γυναίκα του!

No Way Out (Το μίσος προστάζει)

Ο ρατσιστής μικροκακοποιός που υποδύεται ο Richard Widmark τραυματίζεται σε μια απόπειρα ληστείας μαζί με τον αδερφό του και τους μεταφέρουν στο νοσοκομείο αλυσοδεμένους, όπου ο εφημερεύων γιατρός είναι ο Sidney Poitier. Καταλαβαίνει αμέσως ότι ο μικρότερος αδερφός έχει πολύ σοβαρό πρόβλημα και προσπαθεί να του σώσει τη ζωή, μάταια όμως. Στο διπλανό κρεβάτι ο Widmark φωνάζει και ωρύεται ότι ο Poitier σκότωσε τον αδερφό του. Το μόνο που μένει για να αποδείξει την αλήθεια των ισχυρισμών του είναι να γίνει νεκροψία, κάτι που ο Widmark φυσικά δεν θέλει. Όλη η καριέρα του Πουατιέ κρέμεται από μία κλωστή, καθώς κανένα νοσοκομείο δε θέλει να διαβάζει ιστορίες των έγχρωμων γιατρών του στις εφημερίδες. Μετά από μια συμπλοκή συμμοριών λευκών και μαύρων, ο Πουατιέ θα παραδοθεί μόνος του στην αστυνομία λέγοντας ότι όντως σκότωσε τον αδερφό του Widmark, μόνο και μόνο για να γίνει πλέον με απόφαση εισαγγελέα η νεκροψία και να αποδειχθεί το δίκιο του.

Απίστευτα δυναμική ταινία του 1950 από τον μεγάλο σκηνοθέτη Joseph L. Mankiewicz, σε ένα σενάριο του ίδιου, ο οποίος παίζει με ένα πολύ επικίνδυνο θέμα για την εποχή του. Αυτά που ακούγονται στην ταινία No Way Out και οι βρισιές που ξεστομίζει ο Widmark δεν ακούγονται ούτε σε ταινίες του σήμερα (επιταγές της πολιτικής ορθότητας στο σινεμά και όχι μόνο). Όντας πολύ καλοί φίλοι οι δυο τους από παλιά, με το τέλος κάθε σκηνής ο Widmark ζητούσε συγγνώμη από τον Poitier. Η ταινία έκανε αίσθηση αλλά κέρδισε μόνο μία υποψηφιότητα για όσκαρ σεναρίου. Όπως ξέρουμε όμως, τα πήρε όλα το Όλα για την Εύα, η άλλη ταινία του Μάνκιεβιτς εκείνη τη χρονιά. Σημειώστε ότι η ταινία αποτελεί το κινηματογραφικό ντεμπούτο του Poitier, του Ossie Davis που υποδύεται τον αδερφό του και τη πρώτη συνεργασία του τελευταίου με τη μετέπειτα σύζυγό του Ruby Dee.

The Alamo

Η ιστορία της πτώσης του Άλαμου την εποχή που το Τέξας ήταν κάτω από την Μεξικανική κυριαρχία αποτελούσε διακαή πόθο για τον κύριο John Wayne. Επεξεργαζόταν το σχέδιο για πάνω από 15 χρόνια και το 1960 βρήκε τα κεφάλαια για να το σκηνοθετήσει ο ίδιος έτσι όπως το είχε οραματιστεί. Αναγκάστηκε όμως, μετά από προτροπή των παραγωγών, να συμμετάσχει και ως ηθοποιός για να έχει η ταινία περισσότερη εμπορική απήχηση, καθώτι εκείνη την εποχή ο Wayne αποτελούσε τον νούμερο 1 εμπορικό ηθοποιό. Στο πλευρό του βρίσκουμε τον Richard Widmark και τον Laurence Harvey, με τον δεύτερο σε μία φαινομενικά άκυρη επιλογή, αλλά είναι τελικά ο μόνος που προσδίδει λίγο κύρος με το βρετανικό του φλέγμα. Όσον αφορά την ταινία, δεν χρειάζεται να πούμε και πολλά. Πατριωτισμός, πιστολίδια, μαχαίρια, αυτοθυσία, σε μια φροντισμένη παραγωγή, πλημμυρισμένη από τα ρεπουμπλικανικά ιδεώδη του δημιουργού της. Φανταστείτε να γινόταν μια ανάλογη εγχώρια ταινία για την έξοδο του Μεσολογγίου (χμ, υπάρχει μία με τον Μάνο Κατράκη). Και να μην ξεχάσουμε τη διάρκεια: 2 ώρες και 40 λεπτά! Ήρωες αυτοί που θα δούνε ολόκληρη την ταινία χωρίς να πατήσουν το fast-forward. Μία λεπτομέρεια που ίσως έχει ενδιαφέρον: οι ιστορικοί που είχαν προσληφθεί για να δώσουν τις συμβουλές τους, αποφάσισαν και κατάφεραν να αφαιρέσουν τα ονόματά τους από τα credit της ταινίας, λέγοντας ότι ούτε μία σκηνή του έργου δεν βασίζεται σε κάποιο αποδεδειγμένο ιστορικό γεγονός.

