Rosemary's Baby

Πέρα από την (γελοία;) ταινία Πειρατές και αυτές που έπαιζαν στην τηλεόραση πού και πού (Φράντικ και Ο θάνατος και η κόρη), δεν είχαμε δει άλλη ταινία από τον Ρόμαν Πολάνσκι. Είχαμε διαβάσει για τις κλασικές του ταινίες των δεκαετιών '60 και '70, αλλά εκείνη την εποχή (το 1999) δεν μπορούσες να τις βρεις εύκολα. Ίσως να πετύχαινες καμιά μισοχαλασμένη, χιλιοπαιγμένη, «μασημένη» βιντεοκασέτα! Και μια ανοιξιάτικη, νύχτα Παρασκευής με γεμάτο φεγγάρι, το Ολύμπιον έφερε την κλασική ταινία Rosemary's Baby, με αποκατεστημένη κόπια. Μια εκπληκτική μεταμεσονύχτια προβολή που απολαύσαμε μαζί με τον συνάδελφο μηχανικό, κιθαρίστα του γκρουπ και μελλοντικό μου κουμπάρο.

Τον επόμενο μήνα, μια δεύτερη εβδομάδα σινε-αναμνήσεων.

Saddle the Wind (Ο άρχων του καταραμένου κάμπου)

Ο Robert Taylor είναι ο πρώην πιστολάς που αποκύρηξε το παρελθόν του και ζει ως αγελαδάρης σε ένα μεγάλο λιβάδι που ανήκει στον πλούσιο γαιοκτήμονα Donald Crisp. Ο μικρός του αδελφός John Cassavetes —με ψυχολογικά προβλήματα από το βίαιο παρελθόν του αδερφού και παθιασμένος με τα όπλα— θέλει να αποδείξει ότι κι αυτός είναι δεινός πιστολέρο, το πιο γρήγορο πιστόλι της Δύσης! Και όταν έρθει ο Charles McGraw και αναζητήσει τον Taylor για να εκδικηθεί το θάνατο του δικού του αδελφού, ο μικρός θα βρει την ευκαιρία να αποδείξει πόσο... easy-trigger είναι. Και μετά, όλα θα πάνε κατά διαόλου. Προσθέστε και μια αψιμαχία με έναν ιδιοκτήτη γης που θέλει να βάλει συρματοπλέγματα για να φράξει το κτήμα του, εμποδίζοντας έτσι όλους τους αγελαδάρηδες και μια υποψήφια νύφη για τον μικρό, που φαίνεται ότι δεν έχει και πολύ ρόλο μέσα σ'αυτό το σκληρό και ανδροκρατούμενο τοπίο. Αυτό είναι εν ολίγοις το Saddle the Wind, που έχει καταπληκτική φωτογραφία, κάποιες καλές σκηνές, έναν Κασσαβέτη οργισμένο νιάτο, αλλά και όλα τα κλισέ του είδους φορτωμένα μέσα σε μιάμιση ώρα έργου. Κρίμα που ο McGraw είχε τόσο μικρό ρόλο.

Edge of the City (Έσπασα τα δεσμά μου)

Η πρώτη σκηνοθετική δουλειά του Martin Ritt αποτέλεσε το βαρύ κοινωνικό, ψυχολογικό και αντιρατσιστικό δράμα με τον τίτλο Edge of the City. Δύσκολη απόφαση για τους παραγωγούς, καθώς οι πρωταγωνιστές ήταν πολύ νεαροί, δεν ήταν μεγάλα ονόματα και το θέμα της ταινίας... άστα να πάνε.

Κατατρεγμένος (από κάποιο ένοχο παρελθόν) ο Κασαβέτης φτάνει στη Νέα Υόρκη και βρίσκει δουλειά στο λιμάνι. Επιστάτης του στην αρχή ο πολλά βαρύς Jack Warden. Αυτός όμως κάνει παρέα με τον Σίντνεϊ Πουατιέ, επιστάτης σε άλλη ομάδα εργασίας, που τον προσέχει, τον βγάζει βόλτα, του συστήνει την οικογένειά του και μια λευκή φίλη της οικογένειας για να βγαίνουν ζευγάρια. Όλα φαίνεται να πηγαίνουν καλά εκτός από τις εντάσεις στη δουλειά. Κυρίως από τον ρατσιστή Warden που τα βάζει συνέχεια με τον Πουατιέ. Το ένα θα φέρει το άλλο και κάποια στιγμή θα προσπαθήσει ο ένας να σκοτώσει τον άλλο με τους εργάτες να στέκουν απλά θεατές.

