3:10 to Yuma (Οι γίγαντες συγκρούονται/Το τελευταίο τρένο για τη Γιούμα)

Η ιστορία μας απλή: ο οικογενειάρχης ραντσέρης Van Heflin που έχει πολλά οικονομικά προβλήματα, αναλαμβάνει να συνοδεύσει μέσα στα άγρια τοπία έναντι μεγάλης αμοιβής τον αιχμάλωτο και διάσημο κακοποιό Glenn Ford για να τον παραλάβουν οι σερίφηδες στο σιδηροδρομικό σταθμό και να πάρει το τρένο των 3:10 για τη Γιούμα. Ταυτόχρονα η συμμορία του Ford θα προσπαθεί διαρκώς να τον ελευθερώσει. Διάσημη ταινία που σκηνοθέτησε ο Delmer Daves, το 3:10 to Yuma βασίστηκε στην ομότιτλη νουβέλα του Elmore Leonard. Ενδιαφέρον έχει η επιλογή του Ford σε ρόλο κακού. Αλλά αυτό ίσως οδήγησε και στο μόνο μειονέκτημα της ταινίας που ήταν το τέλος της και το τελικό ξεκαθάρισμα. Δεν ήταν εύκολο να παρουσιάσεις τη δεκαετία του '50 ότι ο κακός θα εξοντώσει τον καλό και θα τη βγάλει καθαρή. Επίσης, οι διάσημοι πρωταγωνιστές παρουσιάζουν την κόντρα μεταξύ του ηθικού, εργατικού οικογενειάρχη με τον κυνικό και αριβίστα κακοποιό. Πολύ πιθανό να έχετε δει το remake που βγήκε 50 χρόνια μετά την πρώτη ταινία με τους Christian Bale και Russell Crowe στους αντίστοιχους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Εδώ σε ασπρόμαυρη φωτογραφία ένα από τα καλύτερα γουέστερν της δεκαετίας του '50.

Santa Fe Trail

Έργα και ημέραι γύρω από τη δράση του διφορούμενου χαρακτήρα της αμερικανικής ιστορίας John Brown. Ήταν οραματιστής-επαναστάτης (επειδή ήθελε να ελευθερώσει τους μαύρους) ή τρομοκράτης (επειδή το έκανε με τη βία και τα όπλα); Ευκαιρία να ξεσκονίσουμε την Αμερικανική ιστορία της εποχής λίγο πριν την έναρξη του εμφυλίου πολέμου. Το έργο του Michael Curtiz παίρνει πολλές ελευθερίες και καταστάσεις και τα γεγονότα που αναπλάθει απέχουν παρασάγκας από τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα. Στο έργο πρωταγωνιστεί ο Έρολ Φλιν και για άλλη μια φορά είναι κινηματογραφικό ζευγάρι με την Olivie De Haviland. Δίπλα του ο (40 χρόνια πριν γίνει πρόεδρος των ΗΠΑ) Ronald Reagan και απέναντι τους ο επιβλητικός Raymond Massey στο ρόλο του Brown με βοηθό τον οπορτουνιστή Van Heflin. Και γιατί ονομάστηκε Santa Fe Trail; Επειδή εκεί στο Σάντα Φε μετατέθηκαν οι δύο αξιωματικοί και φίλοι για να επιτηρούν την περιοχή όπου χτίζονταν και οι νέες γραμμές του σιδηροδρόμου, εκεί γνώρισαν την Ντε Χάβιλαντ και άρχισαν να την κορτάρουν και εκεί άρχισαν και τις αψιμαχίες τους με τον Μπράουν. Ο ορισμός της κλασικής ταινίας από την χρυσή εποχή του Χόλιγουντ.

Johnny Eager

Ένα από τα πρώτα φιλμ-νουάρ έργα, με τον αντι-ήρωα πρωταγωνιστή που υποδύεται ο Robert Taylor με τον ονοματεπώνυμο Johnny Eager να παρουσιάζεται ως ταξιτζής στον αστυνομικό που τον επιτηρεί μετά την αποφυλάκιση του, αλλά παρασκηνιακά συνεχίζει να εξουσιάζει το κομμάτι του υπόκοσμου που είχε και πριν μπει φυλακή. Στην προσπάθεια του να ανοίξει το δικό του νόμιμο κυνοδρομείο, θα παγιδεύσει τον εισαγγελέα που τον κυνηγάει, χρησιμοποιώντας την κόρη του Lana Turner, η οποία "δάγκωσε τη λαμαρίνα" για τον Eager. Οι σύμμαχοι του Eager θα αποκτήσουν δικές τους φιλοδοξίες και οι αντίπαλοί του θα προσπαθήσουν να το χρησιμοποιήσουν αυτό. Οι ανατροπές θα είναι συνεχόμενες και θα οδηγήσουν τον Eager να πάρει τις αποφάσεις του. Αλλά έχοντας τελικά ερωτευτεί και αυτός την κόρη του εισαγγελέα, θα πάρει εκείνες τις αποφάσεις για να σώσει την Lana Turner, γνωρίζοντας ότι θα τον οδηγήσουν στο μοιραίο τέλος.