The Way West

Βασισμένο στο ομώνυμο και βραβευμένο με Pulitzer μυθιστόρημα και περιλαμβάνοντας το εντυπωσιακό τρίο των πρωταγωνιστών Kirk Dοuglas, Rοbert Mitchum, Richard Widmark, το γουέστερν The Way West δεν στέκει και τόσο καλά στις προσδοκίες του. Η ιστορία του ταξιδιού ενός μεγάλου καραβανιού αποίκων που προσπαθεί να φτάσει στο Όρεγκον για να εγκατασταθεί εκεί, περιέχει όλα τα κλισέ και τα στερεότυπα του είδους. Με τον Douglas να είναι ο γερουσιαστής που διευθύνει το όλο ταξίδι με αμείλικτο και σκληρό τρόπο, τον Mitchum να είναι ο οδηγός τους στην Άγρια Δύση και τον Widmark να αποτελεί έναν από τους αποίκους που πηγαίνει συνεχώς κόντρα στο αρχηγιλίκι του Douglas. Η ταινία έχει μείνει πλέον στην ιστορία ως το ντεμπούτο της ηθοποιού Sally Field, η οποία με τα χρόνια κατέκτησε δύο βραβεία όσκαρ, κάτι που δεν μπόρεσε να κατακτήσει κανένας από τους τρεις παλαίμαχους σταρ σε όλη τη διάρκεια της πλούσιας καριέρας του καθενός.

Road House

Δύο παλιόφιλοι θα μαλώσουν και θα βρεθούν αντίπαλοι για τα μάτια μιας γυναίκας. Καθόλου πρωτότυπο το σενάριο θα μου πείτε και δε θα έχετε άδικο, στην αρχή. Road House είναι το όνομα του μαγαζιού που έχει ο ένας (Richard Widmark) το οποίο ουσιαστικά δουλεύει ο δεύτερος (Cornel Wilde). Ο πρώτος θα φέρει μια καινούρια τραγουδίστρια (η μοιραία... Ida Lupino) από το Σικάγο με την οποία έπαθε την πλάκα του. Ο έρωτας όμως θα προκύψει από την άλλη πλευρά και θα κάνει τον Widmark έξαλλο. Όταν το ζευγάρι αποφασίσει να φύγει από την πόλη, το σαλεμένο από μίσος αφεντικό θα τους κατηγορήσει για κλοπή και, χωρίς να έχουν αντι-αποδείξεις, θα βάλει τον πρώην, πλέον, φίλο του φυλακή. Ως εδώ είμαστε αρκετά... προβλέψιμοι, έτσι; Η συνέχεια δίνει πόντους στην ταινία καθώς ο πονηρός Widmark θα πείσει τον δικαστή να αφήσει ελεύθερο τον φίλο του υπό δικιά του επιτήρηση. Έτσι, το ζευγάρι θα βρεθεί σε πιο δύσκολη θέση. Δεν θα μπορούν να κάνουν τίποτα αφού ο Widmark θα είναι η σκιά τους και με μία του λέξη θα μπορεί να στείλει τον Wilde πίσω στη φυλακή. Μια σχέση διεστραμμένης εξουσίας ξεκινάει που όπως είναι φυσικό θα τελειώσει βίαια και αιματηρά.