Από τις πρώτες ταινίες εκείνη την εποχή που προβάλεται μια διαφυλετική σχέση, η παρέα δηλαδή του Κασαβέτη με τον Πουατιέ. Αποτελεί ένα σπουδαίο έργο, με μεγάλες ερμηνείες. Ο Κασαβέτης έκανε μεγάλη εντύπωση τότε, τόσο που παρομοίαζαν την ερμηνεία του με αυτή του Μπράντο στο Λιμάνι της αγωνίας. Ο Πουατιέ είχε ήδη βρει το δρόμο του και η καταξίωση/επιτυχία δεν άργησε να έρθει. Τα κατάφερε τον επόμενο κιόλας χρόνο με το παραπλήσιας θεματολογίας The Defiant Ones.

The Dirty Dozen (Και οι δώδεκα ήταν καθάρματα)

Μια ταινία που μας είχε... ξεφύγει αλλά την θυμηθήκαμε από τις Κόρες του Τσα αλλά και εξαιτίας της προφανής ομοιότητας με τους Μπάσταρδους του Ταραντίνου που θα δούμε σε λίγο καιρό. Η ταινία Και οι δώδεκα ήταν καθάρματα είναι κατά κύριο λόγο μια διασκεδαστική ταινία με θέμα το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με ήρωες... δώδεκα αντι-ήρωες συν έναν λοχία πιο κάθαρμα κι απ' τους ίδιους. Κάτω από την κωμική επιφάνεια όμως υποβόσκει το αληθινό πρόσωπο του πολέμου: ματαιότητα, φρίκη, σαδισμός.

Σούπερ αντρικό καστ με τον Lee Marvin ως πρωταγωνιστή να ξεχωρίζει στην πιο χαρακτηριστική ταινία ολόκληρης της φιλμογραφίας του. Αν και λέγεται ότι η ταινία δεν του άρεσε και το 1980 συμμετείχε στους 4 της ηρωικής ταξιαρχίας του Σάμιουελ Φούλερ που ήταν πιο κοντά στις δικές του εμπειρίες από τον πόλεμο. Μαζί με τον Marvin, άλλοι τέσσερις ηθοποιοί είχαν συμμετάσχει στον πόλεμο: οι Telly Savalas και Charles Bronson στο Στρατό Ξηράς, ο Ernest Borgnine στο Ναυτικό και ο Clint Walker στην Αεροπορία. Ο Sutherland μπήκε τελευταία στιγμή στο έργο αλλά η ερμηνεία του στη σκηνή που κάνει την επιθεώρηση ως Στρατηγός ήταν αυτή που τον βοήθησε να πάρει το ρόλο στο MASH που θα του εκτόξευε τελικά την καριέρα του. Πάντως, στην αρχική σκηνή που συναντιέται ο Marvin με τον Robert Ryan και ανταλλάσουν φαρμακερά βλέμματα, μοιάζουν λες και λέει ο ένας στον άλλο «και εσύ εδώ;», καθώς ένα χρόνο πριν είχαν ξανασυνεργαστεί στους Επαγγελματίες, άλλη μια ταινία με θέμα τη δημιουργία ομάδας για ειδική αποστολή. Αν αναρωτιέστε επίσης γιατί ο 12ος σκοτώθηκε νωρίς-νωρίς με το αλεξίπτωτο, ο λόγος είναι ότι τον «σκότωσε» έντεχνα εκτός σκηνής ο σκηνοθέτης Robert Aldrich επειδή ο ατζέντης του ηθοποιού ζήτησε περισσότερα λεφτά! Τέλος, η ταινία πέρα από την εμπορική της επιτυχία μάζεψε ένα όσκαρ για τα ηχητικά εφέ και τρεις υποψηφιότητες για ήχο, μοντάζ αλλά και β' ανδρικού ρόλου για την ερμηνεία του Κασαβέτη.

