Kings Row (Έγκλημα χωρίς τιμωρία)

Η ιστορία δύο φίλων από τα παιδικά τους χρόνια μέχρι την ενηλικίωση και τις σπουδές στη μικρή πόλη με το όνομα Kings Row, τοποθετημένο χρονικά στις αρχές του 20ου αιώνα. Ορφανός ο πρώτος (Robert Cummings), από αριστοκρατική οικογένεια, μελετηρός, που τον προορίζουν για γιατρό. Ο δεύτερος (ο νεαρός Ronald Reagan) ζει από το επίδομα των γονιών, πιο ατίθασος και γυναικοκατακτητής. Ο πρώτος θα κάνει πρετοιμασία για το πανεπιστήμιο σε έναν γιατρό (Claude Rains) που πλέον δεν εργάζεται και έχει εσώκλειστη την κόρη του, μία κόρη με εμφανή ψυχολογικά προβλήματα που όμως θα ερωτευθεί ο πρωταγωνιστής μας. Ο δεύτερος θα συνάψει σχέση με μία παλιά συμμαθήτριά τους, από τις φτωχικές συνοικίες της πόλης, κάτι που φυσικά για την εποχή ήταν αδιανόητο. Αυτή η σχέση θα οδηγήσει στα άκρα μία πρώην ερωμένη του, κόρη ενός άλλου χειρούργου ιατρού. Όλοι αυτοί οι χαρακτήρες θα μπλέξουν αναμεταξύ τους με δραματικές εξελίξεις.

Μεγαλέπηβολη παραγωγή, με αρκετά διάσημα ονόματα στους δεύτερους ρόλους, η οποία όμως καταπλακώνεται από τις ίδιες τις προθέσεις της. Βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο κάποιου Henry Bellamann. Ήταν υποψήφια για όσκαρ καλλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας (για τον Sam Wood) και ασπρόμαυρης φωτογραφίας (James Wong Howe).

Rope of Sand

Μέσα στην έρημο της Αφρικής, ο Burt Lancaster ψάχνει για τα κρυμμένα διαμάντια, ψάχνει να πάρει εκδίκηση από πρώην εργοδότες, ψάχνει να βρει τη δικιά του ψυχική ηρεμία. Το σχέδιο του δεν θα πάει όπως πίστευε, αλλά η μοίρα (μία γυναίκα) και η τύχη (διαμαντολαγνεία) θα τον βοηθήσουν.

Οι παραγωγοί ήθελαν να γυρίσουν μία δεύτερη Καζαμπλάνκα. Κλείσανε όλο το δευτερεύον καστ, αλλά τελικά το πρωταγωνιστικό ζευγάρι δεν ακολούθησε. Έμειναν οι Claude Rains, Paul Heinreid και Peter Lorre να πλαισιώσουν τον Burt Lancaster με μία αρκετά πιο άσημη παρτενέρ. Σκληρό και βίαιο έργο, με πολλές σεναριακές υπερβολές (για να μεγαλώσει η διάρκεια) και κάποιες σεναριακές ευκολίες (που δεν δικαιολογούνται). Στο σύνολο, ένα αξιοπρεπές έργο σε σκηνοθεσία William Dieterle, με χαρακτήρες -κατά κύριο λόγο- αντιπαθητικούς, με τους οποίους όμως δύσκολα μπορείς να ταυτιστείς. Παρόλο που ο ίδιος ο Lancaster είχε πει πως το Rope of Sand είναι η λιγότερη αγαπημένη του ταινία (για διάφορους προσωπικούς λόγους), εσείς δείτε μία ταινία εκδίκησης, πάθους, πανουργίας και εγκλήματος, ένα γνήσιο film-noir της δεκαετίας του '40.

