The Dark Mirror

Σενάριο και παραγωγή από τον Nunnally Johnson, από μια ιστορία του Vladimir Pozner (που προτάθηκε για το όσκαρ πρωτότυπης ιστορίας), σκηνοθεσία από τον Robert Siodmak, με σταρ την Olivia de Havilland στο διπλό ρόλο των δίδυμων αδερφών που είναι ύποπτες για φόνο! Το The Dark Mirror του 1946 είχε καλά «συστατικά» (δηλ. συντελεστές) και ένα αξιοπρεπές αποτέλεσμα. Είναι μία προβλέψιμη ταινία μυστηρίου και αγωνίας, την οποία θα θυμόμαστε κυρίως για το πετυχημένο μοντάζ και την διπλή εμφάνιση της De Havilland στο ίδιο πλάνο. Κάτι που κοπιαρίστηκε έκτοτε πολλάκις (μέχρι και από την... Αλίκη). Θα θυμόμαστε το έργο και για ένα δεύτερο λόγο: για την επιδερμική, μεν, αλλά ενδιαφέρουσα, δε, εντρύφηση στα μέσα της ψυχολογικής ανάλυσης, δηλαδή στην παρουσίαση κάποιων μεθόδων της. Ο σύζυγος της Τζίντζερ Ρότζερς (για κάποια χρόνια) Lew Ayres επιστρέφει στα κινηματογραφικά πλατό μετά την άρνησή του να συμμετάσχει στον Β' ΠΠ και αναλαμβάνει να ψυχολογήσει τις δύο αδερφές. Ο Thomas Mitchell είναι ο αστυνομικός που θέλει να λύσει το μυστήριο, καθώς δεν δέχεται το τέλειο έγκλημα και προσπαθεί να βρει ποια από τις δύο αδερφές είναι η φόνισσα.

Phantom Lady

Μηχανικός κατηγορείται ότι σκότωσε τη γυναίκα του. Το μόνο του άλλοθι είναι μία γυναίκα με περίεργο καπέλο που συνάντησε και γνώρισε σε ένα μπαρ, με την οποία πήγε και παρακολούθησε μαζί της το ίδιο βράδυ μια θεατρική παράσταση. Μόνο που δεν ξέρει το όνομά της και οι μάρτυρες που τους είδαν μαζί (μπάρμαν, ταξιτζής, μουσικός στο θέατρο) αρνούνται ότι τον είδαν με κάποια γυναίκα. Το δικαστήριο δεν χρονοτριβεί και τον καταδικάζει. Η υπάλληλος του γραφείου του, που είναι τσιμπημένη μαζί του, αποφασίζει να αναζητήσει αυτή την άγνωστη, την Phantom Lady, αλλά θα πρέπει να ξεκινήσει από τους μάρτυρες που έκαναν τα στραβά μάτια. Στο πλευρό της θα σταθεί ο αστυνομικός που συνέλαβε τον αρχιτέκτονα, επειδή κι αυτός νιώθει ότι κάτι δεν πάει καλά με την υπόθεση. Και ο σκηνοθέτης Robert Siodmak έχει στα χέρια του όλα τα καλά στοιχεία ενός θρίλερ μυστηρίου με αποχρώσεις φιλμ-νουάρ. Και αν βάλετε στην άκρη κάποιες μέτριες ερμηνείες, όλα κυλάνε πολύ ατμοσφαιρικά και μυστηριωδώς όμορφα μέχρι τη στιγμή που αποκαλύπτεται στο κοινό η ταυτότητα του δολοφόνου (λίγο μετά τη μέση του έργου), οδηγώντας την ταινία σε γνώριμα και δυστυχώς προβλέψιμα χιτσκοκικά μονοπάτια. Πρωταγωνιστεί η ψιλο-άγνωστη με τα πανέμορφα μάτια Ella Raines και σε χαρακτηριστικό δεύτερο ρόλο ο καρατερίστας Elisha Cook Jr., που κοπανάει ανελέητα τα τύμπανα σε ένα ωραίο jazz τζαμάρισμα σε κάποιο καταγώγι της εποχής!