The Killers (Οι 5 δολοφόνοι)

Άλλη μια διασκευή του μικρού διηγήματος του Ernest Hemingway, η πλοκή της οποίας θυμίζει έντονα την εκδοχή του 1946 με τον Burt Lancaster. Εδώ όμως, η ταινία The Killers επικεντρώνεται στους δολοφόνους, καθώς αυτοί είναι που ψάχνουν να βρουν την άκρη στο «μίτο της Αριάδνης», το κλεμμένο εκατομμύριο δηλαδή, σε αντίθεση με την προηγούμενη ταινία. Και, ταυτόχρονα, να μάθουν γιατί το θύμα τους, ο Cassavetes, «έκατσε» να πεθαίνει και δεν το έσκασε να σώσει τη ζωή του. Η ταινία έχει περισσότερη δράση από την παλιότερη (πολύ αυτοκίνητο!), καθώς στο τιμόνι της σκηνοθεσίας είναι ο Don Siegel, γνώστης του είδους, αλλά έχει και όλα τα κλασικά στοιχεία: τη μοιραία γυναίκα-αράχνη, καιροσκόπους χαρακτήρες, προδοσίες και δολοπλοκίες. Ο δολοφόνος Lee Marvin είναι φυσικά όλα τα λεφτά και ο Cassavetes στο ρόλο του μοιραίου έτσι όπως τον περιμέναμε. Εντύπωση όμως μας προκάλεσε η εμφάνιση του μετέπειτα προέδρου Ronald Reagan στο ρόλο του κακού της υπόθεσης (ή ενός από τους κακούς, αν θέλετε). Αυτή, μάλιστα, αποτέλεσε την τελευταία ταινία που συμμετείχε, καθώς μετά αφοσιώθηκε στην πολιτική του καριέρα. Εντάξει, δεν μπορούμε να πούμε ότι το σινεμά έμεινε ζημιωμένο!

Gloria

Ο «πατέρας» του ανεξάρτητου σινεμά, Τζον Κασσαβέτης, προσεγγίζει για άλλη μια φορά το γκανγκστερικό φιλμ. Με την ταινία Gloria του 1980 παρακολουθούμε τις προσπάθειες της εκπληκτικής, ομολογουμένως, Gena Rowlands στον ομώνυμο ρόλο να διαφύγει από τον κλοιό των γνωστών της μαφιόζων που την κυνηγάνε. Κι αυτό επειδή πήρε υπό την προστασία της το μικρό παιδί μιας οικογένειας που σφαγιάστηκε για μαφιόζικους λόγους! Περισσότερο όμως από μια ταινία καταδίωξης, θα λέγαμε ότι παρακολουθούμε το δράμα μιας ώριμης γυναίκας που αντιλαμβάνεται ότι δεν θα γίνει ποτέ μητέρα· ή ένα μοντέρνο, αστικό γουέστερν· ή μια ταινία αγωνίας μέσα σε μια μεγαλούπολη στην οποία δεν μπορείς να κρυφτείς πουθενά· ή όλα αυτά μαζί. Σίγουρα πάντως μια ταινία στην οποία κυρίαρχο ρόλο, μετά την ιδιόμορφη σχέση του πρωταγωνιστικού ζευγαριού, παίζει η Νέα Υόρκη. Μια Νέα Υόρκη όμως με τις όχι και τόσο γνώριμες κινηματογραφικές της τοποθεσίες ή τα τουριστικά αξιοθέατα, στον αντίποδα δηλαδή του γουντιαλενικού Μανχάταν.

Σημειώστε το Χρυσό Βατόμουρο του χειρότερου ηθοποιού που κέρδισε ο πιτσιρικάς της ταινίας (που δεν έχει και καμία σημασία) και ξεχάστε το άνευ λόγου ύπαρξης ριμέικ του Lumet με τη Sharon Stone.