Where Danger Lives (Το τέλος μιας αμαρτωλής)

Νεαρός γιατρός θα ερωτευθεί μια όμορφη κοπελιά που αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει. Θα αποφασίσει να τη ζητήσει σε γάμο, αλλά θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον καταπιεστικό «πατέρα» της. Στο ρόλο του τελευταίου βρίσκουμε τον επιβλητικό Claude Rains, σε μια ολιγόλεπτη εμφάνιση, που θα παίξει καταλυτικό ρόλο για τη συνέχεια της ιστορίας μας. Επειδή από κει και έπειτα, το ζευγάρι θα προσπαθήσει να το σκάσει κάνοντας το ένα λάθος πίσω απ' το άλλο. Ο γιατρός Robert Mitchum (σε γνώριμο κινηματογραφικό σύμπαν) δεν θα έχει καθαρό μυαλό και δεν θα μπορεί να καταλάβει το ποιόν της γυναίκας, θα παρασυρθεί όλο και περισσότερο στην παρανομία. Ευπρόσωπο φιλμ-νουάρ το Where Danger Lives έχει τη σκηνοθετική υπογραφή του John Farrow. Σε δεύτερο ρόλο βρίσκουμε τη σύζυγό του, Maureen O'Sullivan. Η δεύτερη είναι η Τζέιν του κλασικού Ταρζάν της δεκαετίας του '30. Και οι δύο μαζί είναι οι γονείς της Mia Farrow. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο της χαρακτηριστικής femme-fatale που καταστρέφει τους άντρες βρίσκουμε την ψιλο-άγνωστη μελαχρινή Faith Domergue, που ασχολήθηκε περισσότερο με τα b-movies. Χαρακτηριστικά, να αναφέρουμε τη συμμετοχή της στο This island earth. Πάντως, αν η ταινία είχε πιο «μαύρο» τέλος, θα μιλούσαμε τώρα για μια κλασική ταινία. Αντ'αυτού, προτιμήθηκε η χολιγουντιανή λύση της τιμωρίας της κακιάς και της εξιλέωσης του πρωταγωνιστή. Τι να κάνουμε, δεν πειράζει...

Passage to Marseille (Δραπέτες της κολάσεως)

Μια παραγωγή της Warner με σκηνοθέτη τον Michael Curtiz με θέμα τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο και πρωταγωνιστές τους Humphrey Bogart, Claude Rains, Peter Lorre και Sydney Greenstreet με μουσική υπόκρουση του Max Steiner. Όχι, δεν πρόκειται για την Καζαμπλάνκα, αλλά για το Passage to Marseille του 1944. Ήθελαν φαίνεται να επαναλάβουν τη συνταγή της Καζαμπλάνκα, αλλά έμειναν στην προσπάθεια. Η ταινία πάντως ξεκινάει ελπιδοφόρα με φλάσμπακ μέσα σε φλάσμπακ μέσα σε φλάσμπακ, παρακαλώ. Η ιστορία των πέντε γάλλων που είχαν καταδικαστεί αδίκως και είχαν σταλεί στο Νησί του Διαβόλου, απέδρασαν με ένα κανό με αρχηγό τον Bogart και σώθηκαν από το γαλλικό πλοίο του Claude Rains για να καταλήξουν αεροπόροι στο πλευρό των βρετανών που βομβαρδίζουν τους Ναζί, κρατάει σε ενδιαφέρων το θεατή αλλά στο τέλος μπορεί να έχει την εντύπωση ότι είδε τρεις-τέσσερις διαφορετικές ταινίες μπολιασμένες σε μία: ταινία απόδρασης από φυλακή, πολεμική ταινία πάνω σε εμπορικό πλοίο, πατριωτική ταινία εμψύχωσης του ηθικού. Αυτό το τελευταίο, εν τέλει, ταιριάζει περισσότερο στο χαρακτήρα της ταινίας, στην οποία μπορείτε να βρείτε θέματα πατριωτισμού έτσι όπως δεν θα τα δείτε πλέον πουθενά την σήμερον ημέρα.

