Man on a Tightrope (Δραπέτες του κόκκινου τρόμου)

Ιδιοκτήτης τσίρκου στην Τσεχοσλοβακία υπό την επιρροή του Ανατολικού μπλοκ και του ψυχρο-πολεμικού κλίματος, προσπαθεί να το σκάσει από το καθεστώς (αυτός και όλο το τσίρκο) και να διαφύγει στη Δύση! Όλη την προσπάθεια οργανώνει ο ιδιοκτήτης (που τον υποδύεται ο Fredric March, σε έναν από τους καλύτερους του ρόλους), με τέτοιο τρόπο ώστε να μην κινήσει υποψίες στις μυστικές υπηρεσίες του καθεστώτος. Ταυτόχρονα θα πρέπει να αποφύγει τις όποιες ρουφιανιές που ίσως έχει στην ομάδα του, αλλά και να αντιμετωπίσει τα προβλήματα στο οικογενειακό του περιβάλλον. Αυτός είναι ο άνθρωπος που βρίσκεται σε τεντωμένο σκοινί, όπως λέει και ο τίτλος του έργου Man on a Tightrope. Δυναμική δραματική ταινία του Elia Kazan, γύρω από τους ανθρώπους που αγωνίζονται για να αποκτήσουν την ελευθερία. Για να μην έχουμε ενστάσεις, φυσικά και η ιστορία παρουσιάζεται μέσα από μία αμερικανική ματιά. Στους δεύτερους ρόλους η Gloria Grahame, και αρκετοί γνώριμοι καρατερίστες όπως ο Adolphe Menjou, ο Cameron Mitchell κλπ.

I Married a Witch (Παντρεύτηκα μια μάγισσα)

Χαριτωμένη κωμωδία του γάλλου σκηνοθέτη Rene Clair την εποχή που βρισκόταν στο Χόλιγουντ. Η ιστορία ξεκινάει το 17ο αιώνα με το κάψιμο ενός μάγου και της μάγισσας κόρης του. Τα πνεύματά τους παραμένουν εγκλωβισμένα σε ένα δέντρο και η κόρη ορκίζεται κατάρα στις ερωτικές σχέσεις του αγαπητικού της που δεν τη βοήθησε και σε όλους τους απογόνους του. 270 χρόνια μετά ελευθερώνονται από το δέντρο ως αερικά και η τύχη το φέρνει να συναντήσουν τον Fredric March, τελευταίο απόγονο απ'αυτούς που λέγαμε, την παραμονή του γάμου του και δύο μέρες πριν γίνουν οι εκλογές με αυτόν υποψήφιο για τη θέση του κυβερνήτη. Η μάγισσά μας θέλει να τον εκδικηθεί και παίρνει τη γυναικεία της μορφή. Και εμφανίζεται η πανέμορφη Veronica Lake και προσπαθεί να τον σαγηνέψει και προσπαθεί να του χαλάσει το γάμο, αλλά στο τέλος την πατάει και τον ερωτεύεται αυτή. Η ιστορία μας θα έχει διάφορα κωμικά μπλεξίματα με το γάμο, με τον μάγο πατέρα και τις εκλογές και όλα θα τελειώσουν κατ'ευχήν φυσικά, αφού πρόκειται για μια ρομαντική κομεντί. Η ταινία I Married a Witch βλέπεται παραπάνω από ευχάριστα με τον σκηνοθέτη να διεκπεραιώνει την ιστορία σε λιγότερο από 80 λεπτά, χωρίς φλυαρίες και περιττές σκηνές. Στο μικρό ρόλο της μελλοντικής συζύγου κυβερνήτη βλέπουμε τη νεαρή Susan Hayward, λίγο καιρό πριν αρχίσει να αποκτά τους δικούς της πρωταγωνιστικούς ρόλους.

