Deadline - U.S.A.

Ο Humphrey Bogart είναι ο εκδότης μιας εφημερίδας και έχει να αντιμετωπίσει το κλείσιμο της εφημερίδας του ενώ ταυτόχρονα πρέπει να συνδυάσει τις διάφορες ιστορίες για να ξεσκεπάσει έναν γκάνγκστερ που εξουσιάζει ολόκληρη την πόλη, να τα βγάλει πέρα με τους τραμπουκισμούς και τις απειλές του, αλλά και να συμβιβαστεί με το γεγονός ότι η πρώην γυναίκα του ετοιμάζεται να ξαναπαντρευτεί. Η δυναμική ταινία Deadline - U.S.A. έχει τον ταλαντούχο Richard Brooks να σκηνοθετεί το δικό του σενάριο. Η ταινία επικεντρώνεται φυσικά στο δημοσιογραφικό κομμάτι και στη δύναμη του Τύπου. Δείτε την για να συγκρίνετε τον ιδεαλιστή πρωταγωνιστή μας με τους δημοσιογραφίσκους του σήμερα και για να θυμηθούμε (ή, πρωτοδούμε) πώς φτιάχνονταν μια εφημερίδα πριν 50 και βάλε χρόνια χωρίς υπολογιστές και μοντέρνα τεχνολογία. Το συμπρωταγωνιστικό καστ στέκει καλά στο ύψος του, αλλά η ταινία είναι καθαρά μια ταινία του Μπόγκι! Σημειώστε πως στα ελληνικά τιτλοφορήθηκε αρχικά ως Κάτω οι μάσκες και πιο μετά με δεύτερο τίτλο Τιμωρός χωρίς οίκτο.

Mystery Street (Κοσμικοί εγκληματίαι)

Ένα από τα πολλά b-movie που σκηνοθετούσε ο νεαρός John Sturges στην αρχή της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας, αποτελεί η ταινία Mystery Street του 1950. Μικρή σε διάρκεια, «μικροί» σε εκτόπισμα ηθοποιοί, απλοϊκό σενάριο, παραλίγον αδιάφορη. Και λέω παραλίγο, επειδή κάτσαμε και την παρακολουθήσαμε ολόκληρη μόνο και μόνο για τις... CSI μεθόδους της εποχής. Μια νεαρή κοπέλα δολοφονείται από έναν άγνωστο και ανακαλύπτονται τα κόκκαλά της μετά από πολλούς μήνες. Η αστυνομία ζητάει τη βοήθεια από τους επιστήμονες του Χάρβαρντ και αυτοί ανακαλύπτουν πράματα που βοηθάνε στην επίλυση της υπόθεσης. Όμως, κάποιοι παράπλευροι χαρακτήρες που εμπλέκονται στην υπόθεση αποκρύπτουν κάποια στοιχεία και έτσι συλλαμβάνεται λάθος άνθρωπος. Εδώ είναι, κατά την άποψη μου, το λάθος της ταινίας, καθώς εμείς ξέρουμε ότι ο τύπος είναι αθώος και έτσι παρακολουθούμε απλά τους αστυνομικούς να βγάζουν λάθος συμπεράσματα με τα σωστά στοιχεία. Η δικαιοσύνη όμως δεν είναι πάντα τυφλή και στην ταινία μας θα κάνει το χατήρι στον αθώο συλληφθέντα. Η δίψα για πολλά χρήματα (από εκβιασμό) θα αναγκάσει μια τύπισσα (η Elsa Lanchester ξεχωρίζει από όλους στο μικρό ρόλο της αντιπαθητικής σπιτονοικοκυράς) να μπλέξει με τον αληθινό δολοφόνο και τον δεύτερο να φανερωθεί. Εν κατακλείδι, η ταινία έγινε μόνο και μόνο για να διαφημίσει τις μεθόδους του Χάρβαρντ και την χρήσιμη δουλειά των ιατροδικαστών, κάτι που φαίνεται και από το ειδικό ευχαριστήριο μήνυμα στα credit-έναρξης της ταινίας. Σημειώνουμε, τέλος, ότι το σενάριο επιμελήθηκε ο Richard Brooks, λίγο καιρό πριν πάρει θέση και πίσω από την κάμερα.

