The Men (Το κορμί μου σου ανήκει)

Το ντεμπούτο στο σινεμά του Μάρλον Μπράντο ήταν ένα έργο για τους τραυματισμένους στρατιώτες του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Η πτέρυγα όπου νοσηλεύεται έχει τους καθηλωμένους σε αναπηρικό καροτσάκι στρατιώτες (όπως κι αυτός), οι οποίοι δεν είναι τραυματισμένοι μόνο σωματικά, αλλά και ψυχολογικά, καθώς προσπαθούν να συνηθίσουν στην ιδέα ότι δεν θα περπατήσουν ποτέ ξανά και προσπαθούν να βρουν τον τρόπο να ενταχθούν ξανά στο κοινωνικό σύνολο, χωρίς να νιώθουν μόνο τον οίκτο των συνανθρώπων τους. Η Teresa Wright είναι στο πλευρό του θέλοντας να τον βοηθήσει, ενώ αυτός πεισματικά αρνείται κάθε βοήθεια. Ο γιατρός του έργου (τον υποδύεται ο Everett Sloane, γνωστός από συμμετοχές σε έργα του Όρσον Γουέλς) αναλύει υπέρ του δέοντος πολλά στοιχεία, για να παρουσιάσει το πλήρως θέμα στο μέσο αμερικανό που θα έβλεπε την ταινία, και δεν είχε ιδέα τι γίνεται με αυτούς τους παλαίμαχους.

Το The Men είναι μία σπουδαία ταινία του Fred Zinnemann, σε σενάριο του Carl Foreman και παραγωγή του Stanley Kramer, που ξεμπροστιάζει τον κοινωνικό αποκλεισμό των ανάπηρων παλαίμαχων του Β' Π.Π. Έχει επίσης και την ιστορική της αξία, αυτής της παρθενικής εμφάνισης στο σελιλόιντ του μεγαλύτερου αμερικανού ηθοποιού.

The Wild One (Ο ατίθασος)

Έγινε διάσημος ως ερμηνευτής από την πρώτη του ταινία, The Men. Έγινε όμως σύμβολο μιας ολόκληρης γενιάς με την ταινία The Wild One. Ο Μάρλον Μπράντο είναι ο επαναστάτης χωρίς αιτία, με το δερμάτινο μπουφάν και τις μοτοσυκλέτες, που δεν μένει πουθένα και ζει παντού. Μαζί με τη συμμορία του, τους Black Rebel Motorcycle Club, διασχίζει τους δρόμους, τριγυρνάει τη χώρα χωρίς νόημα, ζει για το τώρα. Η γενιά που δεν έζησε τον πόλεμο, έφερε τις αναταραχές μέσα στο ίδιο της το κράτος. Που για άλλη μια φορά, το κράτος αντιμετωπίζει το διαφορετικό, το άγνωστο, ως κάτι ξένο και κακό. Η λύση στο πρόβλημα θα είναι η βία και τα όπλα. Ο ούγγρος σκηνοθέτης Laslo Benedek στην πιο διάσημη ταινία του παρουσίαζει την ανήσυχη γενιά της εποχής του, χωρίς να κρίνει, χωρίς να παίρνει θέση. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ένα μοντέρνο γουέστερν· αντί για άλογα, οι πρωταγωνιστές καβαλάνε τις μοτοσυκλέτες τους και ξεσηκώνουν με τα καμώματά τους τις μικρές επαρχιακές πόλεις.

Για να μην το ξεχάσω, σημειώνουμε ότι ο σερίφης στην ταινία, ο ηθοποιός Robert Keith, ήταν ο πατέρας του επίσης ηθοποιού Brian Keith. Η εμφάνιση του Lee Marvin είναι ξεκαρδιστικά απολαυστική. Η ταινία ήταν απαγορευμένη στο Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι το 1967! Και μια τελευταία παρατήρηση: δύο διάσημα μουσικά συγκροτήματα πήρανε τα ονόματά τους από αυτά των δύο συμμοριών: το ένα είναι, φυσικά, το προαναφερθέν Black Rebel Motorcycle Club και το άλλο οι... Beatles!