Dr. Jekyll and Mr. Hyde

Για πολλούς, θεωρείται η καλύτερη μεταφορά του έργου που δημιούργησε ο Robert Louis Stevenson. Ο Dr. Jekyll and Mr. Hyde είναι ο πολύ καλός ηθοποιός Fredric March που επιλέχτηκε για αυτό το λόγο, να ερμηνεύσει δηλαδή και τα δύο πρόσωπα με πειστικότητα. Τα πρωτόγνωρα και καλοφτιαγμένα εφέ για την εποχή, η εμπευσμένη σε σημεία σκηνοθεσία του Rouben Mamoulian και κάποιες επιμέρους λεπτομέρειες μας κάνουν να συμφωνήσουμε στο ότι είναι μια από τις καλύτερες μεταφορές. Ποιες είναι αυτές; Κατ' αρχάς, η απαγγελία των στίχων του John Keats από το "Ode to a nightingale" λίγο πριν καταλάβει ο ήρωάς μας ότι το Κακό έχει πλέον κυριαρχήσει πάνω του: Thou wast not born for death, immortal bird! No hungry generations tread thee down... Δεύτερον, η σκληρότητα του ήρωα και τρίτον οι σκηνές τις Miriam Hopkins όπου το γυμνό δέρμα δίνει και παίρνει, σκηνές που λογοκρίθηκαν τότε αλλά γυρίστηκαν αφού βρισκόμασταν στην εποχή πριν τον Κώδικα Χέιζ. Και σημειώστε ότι είναι η μοναδική ταινία από όλες τις μεταφορές όπου το όνομα του δόκτωρα προφέρεται σωστά, δηλαδή «Τζίκαλ»! Τέλος, να πούμε ότι οι χαρακτήρες της αρραβωνιαστικιάς και του πατέρα της δεν υπάρχουν στο βιβλίο αλλά τους δημιούργησε ο T.R. Sullivan στη δικιά του θεατρική μεταφορά που είχε ανέβει στο σανίδι το 1887. Έκτοτε χρησιμοποιήθηκαν σε πολλές από τις μεταφορές. Πρώτο όσκαρ ερμηνείας για τον March, ο οποίος από τότε και έπειτα άρχισε να θεωρείται υπολογίσιμος ηθοποιός στα στούντιο του Χόλιγουντ.

Executive Suite (Ο πύργος των φιλόδοξων)

Ο πρόεδρος μιας μεγάλης εταιρείας πεθαίνει απρόοπτα στα 56 του χρόνια. Δεν βλέπουμε ποτέ το πρόσωπό του και το μόνο που μαθαίνουμε γι'αυτόν είναι το πόσο μεγάλος άνθρωπος ήταν, το πόσο αφοσιωμένος ήταν στην εταιρεία και πώς κατάφερε με πολύ κόπο να την κάνει μεγάλη και τρανή. Τα 6 διευθυντικά στελέχη και η κόρη του προηγούμενου ιδιοκτήτη και... επιστήθια φίλη του προέδρου μαζεύονται για να εκλέξουν το νέο πρόεδρο. Αυτή είναι με λίγα λόγια η ταινία Executive Suite. Στην ουσία όμως πρόκειται για μια (ακόμα μία) μεγάλη ταινία του Robert Wise. Αυτό που παρατηρούμε μέσα από τις παράπλευρες ιστορίες των στελεχών είναι η ανθρώπινη ματαιοδοξία για εξουσία, η μοναξιά που νιώθει όποιος βρίσκεται στην κορυφή, το πάθος για δημιουργία αλλά και ο καλπάζοντας καπιταλισμός. Δολοπλοκίες δίνουν και παίρνουν προσπαθώντας άλλοι να διαφυλάξουν την εταιρεία και άλλοι να αρπάξουν την εξουσία. Το βιβλίο του Cameron Hawley έγινε έξοχο σενάριο από τον Ernest Lehman, ο οποίος χώρεσε τα πάντα μέσα σε 100 λεπτά. Ο δε Wise κατάφερε προς το τέλος να προσθέσει και στοιχεία αγωνίας και να φτιάξει την ψηφοφορία θρίλερ. Όταν πέφτουν οι τίτλοι τέλους με την καμπάνα, τότε καταλαβαίνεις ότι δεν άκουσες νότα από μουσική. Φυσικά και έγινε εσκεμμένα για να προσδώσει ρεαλισμό και βαρύτητα στο δράμα ο σκηνοθέτης, βρε. Να κλείσω λέγοντας ότι προτάθηκε για 5 βραβεία όσκαρ και κέρδισε ειδικό βραβείο στο φεστιβάλ των Καννών για τη συνολική ερμηνεία του καστ. Ένα κάστ που είναι ένας ακόμα λόγος (αν όχι ο κυριότερος) για να δείτε την ταινία. Και να κλείσω λέγοντας ότι ο λόγος του υποψηφίου William Holden λίγο πριν την τελική ψηφοφορία είναι πιο επίκαιρος από ποτέ. Πώς θα έπρεπε να βλέπουν όλοι οι επαγγελματίες τα πράματα: με διορατικότητα, με ανθρωπισμό, ποιότητα έναντι φθηνής ποσότητας κ.λ.π.. Δυστυχώς, κάποια πράματα και κάποια μυαλά όμως δεν αλλάζουν. Ειδικά σ' αυτή τη χώρα των... απερίγραπτων.