$

Δολάρια! Ακριβώς αυτό το σύμβολο του δολαρίου είχε για τίτλο η ταινία του Richard Brooks, παραγωγής 1971, που στα ελληνικά τη μεταφράσαμε ως Το κόλπο αρχικά και μετά Σ' αυτή την πόλη υπάρχουν καθάρματα. Ένα πανέξυπνο και καθόλου αιματηρό κόλπο ληστείας οργάνωσε ο Warren Beatty δουλεύοντας εκ των έσω σε μια γερμανική τράπεζα. Βοηθός του η (πολύ) νεαρή Goldie Hawn, η οποία απέσπασε τα κλειδιά των θυρίδων από τρεις τύπους των οποίων οι δραστηριότητες δεν είναι και τόσο νόμιμες. Μέχρι να έρθει το κόλπο, όμως, περνάει ένα ψιλοβαρετό σαραντάλεπτο με τον σκηνοθέτη Richard Brooks να θέλει να παίξει με τα νεύρα μας. Και στο τέλος ακολουθεί ένα ανελέητο κυνηγητό στους δρόμους και στα τρένα του Αμβούργου, σε χωράφια και πάνω σε πάγους. Έχει μια μικρή αγωνία προς το τέλος περιμένοντας να δεις την έκβαση, αλλά ουσιαστικά δεν μας άφησε και καμιά τρελή εντύπωση. Πέρα από μια γερή δόση νυχτερινής ζωής στη Γερμανία της δεκαετίας του '70! Σημειώνουμε μόνο ότι τη μουσική της ταινίας υπέγραψε ο Quincy Jones.

Υπάρχει μια φήμη που λέει ότι η Goldie Hawn δεν πρόλαβε να δει ολοκληρωμένη την ταινία, ούτε στην πρεμιέρα της. Όταν μετά από χρόνια την πέτυχε στην τηλεόραση, λέγεται ότι την έκλεισε στα μισά του έργου!

Bite the Bullet (Οι αλύγιστοι)

Ένας ιππικός αγώνας-μαραθώνιος 700 μιλίων και πολλών ημερών είναι το θέμα της ταινίας που γύρισε ο παλαίμαχος το 1975 Richard Brooks. Ένας αγώνας εξουθενωτικός τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τα ζώα. Μέσα από φαράγγια, ερήμους, έχοντας επιπλέον αντιπάλους την αδυσώπητη φύση αλλά και κακοποιούς που κρύβονται στις ερημιές. Στο παρελθόν, οι στρατιώτες εγχειρίζονταν χωρίς φάρμακα και τους δίνουνε μια σφαίρα να δαγκώσουν για να αντέξουν τον πόνο. Η έκφραση μετά πήρε την έννοια να αποδεχτείς μια δύσκολη κατάσταση και να συνεχίσεις παρά τις δυσκολίες και τα όποια προβλήματα. Βάλε το κεφάλι κάτω και προχώρα. Κάπως έτσι, ο τίτλος της ταινίας Bite the Bullet αφορά όλους τους διαγωνιζόμενους που δεν λένε να σταματήσουν με τίποτα τον αγώνα. Ο φιλόζωος Gene Hackman αναγκάζεται να συμμετάσχει έχοντας άλλους έξι αντιπάλους να αντιμετωπίσει. Και το κάνει με τον πιο χαλαρό τρόπο, προσπαθώντας να εξοικονομήσει δυνάμεις, να φροντίσει το άλογό του αλλά και τους συναθλητές του. Καθώς προχωράει η ταινία, μέσα από τις αντιξοότητες και τις περιπέτειες γνωρίζουμε καλύτερα όλους τους διαγωνιζομένους και βλέπουμε το ποιόν του καθενός. Διαφορετικό γουέστερν, που την εποχή του πέρασε αδιάφορο. Μια ταινία που σήμερα βλέπεται όμως παραπάνω από ευχάριστα, αν προσθέσετε και το ενδιαφέρον καστ (James Coburn, Ben Johnson μεταξύ άλλων) και την πανέμορφη φωτογραφία.