The Missouri Breaks (Οι φυγάδες του Μιζούρι)

Αντισυμβατικό γουέστερν από τη δεκαετία του '70 σε σκηνοθεσία Arthur Penn με τους Jack Nicholson και Marlon Brando στους πρώτους ρόλους. Οι φυγάδες του Μιζούρι είναι η συμμορία του Nicholson που μαζί με τον Harry Dean Stanton κλέβουν άλογα. Όταν ο ντόπιος άρχοντας πιάσει έναν από αυτούς και τον κρεμάσει χωρίς δίκη, θα αποφασίσουν να αλλάξουν τρόπο δράσης. Θα αγοράσουν ένα κτήμα εκεί κοντά για να μην δίνουν στόχο και θα προσπαθήσουν να φέρουν άλογα από τον Καναδά. Ο Nicholson θα κάτσει να προσέχει το κτήμα αλλά θα συνάψει και σχέση με την κόρη του πλούσιου που θέλει να εκδικηθεί. Ο τελευταίος θα προσλάβει έναν διάσημο κυνηγό κεφαλών για να εξαρθρώσει τη συμμορία, τον οποίο θα υποδύεται με γοητευτικά σαλεμένο τρόπο ο Brando. Ταινία με πολλή παρασκήνιο, κυρίως λόγω των ιδιοτροπιών του Brando που έφερνε τον σκηνοθέτη στα όριά του και εκνεύριζε τον Nicholson. Παρά ταύτα, πρόκειται για μια συνάντηση ερμηνευτικών γιγάντων που αξίζει με το παραπάνω να αφιερώσετε μια προβολή.

The Young Lions (Ο χορός των καταραμένων)

Άλλη μια αντιπολεμική ταινία με θέμα —τι άλλο φυσικά;— τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. H ταινία The Young Lions έχει αν μη τι άλλο ένα εντυπωσιακό τρίο πρωταγωνιστών: τον Μάρλον Μπράντο με κατάξανθη κόμη σε ρόλο Ναζί (αλλά ανθρωπιστή) υπολοχαγού, τον Montgomery Clift σε ρόλο αμερικανού φαντάρου που τα βρίσκει σκούρα από τους μάγκες στο λόχο του και τον Dean Martin σε σοβαρό ρόλο (μετά την διάλυση της επαγγελματικής σχέσης με τον Jerry Lewis) αμερικανού επίσης φαντάρου και φίλου του δεύτερου, αλλά και ολίγον τι δειλού, με πολλά μέσα τα οποία καταφέρνουν να τον κρατήσουν στη χώρα και να μην τον στείλουν στο μέτωπο. Βασικά, το συμπέρασμα που βγαίνει από την σχεδόν τρίωρη (παρά 15 λεπτά) ταινία είναι ότι κανένας από τους τρεις ήρωές μας δεν θέλει ουσιαστικά να πολεμήσει. Κι αυτό ίσως είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της πολύ καλά φροντισμένης παραγωγής (μην ξεχνάτε ότι βρισκόμαστε στο 1958 σε μια καθ'όλα πατριωτική Αμερική), διότι κατά τα άλλα υπήρχαν μεγάλα διαστήματα βαρεμάρας και μια αίσθηση ότι βλέπεις αποσπάσματα από δύο διαφορετικές ταινίες που μόνο στόχο είχαν να μας δείξουν τα αντιπολεμικά τους μηνύματα. Επίσης βλέπουμε τον Clift να θυμίζει Sinatra στο Όσο Υπάρχουν Άνθρωποι· αλλά γνωρίζουμε και τον Maximilian Schell στον πρώτο χολιγουντιανό του ρόλο να δίνει μια ξεχωριστή ερμηνεία· και βλέπουμε τέλος και τον αρκετά νεαρό Lee Van Cleef σε μικρό ρόλο.

