Libeled Lady (Γάμος με επιφυλάξεις)

Μία ταινία του 1936 με all-star cast: Spencer Tracy (ως ο δημοσιογράφος που κάνει τα πάντα για την εφημερίδα του), Jean Harlow (η αρραβωνιαστικιά του που δε λέει να την παντρευτεί), Myrna Loy (το πλουσιοκόριτσο που μηνύει την εφημερίδα του Τρέισι) και William Powell (ο τύπος που θα ξελασπώσει την εφημερίδα από τη μήνυση). Για να το πετύχει, θα προσπαθήσει να σαγηνεύσει τη Loy και μετά να την παρουσιάσει ως αντροχωρίστρα, μιας και αυτός εν τω μεταξύ θα έχει παντρευτεί την Harlow (με λευκό γάμο). Το Libeled Lady είναι μία screwball κωμωδία, με πολύ καλή χημεία των πρωταγωνιστών, έξυπνες ανατροπές και εύθυμες παρεξηγήσεις. Η σκηνοθεσία του Jack Conway είναι κάπως στατική, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τότε την ταινία να κερδίσει υποψηφιότητα για όσκαρ καλύτερης ταινίας. Σημειώστε ότι ο Powell, εκείνη τη χρονιά, συμμετείχε ακόμα στην The Great Ziegfeld που κέρδισε το όσκαρ καλύτερης ταινίας και στο My Man Godfrey, χάρη στην οποία απέσπασε τη 2η υποψηφιότητα για όσκαρ α' ανδρικού ρόλου. Ομοίως και για τον Spencer Tracy που κέρδισε υποψηφιότητα όχι γι'αυτή, αλλά για το San Francisco, που ήταν επίσης υποψήφια για καλύτερης ταινίας. Εν ολίγοις, χολιγουντιανό μπάχαλο!

The Sea of Grass

Ο Ελία Καζάν έχει κάνει την παρακάτω δήλωση για το έργο The Sea of Grass, που ήταν η δεύτερη σκηνοθετική του δουλειά: "It’s the only picture I’ve ever made that I’m ashamed of. Don’t see it." Δεν του κάναμε το χατήρι και κάτσαμε και παρακολουθήσαμε το έργο, που παρεμπιπτόντως είχε τιτλοφορηθεί δις στα ελληνικά. Αρχικά ως «Το παραστράτημα μιας μητέρας» και κατόπιν με το πιο ταιριαστό στο πρωτότυπο «Θάλασσα από χορτάρι». Και τι παρακολουθήσαμε; Μια ακριβή παραγωγή της MGM, ένα επικό, οικογενειακό δράμα που εκτυλίσσεται στην άγρια δύση με πρωταγωνιστή τον τέως αξιωματικό, νυν αγελαδάρη Spencer Tracy που δεν αφήνει κανέναν άλλο στην τεράστια περιοχή του, τη θάλασσα από γρασίσι, να πάει να καλλιεργήσει, καθώς τη θέλει αποκλειστικά για τα ζωντανά. Θα παντρευτεί την Katharine Hepburn, αλλά αυτή σιγά-σιγά θα αρχίσει να υποστηρίζει τους αντιπάλους, με πρωτεργάτη τον δικηγόρο Melvyn Douglas. Με τον οποίο θα αναπτυχθεί ένα ειδύλλιο. Και όταν γεννηθεί το δεύτερο παιδί, οι κακές γλώσσες θα λένε ότι είναι το εξώγαμο της γυναίκας του Tracy. Κάπου εκεί θα χωρίσουν οι δρόμοι τους, ο Tracy θα κρατήσει τα παιδιά, η Hepburn θα φύγει για πολλά χρόνια και η ιστορία (όσον αφορά τους γεωργούς) θα δικαιώσει τον Tracy. Αλλά το έργο δεν τελειώνει εδώ, καθώς έχουμε πολλά ακόμα να δούμε που θα αφορούν τη νέα γενιά αυτή τη φορά, τις ιστορίες των παιδιών που θα έχουν μεγαλώσει. Η ταινία ολοκληρώνεται με κάποια δόση συγκίνησης, αλλά αυτό το larger-than-life μελόδραμα και τα βάσανα των πρωταγωνιστών μπορεί σε κάποιους να φανεί κουραστικό. Θα συμφωνήσω ότι μοιάζει περισσότερο για διεκπεραιωτική δουλειά και ότι ο κος. Καζάν δεν είχε πολύ έλεγχο στο τελικό αποτέλεσμα. Γι’αυτό και η άνωθεν δήλωσή του, ίσως. Πάντως, δεν θα το χαρακτήριζα κακό έργο• το πιο μέτριο όμως από όλες τις συνεργασίες του διάσημου ζευγαριού.