Sweet Bird of Youth (Γλυκό πουλί της νιότης)

Τέσσερα χρόνια μετά τη Λυσασμένη γάτα, ο Richard Brooks ξαναδιασκευάζει άλλο ένα θεατρικό έργο του Tennesse Williams για τη μεγάλη οθόνη και ξαναχρησιμοποιεί τον Paul Newman ως πρωταγωνιστή. Σημειώστε πως σκηνοθέτης στο θεατρικό σανίδι —όπως και στη Γάτα— ήταν ο Elia Kazan. Αυτή τη φορά όμως οι δύο πρωταγωνιστές του θεατρικού επανέλαβαν τους ρόλους τους και στο πανί. Το Γλυκό πουλί της νιότης αφορά τη ματαιοδοξία του ανθρώπου για δόξα, χρήμα, εξουσία. Ο Newman χρησιμοποιεί το κορμί του για να ανέβει στο χολιγουντιανό στερέωμα. Αυτή, ξεπεσμένη σταρ, χρησιμοποιεί τόνους από μπουκάλια βότκας για να ξεχάσει το παρόν. Επιστρέφει στη γενέτειρά του για να ξανακερδίσει την παλιά του αγαπημένη. Ο αυταρχικός πατέρας της όμως και ισχυρός άντρας της κοινωνίας, που τον είχε πρωτοδιώξει από την πόλη, θα προσπαθήσει πάλι να τον... διαολοστείλει. Ταινία ερμηνειών με τον πατέρα Ed Begley να ξεχωρίζει λόγω κακίας και τελικά να κερδίζει το όσκαρ β' ανδρικού ρόλου. Συνολικά μια δυνατή ταινία, σχετικά πιστή στο αυθεντικό κείμενο, με αρκετή κίνηση της κάμερας και πολλά διαφορετικά πλάνα στους εσωτερικούς χώρους ώστε να εξαφανιστεί (όσο είναι δυνατόν) η θεατρική καταγωγή του έργου. Οι θεατρόφιλοι ίσως εστιάσουν στο γεγονός της απαλοιφής της απαισιοδοξίας που διατρέχει το έργο του Williams, αλλά αυτό δεν μειώνει καθόλου την ταινία μας.

Cat on a Hot Tin Roof (Λυσσασμένη γάτα)

Το βραβευμένο με Πούλιτζερ θεατρικό έργο του Τένεσι Ουίλλιαμς έγινε κινηματογραφική ταινία το 1958. Το σενάριο έγραψε και σκηνοθέτησε ο Richard Brooks, παρόλο που το έργο είχε ανέβει στο Μπρόντγουεϊ με σκηνοθέτη τον Elia Kazan. Το αποτέλεσμα ήταν μια εκρηκτική ταινία, μεγάλη εμπορική επιτυχία που «τσίμπησε» και έξι υποψηφιότητες για βραβεία όσκαρ. Η Λυσσασμένη γάτα αναφέρεται στην πρωταγωνίστρια Elizabeth Taylor, η οποία είναι νύφη σε μια πλούσια οικογένεια του αμερικανικού νότου. Η οικογένεια όμως μόνο μονιασμένη και αγαπημένη δεν είναι. Τη μέρα των γενεθλίων του φάδερ μαθαίνουν όλοι πλην του ιδίου ότι βρίσκεται προ του τέλους. Και ευτυχώς η ταινία εστιάζεται περισσότερο στον σύζυγο της Taylor, τον Paul Newman και τη σχέση του με τον τρανό, τον Burl Ives. Ο νεαρός γόης είχε αρχίσει να γίνεται διάσημος εκείνη την εποχή και ύστερα από αυτήν την ταινία και από την υποψηφιότητα για όσκαρ έγινε υπολογίσιμος και ως ηθοποιός. Οι ομοφυλοφιλικές αναφορές από το πρωτότυπο κείμενο για τον πρωταγωνιστή αφαιρέθηκαν και το τέλος οδηγήθηκε σε πιο αισιόδοξο δρόμο, αφού ο κινηματογράφος αποτελεί λαϊκό κατ' εξοχήν θέαμα. Να μην στεναχωρήσουμε τις μάζες! Έτσι, οι θαυμαστές του θεατρικού ας μην δυσανασχετήσουν.

Διαβάστε μια πλήρη ανάλυση για την ταινία εδώ και διφορούμενες γνώμες εδώ.

Elmer Gantry (Είμαστε διεφθαρμένοι;)

When I was a child, I spake as a child, I understood as a child. When I became a man, I put away childish things. St. Paul. First Corinthians. Thirteen eleven.

