The Anderson Tapes (Η μεγάλη ληστεία της Νέας Υόρκης)

Διασκεδαστική, λίγο απλοϊκή περιπέτεια, αλλά με εκπληκτική σκηνοθεσία και κοφτό μοντάζ που κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον σου καθ' όλη τη διάρκεια. The Anderson Tapes είναι οι κασέτες που παρακολουθούν παρανόμως οι αστυνομικοί τη μαφία και το οργανωμένο έγκλημα. Μόνο που μέσα σ'αυτές θα εμπλακεί το όνομα Anderson. Πρόκειται για τον Sean Connery που υποδύεται έναν άρτι αποφυλακισμένο που ετοιμάζει τη ληστεία της χρονιάς. Έτσι, βρίσκει ο Sidney Lumet την ευκαιρία να διηγηθεί την ιστορία εντελώς απρόβελτα, βάζοντας εμβόλιμα σκηνές από τις μελλοντικές ανακρίσεις προωθώντας ακόμα καλύτερα την πλοκή. Έρχεται το απότομο τέλος και ξεχνιέται σχεδόν αμέσως. Δείτε την ως είναι, δηλαδή μια απλή περιπέτεια. Δείτε επίσης το κινηματογραφικό ντεμπούτο του Christopher Walken και τον Martin Balsam σε απίστευτα διασκεδαστικό «κουνιστό» ρόλο! Δώστε προσοχή και στην ηλεκτρονική μουσική του Quincy Jones, που σε σημεία είναι εκνευριστική! Όσοι επίσης ενδιαφέρονται για την ιστορία της τεχνολογικής εξέλιξης, θα βρουν εδώ αρκετή «προϊστορική» τεχνολογία... αιχμής, για τότε!

The Bedford Incident (Βυθίσατε το υποβρύχιο U-128)

Ο Sidney Poitier υποδύεται έναν δημοσιογράφο που ανεβαίνει στο αντιτορπιλικό του αμερικανικού στρατού, που έχει για κυβερνήτη τον Richard Widmark, για να καταγράψει τη ζωή πάνω στο πολεμικό πλοίο. Αυτός έχει το πλήρωμα στην τσίτα όλη την ώρα. Όταν ένα ρωσικό υποβρύχιο εισβάλλει στα χωρικά ύδατα της Γροιλανδίας (μέλος του ΝΑΤΟ), ο κυβερνήτης θα το πάρει από πίσω. Περιμένοντας τις διαταγές, το υποβρύχιο θα μπει ξανά στα διεθνή ύδατα, αλλά ο Widmark θα εξακολουθήσει να το κυνηγάει σε μια προσπάθεια να το αναγκάσει να αναδυθεί και να το φέρει σε απόγνωση. Η βρετανική παραγωγή του 1965 The Bedford Incident σκηνοθετήθηκε από τον James B. Harris, τον παραγωγό των πρώτων ταινιών του Stanley Kubrick. Ο Widmark εκτελεί και χρέη συμπαραγωγού και η ταινία θυμίζει στο σύνολό της το Συναγερμό θανάτου που κυκλοφόρησε ένα χρόνο πιο πριν αλλά και το ΣΟΣ Πεντάγωνο καλεί Μόσχα. Μια καθ' όλα πεσιμιστική ταινία για την εποχή του ψυχρού πολέμου και επηρεασμένη από το επεισόδιο στον Κόλπο των Χοίρων, όπου όλοι βρίσκονταν υπ' ατμόν και τα πάντα κρέμονταν από μια κλωστή λογικής. Σε μικρό ρόλο ο νεαρός Donald Sutherland και στο ρόλο του γιατρού του πλοίου ο Martin Balsam, που υπομένει την αδιαφορία και το χλευασμό του καπετάνιου του.