Boom Town

Μετά την τρέλα για ανεύρεση χρυσού στα αμερικανικά βουνά το 19ο αιώνα, ήρθε η τρέλα για ανεύρεση πετρελαίου, λίγο μετά το τέλος του Α' ΠΠ. Αυτή την εργασιακή τρέλα, τον πετρελαϊκό τυχοδιωκτισμό, τη διαδρομή από το τίποτα στα πλούτη και πάλι πίσω στο τίποτα παρουσιάζει με εύστοχο τρόπο η ταινία του Jack Conway. Επικών διαστάσεων το έργο, διανύει πολλά χρόνια σύγχρονης (για τότε) ιστορίας και μας δείχνει τα πρώτα χρόνια της πετρελαϊκής βιομηχανίας, τα θεμέλια της οποίας χτίστηκαν από ανθρώπους πρωτοπόρους με μοναδικά εφόδια τη σκληρή δουλειά και τα όνειρα. Αυτοί ονομάστηκαν wildcatters (ατίθασοι/επικίνδυνοι). Και στο έργο Boom Town τέτοιοι είναι οι Clark Gable και Spencer Tracy που θα συνεργαστούν και θα ανακαλύψουν μαζί φλέβα μαύρου χρυσού! Με την έλευση της Claudette Colbert θα αναπτυχθεί κι ένα ιδιότυπο ερωτικό τρίγωνο, που εν πολλοίς θα ορίσει τη σχέση τους, τους εγωισμούς, τους χωρισμούς και τις επαγγελματικές τους αποφάσεις.

Εδώ έχουμε την τρίτη συνεργασία των δύο πρωταγωνιστών, αλλά και το ξανασμίξιμο του αγαπημένου και οσκαρικού ζευγαριού του Συνέβη μια νύχτα. Σε μικρό, χαρακτηριστικό ρόλο εμφανίζεται και η ελκυστική (αλλά μετριότατη ηθοποιός) Hedy Lamarr, η οποία θα ξανασυνεργαστεί σε άλλα έργα με τους δύο άντρες σταρ. Τι είπατε; Όχι, δεν πρόκειται για ένα There Will Be Blood, φυσικά. Πώς θα μπορούσε άραγε, με 67 χρόνια διαφορά; Μόνο το χρώμα του πετρελαίου είναι ίδιο!

Test Pilot (Φλεγόμενοι ουρανοί)

Πολύ μπλα-μπλα, μεγάλη διάρκεια, πολύ στατική σκηνοθεσία, «προϊστορικά» εφέ, μπόλικες δόσεις μελοδράματος για να φτιαχθεί αυτός ο φόρος τιμής στους πρωτοπόρους των αιθέρων, τους αεροπόρους που δοκίμαζαν τα καινούρια (τότε) μηχανήματα με τίμημα να χάσουν τη ζωή τους. Ο Clack Gable είναι περισσότερο ερωτευμένος με τα αεροπλάνα παρά με τη γυναίκα του. Αυτή (Myrna Loy) τον έχει καταλάβει από την πρώτη στιγμή και το μόνο που κάνει είναι υπομονή, αλλά ως πότε θα αντέξει; Ο Spencer Tracy είναι ο μηχανικός και κολλητός του, που τον έχει ζήσει περισσότερο από όλους και ο παππούς Lionel Barrymore συμπληρώνει το καστ, παίζοντας τον ιδιοκτήτη των αεροπλάνων, σε έναν ρόλο που θα μπορούσε να λείπει κιόλας. Αυτή είναι η ταινία Test Pilot, μια παραγωγή της MGM στην οποία όλοι οι συντελεστές έχουν ξαναβρεθεί σε παλιότερες παραγωγές μεταξύ τους· ο Γκέιμπλ με τη Λόι, ο Γκέιμπλ με τον Τρέισι, ο Τρέισι με τη Λόι, ο Τρέισι με τον Μπάριμορ, Τρέισι και Γκέιμπλ με τον σκηνοθέτη! Ο Howard Hawks έβαλε το χεράκι του στο σενάριο, χωρίς να βελτιωθούν ιδιαίτερα τα πράματα, οπότε προτιμήστε τη δικιά του παραγωγή με αντίστοιχο θέμα, που έβγαλε την επόμενη χρονιά. Τώρα, το πώς η παρούσα ταινία ήταν υποψήφια για το όσκαρ καλύτερης ταινίας τη χρονιά του '39, είναι άλλο θέμα.

Desk Set (Αυτή που σ'όλα απαντά)