Μέσα σε μιάμιση ώρα η ταινία ξεκινάει από το βαρετό μελόδραμα και τα ερωτικά τρίγωνα για να ακολουθήσει μετά πιο νουάρ δρόμους, σώζωντας τελικά την κατάσταση. Δεν πρόκειται για κάποια ταινία που άφησε εποχή. Είναι όμως ένα ευπρόσωπο νουάρ, σκηνοθετημένο με συνέπεια από τον Jean Negulesco το οποίο βέβαια χρωστά πολλά στον δευτεραγωνιστή Richard Widmark που κλέβει πανεύκολα την παράσταση στην, μόλις, τρίτη του ταινία.

Yellow Sky

Λέγοντας ότι η ταινία Yellow Sky είναι ένα γουέστερν σκηνοθετημένο από τον William Wellman, ο υποψιασμένος σινεφίλ μπορεί πολύ εύκολα να καταλάβει ότι δεν θα παρακολουθήσει άλλη μία ταινία του είδους που απλώς αναπαράγει τα κλισέ του είδους. Αν πληροφορήσουμε αυτόν τον ψιλιασμένο σινεφίλ ότι στο σενάριο βρίσκουμε τον Lamar Trotti με τον οποίο ο Wellman είχε ξανασυνεργαστεί στο Ox-Bow Incident και στη διεύθυνση της φωτογραφίας έχουμε τον Joe MacDonald, το φωτογράφο της My Darling Clementine του Ford, τότε μπαίνει κατευθείαν στο κόλπο. Από ένα αδημοσίευτο διήγημα του W. R. Burnett, η ταινία είναι μια ελεύθερη απόδοση της Καταιγίδας του Shakespear, τοποθετημένη φυσικά στην Άγρια Δύση. Επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στις δραματικές και ψυχολογικές συγκρούσεις, ο σκηνοθέτης αφήνει τους πυροβολισμούς και τα πιστολίδια στην άκρη, για να τα χρησιμοποιήσει με φειδώ εκεί που πρέπει.

Ο Gregory Peck και η συμμορία του, όντας κυνηγημένοι και αφού πορεύτηκαν μέσα από την έρημο, φτάνουν εξουθενωμένοι σε μια πόλη-φάντασμα με το όνομα Yellow Sky και εκεί βρίσκουν νερό και φαγητό από τους δύο μοναδικούς εναπομείναντες κατοίκους, την Anne Baxter και τον παππού της. Υποψιασμένοι ότι ο παππούς έχει μείνει σ'αυτήν τη νεκρή πολή για να βρει χρυσό, η συμμορία αποφασίζει να παραμείνει εκεί μέχρι να τον καρπωθεί. Μόνο που ο Gregory Peck αρχίζει να έχει αισθήματα για την Baxter και ο Richard Widmark αναλαμβάνει από μόνος του χρέη αρχηγού στρέφοντας και τους υπόλοιπους συμμορίτες εναντίον του πρώην αρχηγού. Τα πράγματα οδηγούνται ολοταχώς προς μια αιματηρή σύγκρουση.

Backlash (Ο έκτος διέφυγε)

Η ταινία Backlash ξεκινάει και τελειώνει με μια μονομαχία. Στο ενδιάμεσο παρακολουθούμε τις προσπάθειες του Richard Widmark και της Donna Reed να αναζητήσουν τον χαμένο πατέρα του πρώτου και το σύζυγο της άλλης, οι οποίοι έψαχναν μαζί για χρυσό. Η αναζήτηση για τον... έκτο που διέφυγε (και για εκδίκηση) θα τους οδηγήσει σε ένα παλιό χρυσωρυχείο με πέντε πτώματα, σε ένα ταχυδρομικό σταθμό όπου θα τους επιτεθούν οι Ινδιάνοι, στην πόλη Τουσών όπου θα μπλέξουν με πιστολάδες και στο τέλος σε έναν πόλεμο μεγαλο-ραντσέρηδων. Όλα αυτά μέσα σε 80 λεπτά, οπότε καταλαβαίνετε ότι η δράση δεν σταματάει καθόλου. Σκηνοθετημένη ευπρεπώς από τον John Sturges, η ταινία παραγωγής 1956 δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο φυσικά, αλλά είναι αρκετά διασκεδαστική και παρακολουθείται ευχάριστα, ειδικά αν είστε θαυμαστές του Richard Widmark.