Από τα πιο ενδιαφέροντα έργα της εποχής, που έχει συμπρωταγωνιστή τον απίστευτο Van Heflin, στο ρόλο του αλκοολικού φίλου του Eager με τις φιλοσοφικές & λογοτεχνικές του ατάκες. Για αυτή την ερμηνεία κέρδισε το όσκαρ β' ανδρικού ρόλου.

The Strange Love of Martha Ivers (Αμαρτωλές γυναίκες)

You may be through with the past, but it sure ain't through with you

Ενοχές, παιδικά τραύματα, παρελθόν και μνήμη. Όλα τα χαρακτηριστικά του είδους και ακόμα περισσότερα: από την μία πλευρά ένα αρρωστημένο πλούσιο ζευγάρι, από την άλλη απλοϊκοί άνθρωποι με όνειρα αλλά χωρίς να έχουν στον ήλιο μοίρα. Η καπατσοσύνη όμως του πρωταγωνιστή Van Heflin θα υπερκεράσει όλα τα εμπόδια και το "μαύρο" αιματοβαμμένο τέλος είναι η μόνη λύση. Ένα διάσημο, κλασικότροπο φιλμ νουάρ που είδα μόλις πρόσφατα. Το The Strange Love of Martha Ivers έχει τη σκηνοθετική σφραγίδα του έμπειρου, ήδη παλαίμαχου το 1946, Lewis Milestone, ενώ το σενάριο επιμελήθηκε ο Robert Rossen, έναν χρόνο πριν μεταπηδήσει ο ίδιος στη σκηνοθεσία. Η Barbara Stanwyck επαναλαμβάνει έναν ακόμα ρόλο μοιραίας γυναίκας (μετά την επιτυχία του Double Indemnity), ο Kirk Douglas κάνει την παρθενική του κινηματογραφική εμφάνιση και η Lizabeth Scott τυποποιείται, από κει και έπειτα, σε έργα φιλμ-νουάρ και μόνο.

The Prowler (Έγκλημα στους άσπρους βράχους)

Η αγαπημένη ταινία του συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων James Ellroy. Ένα από τα καλύτερα σενάρια του Dalton Trumbo, ο οποίος δεν πήρε credit λόγω της μακαρθικής blacklist, ενώ ο σκηνοθέτης Joseph Losey αυτοεξορίστηκε στην Αγγλία όταν τον κάλεσαν να καταθέσει στην επιτροπή, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Με το ψευδώνυμο S.P. Eagle υπέγραψε και ο παραγωγός Sam Spiegel, αλλά αυτός το έκανε αρκετά συχνά. Η ταινία The Prowler παρουσιάζει ένα διαφορετικό, πιο σκοτεινό τρόπο απόκτησης του αμερικανικού ονείρου, ο οποίος τρόπος όμως θα οδηγήσει τον πρωταγωνιστή σε όλων των ειδών τα αδιέξοδα. Ο αστυνομικός Van Heflin γοητεύεται από την Evelyn Keyes, που μένει μόνη τα βράδια στο σπίτι, καθώς ο σύζυγός της έχει νυχτερινή ραδιοφωνική εκπομπή. Με την επιμονή του θα την γοητεύσει και θα θελήσει να την παντρευτεί. Θα δεχθεί να την πάρει από το σύζυγό της όμως χωρίς λεφτά, ή θα κανονίσει «κάτι άλλο» που θα του αποφέρει και... έξτρα κέρδος;