Το ανθρώπινο μυαλό εναντίον του ηλεκτρονικού εγκεφάλου! Σε μια εταιρεία που δεν πολυ-καταλαβαίνουμε τι φτιάχνει, η Katharine Hepburn είναι η διευθύντρια του τμήματος πληροφοριών. Τις οποίες δίνει αυτή και η συνεργάτιδές της από το μυαλό τους και την έρευνα στην εκτενή βιβλιοθήκη τους. Και μιλάμε για ό,τι πληροφορίες θέλετε. Η αναβάθμιση και η εκβιομηχάνιση όμως έρχεται με το πρόσωπο του Spencer Tracy που θα εγκαταστήσει ένα καινούριο μηχάνημα της IBM, που θα κάνει αυτή τη δουλειά πολύ πιο γρήγορα. Ή έτσι θέλανε να πιστεύουνε πίσω στα 1957. Η ταινία Desk Set (ακριβέστατος ο ελληνικός τίτλος «Αυτή που σ'όλα απαντά») είναι άλλη μια συνεργασία του ζεύγους, το οποίο άρχισε να μεγαλώνει μεν, χωρίς να έχει χάσει τη χημεία του δε. Έχει κάποιες καλές στιγμές, συμπρωταγωνιστούν οι Gig Young και Joan Blondell και γυρίστηκε σε σινεμασκόπ με όλες τις σκηνές να είναι εσωτερικές σε στούντιο, χωρίς να κρύβει τη θεατρική της καταγωγή. Βασίστηκε στο έργο του William Marchant, ενώ το σενάριο έγραψαν οι Phoebe και Henry Ephron, οι γονείς της σκηνοθέτιδος Νόρα Έφρον.

Judgment at Nuremberg

Μια από τις πιο διάσημες ταινίες (όχι μόνο της χρονιάς του ’61) για διάφορους λόγους, όπως το δύσκολο θέμα της, όπως το πλήθος των διάσημων ηθοποιών που συμμετέχουν αλλά και τα πολλά βραβεία για τα οποία προτάθηκε. Μια ταινία που νόμιζα ότι ασχολείται με τις δίκες των Ναζιστών αρχηγών. Εδώ έκανα ένα μικρό λάθος, καθώς ασχολείται με μία από τις πολλές δίκες που έγιναν αμέσως μετά τη λήξη του πολέμου στη Νυρεμβέργη, και συγκεκριμένα με τη δίκη δικαστικών, που δεν επετέλεσαν καθόλου σωστά το έργο τους και έγιναν(;) πιόνα του καθεστώτος.

Από τους ερμηνευτές, έχουμε και λέμε: επικεφαλής αμερικάνος δικαστής ο Spencer Tracy. Κατήγορος ο στρατιωτικός Richard Widmark και συνήγορος ο Maximilian Schell. Ο Burt Lancaster υποδύεται τον γερμανό δικαστικό που έγινε υπουργός δικαιοσύνης τη ναζιστική περίοδο της Γερμανίας. Η Marlene Dietrich μια γερμανίδα αριστοκράτισσα, γυναίκα αξιωματικού που έχει πλέον ξεπέσει και προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί. Ο Montgomery Clift (λίγα χρόνια μετά το ατύχημά του και με εμφανή παραπάνω κιλά) έναν Γερμανό κουμουνιστή που υπέστει βασανιστήρια. Και η Judy Garland σε μικρή εμφάνιση βασικού μάρτυρα κατηγορίας, ξαναεμφανίστηκε στο πανί ύστερα από αρκετά χρόνια και πολλά ναρκωτικά και ποτά (επίσης με πολλά κιλά). Ο νεαρός τότε William Shatner κάνει μια από τις πρώτες του εμφανίσεις, πριν γίνει διάσημος ως τηλεοπτικός Mr. Kirk.

Παραγωγός και σκηνοθέτης ο Stanley Kramer που εκείνη την εποχή δύσκολα έφτιαχνε μέτριο έργο. Η δικαστική διαμάχη μονοπωλεί το έργο, αλλά τα τόσα που λέγονται δεν αφήνουν κανένα αδιάφορο και οι τρεις ώρες του έργου κυλάνε πολύ γρήγορα. Ειδικά τη στιγμή που ο κατήγορος δείχνει στο δικαστήριο σκηνές από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, σε πιάνει ένας κόμπος στο στομάχι, κι ας τα έχεις δει κι αλλού αυτά. Η ταινία Judgment at Nuremberg απέσπασε έντεκα υποψηφιότητες για όσκαρ: μεταξύ αυτών καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας για τον Kramer, ο Tracy και ο Schell στην κατηγορία του α’ ανδρικού, ο Clift για β’ ανδρικό, η Garland β’ γυναικείου, κερδίζοντας τελικά του σεναρίου και της εμηνείας για τον Schell, όντας ο πρώτος ηθοποιός που κερδίζει αυτό το βραβείο και το όνομά του εμφανίζεται πέμπτο στους τίτλους. Και ένα ενδιαφέρον στοιχείο: ο εντεκάλεπτος μονόλογος του δικαστή Tracy στο τέλος του έργου γυρίστηκε με τη μία.

