The Man Between (Ο άνθρωπος από το Βερολίνο)

Στο μεταπολεμικό και χιονισμένο Βερολίνο πηγαίνει η αγγλίδα Claire Bloom να επισκεφθεί τον αδερφό της που υπηρετεί στο βρετανικό στρατό. Από τους φίλους της γερμανίδας συζύγου του, θα γνωρίσει τον James Mason στο ρόλο του Ivo Kern, ανατολικογερμανού που είναι μπλεγμένος στις μυστικές υπηρεσίες. Αυτός είναι ο The Man Between, αυτός που βοηθάει τους Ανατολικούς, αλλά θέλει να το σκάσει στη Δύση για δικούς του λόγους. Οι ανατολικογερμανοί θα απαγάγουν κατά λάθος την Bloom και ο Mason θα προσπαθήσει να τη φυγαδεύσει πίσω στο Δυτικό Βερολίνο. Τότε ο σκηνοθέτης Carol Reed βρίσκει ευκαιρία και ανεβάζει τους θριλερικούς ρυθμούς. Η σκοτεινή ασπρόμαυρη φωτογραφία στους δρόμους του Βερολίνου και το κυνηγητό ανάμεσα στα βομβαρδισμένα ερείπια θα σας θυμήσει πολύ τον Τρίτο Άνθρωπο, χωρίς όμως να αγγίζει τα ίδια ποιοτικά επίπεδα. Μια ταινία για τον ψυχρό πόλεμο, λίγα χρόνια πριν χτιστεί το τοίχος του αίσχους. Από τις πιο παραγωγικές χρονιές του κ. Mason (συμμετοχή σε έξι ταινίες εκείνη τη χρονιά του '53!). Τώρα που το σκέφτομαι, ίσως σας θυμίσει και τον Κατάσκοπο που ήρθε από το κρύο! Στην οποία συμμετείχε πάλι και η Claire Bloom.

The Outrage (Ο βιασμός)

Μια ταινία που έψαχνα εδώ και πολύ καιρό να δω για διάφορους λόγους: α) στη σκηνοθεσία βρίσκουμε τον πολύ καλό Martin Ritt, σε άλλη μια συνεργασία με τον φωτογράφο James Wong Howe, β) το πολύ καλό καστ με τον Paul Newman (για άλλη μια φορά σε ταινία του Ritt), την Claire Bloom, τον Laurence Harvey και τον παλαίμαχο Edward G. Robinson και γ) (και το κυριότερο) το ότι αποτελεί το αμερικάνικο ριμέικ του κλασικού Rashomon του Kurosawa. Οπότε καταλαβαίνετε ποια είναι η ιστορία εδώ πάνω-κάτω.

Το ζευγάρι των Fay και Michael Kanin μετέφεραν την ιστορία του Ρασομόν στο θεατρικό σανίδι. Το σκηνικό εδώ μεταφέρεται στην άγρια δύση και οι πρωταγωνιστές μας είναι ένα παντρεμένο ζευγάρι που πηγαίνει να βρει την τύχη του στη Δύση και ένας μεξικανός κακοποιός. Πρωτοπαίχτηκε στο Broadway το '59 με το παντρεμένο ζευγάρι εκείνη την εποχή των Rod Steiger και Claire Bloom. Το 1960 είχε γυριστεί επίσης η διασκευή των «Επτά Σαμουράι» του Κουροσάβα στο «Και οι επτά ήταν υπέροχοι» και το '64 ετοιμαζόταν το «Για μια χούφτα δολάρια» που ήταν βασισμένο στο «Γιοζίμπο» του Κουροσάβα επίσης. Έτσι οι συγγραφείς γράψανε και το κινηματογραφικό σενάριο της ταινίας The Outrage. Το αποτέλεσμα είναι μια πολύ καλή ταινία που όμως θυμίζει έντονα το ορίτζιναλ έργο και οι συγκρίσεις φυσικά δεν είναι υπέρ του. Ξεχωρίζει πάντως για τη «σαλεμένη» ερμηνεία του Newman ως μεξικανός κακοποιός (με ένα βαψιματάκι παραπάνω από τους άλλους) και τις ελεύθερες αναφορές στο σεξ που παλιότερα έλεγες με υπονοούμενα. Να σημειώσουμε επίσης τη συμμετοχή του νεαρότατου και αγνώριστου William Shatner στο ρόλο του ιερέα που αφηγείται τις τρεις ιστορίες, λίγα χρόνια πριν ξεκινήσει τα διαστημικά ταξίδια ως James T. Kirk.

The Spy Who Came In From The Cold

Έχουν περάσει κάποια χρόνια από τότε που διάβασα το βιβλίο του John Le Carre, αλλά από τότε δεν σταμάτησα να αναζητώ την ομώνυμη ταινία, The Spy Who Came In From The Cold με τον Richard Burton. Και τώρα, μετά τη θέασή της, μπορώ να πω ότι άξιζε η αναμονή. Αποτελεί μία από τις καλύτερες μεταφορές βιβλίων στη μεγάλη οθόνη. Γήινοι, ανθρώπινοι χαρακτήρες (και όχι «πολεμικές μηχανές») μπλέκονται σε ένα μεγάλο και επικίνδυνο «παιχνίδι» δολοπλοκιών και συνωμοσίας, όπου το είναι και το φαίνεσθαι μπερδεύει ακόμα και το θεατή. Να πούμε βεβαίως πως η ταινία δεν έχει καμία σχέση με τις σύγχρονες ταινίες κατασκοπίας. Σε αντίθεση με όσα έχουμε δει και βλέπουμε τελευταίως, εδώ κυριαρχεί η δύναμη του μυαλού και της πειθούς. Ζωές διακυβεύονται από παιχνίδια μυαλού σκακιστικής ακρίβειας. Η γρήγορη δράση και η σωματική βία είναι στοιχεία (σχεδόν) ανύπαρκτα. Ήρεμα πλάνα, μειλήχια(!) σκηνοθεσία από τον έμπειρο Martin Ritt, χαλαροί τόνοι και η ελάχιστη μουσική συμβάλλουν στην αύξηση της αγωνίας.

