The Haunting (Στοιχειωμένος πύργος)

Αν όχι η καλύτερη (μιας και υπάρχει η Ψυχώ), τότε σίγουρα ο Στοιχειωμένος Πύργος του 1963 είναι μια από τις καλύτερες ταινίες τρόμου της δεκαετίας του '60. Κι αυτό οφείλεται χάρη στη δεξιοτεχνία του μεγάλου σκηνοθέτη Robert Wise, ο οποίος χωρίς να μας δείξει ούτε μια σκηνή με αίματα να ρέουν, με τρομαχτικά φαντάσματα, με κακάσχημα ζόμπι και άλλα κουραφέξαλα, δημιουργεί τρόμο! Η υπόθεση απλή: ένας καθηγητής προσπαθεί να ανακαλύψει και να αποδείξει την ύπαρξη φαντασμάτων και έτσι αποφασίζει να κάνει ένα πείραμα: απομονώνεται με άλλα τρία άτομα (με διαφορετικά πιστεύω ο καθένας) σε έναν υποτιθέμενο πύργο με φαντάσματα για να καταγράψει... οτιδήποτε μη φυσικό. Αξιοποιώντας τον ήχο στο έπακρο και τα εντυπωσιακά σκηνικά και με τη βοήθεια της ασπρόμαυρης φωτογραφίας, ο Wise δημιουργεί μια επιβλητική, τρομακτικά ατμοσφαιρική ταινία, η οποία προκαλεί ανατριχίλες ακόμη και σήμερα.

Και φυσικά μην μπερδευτείτε με το αστείο ριμέικ του ανεκδιήγητου Γιαν Ντε Μποντ. Ξεχάστε το αυτό!

Red River

Μακριά από τις κοινοτυπίες του τύπου «κυνηγάμε να σκοτώσουμε τους κακούς Ινδιάνους», η ταινία του 1948 του πολύ καλού σκηνοθέτη Howard Hawks, Red River, είναι ένα western που έχει μείνει στην κινηματογραφική ιστορία και αποτελεί ένα από τα αγαπημένα του υπογράφοντα.

Πρόκειται για την επικών διαστάσεων ιστορία της μεταφοράς ενός κοπαδιού με γελάδια με αρχηγό τον σκληρό John Wayne και βοηθό τον προστατευόμενό του Montgomery Clift (στον πρώτο του κινηματογραφικό ρόλο, αν και τελικά στις αίθουσες κυκλοφόρησε πρώτα το The Search). Στην πορεία ο Wayne γίνεται όλο και πιο σκληρός και απαιτητικός με τους καουμπόιδές του μέχρι που αυτοί «εξεγείρονται» και τον... διαολοστέλνουν για να μην τον σκοτώσουν. Ο Clift αναλαμβάνει αρχηγός και ο Wayne τους παίρνει στο κατόπι για να πάρει εκδίκηση. Μέσα από την επικίνδυνη διαδρομή οι ήρωες μας θα συναντήσουν μόνο δυσκολίες και θα πρέπει να αντιμετώπισουν την αφιλόξενη φύση, τους καιροσκόπους αντιπάλους τους και τον ίδιο τον εαυτό τους. Πρόκειται καθαρά για μια αντρική ταινία που μας μυεί στην Άγρια Δύση και τους κανόνες της. Ο μοναδικός γυναικείος χαρακτήρας μέσα σ'αυτό το αντρικό σύμπαν θα καταφέρει να βάλει τέλος στην κόντρα των δύο πρωταγωνιστών. Ο γερόλυκος Walter Brennan καταφέρνει να κλέψει την παράσταση με τις κωμικές αλλά ανθρώπινες αντιδράσεις του στα προβλήματα της ιδιαίτερης αυτής καθημερινότητας.

Tom Jones (Επιχείρησις κρεβατοκάμαρα)