San Francisco (Σαν Φραντσίσκο η πόλη της αμαρτίας)

Ο καταστροφικός σεισμός του Σαν Φρανσίσκο το 1906 θα εξαγνίσει την πόλη και τις αμαρτίες των κατοίκων της. Μέχρι να έρθουν οι εντυπωσιακώτατες (όχι μόνο για εκείνη την εποχή) σκηνές καταστροφής, θα δούμε την ιστορία του κακού παιδιού με τη χρυσή καρδιά Clark Gable που θα ερωτευτεί την άσημη τραγουδίστρια που υποδύεται η διάσημη σοπράνο Jeanette MacDonald. Με τη θεσπέσια οπερατική φωνή της θα γίνει διάσημη στο καμπαρέ του Γκέιμπλ στην φτωχική πλευρά της πόλης. Αυτός όμως ως εγωιστής και ζηλιάρης που φθονεί τους πλούσιους, δεν θα την αφήσει να πάει στα... σαλόνια. Ο φίλος του και ιερέας Spencer Tracy θα προσπαθήσει να βοηθήσει και τους δύο, αλλά στο τέλος θα καταλάβει ότι ο Γκέιμπλ αποτελεί παραπάνω από τροχοπέδη γι'αυτήν. Πολλά και διάφορα θα συμβούν στο έργο San Francisco μέχρι να έρθει η μεγάλη καταστροφή και να επανασυνδεθούν οι πρωταγωνιστές δηλώνοντας απερίφραστα την αγάπη τους χωρίς φόβο και πάθος. Αποτέλεσε τη μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία της χρονιάς και ήταν μεταξύ των υποψήφιων έργων για το όσκαρ καλύτερης ταινίας. Απέσπασαν επίσης: την δεύτερη και τελευταία υποψηφιότητα στην καριέρα του ο σκηνοθέτης Woody S. Van Dyke και την πρώτη ο Tracy για το βραβείο α' ανδρικού ρόλου, αν και ο ρόλος του είναι καθαρά συμπρωταγωνιστικός και μάλιστα τη χρονιά που προστέθηκαν στα βραβεία οι β' ρόλοι! Αποτέλεσε πάντως την πρώτη συνεργασία των δύο μεγάλων και διάσημων ηθοποιών. Ακολούθησαν άλλες δύο το '38 και το '40.

20,000 Years in Sing Sing

Ταινία φυλακής, ρεαλιστική, σκληρή, μια από τις καλύτερες της πρώιμης αμερικανικής περιόδου του Michael Curtiz, αλλά αρκετά διδακτική. Ξεχωρίζει η ερμηνεία του νεαρού τότε Spencer Tracy σε ρόλο ατίθασου και αντιδραστικού κατάδικου που θα περάσει άσχημα τον πρώτο καιρό στη στενή μέχρι να βάλει μυαλό και να προσαρμοστεί. Σε μικρό ρόλο (τέσσερις ολιγόλεπτες εμφανίσεις όλες κι όλες), η Bette Davis που υποδύεται την κοπελιά του που τον καρτερεί να βγει από τη φυλακή αλλά θα τον μπλέξει ακόμα περισσότερο όταν αυτός πάρει μια μονοήμερη άδεια για να πάει να τη δει. Βασίστηκε εν μέρη σε αληθινά γεγονότα από το ομότιτλο βιβλίο του διευθυντή των φυλακών Lewis E. Lawes, ο οποίος τους έδωσε και την άδεια για γυρίσματα μέσα στις εγκαταστάσεις των φυλακών. Και αν έχετε απορία, τα 20.000 χρόνια στο Σινγκ Σινγκ, όπως φαίνονται κι από τους πανέξυπνα σχεδιασμένους τίτλους αρχής, είναι το άθροισμα των ποινών όλων των κατάδικων.

Keeper of the Flame (Ο φύλακας της φλόγας)

Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες της χρονιάς του 1942, η οποία ασχολείται με το θέμα του πατριωτισμού καταμεσής του πολέμου. Ο σύζυγος της Katharine Hepburn και διάσημος αμερικανός ήρωας, πεθαίνει από αυτοκινητικό ατύχημα στο κτήμα του. Η Αμερική πενθεί για το χαμό του. Ο επίσης διάσημος δημοσιογράφος Spencer Tracy ψάχνει τρόπο να μπει μέσα στο κτήμα και να μαζέψει πληροφορίες για να γράψει τη βιογραφία του. Θα μπει με τα χίλια ζόρια αλλά θα συναντήσει ένα περίεργο κλίμα αδιαφορίας, δυσπιστίας και μυστηρίου. Σκαλίζοντας από δω και από κει, θα ανακαλύψει ένα μυστικό που θα ανατρέψει όσα γνώριζε. Η ταινία Keeper of the Flame είχε σκοπό να είναι ένα πολιτικό δράμα, αλλά στο τέλος αποφασίστηκε να προστεθεί και ένα μικρό ρομάντζο μεταξύ των δύο πρωταγωνιστούν για να «νοστιμίσει» το έργο, μιας και η Hepburn έβρισκε ότι το έργο καταντάει βαρετό! Σε αντίθεση με μας που θέλαμε να περάσουν οι ρομαντικές σκηνές γρήγορα για να μπούμε στο ψητό. Σημειώστε ότι η ταινία αποτελεί άλλη μια συνεργασία (από τις οκτώ συνολικά) του σκηνοθέτη George Cukor με την κυρία Hepburn και τη δεύτερη του μετέπειτα ζευγαριού την ίδια χρονιά μάλιστα μετά τη Γυναίκα της χρονιάς.

