A Blueprint for Murder

B-movie με τον πρωταγωνιστή Joseph Cotten να προσπαθεί να ξεσκεπάσει την γκουβερνάντα (Jean Peters) των ορφανών παιδιών του αδερφού του και να βρει τις αποδείξεις για να την κατηγορήσει για το θάνατο του ενός παιδιού. Όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι ο ένοχος είναι εκείνη, αλλά δεν υπάρχουν αποδείξεις. Η ταινία A Blueprint for Murder έχει ημιντοκιμαντερίστικο στυλ με σκηνές σε αστυνομικά τμήματα, νοσοκομεία, δικαστήρια, κλασικά στοιχεία του σκηνοθέτη Andrew Stone, όπως είχαμε δει και στο Cry Terror! πριν λίγο καιρό. Προς το τέλος όμως ασχολείται αποκλειστικά με τους δύο πρωταγωνιστές, προσθέτει μία (περιττή κατ' εμέ) voice over αφήγηση, για να μπούμε στην ψυχοσύνθεση του πρωταγωνιστή, ο οποίος θα φθάσει στα άκρα για να πετύχει το σκοπό του.

Η Jean Peters εκείνη την περίοδο είχε ενεργό συμβόλαιο με την 20th Century Fox και είχε συμμετάσχει σε ουκ ολίγες παραγωγές: ενδεικτικά αναφέρουμε τα Viva Zapata με Μάρλον Μπράντο, Niagara δίπλα στην Μονρόε και πάλι με τον Cotten, Pickup on South Street, Apache με Μπαρτ Λάνκαστερ και Broken Lance, αλλά μετά το τέλος του συμβολαίου της το 1955 παντρεύτηκε τον Howard Hughes και εξαφανίστηκε από το σινεμά και τις δημόσιες εμφανίσεις. Για τον Cotten, είχε αρχίσει η πτωτική εποχή της καριέρας του, βρίσκοντας ρόλους περισσότερο σε β' διαλογής έργα παρά σε μεγάλες παραγωγές των στούντιο.

Niagara

Η ταινία Niagara είναι ένα από τα πιο γνωστά φιλμ-νουάρ επειδή i) είναι από τα πρώτα έγχρωμα (technicolor) νουάρ και ii) συμμετέχει η Marilyn Monroe με τα έντονα κόκκινα βαμμένα χείλη της! Παρά τη συμμετοχή του Charles Brackett στο σενάριο (μέχρι το '50 συνεργάτης του Billy Wilder) και του Henry Hathaway στη σκηνοθεσία, η ταινία αποτελεί περισσότερο μια τουριστική παρουσίαση των καταρρακτών του Νιαγάρα (και όλων των γύρω αξιοθεάτων) και λιγότερο μια ταινία θρίλερ. Σώζεται από κάποιες σεκάνς όπως, ας πούμε, αυτής με το κυνηγητό μέσα στο καμπαναριό και τις σιωπηλές/ακίνητες καμπάνες, αλλά στο σύνολό της είναι ένα προβλέψιμο έργο με ηθικοπλαστικό φινάλε (όλοι οι κακοί πρέπει να πεθάνουν). Ήταν να πρωταγωνιστήσει η Anne Baxter αλλά όταν αποχώρησε, αποφασίστηκε να δοθεί περισσότερο έμφαση στο χαρακτήρα (και το κορμί) της Monroe που σχεδιάζει να δολοφονήσει τον ψυχολογικά ανισόρροπο άντρα της Joseph Cotten.

Broken Lance (Η σπασμένη λόγχη)

Η σπασμένη λόγχη του 1954 είναι ίσως το καλύτερο western που σκηνοθέτησε ο... πολύπειρος Edward Dmytryk. Κι αυτό διότι θα λέγαμε ότι πρόκειται περισσότερο για ένα οικογενειακό δράμα, παρά για μια περιπέτεια στην Άγρια Δύση. Κύρια φιγούρα, που ξεχωρίζει από... χιλιόμετρα, είναι ο Spencer Tracy. Μεγάλος γαιοκτήμονας και ραντσέρης, ελέγχει ο ίδιος αυστηρά την περιοχή, την επιχείρηση και τους τέσσερις γιους του. Οι οποίοι τρεις μεγάλοι είναι δυσαρεστημένοι από τον τρόπο με τον οποίο τους φέρθηκε ο φάδερ όταν μεγάλωναν και την αδιαφορία που τους δείχνει ακόμα και τώρα. Ο τέταρτος πάντως (μυγάς, με ινδιάνα μάνα) τον έχει... για θεό. Όταν εμφανιστούν δυσκολίες με μια εταιρεία εξόρυξης, οι τρεις μεγαλύτεροι θα τον «πουλήσουν» και η οικογενειακή κρίση θα είναι γεγονός.

Βασισμένη στο μυθιστόρημα I'll Never Go Home Any More του Jerome Weidman, η ταινία είναι ένα ριμέικ της House of Strangers του 1949. Η ορίτζιναλ είχε τον Edward G. Robinson ως τραπεζίτη στη Νέα Υόρκη, στον αντίστοιχο ρόλο του Spencer Tracy. Ιταλός μετανάστης ο ένας, ιρλανδός ο δεύτερος. Τα μειονεκτήματα της ταινίας πάντως θεωρώ ότι είναι η χρήση του Robert Wagner ως τέταρτου γιου, ο οποίος είναι αρκετά μέτριος στο ρόλο του και η μικρή χρήση του Richard Widmark (σχεδόν ρόλος-γλάστρα) στο ρόλο του πρωτότοκου.