The Greatest Story Ever Told

Τέτοιες μέρες, οι ιστορικές, θρησκευτικές και γενικά οι ταινίες-χλαμύδα έχουν την τιμητική τους. Το ωραίο σε μερικές απ'αυτές είναι να τις βλέπεις υπό διαφορετικό πρίσμα. Πώς αλλιώς μπορείς να δεις π.χ. την Ωραιότερη ιστορία του κόσμου του George Stevens που άρχισε να κινηματογραφεί το 1962, τελείωσε μέσα στο '63 και τελικά προβλήθηκε το '65; Η ταινία για τη ζωή του Χριστού οδεύει σε πιο ατμοσφαιρικά μονοπάτια από άλλες παραγωγές και σε σημεία θα έλεγα ψυχεδελικά! Το ενδιαφέρον εδώ για μένα όμως έγγειται στο απίστευτο καστ που, απ' ό,τι φαίνεται, ήταν ίσως και ο λόγος για να κάνουν την ταινία.

Ξεκινάμε με τον πρωταγωνιστικό ρόλο και σ'αυτήν την αμερικανική παραγωγή βρίσκουμε τον Σουηδό Max von Sydow στο ρόλο του Ιησού! Αντίθετα απ' ό,τι θα περίμενες, ο Charlton Heston συμβιβάζεται στο ρόλο του Ιωάννη του Βαπτιστή. Βλέπουμε επίσης τον Claude Rains ως Ηρώδη στην τελευταία του κινηματογραφική εμφάνιση, τον John Wayne ως ρωμαίο αξιωματικό να πετάει μία μόνο ατάκα (Truly, this man was the son of God), τον Sidney Poitier ως μαύρο (για πρώτη φορά;) Σίμωνα, τον γνωστό κυρίως από film-noir έργα Richard Conte ως Βαραββά, τον νεαρό τότε Robert Loggia ως Ιωσήφ και την ομορφούλα Dorothy McGuire στο ρόλο της Παναγίας, τον Robert Blake ως Σίμωνα το Ζηλωτή, τον Donald Pleasence στο ρόλο του Πειρασμού, τον Telly Savalas ως Πόντιο Πιλάτο που ξύρισε το κεφάλι του γουλί για το ρόλο και το κράτησε από κει και έπειτα για πάντα και σε διάφορους ρόλους τους Van Heflin, Martin Landau, Angela Lansbury, Shelley Winters και José Ferrer. Σημειώστε ότι βοήθησαν στη σκηνοθεσία και οι Jean Negulesco και David Lean για κάποιες εσωτερικές σκηνές.

Καλό Πάσχα!

Mr. Smith Goes to Washington

Ο νεαρός, ιδεαλιστής κύριος Σμιθ είναι αγαπητός σε όλον τον κόσμο, θα βάλει υποψηφιότητα και θα φτάσει μέχρι το Κονγκρέσο. Ο κύριος Σμιθ πηγαίνει στην Ουάσινγκτον. Όντας γερουσιαστής και μέσα στα πράματα πλέον, θα προσπαθήσει να δουλέψει και να βοηθήσει τον απλό πολίτη. Θα προσπαθήσει να φτιάξει το όνειρο των παιδιών, ένα κατασκηνωτικό κέντρο σε μια μεγάλη έκταση. Θα βρει μπροστά του όμως αντιπάλους τα «συμφέροντα», το ίδιο το διεφθαρμένο σύστημα και στο τέλος τον ίδιο του τον μέντορα, ο οποίος θα προσπαθήσει να τον βγάλει απ'τη μέση με ένα σκάνδαλο. Λόγω της ηθικής του ακεραιότητας, δεν θα έχει άλλη επιλογή από να τους ξεμπροστιάσει μέσα στο Κοινοβούλιο. Αγαπημένη ταινία του υπογράφοντα με πρωταγωνιστή τον clean-cut James Stewart φυσικά, σε σκηνοθεσία και παραγωγή —ποιου άλλου;— του Frank Capra, του ανθρώπου που οι ανθρωπιστικές/κοινωνικές ταινίες της δεκαετίας του '30 άφησαν εποχή. Έντεκα υποψηφιότητες για όσκαρ αλλά κέρδισε μόνο αυτό της πρωτότυπης ιστορίας. Ελληνικός τίτλος της εποχής: «Αμερική, η χώρα της ελευθερίας»!