Boys Town (Αδέσποτα νιάτα)

Όχι ακριβώς μια βιογραφική ταινία για τον ιερέα Edward J. Flanagan, ούτε μια ταινία που μας παρουσιάζει την δημιουργία του μεγάλου ορφανοτροφείου του με το όνομα Boys Town. Η ταινία Boys Town αφορά κυρίως τα... αδέσποτα νιάτα, όπως λέει ο ελληνικός τίτλος. Ο ιερέας πιστεύει ότι δεν υπάρχει στον κόσμο κανένα κακό παιδί, απλά οι συνθήκες τα οδηγάνε στις παρανομίες. Ένα ατίθασο και αντικοινωνικό παιδί έρχεται στο ορφανοτροφείο με τη μορφή του νεαρού Mickey Rooney και η ιστορία μας εστιάζεται στην σχέση του με τα άλλα παιδιά αλλά και τον ιερέα. Κλασικότροπη σκηνοθεσία, από την κλασική εποχή του Χόλιγουντ, σίγουρα δεν ενθουσιάζει τους σύγχρονους θεατές. Αλλά αν αφεθείτε και τη δείτε χαλαρά, τότε θα μπείτε στο κλίμα της και θα παρασυρθείτε από την στωική ερμηνεία του Tracy (που του απέφερε το δεύτερο συνεχόμενο βραβείο όσκαρ α' ανδρικού ρόλου) και την δυναμική ερμηνεία του αεικίνητου Rooney. Εξάλλου, οι ταινίες με παιδιά έχουν αυτό το «κάτι» που πάντα μας γοητεύουν.

Woman of the Year (Η γυναίκα της χρονιάς)

Η πρώτη συνεργασία του μετέπειτα ζεύγους Spencer Tracy και Katharine Hepburn αποτέλεσε η ταινία Woman of the Year το 1942. Μια ταινία που αφορά τη σχέση δύο δημοσιογράφων, ο ένας στο αθλητικό ρεπορτάζ και η άλλη στο πολιτικό. Το χάσμα που τους χωρίζει βέβαια τεράστιο. Ο ένας φαν του μπέιζμπολ και της μπύρας, η άλλη τριγυρνάει σε κοσμικούς και αριστοκρατικούς κύκλους, μιλάει δέκα γλώσσες και δεν έχει ιδέα από μπέιζμπολ! Παρόλο αυτά θα ερωτευτούν και θα παντρευτούν. Ως εδώ η ταινία μια χαρά, καθώς ο σκηνοθέτης George Stevens ξέρει να χειρίζεται καλά τα κωμικά κομμάτια. Αλλά μετά κάνει μια στροφή προς το δραματικό, η σχέση του ζευγαριού περνάει κρίση φυσικά καθώς δεν μπορούν να συναντηθούν μόνοι τους σχεδόν ποτέ και γι'αυτό ευθύνεται κυρίως η Hepburn που έχει πιο σοβαρή δουλειά· να συναντήσει εξόριστους του πολέμου, πρέσβεις και διπλωμάτες. Αρχίζει και κουράζει η ταινία και το χάπι-εντ στο τέλος δεν πείθει ιδιαίτερα αλλά τι να κάνουμε. Ευχάριστη για το μάτι και για να περάσετε ευχάριστα και ήσυχα κάποιο απόγευμα. Παρόλο αυτά, κέρδισε όσκαρ σεναρίου και η Hepburn ήταν για άλλη μια φορά υποψήφια. Ενδιαφέρον έχει η συμμετοχή ενός μικρού ελληνόπουλου που το παίρνει η Hepburn για υιοθεσία και μιλάνε μαζί στα ellinikos!

It's a Mad Mad Mad Mad World

Ένα τροχαίο ατύχημα λαμβάνει χώρα και οι απλοί, καθημερινοί άνθρωποι (και ολίγον χαζοί) που σπεύδουν να βοηθήσουν τον άτυχο, ετοιμοθάνατο κύριο μαθαίνουν το νεό της ζωής τους: ότι έχει κλέψει ένα ασύλληπτο χρηματικό ποσό και το έχει θάψει κάτω από ένα τεράστιο... W. Ένα τρελό κυνήγι θησαυρού ξεκινάει με τα ευτράπελα να δίνουν και παίρνουν. Για σχεδόν τρεις ώρες και με ξέφρενο ρυθμό παρακολουθούμε με πολλά γέλια αυτή την ταινία με τον μόνο λογικό άνθρωπο να είναι ο Spencer Tracy, που υποδύεται τον αστυνομικό που προσπαθεί να βγάλει άκρη. Ο τρελός τρελός τρελός κόσμος όμως χρωστάει την αξία του στον Stanley Kramer, που αφήνοντας για λίγο τα δραματικά έργα, μας προσφέρει στο πιάτο μια αγνή και απολαυστική κωμωδία, κάτι σαν φόρος τιμής στους μεγάλους κωμικούς του... ασπρόμαυρου παρελθόντος. Αναζητήστε την.