Two Rode Together

Αν ισχύει αυτό που λέγεται, ότι δηλαδή ο John Ford ασχολήθηκε χωρίς να το θέλει με την ταινία Two Rode Together (στα ellinikos: Οι δύο ιππότες της κολάσεως), ότι είχε πει ο ίδιος ότι η ταινία είναι το χειρότερο πράμα με το οποίο ασχολήθηκε τα τελευταία 20 χρόνια, καταλαβαίνετε τότε ότι η ποιότητά της είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Κρίμα για τους δύο ηθοποιούς (James Stewart και Richard Widmark) που αναγκάστηκαν να συμμετάσχουν στο όλο project. Η όλη ιστορία μας δεν έχει καμία δραματική ένταση, τα δυνατά της σημεία (όπως το λιντσάρισμα) τελειώνουν πολύ γρήγορα και έχει πολλά ανούσια και αργά σημεία που δεν εξυπηρετούν σε τίποτα την εξέλιξη της πλοκής· περισσότερο κουράζουν. Η υπόθεση εδώ έχει αρκετά στοιχεία με την παλιότερη επιτυχία του Ford Η αιχμάλωτη της ερήμου (λευκοί αιχμάλωτοι των ινδιάνων), η οποία φυσικά δεν είχε τη δυναμική του προηγούμενου έργου. Μέτρια πράματα δηλαδή...

Warlock (Οι αετοί της καταραμένης κοιλάδας)

Άλλο ένα γουέστερν από τον Edward Dmytryk, το οποίο σε κερδίζει εξαρχής λόγω του πολύ καλού καστ ηθοποιών που κατάφερε να μαζέψει: Henry Fonda, Anthony Quinn, Richard Widmark. Warlock είναι το όνομα μιας μικρής πόλης στην οποία δεν στεριώνει κανένας σερίφης· είτε την κοπανάνε για να γλιτώσουν τη ζωή τους από τους νταήδες της πόλης είτε απλώς πηγαίνουν 2 μέτρα κάτω από τη γη αν κάτσουν να αντιμετωπίσουν τις καταστάσεις. Οι προχούντες θα αναζητήσουν τη βοήθεια ενός ονομαστού πιστολά (Fonda), ο οποίος θα μπορέσει να επιβάλει την τάξη. Μαζί του θα έρθει όμως και ο φίλος του (Quinn), ο οποίος θα αναλάβει το μικρό καζίνο της πόλης και θα ελέγχει τον τζόγο με τη βοήθεια του φίλου σερίφη του. Κάποια στιγμή όμως ένας νεαρός από την ομάδα των νταήδων θα παρατήσει το παράνομο παρελθόν του και θα αποφασίσει να πάρει τη θέση του σερίφη. Και τότε είναι που θα σκάσει μύτη στην πόλη μια τύπισσα και θα κατηγορήσει τον Fonda ότι σκότωσε εν ψυχρώ τον αρραβωνιαστικό της. Η φιλία των δύο αντρών (Fonda και Quinn) θα τεθεί σε δοκιμασία όταν βγουν στη φόρα ιστορίες από το παρελθόν. Το σκηνικό μιας περίπλοκης δραματικής υπόθεσης έχει στηθεί και το μόνο που απομένει είναι η αναπόφευκτα αιματηρή κατάληξη του δράματος.

Βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Oakley Hall, η ταινία παραγωγής 1959 είναι μία από τις πιο παραγνωρισμένες (για να μην πούμε ξεχασμένες) ταινίες γουέστερν, παρόλο που θεωρείται από πολλούς ως ένα από τα καλύτερα δείγματα του είδους. Σημειώνουμε ότι ο ίδιος ο Leone κάνει έμμεση αναφορά σ'αυτήν την ταινία μέσα από το Κάποτε στη δύση.