Παρά την φαινομενικά απλοϊκή της υπόθεση, αποτελεί ένα από τα καλύτερα φιλμ-νουάρ της εποχής επειδή, πολύ απλά, παρουσιάζει πολύ τρομακτικά/ρεαλιστικά όλα τα λάθος βήματα που μπορεί να πάρει κάποιος (ή κάποιοι) και να οδηγηθεί «εκτός τροχιάς». Οι τελευταίες σεκάνς, όπου το ζευγάρι έχει αποτραβηχτεί στην πόλη-φάντασμα Calico, στην έρημο Μοχάβε, θα σας μείνουν για καιρό χαραγμένες στη μνήμη. Το μοναδικό ελάττωμα του έργου θα λέγαμε ότι είναι η συμπρωταγωνίστρια Evelyn Keyes, η οποία ήταν σύζυγος εκείνη την εποχή του John Huston. Δυστυχώς για μας, βρήκαν λάθος ταινία για να την αναδείξουν... Μια άλλη femme-fatale του τύπου Gloria Grahame ή Ida Lupino ίσως ήταν καλύτερα. Αλλά, πάλι, ποιος ξέρει αν θα πετύχαινε κι αυτό;

The Greatest Story Ever Told

Τέτοιες μέρες, οι ιστορικές, θρησκευτικές και γενικά οι ταινίες-χλαμύδα έχουν την τιμητική τους. Το ωραίο σε μερικές απ'αυτές είναι να τις βλέπεις υπό διαφορετικό πρίσμα. Πώς αλλιώς μπορείς να δεις π.χ. την Ωραιότερη ιστορία του κόσμου του George Stevens που άρχισε να κινηματογραφεί το 1962, τελείωσε μέσα στο '63 και τελικά προβλήθηκε το '65; Η ταινία για τη ζωή του Χριστού οδεύει σε πιο ατμοσφαιρικά μονοπάτια από άλλες παραγωγές και σε σημεία θα έλεγα ψυχεδελικά! Το ενδιαφέρον εδώ για μένα όμως έγγειται στο απίστευτο καστ που, απ' ό,τι φαίνεται, ήταν ίσως και ο λόγος για να κάνουν την ταινία.

Ξεκινάμε με τον πρωταγωνιστικό ρόλο και σ'αυτήν την αμερικανική παραγωγή βρίσκουμε τον Σουηδό Max von Sydow στο ρόλο του Ιησού! Αντίθετα απ' ό,τι θα περίμενες, ο Charlton Heston συμβιβάζεται στο ρόλο του Ιωάννη του Βαπτιστή. Βλέπουμε επίσης τον Claude Rains ως Ηρώδη στην τελευταία του κινηματογραφική εμφάνιση, τον John Wayne ως ρωμαίο αξιωματικό να πετάει μία μόνο ατάκα (Truly, this man was the son of God), τον Sidney Poitier ως μαύρο (για πρώτη φορά;) Σίμωνα, τον γνωστό κυρίως από film-noir έργα Richard Conte ως Βαραββά, τον νεαρό τότε Robert Loggia ως Ιωσήφ και την ομορφούλα Dorothy McGuire στο ρόλο της Παναγίας, τον Robert Blake ως Σίμωνα το Ζηλωτή, τον Donald Pleasence στο ρόλο του Πειρασμού, τον Telly Savalas ως Πόντιο Πιλάτο που ξύρισε το κεφάλι του γουλί για το ρόλο και το κράτησε από κει και έπειτα για πάντα και σε διάφορους ρόλους τους Van Heflin, Martin Landau, Angela Lansbury, Shelley Winters και José Ferrer. Σημειώστε ότι βοήθησαν στη σκηνοθεσία και οι Jean Negulesco και David Lean για κάποιες εσωτερικές σκηνές.

Καλό Πάσχα!

Act of Violence (Φυγάς του τρόμου)

Ένα σκοτεινό μυστικό από τον πόλεμο απειλεί να διαλύσει την οικογενειακή ευτυχία του Van Heflin. Αυτό εμφανίζεται με την μορφή του κουτσού Robert Ryan, ο οποίος διαψάει για εκδίκηση. Ένα ανελέητο ανθρωποκυνηγητό ξεκινάει καθώς ο Heflin έχει λερωμένη τη φωλιά του. Στην προσπάθειά του να κρυφτεί, μπλέκει και με τον κόσμο της νύχτας, που εποφθαλμιά την πολύ καλή οικονομική του κατάσταση με το πρόσχημα να τον βοηθήσουν να βγάλει απ' τη μέση τον Ryan.