Anna Karenina

Το πασίγνωστο έργο του Λέων Τολστόι μεταφέρθηκε ουκ ολίγες φορές στη μεγάλη οθόνη. Η εκδοχή της Άννας Καρένινα που είδαμε προέρχεται από τη χρονιά του 1935 με πρωταγωνίστρια στον ομώνυμο ρόλο τη μεγάλη σταρ Greta Garbo. Στο ρόλο του αξιωματικού Βρόνσκι, του τυπά που ερωτεύται η Αννούλα και παρατάει τον άντρα της, βρίσκουμε τον Fredric March. Αλλά οι δύο, εξαίσιοι κατά τ' άλλα, ηθοποιοί δεν διασώζουν την ταινία από τη μετριότητα. Κι αυτό οφείλεται στη μέτρια σκηνοθεσία του επαγγελματία Clarence Brown, που... προσπαθεί αλλά δεν μπορεί. Ο κοινωνικός αποκλεισμός των δύο εραστών δεν πείθει, τα πάθη της αριστοκρατίας στην τσαρική Ρωσία δεν εντυπωσιάζουν και το μόνο που μένει είναι η περσόνα της Γκάρμπο. Μόνο για αυτό, ίσως, οι φαν μπορούν να δουν την ταινία. Να σημειώσουμε όμως την εμφάνιση του μικρού Freddie Bartholomew που μας εντυπωσίασε περισσότερο στους Δαίμονες των κυμάτων. Και, τέλος, να πούμε ότι η ταινία κέρδισε το Χρυσό Λέοντα στο μόλις τριών ετών φεστιβάλ της Βενετίας, για καλύτερη ξενόγλωσση ταινία.

Seven Days in May (Εφτά μέρες του Μαΐου)

Ο οξυδερκής αξιωματικός του στρατού Kirk Douglas υποψιάζεται ότι υπάρχει στα σκαριά μια συνωμοσία εναντίον του προέδρου της Αμερικής. Ένα στρατιωτικό πραξικόπημα είναι έτοιμο να εκδηλωθεί, το οποίο έχει οργανώσει ο στρατηγός των ενόπλων δυνάμεων και αφεντικό του Douglas, ο Burt Lancaster. Ο πρόεδρος (που υποδύεται ο Fredric March) ενημερώνεται και με τη βοήθεια των πολύ στενών συνεργατών και φίλων του προσπαθεί να βγάλει άκρη· κατά πόσο ισχύουν οι ισχυρισμοί του Douglas και, αν ναι, να βρουν χειροπιαστές αποδείξεις. Και όλα αυτά μέσα σε λιγότερο από εφτά μέρες.

Αντί όμως για μια περιπέτεια με ανούσια κυνηγητά και ψευτο-παλικαρισμούς, το πολιτικό θρίλερ Seven Days in May αναλώνεται κυρίως μέσα σε κλειστούς χώρους, σε διαλόγους και σε έναν λεκτικό πόλεμο με εκατέρωθεν επιχειρήματα για τον πατριωτισμό και την τύχη της Αμερικής στην ψυχροπολεμική εποχή. Πλουσιότατο καστ χωρίς να υπάρχει κάποιος που ξεχωρίζει ως πρωταγωνιστής· πρωταγωνιστής στην ταινία μας είναι η ίδια η ιστορία. Ο Edmond O'Brien κέρδισε και μία υποψηφιότητα για όσκαρ β' ανδρικού ρόλου στο ρόλο του μπεκρή φίλου του προέδρου. Με έντονη σκηνοθεσία, κοντινά πλάνα και περίεργες γωνίες λήψης, ο πολύ καλός John Frankneheimer μάς βάζει στο κλίμα της ταινίας και εμείς περιμένουμε με αγωνία να δούμε την κατάληξη.