Έχοντας διαβάσει ότι η ταινία Tom Jones, παραγωγής 1963, έχει πάρει τα όσκαρ καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, μουσικής και σεναρίου και πέντε υποψηφιότητες ερμηνειών είχα απορία να δω τι παίζει. Και η έκπληξή μου ήταν μεγάλη μετά τη θέασή της, διότι επρόκειτο για μια... διασκεδαστική ταινία. Βέβαια, κι άλλες ταινίες βραβεύτηκαν που, κατά γενική ομολογία, δεν το άξιζαν. Ας μην αρχίσω όμως να απαριθμώ. Καλά που δεν το κέρδισε η Κλεοπάτρα εκείνη τη χρονιά, να λέμε! Στο έργο μας όμως: οι ηθοποιοί είναι όντως σε... κέφια, η παραγωγή προσεγμένη (σκηνικά, κουστούμια, φωτογραφία, ξέρετε εσείς) και όλα όμορφα «ενορχηστρωμένα» φτιάχνοντας μια πολύ καλή δημιουργία. Στο τέλος όμως δεν ενθουσιάζεσαι. Λες ότι σου άρεσε η ταινία και ως εκεί. Έχουν όντως ενδιαφέρων οι σεκάνς απομίμησης στο στυλ των βουβών ταινίων και διάφορες κωμικές σκηνές. Αλλά χωρίς να έχω διαβάσει το βιβλίο, νιώθω ότι δεν με κέντρισε η ιστορία σε μεγάλο βαθμό· τα ερωτικά τερτίπια εξάλλου δεν έχουν αλλάξει και πολύ από την εποχή του Αδάμ και της Εύας και επίσης έχουμε δει διάφορες ταινίες με τρελές καταστάσεις. Η επιτυχία της ίσως έγκειται στο ότι έδειχνε τα πράματα λίγο πιο ωμά, κάτι που γινόταν σπανίως στον κινηματογράφο εκείνη την εποχή. Αλλά πού να ξέρω γω, δεν είχα γεννηθεί τότε! Εν συντομία πάντως, η παρακολούθησή της είναι ενδιαφέρουσα, αν δεν έχεις μεγάλες προσδοκίες από δαυτήν.

Point Blank (Ο επαναστάτης του Αλκατράζ)

Η δεύτερη σκηνοθετική δουλειά του John Boorman το 1967 ήταν ένα μοντέρνο film-noir με τίτλο Point Blank (ελληνιστί: ο επαναστάτης του Αλκατράζ). Επηρεασμένος όμως ο Boorman από τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο και το γαλλικό νέο κύμα, δεν έφτιαξε άλλη μια συνηθισμένη χολιγουντιανή ταινία μυστηρίου και εγκλήματος. Η υπόθεση; Ο Lee Marvin προσπαθεί να πάρει εκδίκηση από αυτούς που τον άφησαν μισοπεθαμένο(;), ύστερα από μια «δουλειά» στο βράχο του Αλκατράζ. Ο δρόμος της εκδίκησης όμως θα είναι μακρύς, βίαιος και γεμάτος πτώματα, αλλά —σημειώστε— χωρίς να σκοτώσει ο ίδιος κανέναν! Το αποτέλεσμα εδώ είναι μια μεθυστική, σουρεαλιστική ταινία (μέσα στο ανάλογο κλίμα της εποχής), η οποία σε διχάζει με το γεγονός αν όλα αυτά που βλέπεις συμβαίνουν πραγματικά ή απλά είναι οι παραισθήσεις ενός ετοιμοθάνατου. Όπως και να 'χει πάντως, η ταινία παραμένει γοητευτική έχοντας έναν λιγομίλητο και αρκούντως σκληρό (όπως θα περίμενε κανείς) Lee Marvin που δίνει ρεσιτάλ... μαγκιάς!

The Naked Kiss

Βίαια και αρκετά σοκαριστική (κυρίως το 1964 που πρωτοπροβλήθηκε) και με εμφανώς χαμηλό προϋπολογισμό, η ταινία The Naked Kiss του μεγάλου Samuel Fuller δεν άρεσε στην εποχή της αλλά με τα χρόνια απέκτησε την αναγνώριση που της άξιζε, χάρη στην εκτίμησή της από σκηνοθέτες όπως ο Scorsese, ο Tarantino και ο Jarmusch. Σημειώστε ότι προβλήθηκε τότε με τον ελληνικό τίτλο: Η αστυνομία στα ίχνη των παρανόμων (no comment). Μπορείτε να τη βρείτε επίσης και με άλλον τίτλο: Ο δολοφόνος με το άγνωστο παρελθόν (no comment either). Μια ταινία για μια πόρνη που το σκάει από τον νταβατζή της και πηγαίνει να ζήσει σε μια μικρή κωμόπολη. Εκείνη θα προσπαθήσει να κάνει μια καινούρια αρχή και θα καταφέρει να γοητεύσει τους πάντες με την καλοσύνη της και την εργατικότητά της, μέχρι που το παρελθόν της θα βγει στο προσκήνιο. Τότε είναι που θα γνωρίσει από πρώτο χέρι την υποκρισία και τον φαρισαϊσμό των ανθρώπων της «καλής» κοινωνίας. Σπανιότατη ταινία και ταυτόχρονα μια από τις πιο cult δημιουργίες της δεκαετίας του '60 που αξίζει να αναζητήσετε.

Δείτε/κρύψτε το τρέιλερ.