Σας συμβουλεύω: α) να δείτε την ταινία οπωσδήποτε, αφού β) έχετε αδιάσει το κεφάλι σας από ταινίες όπως Spy Game, Bourne και λοιπών. Έτσι, και παρόλο τα 40+ χρόνια που μας χωρίζουν από την ταινία και τα γεγονότα εκείνης της ψυχροπολεμικής εποχής, θα απολαύσετε την εγκεφαλική σύγκρουση Ανατολής-Δύσης και την εσωτερική πάλη του ήρωάς μας, που βλέπει τον εαυτό του να μάχεται σε έναν κόσμο που η ηθική έχει χαθεί προ πολλού.

Richard III

Μετά τον σκοτεινό, γοτθικό και... ασπρόμαυρο Άμλετ, ο Laurence Olivier επιστρέφει το 1955 με άλλο ένα σαιξπηρικό έργο για τρίτη φορά μπροστά και πίσω από την κάμερα. Ο Ριχάρδος ο 3ος περιλαμβάνει ένα «πλούσιο» επιτελείο ηθοποιών, την αφρόκρεμα της βρετανικής σκηνής. Είναι επίσης μια πλούσια παραγωγή σε πολύχρωμα κουστούμια, αλλά, περιέργως, με λιτά σκηνικά που μου φάνηκαν —θα έλεγα— αρκετά φτωχικά και μουντά. Η μουσική επίσης είναι ανύπαρκτη στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας και λίγο πριν το τέλος ακούμε κάποιες νότες με μεγαλύτερη διάρκεια. Αλλά αν βάλουμε όλα αυτά στην άκρη, μένει τότε το κείμενο. Και το να παρακολουθείς για 2 ώρες και 40 λεπτά μια σαιξπηρική ταινία με διαλόγους βγαλμένους κατευθείαν μέσα από το κείμενο του βάρδου —να ακούς δηλαδή μόνο αρχαία αγγλικά— απαιτεί μεγάλη προσπάθεια συγκέντρωσης. Και ως μη εξειδικευμένος στο αγγλικό θέατρο, μπορώ να πω ότι η ταινία με κούρασε. Στο τελευταίο κομμάτι η ταινία ανεβαίνει καθώς βγαίνει στο ύπαιθρο για την τελευταία μάχη. Εκεί, η άξια αναφοράς φωτογραφία δίνει ανάσες στο βαρύ έργο και ταυτόχρονα αναπνέουμε και μεις έναν αέρα φρεσκάδας.

Στις ΗΠΑ αποτέλεσε μεγάλη εμπορική αποτυχία, καθώς λίγο πριν βγει στις αίθουσες είχε προβληθεί από την τηλεόραση! Άξιο απορίας πώς τα κατάφεραν... Για τους μη θεατρόφιλους, τέλος, προτείνουμε ως πρώτη επαφή με το συγκεκριμένο έργο του Σαίξπηρ να αναζητήσουν την εναλλακτική σκηνοθετική προσέγγιση του Al Pacino ή την μοντέρνα εκδοχή από τον Ian McKellen (την οποία εμείς δεν έτυχε να δούμε ακόμα).

The Haunting (Στοιχειωμένος πύργος)

Αν όχι η καλύτερη (μιας και υπάρχει η Ψυχώ), τότε σίγουρα ο Στοιχειωμένος Πύργος του 1963 είναι μια από τις καλύτερες ταινίες τρόμου της δεκαετίας του '60. Κι αυτό οφείλεται χάρη στη δεξιοτεχνία του μεγάλου σκηνοθέτη Robert Wise, ο οποίος χωρίς να μας δείξει ούτε μια σκηνή με αίματα να ρέουν, με τρομαχτικά φαντάσματα, με κακάσχημα ζόμπι και άλλα κουραφέξαλα, δημιουργεί τρόμο! Η υπόθεση απλή: ένας καθηγητής προσπαθεί να ανακαλύψει και να αποδείξει την ύπαρξη φαντασμάτων και έτσι αποφασίζει να κάνει ένα πείραμα: απομονώνεται με άλλα τρία άτομα (με διαφορετικά πιστεύω ο καθένας) σε έναν υποτιθέμενο πύργο με φαντάσματα για να καταγράψει... οτιδήποτε μη φυσικό. Αξιοποιώντας τον ήχο στο έπακρο και τα εντυπωσιακά σκηνικά και με τη βοήθεια της ασπρόμαυρης φωτογραφίας, ο Wise δημιουργεί μια επιβλητική, τρομακτικά ατμοσφαιρική ταινία, η οποία προκαλεί ανατριχίλες ακόμη και σήμερα.

Και φυσικά μην μπερδευτείτε με το αστείο ριμέικ του ανεκδιήγητου Γιαν Ντε Μποντ. Ξεχάστε το αυτό!