Little Big Man (Το μεγάλο ανθρωπάκι)

Η αμερικανική ιστορία της άγριας δύσης μέσα από τη σατιρική και καυστική ματιά του Arthur Penn. Το Μεγάλο ανθρωπάκι είναι ο Dustin Hoffman, ο οποίος αιχμαλωτίζεται από τους ινδιάνους και μεγαλώνει σύμφωνα με τα δικά τους πρότυπα, ήθη και έθιμα. Στην πορεία θα τον πάρουν πίσω οι λευκοί και θα προσπαθήσουν να του μεταδώσουν τα... χριστιανικά πρότυπα με δασκάλα την σεξουαλικά καταπιεσμένη Faye Dunaway. Ο φίλος μας ψάχνει να βρει τι μπορεί να κάνει στη ζωή και γίνεται πωλητής ψευτο-γιατροσόφιων δίπλα στον Merriweather, αργότερα ανεκδιήγητος πιστολέρο με το όνομα Soda Pop Kid και γνωρίζεται με τον Wild Bill Hickok, και πιο μετά κατατάσσεται (ή καλύτερα να πούμε γίνεται μουλαρο-οδηγός) στο στρατό του Κάστερ. Όταν βρεθεί όμως μπροστά στην σφαγή της ίδιας του της φυλής, θα αποφασίσει να πάρει τα βουνά και να ξανασμίξει με τους λίγους που απέμειναν. Η τύχη/μοίρα θα τα φέρει έτσι ώστε να γίνει ιχνηλάτης του Κάστερ και θα τον οδηγήσει στη μάχη του Λιτλ Μπιγκ-χορν όπου και θα συναντήσει το δικό του Βατερλό.

Μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση στους μύθους της άγριας δύσης για την εποχή εκείνη. Μεγάλες αλήθειες λέγονται σ'αυτήν την ταινία μέσα από σκληρά, τραγικά και κάποιες φορές κωμικά γεγονότα. Ο Dustin Hoffman είναι όλη η ταινία και αυτό το one-man-show αξίζει να το απολαύσετε. Το ότι αγνοήθηκε γενικά από την Ακαδημία (εκτός από τον ινδιάνο Chief Dan George που κέρδισε υποψηφιότητα στην κατηγορία του β' ανδρικού ρόλου) είναι ένας ακόμα λόγος για να τη δείτε!

The Taking of Pelham One Two Three

Όχι, δεν πρόκειται για τη νέα ταινία του Denzel και του John! Πρόκειται για το προ-25ετίας, αυθεντικό έργο, το οποίο με τη σειρά του βασίστηκε στο βιβλίο κάποιου μπεστ-σελερίστα John Godey. Ο περίεργος τίτλος Pelham Ένα Δύο Τρία εκφράζει τον προορισμό που πάει το τρένο (δηλαδή στο Pelham) και την ώρα άφιξής του (δηλαδή 1:23). Στο ρόλο του καλού βρίσκουμε τον Walter Matthau και στο ρόλο του κακού τον Robert Shaw. Ο πρώτος ήταν περίεργη επιλογή για σοβαρή περιπέτεια, αλλά ο δεύτερος είναι πάντα εγγύηση σε μοχθηρούς ρόλους. Η ταινία λοιπόν The Taking of Pelham One Two Three βλέπεται ευχάριστα καθώς είναι μια σφιχτοδεμένη περιπέτεια καθώς όλα γίνονται μέσα σε 100 λεπτά και γίνονται γρήγορα, χωρίς παρλαπιπισμούς, αμερικανισμούς, ηρωισμούς και λοιπά. Αμέσως γίνεται η απαγωγή, ζητάνε τα λύτρα, τα παίρνουν, βρίσκουν τον τρόπο να ξεφύγουν κάτω από τα τούνελ, σκοτώνουν και μερικούς εν ψυχρώ και τα λοιπά. Τα πράγματα είναι αρκετά ρεαλιστικά και, μιας και βρισκόμαστε στο μετρό της Νέας Υόρκης, αρκετά κυνικά. Ενδιαφέρουν πάντως έχει να παρατηρήσει κάποιος την τεχνολογία της εποχής και να δει από πού εμπνεύστηκε κόπιαρε ο Ταραντίνο τα ονόματα της συμμορίας του στο Reservoir Dogs. Συμπρωταγωνιστούν ο... συναχωμένος Martin Balsam και ο μπαμπάς του Ben Stiller, που του μοιάζει τρελά!