The Man in the Gray Flannel Suit

Ο σεναριογράφος Nunnally Johnson αναλαμβάνει να σκηνοθετήσει το σχεδόν αυτοβιογραφικό και πολύ δημοφελές τότε βιβλίο του Sloan Wilson με τον τίτλο σιδηρόδρομο: The Man in the Gray Flannel Suit. Πρόκειται ουσιαστικά για την ιστορία του μέσου αμερικανού οικογενειάρχη που ψάχνει να βρει το νόημα της ζωής σε έναν υλιστικό κόσμο κυριευμένο από ένα και μόνο θέμα: δουλειά και πάλι δουλειά. Το πρώτο μισό του έργου μάς συστήνει τον Gregory Peck που προσπαθεί να συντηρήσει τη σύζυγο και τα τρία του παιδιά. Κατά τη διάρκεια της ημέρας όμως οι έντονες αναμνήσεις από τον πόλεμο κατακλύζουν το μυαλό του και εμείς γνωρίζουμε (μέσα από flashbacks) τα συμβάντα που σημάδεψαν αυτόν τον άνθρωπο και τον έκαναν άλλον άνθρωπο. Στο δεύτερο μισό η οικογένεια θα βρεθεί αντιμέτωπη με διάφορα προβλήματα που, για να τα ξεπεράσει, θα πρέπει να αντιμετωπίσει διάφορες σκληρές αλήθειες. Αρκετά μεγάλη σε διάρκεια μεν, εντυπωσιακό ψυχογράφημα των βασικών χαρακτήρων του έργου για την εποχή, δε. Αξίζει η παρακολούθησή της και με το παραπάνω.

Inherit the Wind (Κληρονομήστε τον άνεμο)

Η κινηματογραφική μεταφορά το 1960 του ομώνυμου θεατρικού των Jerome Lawrence και Robert Edwin Lee αποτελεί ένα ακόμα δείγμα πολύ καλού και «δυνατού» κινηματογράφου που συνέλαβε ο φακός του Stanley Kramer. Αποτελεί τη δραματοποίηση των γεγονότων της δίκης του Scopes, κοινώς της «δίκης του πιθήκου» που έγινε το 1925 και απαγόρευσε στον καθηγητή Scopes να διδάσκει στα παιδιά τα περί της θεωρίας της εξέλιξης των ζώων του Δαρβίνου. Με αλλαγμένα όλα τα ονόματα, η ταινία Inherit the Wind αποτελεί ένα δικαστικό δράμα στο οποίο έρχονται αντιμέτωποι οι φανατικοί και σκοταδιστές (τους οποίους εκπροσωπεί ένας αρκετά παχουλός Fredric March) με την επιστήμη και την αλήθεια (που εκπροσωπείται από τον Spencer Tracy). Παρακολουθούμε την προσπάθεια ενός ανθρώπου όχι μόνο να αθωώσει τον καημένο καθηγητή (που υποδύεται ο Dick York από τη γνωστή σειρά «Μάγισσα»), αλλά να του δώσει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης, το δικαίωμα της σκέψης. Εκλεκτό καστ με τους δύο πρωταγωνιστές να δίνουν δυνατές ερμηνείες και να πλαισιώνονται από τον Gene Kelly σε ρόλο κυνικού δημοσιογράφου. Βραβείο καλύτερου ηθοποιού στο φεστιβάλ του Βερολίνου για τον March και υποψηφιότητα για ένα ακόμα βραβείο όσκαρ για τον Tracy και υποψηφιότητες για την ασπρόμαυρη φωτογραφία, το μοντάζ και το διασκευασμένο σεναρίο.

Όπως είπε ο Σολομών (πάνω-κάτω): όποιος φέρει την καταστροφή στο σπίτι του, θα κληρονομήσει τον άνεμο.