Kiss Of Death

Όσοι έχετε δει την ταινία του Barbet Schroeder Kiss of Death με τον David Caruso και Nicolas Cage, ξέρετε, πάνω-κάτω, τι να περιμένετε από την ομότιτλη ταινία του 1947 με τον Victor Mature στον πρωταγωνιστικό ρόλο και τον Richard Widmark στην παρθενική του εμφάνιση που του απέφερε την μοναδική υποψηφιότητα για βραβείο όσκαρ και τον έκανε αμέσως σταρ. Αυτός είναι εξάλλου και ο λόγος που αξίζει να δείτε την ταινία· ο ψυχοπαθής κακοποιός με τα γουρλωτά μάτια και το περίεργο γέλιο. Η ιστορία όμως επικεντρώνεται στον (χτυπημένο από τη μοίρα και την κοινωνία) κακοποιό Victor Mature που συλλαμβάνεται για ληστεία και μπαίνει (για πολλοστή φορά) στη φυλακή, αφού δεν καταδίδει τους συνεργούς του. Όταν μάθει όμως στην πορεία ότι αυτοκτόνησε η γυναίκα του επειδή όλοι οι πρώην συνεργάτες του τον παράτησαν και δεν συντηρούσαν (όπως είχε συμφωνηθεί) τη γυναίκα και τα παιδιά του, αποφασίζει να δράσει. Και ο μοναδικός τρόπος είναι να γίνει καρφί.

Ενδιαφέρον το σενάριο και η πλοκή της ιστορίας που επιμελήθηκε ο Ben Hecht, ένας από τους καλύτερους σεναριογράφους της εποχής του κλασικού Χόλιγουντ. Η ταινία όμως κάνει «κοιλιά» σε πολλά σημεία ίσως εξαιτίας της βαρετής σκηνοθετικής προσέγγισης του... επαγγελματία Henry Hathaway. Προσπαθώντας να δώσει μια πιο ρεαλιστική εικόνα με σκηνές σε αληθινούς χώρους φυλακών, δικαστηρίων κ.λ.π. (κάτι που θα αποδώσει καλύτερα στους Σταυροφόρους της δικαιοσύνης), χάνει σε μεγάλο βαθμό το παιχνίδι. Ο κύριος λόγος τελικά που αξίζει να δείτε την ταινία —όπως προείπαμε— είναι για να ανακαλύψετε το εκρηκτικό ντεμπούτο του Widmark.

Broken Lance (Η σπασμένη λόγχη)

Η σπασμένη λόγχη του 1954 είναι ίσως το καλύτερο western που σκηνοθέτησε ο... πολύπειρος Edward Dmytryk. Κι αυτό διότι θα λέγαμε ότι πρόκειται περισσότερο για ένα οικογενειακό δράμα, παρά για μια περιπέτεια στην Άγρια Δύση. Κύρια φιγούρα, που ξεχωρίζει από... χιλιόμετρα, είναι ο Spencer Tracy. Μεγάλος γαιοκτήμονας και ραντσέρης, ελέγχει ο ίδιος αυστηρά την περιοχή, την επιχείρηση και τους τέσσερις γιους του. Οι οποίοι τρεις μεγάλοι είναι δυσαρεστημένοι από τον τρόπο με τον οποίο τους φέρθηκε ο φάδερ όταν μεγάλωναν και την αδιαφορία που τους δείχνει ακόμα και τώρα. Ο τέταρτος πάντως (μυγάς, με ινδιάνα μάνα) τον έχει... για θεό. Όταν εμφανιστούν δυσκολίες με μια εταιρεία εξόρυξης, οι τρεις μεγαλύτεροι θα τον «πουλήσουν» και η οικογενειακή κρίση θα είναι γεγονός.

Βασισμένη στο μυθιστόρημα I'll Never Go Home Any More του Jerome Weidman, η ταινία είναι ένα ριμέικ της House of Strangers του 1949. Η ορίτζιναλ είχε τον Edward G. Robinson ως τραπεζίτη στη Νέα Υόρκη, στον αντίστοιχο ρόλο του Spencer Tracy. Ιταλός μετανάστης ο ένας, ιρλανδός ο δεύτερος. Τα μειονεκτήματα της ταινίας πάντως θεωρώ ότι είναι η χρήση του Robert Wagner ως τέταρτου γιου, ο οποίος είναι αρκετά μέτριος στο ρόλο του και η μικρή χρήση του Richard Widmark (σχεδόν ρόλος-γλάστρα) στο ρόλο του πρωτότοκου.