49th Parallel (Επιτάφιος για έναν κατάσκοπο)

Βρισκόμαστε στο 1941 και φυσικό είναι οι περισσότερες ταινίες της εποχής να είναι προπαγανδιστικές. Στην συγκεκριμένη ταινία, 49th Parallel (Επιτάφιος για έναν κατάσκοπο), έχουμε τον μεγάλο βρετανό σκηνοθέτη Michael Powell να συνεργάζεται για πρώτη φορά με τον Emeric Pressburger στη συγγραφή του σεναρίου και να φτιάχνουν μια πολεμική ταινία εντελώς έξω από τα συνηθισμένα. Κι αυτό διότι αντί να ασχοληθούν με κάποια «ηρωική» ιστορία των Άγγλων πιλότων (χμ... αυτό έγινε ένα χρόνο μετά) αποφάσισαν να ασχοληθούν με τους «κακούς» Γερμανούς. Η ιστορία μας εδώ λοιπόν θέλει μια ομάδα Γερμανών στρατιωτών να προσπαθούν να περάσουν τα σύνορα του Καναδά και να εισέλθουν στις ΗΠΑ χωρίς να τους αντιληφθούν οι στρατιωτικές δυνάμεις του Καναδά. Βάζοντάς τους λοιπόν να συναντούν στο δρόμο τους διάφορες καταστάσεις, δείχνουν τις πολιτικές και πολιτισμικές διαφορές των Ναζί με τους ήσυχους και δημοκρατικούς Καναδούς.

Ριψοκινδυνευμένη η προσπάθεια των δημιουργών που τελικά πέτυχε! Ίσως εξαιτίας της χρήσης γνωστών ηθοποιών (βλέπε π.χ. Laurence Olivier, Raymond Massey) σε μικρούς ρόλους στα διάφορα επεισόδια. Ίσως επειδή ο κόσμος είχε βαρεθεί τα ίδια και τα ίδια και ήθελε να δει (ως ένα βαθμό) και την άλλη πλευρά. Ο Pressburger κέρδισε το Όσκαρ σεναρίου και η ταινία ήταν μία από τις δέκα υποψήφιες για το όσκαρ καλύτερης ταινίας.

Lover Come Back (Γύρνα πίσω αγάπη μου!)

Καταρχάς, να δηλώσω ότι δεν είμαι φαν των μοντέρνων ρομαντικών κομεντί. Όταν παίζει π.χ. Meg Ryan εγώ την κοπανάω. Έτσι κι αλλιώς, πιστεύω ότι η αιώνια διαμάχη των δύο φύλων έχει αποδοθεί πολύ καλύτερα εδώ και πολλά χρόνια και όλες οι καινούριες ιστορίες πλέον είναι ή ριμέικ ή (ανούσιες ως επί τω πλείστον) αντιγραφές, προσαρμοσμένες απλά στην εποχή μας.

Η έκπληξή μου λοιπόν όταν είδα την ταινία Lover Come Back (Γύρνα πίσω αγάπη μου), παραγωγής 1961, ήταν ευχάριστα μεγάλη. Το ζευγάρι των Rock Hudson και Doris Day υποδύονται δύο διαφημιστές που είναι ανταγωνιστές σε διαφορετικές εταιρίες και, χωρίς να γνωρίζουν ο ένας τον άλλο, προσπαθούν να κλέψουν τις ιδέες του άλλου. Το αποτέλεσμα είναι φυσικά να μπλέκουν σε κωμικοτραγικές καταστάσεις με κύριο θέμα την κατάκτηση του άλλου φύλου, με τον Rock Hudson (κυρίως) να δίνει ρεσιτάλ. Επίσης, οι δεύτεροι ρόλοι (πάλι ο Tony Randall στο πλευρό των δύο σταρ) νοστιμίζουν την όλη ιστορία χάρη στο εμπνευσμένο σενάριο και όλα αυτά υπό το σκηνοθετικό βλέμμα του Delbert Mann, τον άνθρωπο που πήρε τον Χρυσό Φοίνικα και το Όσκαρ σκηνοθεσίας το 1955 για την πρώτη του κινηματογραφική δουλειά, για την ταινία Marty.

The Comancheros

Η ταινία The Comancheros του 1961 είχε αρκετά καλά συστατικά για να θεωρείται πετυχημένη. Είχε έναν έμπειρο σκηνοθέτη (Michael Curtiz), είχε τον πιο διάσημο πρωταγωνιστή της εποχής (John Wayne) και είχε μια εκπληκτική έγχρωμη φωτογραφία. Δυστυχώς όμως δεν είχε ένα σενάριο της προκοπής· πρωταγωνιστές χωρίς ιδιαίτερο ψυχολογικό υπόβαθρο, πλοκή που δεν σε κρατάει ξύπνιο και κακούς Ινδιάνους ώστε να 'χουμε κάτι να σκοτώνουμε την ώρα μας. Φαντάζομαι ότι ήταν τελικά μια ταινία της εποχής για εμπορική εκμετάλλευση και μόνο, κάτι σαν το Ντάι Χαρντ 4 στις μέρες μας, ας πούμε. Οπότε άλλα σχόλια δεν χρειάζονται (ούτε την υπόθεση δεν έχω όρεξη να σας περιγράψω!). Μόνο για τους φανατικούς φίλους του John Wayne που θέλουν να λένε ότι έχουν δει τα πάντα (πράγμα αδύνατον αλλά λέμε τώρα). Οι υπόλοιποι δείτε κάτι άλλο...