The Desperate Hours (Σκληροί άντρες)

Μια σκληρή δημιουργία από τον William Wyler εν έτη 1955 με τον... αρχι-σκληρό Humphrey Bogart στον πρωταγωνιστικό ρόλο ενός δραπέτη, ο οποίος μαζί τον αδερφό του και έναν άλλον δραπέτη εισβάλλουν σε ένα τυχαίο, καλοκαμωμένο σπίτι των προαστίων με σκοπό να μείνουν μακριά από τις έρευνες της αστυνομίας, μέχρι τη στιγμή που θα έρθει να τους πάρει το μεταφορικό τους μέσο που θα τους βοηθήσει να το σκάσουν από την πολιτεία. Το αποτέλεσμα είναι να κρατήσουν την οικογένεια του σπιτιού φυλακισμένη στο ίδιο της το σπίτι. Και για να μην κινήσουν υπόψιες, επιτρέπουν στον πατέρα (Fredric March) να πάει στη δουλειά του, γνωρίζοντας ότι οποιοδήποτε «λάθος» θα έχει τραγικά αποτέλεσμα.

Η ταινία The Desperate Hours κρατάει τον θεατή σε αγωνία από την αρχή μέχρι το τέλος της χωρίς να τον αφήσει να πάρει κάποια ανάσα ελπίδας. Το ιδιαίτερο στην όλη υπόθεση είναι ότι ο Wyler βάζει την (αμερικάνικη) βία καταμεσής των ειδυλλιακών προαστίων, εκεί που οι καλοβαλμένοι «λευκοί» πίστευαν ότι είναι ανέγγυχτοι! Ακολούθησε το 1990 ένα ριμέικ με τον Anthony Hopkins και τον Mickey Rourke, το οποίο επικεντρώνεται περισσότερο στις ταραγμένες οικογενειακές σχέσεις και πώς αυτές επηρεάζονται από την ομηρία (αν θυμάμαι καλά).

The Best Years of Our Lives (Τα καλύτερά μας χρόνια)

Η νικήτρια ταινία των 19ων βραβείων Όσκαρ ήταν η παραγωγή του William Wyler The Best Years of Our Lives. Μια ταινία παραγωγής 1946 που σκοπό είχε να εξυψώσει το ηθικό των βετεράνων αμερικανών αμέσως μετά τον πόλεμο (παρόλο που κέρδισαν τον πόλεμο!), να τους δώσει ελπίδα ότι όλα θα ξαναγίνουν φυσιολογικά και να πει στην τελική ότι τα καλύτερά τους χρόνια έρχονται. Αυτό το βλέπουμε στην οθόνη με την ιστορία τριών άγνωστων μεταξύ τους βετεράνων, οι οποίοι γνωρίζονται καθώς επιστρέφουν μαζί στην ίδια πόλη. Ο ένας είναι οικογενειάρχης, υπάλληλος σε τράπεζα, ο δεύτερος είναι ένας απλός πωλητής σε «ζαχαροπλαστείο» και ο τρίτος πρώην ποδοσφαιριστής, νυν παραπληγικός με γάντζους στη θέση των κομμένων χεριών του. Σημειώστε ότι ο Harold Russell δεν υποδύεται τον παραπληγικό· είναι όντως βετεράνος παραπληγικός, που τραυματίστηκε από έκρηξη χειροβομβίδας με συνέπεια να χάσει και τα δύο του χέρια. Οι βετεράνοι λοιπόν θα προσπαθήσουν να ενταχθούν ξανά στο κοινωνικό σύνολο, αλλά θα δουν ότι τα πράγματα δεν είναι όπως τα έχουν αφήσει πριν 3 χρόνια. Κρατώντας κάποια επαφή μεταξύ τους βρίσκουν την αλληλοκατανόηση που τους δίνει δύναμη για να τα βγάλουν πέρα.

Υπερβολικά συγκινητική ταινία που, όπως προαναφέραμε, αποτελεί μια τόνωση ελπίδας, μια ένεση κουράγιου, ένα χάπι αισιοδοξίας για τους αμερικανούς και τις οικογένειές τους μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκπληκτική σκηνοθεσία από τον Wyler, χαρακτηριστικές λήψεις με βάθος πεδίου, όσκαρ με το τσουβάλι: 7 από τις 8 υποψηφιότητες!