Το 1960, μαζί με τους Ασυγχώρητους, ο Burt Lancaster πρωταγωνίστησε στην ταινία Elmer Gantry. Υποδυόμενος τον ομώνυμο χαρακτήρα τού όχι και τόσο αγίου ανθρώπου (για την ακρίβεια, έναν μπεκρή, γυναικά πωλητή) που γίνεται ιεροκύρηκας εν μια νυκτί, κέρδισε το πολυπόθητο βραβείο όσκαρ για την ερμηνεία του για πρώτη και τελευταία φορά (14 χρόνια κινηματογραφικής καριέρας και 31 ταινίες, μέχρι εκείνη τη στιγμή). Η συμπρωταγωνίστρια Jean Simmons έπαιξε τη νεαρή «απόστολο» για χάρη της οποίας ασπάστηκε o Elmer τη θρησκεία τους και χάρη στον δυναμικό του χαρακτήρα και τη λαϊκή αντιμετώπιση των θεολογικών θεμάτων κατάφερε να μαζέψει τα λεφτά που χρειαζόντουσαν για να χτίσουν μια ευπρεπή και σωστή εκκλησία. Μέχρι τότε, τα κηρύγματά τους λάμβαναν χώρα σε σκηνές στημένες στο ύπαιθρο· κάτι σαν τσίρκο. Η ερμηνεία της Simmons αγνοήθηκε από την ακαδημία, αλλά όχι και αυτή της δευτεραγωνίστριας Shirley Jones, η οποία για το μικρό ρόλο της πόρνης που παγιδεύει και εκβιάζει τον ούτως ή άλλως οπορτουνιστή Gantry, έφυγε από την ακαδημία με το βραβείο του β' γυναικείου ρόλοy. Όλα αυτά όμως δεν θα είχαν αξία αν δεν ενορχηστρώνονταν από τη σκηνοθετική μπακέτα του μεγάλου Richard Brooks, ο οποίος παρόλο που δεν βρέθηκε υποψήφιος για τη σκηνοθεσία, κατάφερε και κέρδισε το (μοναδικό και γι'αυτόν) όσκαρ σεναρίου. Ένα σενάριο που βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο του νομπελίστα Sinclair Lewis.

In Cold Blood (Εν ψυχρώ)

Το εκπληκτικό μυθυστόρημα του Truman Capote (ίσως και ένα από τα καλύτερα του περασμένου αιώνα) γίνεται στα χέρια του Richard Brooks μια μεγάλη ταινία, ένα σκοτεινό αριστούργημα, ένα δραματικό σχόλιο για το σκοτάδι μέσα στην άβυσσο της ανθρώπινης ψυχής. Η ταινία Εν ψυχρώ του 1967 περιγράφει με κλινική ακρίβεια την ιστορία της άγριας δολοφονίας των τεσσάρων μελών της καημένης οικογένειας από τους δύο νεαρούς. Η ταινία αποτελεί υπόδειγμα μεταφοράς βιβλίου στη μεγάλη οθόνη, και με τη βοήθεια της χαρακτηριστικής μουσικής του Quincy Jones και της εκπληκτικής φωτογραφίας του Conrad Hall αγγίζει την τελειότητα. Είναι και της μόδας ο Capote, μετά και την ομότιτλη προ-προπέρσινη ταινία... Ευκαιρία λοιπόν να δείτε μία από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών, την οποία μπορείτε να βρείτε πλέον εύκολα σε DVD σε ενημερωμένα μαγαζιά.

Στοιχεία που ψάρεψα από αλλού:
→ Ο Brooks, στο όνομα του ρεαλισμού, επέμεινε και τελικά κατάφερε να κάνει γυρίσματα στον τόπο του εγκλήματος, ενώ έβαλε στο καστ πρόσωπα που συμμετείχαν στα πραγματικά γεγονότα, όπως τους πραγματικούς ενόρκους της δίκης, αλλά και τον ίδιο το δήμιο που εκτέλεσε τους δολοφόνους (αν και αυτό αμφισβητείται πλέον)!
→ Τα δύο ζευγάρια μάτια της ορίτζιναλ αφίσας ήταν αυτά των πραγματικών δολοφόνων.
→ Οι ρόλοι του πρωταγωνιστικού ζευγαριού προτάθηκαν αρχικά στους Paul Newman και Steve McQueen, αλλά ο Brooks επέμεινε σε ταλαντούχους πλην όμως άγνωστους στο ευρύ κοινό ηθοποιούς. Οι δυο τους πάντως θα συμπρωταγωνιστούσαν τελικά μερικά χρόνια αργότερα στον Πύργο της κολάσεως.