One-Eyed Jacks (Η εκδίκηση είναι δική μου)

Μάρλον Μπράντο και Καρλ Μάλντεν συνεργάζονται για τρίτη φορά, σ'αυτό το επικών διαστάσεων γουέστερν που σκηνοθέτησε ο πρώτος. Είναι η πρώτη και τελευταία φορά που ο μεγάλος αυτός ηθοποιός ανέλαβε σκηνοθετικά καθήκοντα. Κι αυτό συνέβη επειδή αντικατέστησε τον Stanley Kubrick λίγο πριν αρχίσουν τα γυρίσματα. Ο ελληνικός τίτλος Η εκδίκηση είναι δική μου συνοψίζει καλύτερα την βασική υπόθεση της ταινίας. Ο Μπράντο ως νεαρός κακοποιός αποδρά από τη μεξικάνικη φυλακή όπου βρισκόταν 5 χρόνια μέσα, επειδή τον πρόδωσε ο φίλος του και τον παράτησε ολόμοναχο να αντιμετωπίσει τις μεξικανικές αρχές ύστερα από μια ληστεία. Σκοπός της ζωής του πλέον είναι να αναζητήσει τον (πρώην) φίλο του και να τον σκοτώσει. Θα μπει στη συμμορία του Ben Johnson, ο οποίος γνωρίζει ότι ο Malden βρίσκεται στην Καλιφόρνια εκτελώντας χρέη σερίφη!

Πολλά και διάφορα συμβαίνουν μέσα στα 140 λεπτά της ταινίας που ξεφεύγει από τα στενά όρια του είδους και καταλήγει να είναι μια ασυμβίβαστη δραματική ταινία χαρακτήρων, με χαλαρούς ρυθμούς, εντελώς έξω από τα συνηθισμένα για το 1961 που κυκλοφόρησε. Το αρχικό σενάριο γράφτηκε από τον Sam Peckinpah, αλλά το όνομά του δεν γράφτηκε πουθενά. Το αρνητικό στοιχείο της πολύ καλής ταινίας πάντως εντοπίζεται στην άνευρη ερμηνεία της νεαρής Pina Pellicer, η οποία επιλέχθηκε ως η μεξικάνα Audrey Hepburn, χωρίς όμως το ερμηνευτικό βάθος της τελευταίας, που ήταν απαραίτητο για να τα βγάλει πέρα με τέτοιους ηθοποιούς.
Όλη η ταινία εδώ!

Viva Zapata!

Εκ πρώτης όψεως, η ταινία Viva Zapata! του 1952 μοιάζει άσχετη μέσα στη φιλμογραφία του μεγάλου σκηνοθέτη Elia Kazan. Η ιστορία του Μεξικάνου επαναστάτη Εμιλιάνο Ζαπάτα φάνταζε ότι δεν θα αφορούσε τους γείτονες από το βορρά (= Αμέρικα). Όταν όμως η ταινία προέρχεται από το μυθιστόρημα του μεγάλου συγγραφέα John Steinbeck (ο οποίος βοήθησε και στη συγγραφή του σεναρίου), τότε τα πράματα αλλάζουν. Πάρτε και ως δεδομένο το γεγονός ότι ο Marlon Brando ως Ζαπάτα δίνει άλλη μια μεγαλειώδη ερμηνεία με ισάξιο συμπαραστάτη τον Anthony Quinn (στο ρόλο του αδερφού του), που του απέφερε και το πρώτο του όσκαρ (β' ανδρικού ρόλου), τότε καταλαβαίνετε ότι έχουμε όλα τα συστατικά για να δημιουργηθεί μια πολύ καλή ταινία. Και με τον Καζάν στη σκηνοθεσία, δεν μας εκπλήσσει το γεγονός ότι η ταινία προσεγγίζει το μύθο γύρω από τον Ζαπάτα και όχι τα ακριβή ιστορικά γεγονότα. Εκφέρει ένα στοχασμό για τις αντιφάσεις της Επανάστασης και βλέπουμε την εσωτερική πάλη του Ζαπάτα, ειδικά όταν πάρει την Εξουσία ο ίδιος και ανακαλύψει ότι έχει προδώσει και τα ίδια του τα πιστεύω...