Night and the City

Καημένος μικροαπατεώνας προσπαθεί σε όλη του ζωή να πετύχει την καλή, αλλά η τύχη τού γυρίζει συνέχεια την πλάτη. Καταχρεωμένος και απένταρος, καταφέρνει και πείθει έναν ονομαστό παλαιστή να παλέψει υπό τη δικιά του (ανύπαρκτη) εταιρεία. Ψάχνοντας για την απαραίτητη χρηματοδότηση, θα μπλέξει με όλον τον υπόκοσμο και θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον αρχιμαφιόζο Κρίστο (ελληνικής καταγωγής, παρακαλώ). Και εκεί που θα φτάσει ένα βήμα από την επιτυχία, η στραβή θα γίνει και θα βρεθεί κυνηγημένος... από τους πάντες.

Μέσα σε 90 και κάτι λεπτά ξετυλίγεται το κουβάρι της ζωής του μικροαπατεώνα που υποδύεται ο Richard Widmark (στην καλύτερη ίσως ερμηνεία της ζωής του), της μεγάλης «δουλειάς» που προσπαθεί να φέρει εις πέρας με όλα τα ψέματα που μπορεί να σκαρφιστεί, εμπλέκοντας τους πάντες. Όλα αυτά μέσα από την κάμερα του Jules Dassin και με φόντο την νυχτερινή ζωή και τον υπόκοσμο του Λονδίνου. Η νύχτα και η πόλη είναι μια σκοτεινή και απαισιόδοξη ταινία για τους καταφρονημένους ανθρώπους του περιθωρίου, γι' αυτούς που ζουν για το σήμερα, χωρίς να υπολογίζουν κανέναν και τίποτα. Είναι η ταινία που σκηνοθέτησε ο Dassin στο Λονδίνο το 1950 εκεί όπου κατέφυγε για να γλιτώσει από το «κυνήγι των μαγισσών» του γερουσιαστή Μακάρθι, λίγο καιρό πριν κάνει μια στάση στο Παρίσι και μετά εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Αν εσείς πάντως έχετε δει και κάποια ομώνυμη ταινία με τον DeNiro, σημειώστε ότι είναι το ριμέικ αυτής εδώ.

Panic in the Streets (Πανικός στους δρόμους)

Ο Jack Palance (στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση) με τη συμμορία του σκοτώνουν έναν άρρωστο από βουβωνική πανώλη μετανάστη και την κολλάνε αυτοί με τη σειρά τους. Ο Richard Widmark είναι ο υπεύθυνος της υπηρεσίας δημόσιας υγείας που τους αναζητεί —χωρίς να τους γνωρίζει— ακολουθώντας τα πτώματα που αφήνουν πίσω τους, στους δρόμους και τα καταγώγια της Νέας Ορλεάνης, έχοντας μάλιστα ένα περιθώριο δύο ημερών για να μην εξαπλωθεί η αρρώστια, να μην εξελιχθεί σε επιδημία και να μην προκληθεί Πανικός στους δρόμους.

Σ' αυτήν την παραγωγή του 1950, ο Elia Kazan προτίμησε φωτισμό επηρεασμένο από το ευρωπαϊκό νεορεαλιστικό ρεύμα της εποχής, άγνωστους ηθοποιούς στους δεύτερους ρόλους και μικρότερα ονόματα στους πρωταγωνιστικούς, ημι-ντοκυμενταρίστικη κινηματογράφηση σε ρεαλιστικούς χώρους στην πόλη της Νέας Ορλεάνης. Αλλά παρόλο που η παραγωγή είναι αρκετά φροντισμένη και όλα τα στοιχεία βοηθάνε την εξέλιξη και κλιμάκωση του σασπένς, η ταινία δεν κορυφώνεται και σου αφήνει στο τέλος μια αίσθηση μετριότητας, ή -αν θέλετε- μια αίσθηση του ότι μπορούσε και καλύτερα. Anyway...