Blackboard Jungle (Η ζούγκλα του μαυροπίνακα)

Καταρχάς, η Ζούγκλα του μαυροπίνακα έκανε smash-hit το τραγούδι των τίτλων, το πασίγνωστο πλέον Rock Around the Clock του Bill Haley & His Comets's, το οποίο ήταν ένα άσημο b-side μέχρι τότε και σήμανε την έναρξη της rock 'n' roll εποχής. Η υπόθεση της ταινίας έχει κοπιαριστεί έκτοτε σε δεκάδες ταινίες, με πιο χαρακτηριστικές τις Οι απειθάρχητοι και Ασυμβίβαστη γενιά.

Με δυο λόγια, ο καθηγητής Glenn Ford πηγαίνει σε ένα παρακμιακό δημόσιο σχολείο και συναναντάει την αδιαφορία των νέων, τραμπουκισμούς και ψευτο-νταηλίκια. Μέχρι τη στιγμή που θα τις φάει από μια συμμορία μαθητών στο δρόμο και θα αλλάξει στάση. Μια ταινία, η οποία εν έτη 1955 ήθελε να επιστήσει την προσοχή στο πρόβλημα που είχε ανακύψει στις ΗΠΑ εκείνη την εποχή με τους ανήλικους εγκληματίες. Εδώ συναντάμε και τον νεαρό Sidney Poitier που υποδύεται ένα σκεπτόμενο μαγκάκι με γνήσιες νεανικές ανησυχίες και προβληματισμούς. Ύστεαρα από χρόνια, θα υποδυθεί αυτός τον καθηγητή που συναντάει δυσκολίες στο φιλμ Στον κύριό μας, με αγάπη. Παρόμοιες ταινίες που ασχολήθηκαν με το θέμα των... ανήσυχων νεαρών μπορούμε να θεωρήσουμε τον Ατίθασο με τον Marlon Brando, τον Επαναστάτη χωρίς αιτία με τον James Dean και το πιο κωμικό Με το ζόρι γκάνγκστερ με τον Jerry Lewis. Φαντάζομαι ότι θα υπάρχουν και πολλές άλλες, αποδεικνύοντας ότι τα θέματα εφηβικών/νεανικών ανησυχιών και τα προβλήματα στις σχέσεις μαθητών-δασκάλου είναι διαχρονικά!

The Professionals (Οι επαγγελματίες)

Οι Επαγγελματίες είναι οι: Lee Marvin (ηγετική μορφή), Burt Lancaster (σπεσιαλίστας στα εκρηκτικά), Robert Ryan (ειδικός στα άλογα) και Woody Strode (ιχνηλάτης και δεινός... τοξοβόλος). Η αποστολή τους είναι να εισχωρήσουν μέσα στα εδάφη του Μεξικού για να πάρουν πίσω τη μεξικανή γυναίκα (η Claudia Cardinale σε παρολίγον ρόλο γλάστρας) ενός πλούσιου βλαχο-αμερικανού, την οποία έχει αρπάξει(;) ένας επαναστάτης (ο Jack Palance αγνώριστος). Το αποτέλεσμα είναι ένα δίωρο υπερθέαμα, μια χορταστικότατη περιπέτεια με κάποιες κωμικές πινελιές, ένα γουέστερν που διαδραματίζεται στη δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα. Μέσα στον ατελείωτο καταιγισμό από πυροβολισμούς και εκρήξεις, ο πολύ καλός σκηνοθέτης Richard Brooks δείχνει τα διαπιστευτήριά του, μεταφέροντας το μυθιστόρημα A Mule for the Marquesa του Frank O'Rourke στο πανί με περισσή ευκολία, θαρρείς. Λες και ήθελε να κάνει ένα θορυβώδες έργο ένα χρόνο πριν ετοιμάσει το επόμενό του, το αριστουργηματικό Εν Ψυχρώ. Ο Robert Ryan μοιάζει σαν να προετοιμαζόταν για τα επόμενα έργα του πάλι με συνεργασίες, το Και οι 12 Ήταν Καθάρματα (και πάλι με τον Lee Marvin) και την Άγρια Συμμορία, το requiem του κινηματογραφικού είδους του western.