Dr. Jekyll and Mr. Hyde

Η γνωστή ιστορία του γιατρού Τζέκιλ ο οποίος μεταμορφώνεται στον μοχθηρό κύριο Χάιντ μεταφέρθηκε ουκ ολίγες φορές στη μεγάλη οθόνη. Το 1941, δέκα χρόνια μετά την επιτυχημένη μεταφορά με τον Fredric March (που κέρδισε και το όσκαρ α' ανδρικού ρόλου τότε), ξαναγυρίζεται η ταινία με τον Victor Fleming στην καρέκλα του σκηνοθέτη (που τον θυμόμαστε περισσότερο για την υπογραφή του στο Όσα παίρνει ο άνεμος και Ο μάγος του Οζ). Εδώ ο Spencer Tracy αναλαμβάνει το διπλό πρωταγωνιστικό ρόλο και δίνει μια ωραία ερμηνεία, αλλά όχι τόσο τρομακτική όσο θα ήθελαν οι παραγωγοί. Στο πλευρό του βρίσκεται η νεαρή Ingrid Bergman, ένα χρόνο πριν γίνει διάσημη με την Καζαμπλάνκα. Η παραφωνία στην ταινία πάντως ακούει στο όνομα Lana Turner, που όση ομορφιά είχε άλλο τόσο ταλέντο της έλειπε (εκείνη την εποχή). Τα εφέ είναι παλιομοδίτικα αλλά το μέικ-απ του Χάιντ πετυχημένο. Η σκηνοθεσία είναι απλά επαγγελματική αλλά συνολικά το έργο βλέπεται αβίαστα.

Guess Who's Coming to Dinner

Σήμερα που η Αμερική κάνει ένα απίστευτο βήμα μπροστά, θυμηθήκαμε την μεγάλη ταινία του Stanley Kramer, στην οποία ο φιλελεύθερος και πολέμιος του ρατσισμού πατέρας Spencer Tracy σχολίαζε μεταξύ άλλων ότι η χώρα του δεν ήταν έτοιμη για τέτοιες αλλάγες. Η γνωριμία του με τον μελλοντικό γαμπρό του, που είχε την μορφή του Sidney Poitier, και ο επικείμενος διαφυλετικός γάμος τόν έβαλε σε τέτοιες σκέψεις. Όλα αυτά βέβαια το 1967, με τον Kramer να θέλει να ταρακουνήσει όσο περισσότερο μπορούσε τα πράματα, σε μια Αμερική που ήταν έτσι κι αλλιώς σε αναβρασμό. Παρόλο αυτά, θα πίστευε κανείς τότε ότι 41 χρόνια μετά θα εκλέγονταν μαύρος πρόεδρος της Αμερικής;

Το Μάντεψε ποιος θα 'ρθει το βράδυ ήταν μία από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς της (σε μια χρονιά με πολλές ομολογουμένως εκπληκτικές ταινίες), αποσπώντας δέκα υποψηφιότητες για βραβεία όσκαρ, με τους περισσότερους ηθοποιούς και συντελεστές δηλαδή να είναι υποψήφιοι. Εκτός, όμως, από τον Poitier που αγνοήθηκε παντελώς (επιδεικτικά;) παρόλο που συμμετείχε και στην νικήτρια οσκαρική ταινία της χρονιάς, την Ιστορία ενός εγκλήματος και το εμπορικό Στον κύριο μας με αγάπη. Μόνο η Hepburn και ο σεναριογράφος κέρδισαν τα βραβεία τους, τελικά. Αυτή ήταν επίσης η τελευταία κινηματογραφική εμφάνιση του Spencer Tracy, ο οποίος πέθανε δεκαεφτά μέρες μετά το τέλος των γυρισμάτων, έξι μήνες πριν κυκλοφορήσει επίσημα η ταινία. Το πρώτο μισό της ταινίας ανήκει στον Poitier, το δεύτερο στον Tracy. Ο Kramer κάνει στην άκρη και αφήνει το χώρο στους ηθοποιούς που δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό πάνω σε ένα δυνατό θέμα, που είναι για τους περισσότερους ακόμα και σήμερα ταμπού.

Inherit the Wind (Κληρονομήστε τον άνεμο)

