I Shot Jesse James (Ο θάνατος του εκδικητού)

Ξεκινώντας ως ένα τυπικό μπι-μούβι γουέστερν, η ταινία εξελίσσεται με ενδιαφέρον παρακολουθώντας το "μαρτύριο" και το "βάσανο" του πρωταγωνιστή, αφού σκότωσε το φίλο του Τζέσε Τζέιμς για να πάρει την αμοιβή και να ζήσει με την αγαπημένη του. Το I Shot Jesse James ήταν η πρώτη σκηνοθετική δουλειά του Samuel Fuller και έχει κάποια ανατρεπτικά στοιχεία που κάνουν την ταινία να ξεχωρίζει από τα κλισέ έργα της εποχής. Ο συνήθως δευτεραγωνιστής (και σε ρόλους σκληρού) John Ireland κερδίζει τις εντυπώσεις και μέσα στην ίδια χρονιά του 1949 (ανάμεσα σε άλλα 5 έργα που συμμετείχε) κέρδισε τη μοναδική υποψηφιότητα για όσκαρ όχι σ'αυτό, αλλά στο Όλοι οι άνθρωποι του προέδρου (για β' ανδρικού ρόλου).

The Crimson Kimono

Πρώτη αμερικανική ταινία με γιαπωνέζο πρωταγωνιστή σε ρόλου αστυνομικού, ο οποίος κερδίζει και το κορίτσι στο τέλος από τον αμερικανό συνάδελφό του;! Ποιος άλλος θα έφτιαχνε ταινία με αυτό το στόρι εν έτη 1959; Μα, ο Samuel Fuller, φυσικά. Η ταινία The Crimson Kimono θα μπορούσαμε να χαρακτηριστεί ως παλιομοδίτικο αστυνομικό buddy-movie, με λίγα νουάρ ψήγματα, με τους δύο συναδέλφους να βρίσκονται στην αναζήτηση ενός δολοφόνου. Αλλά, αυτό είναι απλώς ένα πρόσχημα για το σκηνοθέτη Fuller ώστε να ασχοληθεί κυρίως με το ερωτικό τρίγωνο (που θα προκύψει με την ανάκριση μίας βασικής μάρτυρα), να παρουσιάσει τα ενδότερα της chinatown με μια πιο προσεκτική ματιά και να μας συστήσει τον όρο Nisei, δηλαδή τους γιαπωνέζους που γεννήθηκαν στην Αμερική. Μετά απ' όλα αυτά, δε μας προκαλεί εντύπωση ούτε μας ενοχλεί η προσχηματική αστυνομική πλοκή για την εύρεση του φονιά.

Shock Corridor

Όποιος μπλέκει με τα πίτουρα, τον τρώνε οι κότες. Κάπως έτσι, ο δημοσιογράφος πρωταγωνιστής, μετά από δίχρονη «εκπαίδευση», υποδύεται τον σαλταρισμένο για να μπει στο εσωτερικό ενός σανατόριου με σκοπό να ξεσκεπάσει μια άλυτη υπόθεση φόνου. Ενός φόνου του οποίου οι τρεις μάρτυρες είναι ψυχικά ασθενείς. Λίγο η δικιά του μανία με την υπόθεση, λίγο ο μεγάλης διάρκειας εγκλεισμός του με θεραπείες και ηλεκτροσόκ, η ψυχική του υγεία θα αρχίσει να έχει προβλήματα. Πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένος, που λέει κι ο λαός. Κι ο Samuel Fuller παρουσιάζει άλλη μια πολύ δυνατή ταινία, για πολλούς την καλύτερή του, από την περίοδο που έφτιαχνε ανεξάρτητα έργα, μακριά από τα μεγάλα στούντιο. Ξαναβλέποντας το Shock Corridor, μπορείτε πολύ πιο εύκολα να δείτε την κριτική του Fuller για την αμερικανική κοινωνία. Ο μικρόκοσμος του ψυχιατρείου περιέχει τον εγωμανή δημοσιογράφο που κυνηγάει πάση θυσία τη μεγάλη είδηση, να πετύχει το δικό του american dream. Ο μαύρος ασθενής που νομίζει ότι είναι λευκός (πανέξυπνη η τοποθέτηση του Φούλερ), εκφράζει όλο το ρατσιστικό μένος του λευκού προς τον μαύρο. Ο σαλταρισμένος καθηγητής εκφράζει το φόβο του πυρηνικού ολέθρου. Και με τον τρίτο ασθενή παρουσιάζει την αντικομουνιστική υστερία· ο ασθενής είχε εξευτελιστεί λόγω των αριστερών του πεποιθήσεων και της προϊστορίας του στην Κορέα και τώρα νομίζει ότι είναι στρατηγός του αμερικανικού εμφυλίου. Must-see ταινία για κάθε σινεφίλ!