Brick (Έγκλημα στο κολέγιο)

Καταρχάς, μη δίνετε και πολύ σημασία στον ελληνικό τίτλο. Κρατήστε στο μυαλό σας μόνο το Brick. Δεύτερον, όσοι από σας δεν έχετε δει αυτή την ταινία, τότε πηγαίνετε να την αναζητήσετε, τώρα! Γιατί αυτή η ανεξάρτητη παραγωγή που ξεπετάχτηκε από το φεστιβάλ του Sundance το 2005 δεν πρόκειται για κανά θριλεράκι της σειράς αλλά για μια μοντέρνα άσκηση στο αγαπημένο κινηματογραφικό είδος του film-noir. Σε όλη τη διάρκεια της ταινίας, έχεις την αίσθηση ότι αυτή βγήκε λίγες μέρες μετά το Γεράκι της Μάλτας, μόνο που οι πρωταγωνιστές είναι νεαροί και φοράνε τζιν με t-shirts αντί για καπέλα και κουστούμια. Φυσικά, ως οπαδός αυτού του φιλμικού είδους, έπαθα την πλάκα μου. Την ταινία την ανακάλυψα τυχαία, χάρη στους bloggers, για να πούμε την αλήθεια. Αυτοί έχουν γράψει εδώ και καιρό για την ταινία, οπότε δε χρειάζεται να προσθέσω κάτι καινούριο εγώ. Όσοι θέλουν περισσότερη ανάγνωση μπορούν να κάνουν μια βόλτα από τον CineMad, να ρίξουν μια ματιά στις provoles.gr ή στο Movies for the Masses. Τέλος δείτε παρακάτω και το trailer για να πάρετε μία πρόγευση.

* Μάιος 2011 update: Πρωταγωνιστεί ο τότε άγνωστος αλλά πλέον πολύ «ανεβασμένος» Joseph Gordon-Levitt (βλ. Inception, (500) days of summer, Hesher κ.λ.π.)

Δες/κρύψε το τρέιλερ για το Τούβλο.

Friendly Persuasion (Ο άνθρωπος δίχως όπλα)

Δύο ήταν οι λόγοι που με έκαναν να θέλω να δω την ταινία του 1956 Friendly Persuasion (Ο άνθρωπος δίχως όπλα): α) οι κύριοι συντελεστές, δηλαδή ο σκηνοθέτης William Wyler και ο πρωταγωνιστής Gary Cooper και β) το ότι έλαβε το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες το 1957. Έλα όμως που δεν ήξερα ότι η ταινία βασιζόταν στο ομώνυμο βιβλίο της Jessamyn West, μιας Κουακέρης συγγραφέας. Οι Quakers (όπως αποκαλούνται στα ίνγκλις) είναι ειρηνιστές χριστιανοί που αποστρέφονται τη βία, μεταξύ άλλων. Η ταινία λοιπόν μας δείχνει τη ζωή μιας τέτοιας οικογένειας την εποχή που διεξάγεται ο εμφύλιος πολέμος στις ΗΠΑ. Σε όλη τη διάρκεια του έργου βλέπουμε πώς βιώνουν διάφορες καταστάσεις (φλερταρίσματα, τραμπουκισμούς και λοιπά) και πώς τις αντιμετωπίζουν. Μέχρι που ο πόλεμος τους «χτυπά την πόρτα» και θα αναγκαστούν κάποια μέλη της οικογένειας να παραβούν την πίστη τους.

Ωραία και καλά όλα αυτά, αλλά σε μια ταινία διάρκειας 130 λεπτών τα βρήκα λίγο κουραστικά (για να μην πω βαρετά). Ο Wyler έχει τον τρόπο να σου κεντρίζει το ενδιαφέρον αλλά αυτή τη φορά το παρατράβηξε. Σκεφτείτε ότι οι (λίγες) σκηνές του πολέμου ήρθαν αφού κλείσαμε το δίωρο. Εκεί ήταν που είδαμε λίγο καλύτερα την αντίθεση της άσκοπης βίας με τα πιστεύω των πρωταγωνιστών. Γενικά όμως θα έλεγα ότι η ταινία με απογοήτευσε. Ο Wyler διαχειρίστηκε πολύ καλύτερα ένα παρόμοιο θέμα στην επόμενη ταινία του, την The Big Country με τον Gregory Peck. Αν έχετε να διαλέξετε, διαλέξτε τη δεύτερη.