Seven Days in May (Εφτά μέρες του Μαΐου)

Ο οξυδερκής αξιωματικός του στρατού Kirk Douglas υποψιάζεται ότι υπάρχει στα σκαριά μια συνωμοσία εναντίον του προέδρου της Αμερικής. Ένα στρατιωτικό πραξικόπημα είναι έτοιμο να εκδηλωθεί, το οποίο έχει οργανώσει ο στρατηγός των ενόπλων δυνάμεων και αφεντικό του Douglas, ο Burt Lancaster. Ο πρόεδρος (που υποδύεται ο Fredric March) ενημερώνεται και με τη βοήθεια των πολύ στενών συνεργατών και φίλων του προσπαθεί να βγάλει άκρη· κατά πόσο ισχύουν οι ισχυρισμοί του Douglas και, αν ναι, να βρουν χειροπιαστές αποδείξεις. Και όλα αυτά μέσα σε λιγότερο από εφτά μέρες.

Αντί όμως για μια περιπέτεια με ανούσια κυνηγητά και ψευτο-παλικαρισμούς, το πολιτικό θρίλερ Seven Days in May αναλώνεται κυρίως μέσα σε κλειστούς χώρους, σε διαλόγους και σε έναν λεκτικό πόλεμο με εκατέρωθεν επιχειρήματα για τον πατριωτισμό και την τύχη της Αμερικής στην ψυχροπολεμική εποχή. Πλουσιότατο καστ χωρίς να υπάρχει κάποιος που ξεχωρίζει ως πρωταγωνιστής· πρωταγωνιστής στην ταινία μας είναι η ίδια η ιστορία. Ο Edmond O'Brien κέρδισε και μία υποψηφιότητα για όσκαρ β' ανδρικού ρόλου στο ρόλο του μπεκρή φίλου του προέδρου. Με έντονη σκηνοθεσία, κοντινά πλάνα και περίεργες γωνίες λήψης, ο πολύ καλός John Frankneheimer μάς βάζει στο κλίμα της ταινίας και εμείς περιμένουμε με αγωνία να δούμε την κατάληξη.

Hombre

Δεν θα είμαι και πολύ αντικειμενικός με την ταινία Hombre, καθώς πρόκειται για μια αγαπημένη ταινία που είχα δει όταν ήμουν πιτσιρίκος και την έψαχνα τα τελευταία δύο χρόνια. Την ξαναείδα τώρα (μπορεί και εικοσιφεύγα χρόνια μετά), όντας σίγουρα διαφορετικός άνθρωπος (όμπρε!) από τότε.

Ο Paul Newman υποδύεται τον Τζον Ράσελ, ένα λευκό που έχει μεγαλώσει με τους Απάτσι. Όταν κληρονομήσει από το λευκό θετό του πατέρα ένα πανδοχείο, θα επιστρέψει για λίγο στον κόσμο των λευκών, ίσα-ίσα όμως για να το πουλήσει και να ξαναγυρίσει πίσω. Συνταξιδιώτες του στην άμαξα που θα ταξιδέψει θα είναι ένα νεαρό και φτωχικό αντρόγυνο, ένα ηλικιωμένο αντρόγυνο αριστοκρατών, ένας νταής και η γυναίκα που φρόντιζε μέχρι πρότινος το ξενοδοχείο. Με ένα στυλ που θυμίζει την κλασική Ταχυδρομική άμαξα, γνωρίζουμε τους στενόμυαλους χαρακτήρες του έργου και κυρίως βλέπουμε την απέχθειά τους για τους Ινδιάνους. Όταν η άμαξα όμως γίνει στόχος ληστών και όλοι οι επιβάτες εγκαταληφθούν στην έρημο χωρίς εφόδια και με ελάχιστο νερό, ο Ράσελ θα αποτελέσει τη μόνη τους ελπίδα για σωτηρία. Επειδή, τελικά, ο άνθρωπος της φύσης θα φανεί πιο δυνατός από τον άνθρωπο της πόλης.