Διαβάστε για την ταινία και στον cinetentas.

Run of the Arrow

Το μίσος ενός Νότιου για τους Γιάνκηδες είναι τόσο δυνατό που, μετά τη λήξη του Εμφυλίου, θα πάει στην άγρια δύση να ζήσει με τους Ινδιάνους της φυλής Σιου για να μην «υποταχθεί» στους Βόρειους. Μια ομάδα Αμερικανών θα έρθει κάποια στιγμή να χτίσει ένα οχυρό με τη βοήθεια ενός λοχαγού-μηχανικού (που θα έχει το ρόλο του Αμερικανού με κατανόηση) και ενός υπολοχαγού (που θα θέλει να μοιάσει του... Κάστερ). Ο αμερικανός και αναγεννημένος ως Σιου θα τους βοηθήσει να βρουν την κατάλληλη τοποθεσία που δεν θα επηρεάζει το οικόσυστημα. Και από τις δύο μεριές όμως υπάρχουν οι πολεμοχαρείς χαρακτήρες που, με τη βλακεία τους, θα οδηγήσουν σε πολεμική σύρραξη.

Μέσα στην πιο παραγωγική του χρονιά, ο Samuel Fuller υπογράφει σενάριο, σκηνοθεσία και παραγωγή σ'αυτό το γουέστερν, που παρουσιάζει με μεγάλη συμπάθεια τους Ινδιάνους, τη φυσιολατρεία και τον τρόπο ζωής τους. Μεταξύ άλλων, βρίσκει τον τρόπο να σχολιάσει πολλά πράματα, όπως θέματα για τον πόλεμο, την τιμή, το ρατσισμό αλλά και... επίκαιρα θέματα (για το 1957) όπως η νεανική εγκληματικότητα! Και ο τίτλος Run of the Arrow πού κολλάει; Είναι το βάρβαρο έθιμο στο οποίο δίνεται μια δεύτερη ευκαιρία σε έναν καταδικασμένο σε θάνατο. Ρίχνουν ένα βέλος και δίνουν την ευκαιρία να το σκάσει ο καταδικασμένος μέχρι το σημείο που έπεσε. Από κείνη τη στιγμή ξεκινάει το κυνηγητό, μόνο που ο κυνηγημένος τρέχει με γυμνά πόδια, χωρίς υποδήματα, οπότε οι πιθανότητες επιβίωσης είναι μηδαμινές. Τιτλοφορήθηκε στα ελληνικά με τρεις(!) τίτλους: «Η επιδρομή των Απάτσι» (λάθος φυλή), «Ο μεγάλος εκδικητής» (ολίγον άκυρο) και «Η τελευταία σφαίρα του πολέμου», το οποίο είναι το θέμα με το οποίο ξεκινάει η ταινία μας και ο τρόπος που τελειώνει. Και στις δύο περιπτώσεις, οι ίδιοι χαρακτήρες εμπλέκονται με την ίδια σφαίρα. Πρωταγωνιστής ο Rod Steiger, ένας ηθοποιός της μεθόδου σε ένα περιβάλλον που δεν τον έχουμε ξαναδεί, και σε δεύτερο ρόλο ινδιάνου ο νεαρός Charles Bronson. Ένα διαφορετικό γουέστερν, από έναν ιδιαίτερο δημιουργό.

Underworld USA

Ο ασυμβίβαστος σκηνοθέτης Samuel Fuller παρουσιάζει τον αμερικανικό υπόκοσμο, τη διαφθορά σε υψηλές θέσεις, τον τρόπο με τον οποίο ρίχνουν στάχτη στα μάτια του κόσμου με αγαθοεργίες και φιλανθρωπίες. Η οργάνωση που έχει απλώσει τα πλοκάμια της σε όλη την Αμερική θα αρχίσει να ταλανίζεται λόγω της επιμονής ενός αστυνομικού αλλά κυρίως του μικροκακοποιού πρωταγωνιστή μας Cliff Robertson, ο οποίος θα μπει μέσα στην οργάνωση για να πάρει την εκδίκηση του για το φόνο του πατέρα του, που τον διέπραξαν πριν από 30 χρόνα τα σημερινά μεγάλα κεφάλια της οργάνωσης. Παίζοντας διπλό παιχνίδι με τους μαφιόζους και με τους αστυνομικούς και έχοντας για όπλο το μυαλό του, θα προκαλέσει... ανεπανόρθωτες ζημιές.

Σκοτεινή, σκληρή και εντελώς κυνική η ταινία Underworld USA, ένα από τα πιο τολμηρά b-movies της εποχής, με τον Fuller να υπογράφει την παραγωγή, το σενάριο και τη σκηνοθεσία. Αρκετά εστιασμένο στους πρωταγωνιστές με έντονα, κοντινά πλάνα, πρόκειται ουσιαστικά για μια διατριβή στον υπόκοσμο. Αναμενόμενο ήταν να επηρεάσει τους μετέπειτα σκηνοθέτες, βλ. Πέκινπα και Σκορσέζε. Αν σας αρέσουν γενικά οι ταινίες του Fuller, εγγυόμαι ότι θα σας αρέσει κι αυτή.