Apache (Ο σκλάβος που δεν λύγισε ποτέ)

Ο Burt Lancaster, με μπόλικο βάψιμο, υποδύεται τον Massai, έναν Απάτσι πολεμιστή που αρνείται να παραδοθεί όταν ο αρχηγός τους, ο Geronimo, υπογράφει ταπεινωτική συνθηκολόγηση με τους λευκούς. Καταφέρνει να ξεφύγει, διασχίζει ολόκληρες πολιτείες για να επιστρέψει στον τόπο του και εκεί μόνος του τα βάζει με το στρατό των λευκών προσώπων. Η ιστορία μας λοιπόν εδώ περιλαμβάνει δράση, κυνηγητό, πυροβολισμούς, εκρήξεις· όλα τα καλά συστατικά ενός δυναμικού western με την σφραγίδα του πολύ καλού ανεξάρτητου παραγωγού (και σχεδόν μόνιμου συνεργάτη του Lancaster) Harold Hecht, υπό την καθοδήγηση του επίσης πολύ καλού σκηνοθέτη Robert Aldrich, στην δεύτερη επίσημως σκηνοθετική δουλειά του. Η ταινία Apache κυκλοφόρησε το 1954 και φυσικά έκανε αίσθηση με το φιλοϊνδιάνικο θέμα της και επίσης με την επιλογή του Lancaster να υποδυθεί έναν εντελώς αντισυμβατικό ρόλο.

Pickup on South Street

Πλήρεις ημερών έφυγε χθες ο Richard Widmark. Και όλως τυχαίως, είδαμε πριν λίγες μέρες την ταινία Pickup on South Street του 1953, μια από τις πιο γνωστές μέσα από τη φιλμογραφία του ηθοποιού. Εδώ υποδύεται έναν πορτοφολά, ο οποίος θα «σηκώσει» ένα πορτοφόλι, το οποίο θα περιέχει —χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει— ένα μικροφίλμ με κρατικά μυστικά. Αυτό το γεγονός θα το βάλει σε περιπέτειες, καθώς θα αρχίσουν να τον αναζητούν απ' τη μία πλευρά οι κατάσκοποι που χάσανε το μικροφίλμ και απ' την άλλη οι αστυνομικοί που παρακολουθούν την υπόθεση και προσπαθούνε να τους ξεσκεπάσουν. Στη μέση όλων αυτών, υπάρχει ο απαραίτητος γυναικείος χαρακτήρας που παίζει κομβικό ρόλο στην υπόθεση.

Απολαύστε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες δουλειές του ανεξάρτητου και ασυμβίβαστου σκηνοθέτη Samuel Fuller, η οποία όμως έχει έντονο αντικομμουνιστικό χαρακτήρα. Παρόλο το πολιτικό της περιεχόμενο (το οποίο είναι σαφώς επηρεασμένο από τα τεκτενόμενα εκείνης της εποχής), η ταινία περιέχει όλα τα χαρακτηριστικά του σκηνοθέτη Samuel Fuller που την κάνουν να ξεχωρίζει· πολύ κοντινά πλάνα, περίεργες γωνίες λήψης, κοφτό μοντάζ. Υποτιμημένος στην εποχή του, ήταν γνωστός κυρίως για τις πολεμικές του ταινίες. Ένας σκηνοθέτης που είχε ασχοληθεί με όλα σχεδόν τα κινηματογραφικά είδη και ξανα-ανακαλύφθηκε χάρη στους φανατικούς του θαυμαστές: τον Wim Wnders, τον Martin Scorsese και τον Jean-Luc Godard.

Viva Zapata!

Εκ πρώτης όψεως, η ταινία Viva Zapata! του 1952 μοιάζει άσχετη μέσα στη φιλμογραφία του μεγάλου σκηνοθέτη Elia Kazan. Η ιστορία του Μεξικάνου επαναστάτη Εμιλιάνο Ζαπάτα φάνταζε ότι δεν θα αφορούσε τους γείτονες από το βορρά (= Αμέρικα). Όταν όμως η ταινία προέρχεται από το μυθιστόρημα του μεγάλου συγγραφέα John Steinbeck (ο οποίος βοήθησε και στη συγγραφή του σεναρίου), τότε τα πράματα αλλάζουν. Πάρτε και ως δεδομένο το γεγονός ότι ο Marlon Brando ως Ζαπάτα δίνει άλλη μια μεγαλειώδη ερμηνεία με ισάξιο συμπαραστάτη τον Anthony Quinn (στο ρόλο του αδερφού του), που του απέφερε και το πρώτο του όσκαρ (β' ανδρικού ρόλου), τότε καταλαβαίνετε ότι έχουμε όλα τα συστατικά για να δημιουργηθεί μια πολύ καλή ταινία. Και με τον Καζάν στη σκηνοθεσία, δεν μας εκπλήσσει το γεγονός ότι η ταινία προσεγγίζει το μύθο γύρω από τον Ζαπάτα και όχι τα ακριβή ιστορικά γεγονότα. Εκφέρει ένα στοχασμό για τις αντιφάσεις της Επανάστασης και βλέπουμε την εσωτερική πάλη του Ζαπάτα, ειδικά όταν πάρει την Εξουσία ο ίδιος και ανακαλύψει ότι έχει προδώσει και τα ίδια του τα πιστεύω...