Pickup on South Street

Πλήρεις ημερών έφυγε χθες ο Richard Widmark. Και όλως τυχαίως, είδαμε πριν λίγες μέρες την ταινία Pickup on South Street του 1953, μια από τις πιο γνωστές μέσα από τη φιλμογραφία του ηθοποιού. Εδώ υποδύεται έναν πορτοφολά, ο οποίος θα «σηκώσει» ένα πορτοφόλι, το οποίο θα περιέχει —χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει— ένα μικροφίλμ με κρατικά μυστικά. Αυτό το γεγονός θα το βάλει σε περιπέτειες, καθώς θα αρχίσουν να τον αναζητούν απ' τη μία πλευρά οι κατάσκοποι που χάσανε το μικροφίλμ και απ' την άλλη οι αστυνομικοί που παρακολουθούν την υπόθεση και προσπαθούνε να τους ξεσκεπάσουν. Στη μέση όλων αυτών, υπάρχει ο απαραίτητος γυναικείος χαρακτήρας που παίζει κομβικό ρόλο στην υπόθεση.

Απολαύστε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες δουλειές του ανεξάρτητου και ασυμβίβαστου σκηνοθέτη Samuel Fuller, η οποία όμως έχει έντονο αντικομμουνιστικό χαρακτήρα. Παρόλο το πολιτικό της περιεχόμενο (το οποίο είναι σαφώς επηρεασμένο από τα τεκτενόμενα εκείνης της εποχής), η ταινία περιέχει όλα τα χαρακτηριστικά του σκηνοθέτη Samuel Fuller που την κάνουν να ξεχωρίζει· πολύ κοντινά πλάνα, περίεργες γωνίες λήψης, κοφτό μοντάζ. Υποτιμημένος στην εποχή του, ήταν γνωστός κυρίως για τις πολεμικές του ταινίες. Ένας σκηνοθέτης που είχε ασχοληθεί με όλα σχεδόν τα κινηματογραφικά είδη και ξανα-ανακαλύφθηκε χάρη στους φανατικούς του θαυμαστές: τον Wim Wnders, τον Martin Scorsese και τον Jean-Luc Godard.

The Last Wagon (Και οι άτιμοι έχουν καρδιά)

Κλασικότροπο, b-movie western της δεκαετίας του '50 με τον Richard Widmark σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο σκηνοθέτης Delmer Daves (όπως έχουμε ξαναπεί) ξέρει να χειρίζεται παρόμοια θέματα. Έτσι και δω έχουμε μια ενδιαφέρουσα ιστορία του λευκού Comanche Todd (μεγαλομένος από Ινδιάνους) που τον συνέλαβε ένας κυνηγός κεφαλών επειδή φόνευσε τα αδέρφια του. Μόνοι μέσα στην Άγρια Δύση και σε ινδιάνικο έδαφος, βρίσκουν ένα καραβάνι το οποίο τους παρέχει τροφή και φαγητό. Όντας εγκληματίας στα μάτια του νόμου, ο Todd δένεται στο τελευταίο βαγόνι. Εξ και ο τίτλος της ταινίας The Last Wagon. Σε μια ξαφνική επιδρομή ινδιάνων, ο κόσμος του καραβανιού θα σκοτωθεί, εκτός από 5 νεαρά άτομα και τον Todd. Οπότε, η συνέχεια της ταινίας δείχνει πώς ένας έμπειρος άνθρωπος της φύσης μπορεί να τα βγάλει πέρα, έχοντας να αντιμετωπίσει τη δίψα, την πείνα, τους ινδιάνους που βρίσκονται στο κατόπι τους και το φθόνο των νεαρών που τον μισούνε επειδή είναι έτσι μεγαλομένοι. Αντιρατσιστικά μηνύματα σε μια εποχή που είχαν αρχίσει ορισμένοι δημιουργοί να αμφισβητούν τις παραδοσιακές αξίες του πατριωτισμού της Δύσης. Πανέμορφα φωτογραφημένη η ταινία, δείχνει την αγάπη του Daves για τη φύση και, στην τελική, παρακολουθείται ευχάριστα.