White Dog

Μετά από μια δεκαετία και βάλε αποχής από τα κινηματογραφικά πλατώ, ο Samuel Fuller ξαναέκατσε στην καρέκλα του σκηνοθέτη. Η δεύτερη ταινία που γύρισε τη δεκαετία του '80 λεγόταν White Dog. Μια ταινία λίγο θρίλερ, λίγο b-movie, λίγο... ντοκιμαντέρ με ζώα, αλλά πάντα με την υπογραφή του Fuller και με προκλητικό θέμα. Αυτό το θέμα φοβήθηκε και η Paramount και, παρά τα αντιρατσιστικά μηνύματα της ταινίας, πίστεψε ότι ο τυπικός αμερικανός δεν θα «δεχόταν» την ταινία και θα πάτωνε στα ταμεία. Μ' αυτά και μ' αυτά, η ταινία δεν κυκλοφόρησε ποτέ στο σινεμά στην Αμερική, αλλά ευτυχώς βρήκε την απήχηση που της άξιζε στην Ευρώπη.

Και περί τίνος πρόκειται; Αφορά ένα άγρια εκπαιδευμένο λυκόσκυλο, το οποίο βρίσκει αδέσποτο και χτυπημένο κατά τύχη μια νεαρή κοπέλα. Το θεραπεύει και το φροντίζει αλλά παρατηρεί ότι είναι αρκετά επιθετικό με τους ξένους. Το πηγαίνει σε ειδικούς εκπαιδευτές άγριων ζώων και εκεί μαθαίνει ότι πρόκειται για ένα white dog, έναν σκύλο που έμαθε να επιτίθεται στους μαύρους! Η υπόλοιπη ταινία αφορά την αντίστροφη εκπαίδευση του σκύλου, την προσπάθεια να αποβάλει τα δολοφονικά ένστικτα. Ο μαύρος εκπαιδευτής ζώων, που υποδύεται ο γνωστός ηθοποιός Paul Winfield, αναλαμβάνει το όλο εγχείρημα με κίνδυνο τη ζωή του.

Παρά την τροπή που παίρνει η ταινία, δεν την βαριέσαι καθόλου· αντιθέτως, βρίσκεσαι στην τσίτα. Οι έχοντες φοβία με τα σκυλιά, καλά θα κάνουν να απέχουν. Να σημειώσουμε ότι η ιστορία βασίζεται σε αληθινό γεγονός που έζησε ο σεναριογράφος Romain Gary με ένα σκυλί που βρήκε αδέσποτο η διάσημη ηθοποιός και σύζυγός του Jean Seberg. Όταν το βγάζανε βόλτα, παρατήρησαν ότι ορμούσε μόνο σε μαύρα άτομα. Η ιδέα έγινε το στόρι που διάβασε ο Fuller και θέλησε να την κάνει ταινία. Ο Έννιο Μορικόνε συμπλήρωσε το πολύ καλό αποτέλεσμα με την, όπως πάντα φοβερή, μουσική του.

House of Bamboo (Η γυμνή γκέισα)

Στο κινηματογραφικό κυριακάτικο αφιέρωμα της προηγούμενης εβδομάδας είδαμε το σπανιότατο House of Bamboo (Η γυμνή γκέισα) του μεγάλου ασυμβίβαστου σκηνοθέτη Samuel Fuller. Πρόκειται για ένα έγχρωμο φιλμ-νουάρ (γυρισμένο σε σινεμασκόπ, παρακαλώ) του 1955 που θέλει αμερικανούς πρώην πεζοναύτες να κάνουν κομπίνες και ληστείες στο Τόκιο, την περίοδο λίγο μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου πολέμου, όταν η αμερικανική στρατιωτική δύναμη ήταν ακόμα παρούσα. Ένας πρώην κατάδικος (Robert Stack) καταφθάνει στη γιαπωνέζικη πρωτεύουσα και αρχίζει τα νταηλίκια με μοναδικό σκοπό να εισχωρήσει στην αδίστακτη συμμορία του Robert Ryan. Όταν το καταφέρει, θα αρχίσει να διαφαίνεται ότι έχει άλλο σκοπό κατά νου.