Thieves' Highway (Άνθρωποι του αίματος)

Άλλη μια πολύ καλή δημιουργία του Jules Dassin από την περίοδο που ήταν στην Αμερική αποτελεί η ταινία Thieves' Highway (Άνθρωποι του αίματος), παραγωγής 1949. Βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Άλμπερτ Μπεζερίδη (στα ελληνικά θα το βρείτε από τις εκδόσεις Πατάκη ως «Η αγορά των κλεφτών»), ο οποίος έγραψε και το σενάριο, η ταινία είναι μια απεικόνιση των σκληρών συνθηκών εργασίας, της εκμετάλλευσης από τους ίδιους τους συναδέλφους και τους τραμπούκους/εκβιαστές που βρίσκονται μέσα στα κυκλώματα. Πάνω από όλα βλέπουμε την προσπάθεια των μεταναστών δεύτερης και τρίτης γενιάς στη μεταπολεμική Αμερική για μια αξιοπρεπή ζωή. Μπορεί εδώ η νουάρ ιστορία μας να μην έχει δαιμόνιους ντετέκτιβ και διεφθαρμένους αστυνομικούς· έχει όμως μοναχικούς βιοπαλαιστές που κυνηγούν το Αμερικάνικο όνειρο αλλά μπλέκονται με αδίστακτους χαρακτήρες και εκμεταλλευτές μέσα στο εργασιακό τους περιβάλλον, που δρουν όπως ο οργανωμένος υπόκοσμος. Πρόκειται για μια σκληρή ταινία που αξίζει να την αναζητήσετε...

Ace In The Hole (Το τελευταίο ατού)

Μιας και είναι της μόδας τα δημοσιογραφικά θέματα, σας προτείνουμε την ταινία του Billy Wilder, παραγωγής 1951, με τίτλο Ace in the Hole (Το τελευταίο ατού). Ένας κυνικός, ξεπεσμένος και άφραγκος δημοσιογράφος βρίσκει δουλειά στη μικρή πόλη της Αλμπουκέρκης. Εκεί, κάνοντας υπομονή, περιμένει να του σκάσει το μεγάλο θέμα για να μπορέσει να ξαναγυρίσει στις μεγάλες εφημερίδες της Νέας Υόρκης. Και όταν προκύψει η καταπλάκωση ενός καημένου ανθρώπου σε μια σπηλιά, ο δημοσιογράφος θα αψηφήσει τα πάντα για να «φτιάξει» μια πρωτοκλασάτη ιστορία.

Ένα χρόνο μετά την επιτυχία της Λεωφόρου της Δύσης και την κριτική ματιά στα ενδότερα του Χόλιγουντ, ο Wilder αποφασίζει να κατακρίνει τα δημοσιογραφικά ανομήματα πολλά χρόνια μπροστά από την εποχή του. Έχοντας για πρώτο βιολί τον Kirk Douglas (μαζί με το δυναμισμό του), σκιαγράφησε με άνεση το πορτρέτο του κυνικού, σκληρού, αδίστακτου και αμοραλιστή δημοσιογράφου. Η ταινία στην εποχή της δεν άρεσε ούτε στο κοινό ούτε στους κριτικούς, έτσι η εταιρεία την ξαναπροώθησε με διαφορετικό όνομα, The Big Carnival, μήπως και περπατήσει καλύτερα στις αίθουσες αλλά μπα... Με τα χρόνια πάντως άρχισε να θεωρείται —και όχι άδικα— μία από τις καλύτερες δημιουργίες του Wilder με μία από τις καλύτερες ερμηνείες του Douglas.

On the Beach (Όσο θα υπάρχουν άνθρωποι)

Καταμεσής του Ψυχρού Πολέμου, ο σκηνοθέτης Stanley Kramer επέλεξε ένα δύσκολο θέμα να κινηματογραφήσει. Η ταινία On the Beach (Όσο θα υπάρχουν άνθρωποι) του 1959 ήταν βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Nevil Shute. Mόλις 2 χρόνια πριν την κρίση στον Κόλπο των Χοίρων, μας παρουσιάζει τα τραγικά επακόλουθα ενός πυρηνικού ολέθρου. Ο κόσμος όπως τον ξέρουμε έχει καταστραφεί και μόνο η Αυστραλία έχει μείνει προς στιγμήν ανέπαφη. Σε λίγους μήνες η ραδιενέργεια θα φτάσει και στην απομακρυσμένη ήπειρο, μολύνοντας έτσι κάθε τετραγωνικό χιλιοστό του πλανήτη μας. Η ταινία, παρά τη φωτεινή φωτογράφησή της, είναι απαισιόδοξη και σε σημεία τρομακτική. Ειδικά οι σκηνές των αυτοκτονιών προς το τέλος βάζουν το τελευταίο καρφί στην κάσα της όποιας ελπίδας και αισιοδοξίας μπορεί να είχε ο θεατής. Ένα πολύ δύσκολο θέμα ειδωμένο από την πλευρά των ανθρώπων και των απλών πολιτών. Μια δύσκολη ταινία που ήθελε να κρούσει νωρίς τον κώδωνα του πυρηνικού κινδύνου.