Η κινηματογραφική μεταφορά το 1960 του ομώνυμου θεατρικού των Jerome Lawrence και Robert Edwin Lee αποτελεί ένα ακόμα δείγμα πολύ καλού και «δυνατού» κινηματογράφου που συνέλαβε ο φακός του Stanley Kramer. Αποτελεί τη δραματοποίηση των γεγονότων της δίκης του Scopes, κοινώς της «δίκης του πιθήκου» που έγινε το 1925 και απαγόρευσε στον καθηγητή Scopes να διδάσκει στα παιδιά τα περί της θεωρίας της εξέλιξης των ζώων του Δαρβίνου. Με αλλαγμένα όλα τα ονόματα, η ταινία Inherit the Wind αποτελεί ένα δικαστικό δράμα στο οποίο έρχονται αντιμέτωποι οι φανατικοί και σκοταδιστές (τους οποίους εκπροσωπεί ένας αρκετά παχουλός Fredric March) με την επιστήμη και την αλήθεια (που εκπροσωπείται από τον Spencer Tracy). Παρακολουθούμε την προσπάθεια ενός ανθρώπου όχι μόνο να αθωώσει τον καημένο καθηγητή (που υποδύεται ο Dick York από τη γνωστή σειρά «Μάγισσα»), αλλά να του δώσει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης, το δικαίωμα της σκέψης. Εκλεκτό καστ με τους δύο πρωταγωνιστές να δίνουν δυνατές ερμηνείες και να πλαισιώνονται από τον Gene Kelly σε ρόλο κυνικού δημοσιογράφου. Βραβείο καλύτερου ηθοποιού στο φεστιβάλ του Βερολίνου για τον March και υποψηφιότητα για ένα ακόμα βραβείο όσκαρ για τον Tracy και υποψηφιότητες για την ασπρόμαυρη φωτογραφία, το μοντάζ και το διασκευασμένο σεναρίο.

Όπως είπε ο Σολομών (πάνω-κάτω): όποιος φέρει την καταστροφή στο σπίτι του, θα κληρονομήσει τον άνεμο.

Captains Courageous (Δαίμονες των κυμάτων)

Μια μεγάλη παραγωγή από την κλασική εποχή του Χόλιγουντ, σκηνοθετημένη από τον... ειδικό Victor Fleming. Η ταινία Captains Courageous του 1937 βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο του Ράντγιαρντ Κίπλινγκ (στα ελληνικά θα το βρείτε ως Γενναίοι καπετάνιοι ή Δαίμονες των κυμάτων). Το θέμα, για όσους δεν γνωρίζουν, αφορά τις περιπέτειες ενός ορφανού από μητέρα, κακομαθημένου τα μάλα, πλουσιόπαιδου που μια μέρα πέφτει στη θάλασσα από το πλοίο που ταξίδευε με τον πατέρα του, τον περιμαζεύουν κάποιοι ναυτικοί και αναγκάζεται να ζήσει και να εργαστεί μαζί τους στο ψαροκάικο για τρεις ολόκληρους μήνες. Το ταξίδι και η εργασία στις δύσκολες συνθήκες των ψαράδων θα αποβεί καταλυτικό ώστε να μεταμορφωθεί ο κακομαθημένος Χάρβεϊ σε έναν αξιοσέβαστο έφηβο. Το σημαντικότερο ρόλο στη ζωή του πάνω στο πλοίο θα παίξει ο πορτογαλέζικης καταγωγής Μάνουελ, ο οποίος θα αποτελέσει μια πατρική —υπομονετική, αποφασιστική— φιγούρα έτσι όπως ποτέ δεν είχε δει μέχρι τότε ο μικρός από τον ίδιο του τον πολυάσχολο, πολυεκατομμυριούχο πατέρα του.

Η ταινία ξεχωρίζει για το πλούσιο της καστ: ο μικρός, ταλαντούχος Freddie Bartholomew στο ρόλο του Χάρβεϊ, ο καπετάνιος Lionel Barrymore, ο νεαρός γιος του καπετάνιου Mickey Rooney, ο πολυεκατομμυριούχος με την ευγενική μορφή τού Melvyn Douglas, ο ψαράς με τη βαθειά φωνή John Carradine και ο Spencer Tracy στο ρόλο του πορτογάλου ψαρά Μάνουελ που «ψάρεψε» τον μικρό από τη θάλασσα. Με αυτό το ρόλο ο τελευταίος έκανε τη διαφορά και κέρδισε το πρώτο του Όσκαρ α' ανδρικού ρόλου.

Broken Lance (Η σπασμένη λόγχη)

Η σπασμένη λόγχη του 1954 είναι ίσως το καλύτερο western που σκηνοθέτησε ο... πολύπειρος Edward Dmytryk. Κι αυτό διότι θα λέγαμε ότι πρόκειται περισσότερο για ένα οικογενειακό δράμα, παρά για μια περιπέτεια στην Άγρια Δύση. Κύρια φιγούρα, που ξεχωρίζει από... χιλιόμετρα, είναι ο Spencer Tracy. Μεγάλος γαιοκτήμονας και ραντσέρης, ελέγχει ο ίδιος αυστηρά την περιοχή, την επιχείρηση και τους τέσσερις γιους του. Οι οποίοι τρεις μεγάλοι είναι δυσαρεστημένοι από τον τρόπο με τον οποίο τους φέρθηκε ο φάδερ όταν μεγάλωναν και την αδιαφορία που τους δείχνει ακόμα και τώρα. Ο τέταρτος πάντως (μυγάς, με ινδιάνα μάνα) τον έχει... για θεό. Όταν εμφανιστούν δυσκολίες με μια εταιρεία εξόρυξης, οι τρεις μεγαλύτεροι θα τον «πουλήσουν» και η οικογενειακή κρίση θα είναι γεγονός.