The Invisible Man (Ο αόρατος άνθρωπος)

Το σινεμά του φανταστικού είχε εξαρχής την τιμητική του, καθώς τα διάφορα τρικ με την κάμερα βοηθούσαν στη δημιουργία «απόκοσμων» και μεταφυσικών καταστάσεων. Εξ ου και οι επιτυχίες των ταινιών του Lon Chaney κατά τη διάρκεια του βωβού και των King Kong, Dracula και Frankenstein στη συνέχεια. Ειδικότερα, ο σκηνοθέτης του πρώτου Frankenstein, ο James Whale είχε μια πολύ καλή σχέση με το σινεμά του φανταστικού. Το 1933 ανέλαβε τη μεταφορά του γνωστού διηγήματος του H. G. Wells, ο αόρατος άνθρωπος. Το αποτέλεσμα δικαίωσε το όραμα των δημιουργών με τα πρωτοποριακά για την εποχή εφέ να κλέβουν την παράσταση. Ο Claude Rains ντυνόταν ολόσωμα με μαύρο ύφασμα και τοποθετούνταν σε σκηνικό με το ίδιο ύφασμα για background· αποτύπωναν μία λήψη έτσι και μία δεύτερη (με κανονικά σκηνικά και τη συμμετοχή τρίτων) τη μία πάνω στην αλλή και ορίστε η «μαγεία» του κινηματογράφου. Μεγάλη επιτυχία της εποχής, που ακολουθήθηκε από πολλές συνέχειες και βλέπεται ευχάριστα ακόμα και σήμερα. Βεβαίως και τα εφέ στις μέρες μας έχουν εξελιχθεί σε απίστευτο βαθμό και οι περισσότεροι νέοι θεατές θα δυσκολευτούν να παρακολουθήσουν μία τέτοια «παλιομοδίτικη» ταινία· χωρίς να υπάρχει πρόβλημα από μας, μπορούν ήσυχα και ωραία να πάρουν το κουβαδάκι τους και να πάνε σε άλλη παραλία.

Here Comes Mr. Jordan (Ο αόρατος μίστερ Τζόρνταν)

Χαριτωμένη η ταινία Here Comes Mr. Jordan του 1941. Ο Robert Montgomery πεθαίνει (πριν την ώρα του) σε αεροπορικό ατύχημα αλλά η ομάδα που είναι υπεύθυνη να τον μεταφέρει στον άλλον κόσμο δεν το έχει γραμμένο στα πρακτικά! Έτσι ο υπεύθυνος Claude Rains αναλαμβάνει να τον γυρίσει πίσω στη Γη και να του βρει κατάλληλο σώμα, καθώς το δικό του έχει αποτεφρωθεί! Αυτό που ακολουθεί είναι... ο χαμός του χαμού! Κωμικά μπλεξίματα, τραγελαφικές καταστάσεις σε μια εμπορική επιτυχία της εποχής, που δεν απαιτεί από το θεατή περισσότερες καλλιτεχνικές αξιώσεις, παρά την απλή διασκέδασή του. Βραβεύτηκε με τα Όσκαρ καλύτερου σεναρίου και Όσκαρ καλύτερης πρωτότυπης ιστορίας, ενώ ήταν υποψήφια για αρκετά ακόμη. Βασίστηκε στο θεατρικό Heaven Can Wait του Harry Segall. Αν ο τίτλος σας λέει κάτι, είναι επειδή ο Warren Beatty γύρισε το ομώνυμο (με το θεατρικό) ριμέικ της ταινίας το 1978. Η ιστορία πάντως έχει μεγάλη απήχηση στο Χόλιγουντ, καθώς το 1947 γυρίστηκε μια (κάπως σαν) συνέχεια με το όνομα Down to Earth και ένα ριμέικ του ριμέικ εν έτη 2001 που λεγόταν κι αυτό Down to Earth με τον Chris Rock. Τρελή έμπνευση αυτό το Χόλιγουντ... Η δικιά μας περίπτωση, πάντως, βρίσκεται και στο ίδερνετ άρκαϊβ προς θέαση και δωρεάν κατέβασμα. Όπως καταλαβαίνετε, κι εδώ τα δικαιώματα της ταινίας έχουν λήξει!