Μικρές μπουκίτσες από Alfred Hitchcock

Είπε ο κύριος Hitchcock το 1944 να βοηθήσει λίγο τη χώρα του (το Ηνωμ. Βασίλειο) και τα υπουργεία προπαγάνδας Αγγλίας-Γαλλίας (δεν μιλάμε να τον παίρνανε φαντάρο·)! Και οι δυο ταινίες είναι μικρού μήκους με Γάλλους ηθοποιούς και ιστορίες που αναφέρονται στη γαλλική αντίσταση. Προβλήθηκαν στο Παρίσι αμέσως μετά την απελευθέρωσή του, για να δουν οι Γάλλοι τα προβλήματα που αντιμετώπισε η Αντίσταση κατά τη γερμανική κατοχή.

Η πιο ενδιαφέρουσα από τις δύο είναι η Bon Voyage (δείτε την στο video.google) όπου ένας Άγγλος πιλότος αφηγείται στους αξιωματικούς του τις προσπάθειες διαφυγής από τα κατεχόμενα εδάφη με τη βοήθεια γάλλων αντιστασιακών. Στη συνέχεια όμως βλέπουμε τι πραγματικά συνέβη από διαφορετική οπτική γωνία για να ανακαλύψουμε ότι υπήρχε κάποιος κατάσκοπος στην ιστορία μας. Εδώ έχουμε την τεχνική που θα ακολουθήσει με περισσότερη μαεστρία ο Akira Kurosawa το 1950 στο Rashomon.

Η δεύτερη ταινία λέγεται Aventure Malgache και δεν προβλήθηκε στην εποχή της (δείτε την κι αυτή στο video.google) διότι έδειχνε τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι Γάλλοι αντιστασιακοί από τους ίδιους τους Γάλλους, με συνέπεια να μην είναι ιδιατέρως αρεστή.

THX 1138

Το THX 1138 είναι το όνομα του πρωταγωνιστή Robert Duvall στην παρθενική σκηνοθετική δουλειά του George Lucas, σε μία παραγωγή του κολλητού του Francis Ford Coppola. Πρόκειται για μια μελλοντολογική ταινία, όπου το μυαλό και το σώμα μας (με τη βοήθεια φαρμακευτικών προϊόντων) ελέγχεται από την κυβέρνηση, η ατομική ελευθερία είναι ανύπαρκτη και ο έρωτας είναι το μεγαλύτερο έγκλημα. Θα έρθει όμως η στιγμή που ο ήρωάς μας θα μπουχτίσει και θα προσπαθήσει να αποδράσει...

Το 1971 ο νεαρός Lucas εξερευνά το μέλλον από μια εντελώς διαφορετική οπτική γωνία. Η οργουελικού προσανατολισμού και αρκετά δυσνόητη ταινία του όμως απέτυχε εμπορικά. Δεν ξέρω αν αυτό το γεγονός ήταν που τον οδήγησε το 1977 σε πιο παραμυθένιες, μελλοντολογικές ιστορίες (βλ. Star Wars). Πάντως, παρά τις όποιες ενστάσεις που μπορεί να έχουμε, η ταινία έχει εμπνευσμένα σκηνικά και καλοφτιαγμένα για την εποχή της εφέ και θα λέγαμε ότι παραμένει ελκυστική (ειδικά στη νέα και βελτιωμένη έκδοση σε DVD).

Cape Fear

Και φυσικά δεν αναφέρομαι στην ταινία του Σκορσέζε αλλά στην παλιότερη ταινία από το 1962 του J. Lee Thompson. Ο ελληνικός τίτλος ήταν Δύο Γίγαντες Συγκρούονται κι αυτό διότι οι πρωταγωνιστές ήταν δύο... σταρ-γίγαντες: Gregory Peck εναντίον Robert Mitchum (τους οποίους τίμησε και ο Σκορσέζε βάζοντάς τους να κάνουν ένα μικρό πέρασμα στη δικιά του ταινία, όπως και τον δευτεραγωνιστή Martin Balsam)! Η ιστορία είναι η ίδια πάνω-κάτω, όπως την ξέρετε, αφού βασίζεται στο μυθιστόρημα The Executioners του James R. Webb. O Thompson, όντας μεγάλος θαυμαστής του Hitchcock, επέλεξε την ασπρόμαυρη φωτογραφία για να παίξει με τις σκιές, με περίεργες γωνίες λήψης και έντονα closeups. Αν σε όλα αυτά προσθέσετε τη χαρακτηριστικά ανατριχιαστική μουσική του μεγάλου Bernard Herrman και τις ερμηνείες των δύο... γιγάντων (ειδικότερα του «κακού» Mitchum), έχετε ένα εκρηκτικό αποτέλεσμα!