Ένα από τα πιο δυνατά film-noir της εποχής. Γυρισμένο το 1948, το Act of Violence αποτελεί άλλη μια δυνατή σκηνοθετική στιγμή του Fred Zinnemann. Μια ταινία γύρω από τις ενοχές και τα τραύματα του Β' Παγκοσμίου πολέμου, από έναν άνθρωπο που έχασε τους γονείς του στον πόλεμο. Πλήθος κρυφών μηνυμάτων και υπονοούμενων υποβόσκουν στην ταινία που, αφού τη δείτε, αξίζει να ρίξετε μια ανάγνωση στο κείμενο του achilles! Και η τελική σκηνή στο σταθμό του τρένου φέρνει κατευθείαν στο μυαλό το μεταγενέστερο High Noon!

Possessed (Τα λύτρα του πόνου)

Η Joan Crawford πρωταγωνίστησε το 1931 σε μια άλλη ταινία που λεγόταν Possessed. Εδώ αναφερόμαστε στην ομότιτλη παραγωγή του 1947, η οποία αποδόθηκε στα ελληνικά με τον τίτλο... Τα λύτρα του πόνου. Και όπως αντιλαμβάνεστε από τον ελληνικό τίτλο, η ταινία αγγίζει κυρίως το μελόδραμα και λιγότερο το νουάρ και μας περιγράφει την ιστορία μιας ιδιωτικής νοσοκόμας (Joan Crawford) η οποία κουράρει την άρρωστη γυναίκα ενός πλουσίου επιχειρηματία (Raymond Massey) και είναι ερωτευμένη μέχρι τελικής πτώσεως με έναν μηχανικό (Van Heflin). Ο τύπος όμως την κλάνει για να δουλέψει στα εργοτάξια του επιχειρηματία και την αφήνει στα κρύα του λουτρού. Στην πορεία η άρρωστη γυναίκα αυτοκτονεί (ενώ εμείς δεν την έχουμε δει ούτε μια φορά!), τα χρόνια περνάνε και παντρεύεται τον επιχειρηματία, ύστερα από την δικιά του προτροπή. Αργότερα εμφανίζεται ο μηχανικός και κορτάρει την νεαρή κόρη του Massey από τον πρώτο γάμο και φυσικά η πρωταγωνίστριά μας δεν το αντέχει αυτό καθώτι είναι ακόμα τρελά ερωτευμένη μαζί του. Όλα αυτά θα πειράξουν τα νεύρα της και θα την οδηγήσουν στα όρια της σχιζοφρένειας. Όλα αυτά, μαζί με το σκοτεινό τέλος, τα παρακολουθούμε ως flash-back ενώ η Crawford έχει εισαχθεί σε κλινική, ύστερα από μια μεγάλη κρίση.

Μετριότατη ταινία, με κούρασε υπερβολικά το... υπερβολικό σενάριο με την νευρωτικιά πρωταγωνίστρια και την παρακολούθησα κυρίως για την (ίσως και λίγο υπερβολική) ερμηνεία της Crawford.

Shane

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της ταινίας Οριακές Διαπραγματεύσεις είναι η σκηνή όπου ο Samuel Jackson και ο Kevin Spacey συζητάνε για το αν ο Shane πεθαίνει στο τέλος της ομώνυμης ταινίας του 1953 ή όχι. Η ταινία αποδόθηκε στα ελληνικά με δύο τίτλους: Αρπαγές της γης και Ο άνθρωπος της χαμένης κοιλάδας. Διαλέχτε!

Ο Shane εμφανίζεται από το πουθένα και σε όλη τη διάρκεια της ταινίας δεν μαθαίνουμε τίποτα για το παρελθόν του. Προσπαθεί να ενταχθεί στη ζωή της αγροτικής οικογένειας, αλλά η διαμάχη των ανθρώπων της κοιλάδας με τους κτηνοτρόφους θα έχει άσχημη κατάληξη οπότε θα αναγκαστεί να επέμβει. Ένα από τα καλύτερα western του αμερικανικού κινηματογράφου, φωτογραφημένη στα απίστευτα τοπία του Wyoming και σκηνοθετημένη από τον επαγγελματία (και αγαπημένο της Ακαδημίας, να πω;) George Stevens. Μια ταινία που υμνεί τη φιλία, την αυτοθυσία για αυτούς που αγαπάς και την πάλη ενάντια στο Άδικο. Έξι υποψηφιότητες για όσκαρ παρακαλώ: β' ανδρικού ρόλου στον κακό Jack Palance και τον 11χρονο Brandon de Wilde, καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου και κέρδισε μόνο αυτό για την έγχρωμη φωτογραφία.