Cry of the City (Η κραυγή της πόλεως)

Η ιστορία μας ξεκινάει με τον τραυματισμό και τη σύλληψη ενός κακοποιού, τον οποίο υποδύεται ο Richard Conte. Ο αστυνομικός Victor Mature προσπαθεί να τον κάνει να μιλήσει και να «δώσει» τους συνεργάτες του, μήπως και ελαττώσει την ποινή του, καθώς ο κακοποιός μας θα καταλήξει στην ηλεκτρική καρέκλα. Αυτός όμως νοιάζεται μόνο για τη νεαρή κοπέλα που έχει ερωτευθεί και θα καταφέρει να το σκάσει από το ίδρυμα που κρατούνταν για να πάει να τη βρει. Η ιστορία περιλαμβάνει μοιραίες γυναίκες που βοηθάνε τον κακοποιό, οικογενειακά προβλήματα με το μικρό αδερφό του κακοποιού που τον βλέπει ως ήρωα, μπλεξίματα με διεφθαρμένους δικηγόρους και σκοτωμούς εν ψυχρώ. Σε σημεία, η ταινία Cry of the City είναι αρκετά σκληρή για την εποχή της και η φιλμ-νουάρ σκηνοθετική της προσέγγιση από τον Robert Siodmak αρκετά καλή, απλώς το μήνυμα της ταινίας είναι αρκετά απλοϊκό και μονοδιάστατο. Ο χαρακτήρας του Conte επίσης είναι αρκετά μη-συμπαθητικός και το μόνο που ξεχωρίσαμε είναι η μικρή εμφάνιση της νταρντάνας Hope Emerson, της ηθοποιού που είχαμε πρωτοδεί ως δεσμοφύλακα στο Caged. Μόνο για τους (πολύ καλούς) φίλους του είδους.

Criss Cross

Στα ελληνικά μεταφράστηκε αρχικά ως Πουλημένοι στην αμαρτία (!) και έπειτα Ο κόκκινος δαίμων του Λος Άντζελες (!!). Η ταινία Criss Cross του 1949 είναι άλλη μια σκληρή, σκοτεινή ταινία όπου πρωταγωνιστεί ο Burt Lancaster, όπως όλες άλλωστε εκείνης της περιόδου. Ο ήρωας μας είναι τόσο κολλημένος με την πρώην γυναίκα του, σε τέτοιο βαθμό που «βάζει» τον εαυτό του μέσα σε ένα μεγάλο κόλπο ληστείας μιας χρηματοποστολής με μοναδικό σκοπό να την πάρει από τα χέρια του αρχιγκάνγκστερ με τον οποίο αυτή παντρεύτηκε. Η γυναίκα όμως έχει άλλα πράματα στο μυαλό της, ο φίλος αστυνομικός του Lancaster τον ψιλιάζεται και φυσικά οι ανατροπές δίνουν και παίρνουν. Μπορεί η ιστορία μας να παρεκλίννει αρκετά σε κάποια φάση από τον κόσμο του υποκόσμου και να αναλώνεται στο ερωτικό τρίγωνο, δεν παύει όμως να είναι μία από τις καλύτερες ταινίες φιλμ νουάρ της δεκαετίας του '40 και που αξίζει να αναζητήσετε. Η σκηνοθεσία είναι του Robert Siodmak, η μουσική του Miklós Rózsa· όπως και στην πρώτη τους συνεργασία με τον Lancaster το 1946 για το The Killers.

The Crimson Pirate (Ο κόκκινος κουρσάρος)

Μετά την επιτυχία της Φλόγας και του βέλος, ο Burt Lancaster ξαναενώνει τις δυνάμεις του με τον «μουγγό» πρώην συνάδελφό του Nick Cravat και επιδεικνύουν τις ακροβατικές τους ικανότητες. Η ταινία (όπως θα καταλάβατε από την αφίσα και τον τίτλο) είναι άλλη μια πειρατική περιπέτεια (απ' αυτές που το Χόλιγουντ χαρακτηρίζει ως swashbuckler). Ο κόκκινος κουρσάρος του 1952 είναι μια κοινότυπη όμως ταινία και η υπογραφή του Robert Siodmak στη σκηνοθεσία μάς κάνει και αναρωτιώμαστε τι προσέφερε τελικά. Αρκετά πιο βαρετή από την προηγούμενη προσπάθεια τους, βλέπεται μόνο για να περάσει η ώρα σας κάποιο κυριακάτικο απόγευμα (ή επειδή είστε θαυμαστής του Burt Lancaster, όπως ο υπογράφων).