The Killers (Οι δολοφόνοι)

Οι δολοφόνοι είναι όντως μια φοβερή film-noir ταινία. Παρόλο που η ιστορία είναι πολύ απλή, η κινηματογράφησή της είναι σαγηνευτικά φοβερή. Ξεκινάμε με την επαγγελματική δολοφονία του Burt Lancaster (εδώ στο κινηματογραφικό του ντεμπούτο). Ένας ασφαλιστής αποφασίζει να διερευνήσει την κατάσταση και να μάθει τα γεγονότα που έφεραν τα πράματα σ' αυτό το σημείο. Το ένα στοιχείο οδηγεί στο άλλο και ο ασφαλιστής μας (μέσα από συνεχή φλας-μπακ) ξετυλίγει το νήμα της ζωής του Lancaster προσπαθώντας να φτάσει στην ουσία της ιστορίας της δολοφονίας (γιατί μου θυμίζει λίγο Πολίτη Κέιν;). Και φυσικά θα καταλήξει στη μοιραία γυναίκα (κυριολεκτικά και μεταφορικά) που έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην υπόθεση.

Από ένα διηγηματάκι του Ernest Hemingway προέκυψε η εν λόγω ταινία, η ιστορία της οποίας πειράχτηκε λίγο προξενώντας τη δυσφορία του Hemingway. Αγχωμένοι οι παραγωγοί επειδή είχανε κατά κύριο λόγο πρωτοεμφανιζόμενους ηθοποιούς στους κεντρικούς ρόλους, για να σώσουν την παρτίδα επιστράτευσαν τον γερμανικής καταγωγής σκηνοθέτη Robert Siodmak, ο οποίος είχε στο βιογραφικό του μια καλή noir ταινία, την Phantom Lady. Το αποτέλεσμα τελικά τους δικαίωσε και με το παραπάνω. Μην μπερδευτείτε όμως με το ριμέικ που γύρισε ο Don Siegel το 1964. Άλλη ταινία αυτή.

The Racket

Σε ρόλο σκληροτράχυλου και αδιάφθορου αστυνομικού, ο Robert Mitchum τα βάζει με όλον τον οργανωμένο υπόκοσμο (εξ ου και ο τίτλος The Racket) και κυρίως με τον παλιό του εχθρό Robert Ryan. Ταυτόχρονα πρέπει να προσέξει τις κινήσεις του καθώς διεφθαρμένοι πολιτικοί κύκλοι θέλουν να παραμείνουν τα πράματα ως έχουν. Μετά τη δολοφονία όμως ενός νεαρού αστυνομικού μέσα στο αστυνομικό τμήμα, η ιστορία μας θα έχει περάσει το σημείο όπου δεν υπάρχει επιστροφή...

Καλογυρισμένο το εργάκι του 1951, αλλά στο τέλος σου αφήνει μια αίσθηση μετριότητας. Ίσως επειδή το έργο προέρχεται από θεατρικό και η σκηνοθεσία του μου φάνηκε αρκετά «στατική». Ίσως πάλι επειδή η ιστορία είχε δυνατότητες να απλωθεί και να ασχοληθεί με πολλά θέματα, αλλά επικεντρώθηκε περισσότερο στο αστυνομικό κομμάτι. Θα την κατατάσσαμε ως crime-film περισσότερο και λιγότερο ως film-noir. Η παρουσία πάντως του Mitchum αρκεί για να «γεμίσει» το έργο. Να σημειώσουμε επίσης ότι η ταινία αποτελεί ριμέικ της ομώνυμης βωβής ταινίας του 1928, παραγωγής του Howard Hughes.