Για πολλοστή φορά συνεργάστηκε ο σκηνοθέτης Martin Ritt με τον Paul Newman και τον διευθυντή φωτογραφίας James Wong Howe και το αποτέλεσμα είναι απλά εξαίσιο. Βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Elmore Leonard (και ένα από τα πρώτα του), η ιστορία είναι λιτή, οι διάλογοι κοφτοί και κοφτεροί και η ουσία δεν είναι αυτό που φαίνεται.

Catch-22

Με δυο λόγια η ταινία Catch-22 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί με τη γνωστή φράση: εκεί που αρχίζει ο στρατός, τελειώνει η λογική!

Ο πρωταγωνιστής μας (και πρόπερσι βραβευμένος με όσκαρ) Alan Arkin είναι ένας πιλότος βομβαρδιστικού αεροσκάφους που βρίσκεται σε μονάδα κάπου στη Μεσόγειο, την εποχή της αντεπίθεσης των συμμάχων. Ύστερα από πολλές επιχειρήσεις προσπαθεί να πάρει απολυτήριο, αλλά μαθαίνει ότι υπάρχει μια παγίδα (catch), ένας κανονισμός με την ονομασία Catch-22 που δεν του αφήνει κανένα περιθώριο λογικής αντιμετώπισης του θέματός του! Έτσι παραμένει στο πόστο του και βλέπουμε διάφορες παρανοϊκές ιστορίες (χωρίς χρονολογική σειρά) και στιγμιότυπα βγαλμένα από τη φαντασία και τα όνειρα του Arkin. Ενδιαφέρον έχει η τραγελαφικότητα και ο σουρεαλισμός που κυριαρχούν στην πραγματικότητα σε αντίθεση με τη ωμότητα και τη σκληράδα κάποιων σκηνών της φαντασίας του ήρωα. Πλήθος χαρακτήρων και γνωστών ηθοποιών συμμετέχουν στην ταινία παραγωγής 1970, οι περισσότεροι ανερχόμενοι ηθοποιοί της εποχής: Jon Voight, Martin Sheen, Art Gurfunkel, με τη συμμετοχή των... βετεράνων Orson Welles, Anthony Perkins, Martin Balsam. Η αντιπολεμική, σατιρική, μαύρη κωμωδία του Mike Nichols όμως απέτυχε εμπορικά. Ίσως το πιο κωμικό και πετυχημένο MASH που κυκλοφόρησε λίγους μήνες νωρίτερα αποτέλεσε την ταφόπλακα για την επιτυχία του έργου. Παρακολουθείται με ενδιαφέρον, βεβαίως-βεβαίως, και έχει και αρκετές έξυπνες κωμικές σκηνές, αλλά υπάρχει επίσης μια αίσθηση ότι κάτι δεν πήγε συνολικά καλά. Το βιβλίο του Joseph Heller πάνω στο οποίο βασίστηκε η ταινία δεν το έχω διαβάσει ακόμα για να μπορώ να κάνω συγκρίσεις.

Cape Fear

Και φυσικά δεν αναφέρομαι στην ταινία του Σκορσέζε αλλά στην παλιότερη ταινία από το 1962 του J. Lee Thompson. Ο ελληνικός τίτλος ήταν Δύο Γίγαντες Συγκρούονται κι αυτό διότι οι πρωταγωνιστές ήταν δύο... σταρ-γίγαντες: Gregory Peck εναντίον Robert Mitchum (τους οποίους τίμησε και ο Σκορσέζε βάζοντάς τους να κάνουν ένα μικρό πέρασμα στη δικιά του ταινία, όπως και τον δευτεραγωνιστή Martin Balsam)! Η ιστορία είναι η ίδια πάνω-κάτω, όπως την ξέρετε, αφού βασίζεται στο μυθιστόρημα The Executioners του James R. Webb. O Thompson, όντας μεγάλος θαυμαστής του Hitchcock, επέλεξε την ασπρόμαυρη φωτογραφία για να παίξει με τις σκιές, με περίεργες γωνίες λήψης και έντονα closeups. Αν σε όλα αυτά προσθέσετε τη χαρακτηριστικά ανατριχιαστική μουσική του μεγάλου Bernard Herrman και τις ερμηνείες των δύο... γιγάντων (ειδικότερα του «κακού» Mitchum), έχετε ένα εκρηκτικό αποτέλεσμα!