The Spiral Staircase (Βουβός πόθος)

Βουβός πόθος, διότι η νεαρή πρωταγωνίστριά μας είχε πάθει ένα μικρό σοκ και βουβάθηκε όταν ήταν μικρή και είδε τους γονείς της να καίγονται ζωντανοί. Τώρα ζει και εργάζεται ως υπηρέτρια σε ένα μεγάλο σπίτι με δύο ετεροθαλή και ανταγωνιστικά αδέρφια και την άρρωστη —σε βαθμό παραληρήματος— μάνα τους. Στο κοντινό χωριό λαμβάνουν χώρα τελευταία κάποια εγκλήματα. Όλα τα θύματα είναι γυναίκες που έχουν κάποιο πρόβλημα υγείας ή κάποια αναπηρία. Και όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι το επόμενο θύμα θα είναι η μουγγή πρωταγωνίστριά μας.

Όμορφη αναπαράσταση της εποχής, όμορφα σκοτεινή ασπρόμαυρη φωτογραφία που τονίζει τις σκιές και εντείνει το μυστήριο, αν και, για να είμαστε ειλικρινείς, το παιχνίδι "βρες το δολοφόνο" δεν ήταν και πολύ δύσκολο αφού μείναμε με τα δύο αδέρφια ως μοναδικούς υποψήφιους δολοφόνους. Η βετεράνος ηθοποιός Ethel Barrymore ως άρρωστη μητέρα πάντως κλέβει εύκολα την παράσταση με το παρανοϊκό της βλέμμα και το όλο ενδιαφέρον της ταινίας εν τέλει είναι ότι η πρωταγωνίστρια δεν αρθρώνει καμία κουβέντα, μέχρι το λυτρωικό φινάλε δηλαδή. Θα κατατάσσαμε την ταινία παραγωγής 1946 στην κατηγορία μυστηρίου-εποχής, ένα κινηματογραφικό στυλ που έγινε και μόδα —θα λέγαμε— από την επιτυχία Gaslight (Εφιάλτης) του Cukor το 1944.

The Killers (Οι δολοφόνοι)

Οι δολοφόνοι είναι όντως μια φοβερή film-noir ταινία. Παρόλο που η ιστορία είναι πολύ απλή, η κινηματογράφησή της είναι σαγηνευτικά φοβερή. Ξεκινάμε με την επαγγελματική δολοφονία του Burt Lancaster (εδώ στο κινηματογραφικό του ντεμπούτο). Ένας ασφαλιστής αποφασίζει να διερευνήσει την κατάσταση και να μάθει τα γεγονότα που έφεραν τα πράματα σ' αυτό το σημείο. Το ένα στοιχείο οδηγεί στο άλλο και ο ασφαλιστής μας (μέσα από συνεχή φλας-μπακ) ξετυλίγει το νήμα της ζωής του Lancaster προσπαθώντας να φτάσει στην ουσία της ιστορίας της δολοφονίας (γιατί μου θυμίζει λίγο Πολίτη Κέιν;). Και φυσικά θα καταλήξει στη μοιραία γυναίκα (κυριολεκτικά και μεταφορικά) που έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην υπόθεση.

Από ένα διηγηματάκι του Ernest Hemingway προέκυψε η εν λόγω ταινία, η ιστορία της οποίας πειράχτηκε λίγο προξενώντας τη δυσφορία του Hemingway. Αγχωμένοι οι παραγωγοί επειδή είχανε κατά κύριο λόγο πρωτοεμφανιζόμενους ηθοποιούς στους κεντρικούς ρόλους, για να σώσουν την παρτίδα επιστράτευσαν τον γερμανικής καταγωγής σκηνοθέτη Robert Siodmak, ο οποίος είχε στο βιογραφικό του μια καλή noir ταινία, την Phantom Lady. Το αποτέλεσμα τελικά τους δικαίωσε και με το παραπάνω. Μην μπερδευτείτε όμως με το ριμέικ που γύρισε ο Don Siegel το 1964. Άλλη ταινία αυτή.