Ninotchka

Η ταινία που διαφημίστηκε το 1939 ως η Garbo γελάει. Κι αυτό διότι η Νινότσκα ήταν ο πρώτος κωμικός ρόλος της Greta Garbo. Η οποία υποδύεται μια σοβιετική και αφοσιωμένη στο καθεστώς υπάλληλο που θα βρεθεί στο Παρίσι για δουλειά του κράτους (στην αρχή ο ρόλος της μου έκανε κάτι σε... ρομπότ). Εκεί θα δει με τα ίδια της τα μάτια τον διαφορετικό τρόπο ζωής των Δυτικών, θα γνωρίσει τον έρωτα στο πρόσωπο του μπον-βιβέρ Melvyn Douglas και θα βρεθεί στη δύσκολη θέση να διαλέξει ανάμεσα στο καθήκον και τον έρωτα. Η Νινότσκα διαθέτει το σκηνοθετικό άγγιγμα του Ernst Lubitsch, ο οποίος ήξερε να χειριστεί ρομαντικές ταινίες χωρίς να τις μεταμορφώσει σε σιροπιαστές αηδίες. Διαθέτει επίσης το συγγραφικό δίδυμο των Billy Wilder (πριν μεταπηδήσει στη σκηνοθεσία) και Charles Brackett, οι οποίοι ήξεραν να χειριστούν δύσκολα πολιτικά θέματα με χαριτωμένη διάθεση χωρίς να προσβάλλουν κανέναν. Γιατί νομίζω ότι τέτοια ταλέντα δύσκολα βρίσκουμε στις μέρες μας;

The Philadelphia Story (Κοινωνικά σκάνδαλα)

Τα Κοινωνικά σκάνδαλα είναι μια ρομαντική screwball κωμωδία παραγωγής 1940 βασισμένη στο ομώνυμο θεατρικό που παιζόταν εκείνη την εποχή στο Broadway με πρωταγωνίστρια την Katharine Hepburn. Η ίδια ήταν αυτή που αγόρασε τα δικαιώματα του έργου για να γυριστεί ταινία, με τη βοήθεια του πρώην φίλου της Howard Hughes. Η επιτυχία της ταινίας ανανέωσε την κινηματογραφική της καριέρα που είχε αρχίσει να φθίνει. Ο λόγος όμως που έκατσα να δω την ταινία ήταν η συμμετοχή δύο μεγάλων ονομάτων εκείνη την εποχή στους ανδρικούς πρωταγωνιστικούς ρόλους: του Cary Grant στο ρόλο του πρώην συζύγου της Hepburn (και ακόμα ερωτευμένου μαζί της) και του James Stewart στο ρόλο του δημοσιογράφου που την πέφτει επίσης στη Hepburn. Κάτω από τη σκηνοθετική ματιά του George Cukor η ταινία είναι όλη γύρω από την Hepburn, φυσικά. Η ταινία, τη σήμερον ημέρα, θα έλεγα ότι βλέπεται ευχάριστα και με κάποια νοσταλγική διάθεση, αν και —να πω την αλήθεια— προτιμώ τις παλιότερες κωμικές ταινίες της Hepburn. Βέβαια και δω οι αστείες καταστάσεις δίνουν και παίρνουν και πρέπει να έχετε επίσης τα αυτιά σας ανοιχτά διότι οι ατάκες των λαμπερών ηθοποιών πέφτουν κατά ριπάς. Σημειώστε το Όσκαρ α' ανδρικού ρόλου που κέρδισε ο Stewart (μάλλον χρωστούμενο για τις προηγούμενες μη-βραβευμένες ερμηνείες του) και το όσκαρ σεναρίου.

Union Pacific

Επειδή έχουμε να κάνουμε με μια ταινία του Cecil B. DeMille, όπως καταλαβαίνετε, η ταινία Union Pacific θα πρέπει να είναι επικών διαστάσεων. Η διάρκειά της είναι 2 ώρες και 15 λεπτά, έχει μεγάλα και εντυπωσιακά σκηνικά, εντυπωσιακές επίσης καταστροφές και στη μέση της ιστορίας μας μια φιλία και ένα ερωτικό τρίγωνο. Η ταινία εξιστορεί τις προσπάθειες κατασκευής του πρώτου σιδηροδρομικού δικτύου που θα ένωναν την Ανατολή με τη Δύση. Διάφοροι οπορτουνιστές όμως αντιτίθονται σ' αυτή την κατασκευή σαμποτάροντας με διάφορους τρόπους το όλο εγχείρημα. Οι δύο πρωταγωνιστές μας είναι παλιοί φίλοι απ' τον πόλεμο, αντίπαλοι σ' αυτήν την ιστορία και ανταγωνιστές για την καρδιά της Barbara Stanwyck. Αν δεν υπήρχε και η τόσο έντονα γελοία απεικόνιση των «κακών» Ινδιάνων, θα μιλούσαμε για μεγάλη ταινία. Βρισκόμαστε όμως στο 1939...

Παρεπιμπτόντως, η ταινία επρόκειτο να διαγωνιστεί στο πρώτο φεστιβάλ των Καννών εκείνη τη χρονιά, κάτι που δεν έγινε εξαιτίας της εισόδου της Γαλλίας στον πόλεμο και της ακύρωσης του Φεστιβάλ. Το 2002 όμως αποφασίστηκε να διαγωνιστούν οι ταινίες που είχαν προγραμματιστεί για το 1939 και δόθηκε αναδρομικά στην ταινία ο Χρυσός Φοίνικας!