Βασισμένη στο μυθιστόρημα I'll Never Go Home Any More του Jerome Weidman, η ταινία είναι ένα ριμέικ της House of Strangers του 1949. Η ορίτζιναλ είχε τον Edward G. Robinson ως τραπεζίτη στη Νέα Υόρκη, στον αντίστοιχο ρόλο του Spencer Tracy. Ιταλός μετανάστης ο ένας, ιρλανδός ο δεύτερος. Τα μειονεκτήματα της ταινίας πάντως θεωρώ ότι είναι η χρήση του Robert Wagner ως τέταρτου γιου, ο οποίος είναι αρκετά μέτριος στο ρόλο του και η μικρή χρήση του Richard Widmark (σχεδόν ρόλος-γλάστρα) στο ρόλο του πρωτότοκου.

Bad Day at Black Rock (Άσχημη μέρα στο μαύρο βράχο )

Μπορεί οι ταινίες Και οι 7 ήταν υπέροχοι και Η μεγάλη απόδραση να θεωρούνται ως οι καλύτερες του σκηνοθέτη John Sturges, ο υπογράφων όμως έχει λίγο διαφορετικά γούστα και πιστεύει πως η Άσχημη μέρα στο Μαύρο Βράχο του 1955 είναι η καλύτερή του. Κι αυτό διότι ξετυλίγεται όλη η δράση απνευστί, μέσα σε 80 λεπτά! Η ιστορία μας αφορά έναν βετεράνο μονόχειρα στρατιωτικό που φτάνει σε ένα... ας πούμε χωριό, τον Μαύρο Βράχο στη μέση του πουθενά, που αναζητά έναν ηλικιωμένο κινέζο και που βρίσκει τη σύσσωμη αντίδραση του ανδρικού πληθυσμού, χωρίς κάποιον προφανή λόγο. Η επιμονή του όμως θα τους κάνει να φοβηθούν την ανακάλυψη του μυστικού τους και θα οδηγήσει επικίνδυνα τις καταστάσεις στα άκρα. Η αδρεναλίνη στα ύψη και το σασπένς δεν τελειώνει παρά μόνο στο τέλος. Φοβερό ανδρικό καστ με τους «κακούς» Robert Ryan, Lee Marvin, Ernest Borgnine, το γιατρό Walter Brennan και τον βετεράνο Spencer Tracy στον πρωταγωνιστικό ρόλο που του απέφερε το βραβείο ερμηνείας στο φεστιβάλ των Καννών. Τέλος, να πούμε ότι εδώ ο Sturges απέσπασε τη μοναδική υποψηφιότητά του για όσκαρ σκηνοθεσίας.

State of the Union (Μετανοώ)

Το ζευγάρι Spencer Tracy - Katharine Hepburn (και πραγματικό ζευγάρι στη ζωή) αποφασίζει να κατέβει στην πολιτική αρένα και να διεκδικήσει το Λευκό Οίκο μετά την προτροπή μιας πλούσιας ιδιοκτήτριας εφημερίδας και πρώην γκόμενας του Tracy (η Angela Lansbury, η γνωστή συγγραφέας-ντετέκτιβ, εδώ στα νιάτα της). Κι αυτό διότι ο πρωταγωνιστής μας είναι ένας τίμιος άνθρωπος που ενδιαφέρεται για το κοινό καλό, λέει τα πράματα έξω απ' τα δόντια και έχει απύχηση στο λαό, αλλά όχι στην άρχουσα τάξη. Διάφορα συμφέροντα όμως και εμπλοκές σε περίεργες καταστάσεις, θα τον αναγκάσουν να «πουλήσει» τις ιδέες του και την ιδεολογία του για να αρέσει και στους κεφαλαιοκράτες. Το αποτέλεσμα θα είναι να απομακρυνθεί από αυτά που πιστεύει και να φτάσει σε σημείο να απομακρυνθεί και από τη γυναίκα του. Επειδή όμως πρόκειται για μια ταινία του Frank Capra, ο ήρωάς μας στο τέλος θα φτάσει σε οριακό σημείο αλλά θα βρει το σθένος να πει την αλήθεια και να... μετανοήσει για τα προηγούμενά του λάθη και ψέματα. Εξ ου και ο ελληνικός τίτλος: μετανοώ γιατί πώς αλλιώς να μεταφράσεις το State of the Union; Βασίστηκε στο βραβευμένο με Πούλιτζερ έργο των Russel Crouse και Howard Lindsay, οπότε ξέρετε ότι από διαλόγους και πλοκή είμαστε καλά. Οι ηθοποιοί με τη σειρά τους δίνουν τα ρέστα τους, οπότε... δείτε (ή ξαναδείτε) σε αυτήν την ταινία του 1948 —για άλλη μια φορά— τη σχέση πολιτικής και δημοσιογραφίας. Τελικά, κάποια πράματα είναι διαχρονικά!