Η ταινία έχει λιγότερο νεύρο και λιγότερη αγωνία από ό,τι περιμέναμε, αλλά παρόλο αυτά αποτελεί ένα γνήσιο δείγμα δουλειάς του Fuller, η οποία σε σημεία είναι αρκετά σκληρή για την εποχή της. Αποτελεί επίσης μια τίμια προσπάθεια προσέγγισης της κουλτούρας του γιαπωνέζικου λαού, ο οποίος βρισκόταν στο μεταίχμιο μεγάλων αλλαγών. Από τις πρώτες αμερικανικές ταινίες που κινηματογραφήθηκαν εξ'ολοκλήρου στην Ιαπωνία. Η πλοκή της ταινίας βασίζεται ελαφρώς στην ταινία The Street with No Name του '48, στην οποία δούλεψε ο ίδιος σεναριογράφος (Harry Kleiner) και ο ίδιος φωτογράφος (Joseph MacDonald) με την ταινία μας εδώ. Σήμερα (σε λίγη ώρα δηλαδή) μπορείτε να δείτε τα 40 πιστόλια.

Forty Guns (40 πιστόλια)

Με όλα τα κινηματογραφικά είδη ασχολήθηκε ο Samuel Fuller. Το western Forty Guns αποτελεί την τρίτη ταινία που γύρισε μέσα στο 1957, αναλαμβάνοντας, πέρα από τη σκηνοθεσία, το σενάριο και την παραγωγή, προσπαθώντας να γυρίσει τις ταινίες που ήθελε απαγκιστρωμένος από τα μεγάλα στούντιο. Ο Fuller φωτογραφίζει πάντως με κάθε ευκαιρία μεγάλα και εκτενή πλάνα, βρίσκοντας την ευκαιρία να παίξει με το cinemascope, και επιδίδεται σε άλλη μια βιρτουοζιτέ σκηνοθεσία με πολλά κοντινά πλάνα και περίεργες λήψεις.

Πάντως, με το που ξεκινάει η ταινία, έχεις την εντύπωση ότι βλέπεις τον Αλή Μπαμπά και τους 40 κλέφτες σε φόντο Άγριας Δύσης. Τρία αδέρφια φτάνουν σε μια μικρή πόλη με δύο εντάλματα σύλληψης. Θα βρεθούν όμως αντιμέτωποι όμως με το σερίφη και με το μικρό αδερφό (σκέτο κωλόπαιδο) τής Barbara Stanwyck, την πλούσια ραντσέρισα που εξουσιάζει την περιοχή, τον ίδιο το σερίφη και τους 40 καβαλάρηδες. Ο σερίφης όμως που είναι κρυφοερωτευμένος με την Stanwyck θα τα κάνει όλα μαντάρα όταν υποψιαστεί ότι η «αγαπημένη» του δαγκώνει τη λαμαρίνα για τον μεγάλο αδερφό και δεινό πιστολά. Από κι έπειτα, όλοι και όλα θα μπλέξουν άσχημα και αιματηρά.

Pickup on South Street

Πλήρεις ημερών έφυγε χθες ο Richard Widmark. Και όλως τυχαίως, είδαμε πριν λίγες μέρες την ταινία Pickup on South Street του 1953, μια από τις πιο γνωστές μέσα από τη φιλμογραφία του ηθοποιού. Εδώ υποδύεται έναν πορτοφολά, ο οποίος θα «σηκώσει» ένα πορτοφόλι, το οποίο θα περιέχει —χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει— ένα μικροφίλμ με κρατικά μυστικά. Αυτό το γεγονός θα το βάλει σε περιπέτειες, καθώς θα αρχίσουν να τον αναζητούν απ' τη μία πλευρά οι κατάσκοποι που χάσανε το μικροφίλμ και απ' την άλλη οι αστυνομικοί που παρακολουθούν την υπόθεση και προσπαθούνε να τους ξεσκεπάσουν. Στη μέση όλων αυτών, υπάρχει ο απαραίτητος γυναικείος χαρακτήρας που παίζει κομβικό ρόλο στην υπόθεση.

Απολαύστε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες δουλειές του ανεξάρτητου και ασυμβίβαστου σκηνοθέτη Samuel Fuller, η οποία όμως έχει έντονο αντικομμουνιστικό χαρακτήρα. Παρόλο το πολιτικό της περιεχόμενο (το οποίο είναι σαφώς επηρεασμένο από τα τεκτενόμενα εκείνης της εποχής), η ταινία περιέχει όλα τα χαρακτηριστικά του σκηνοθέτη Samuel Fuller που την κάνουν να ξεχωρίζει· πολύ κοντινά πλάνα, περίεργες γωνίες λήψης, κοφτό μοντάζ. Υποτιμημένος στην εποχή του, ήταν γνωστός κυρίως για τις πολεμικές του ταινίες. Ένας σκηνοθέτης που είχε ασχοληθεί με όλα σχεδόν τα κινηματογραφικά είδη και ξανα-ανακαλύφθηκε χάρη στους φανατικούς του θαυμαστές: τον Wim Wnders, τον Martin Scorsese και τον Jean-Luc Godard.

The Naked Kiss

Βίαια και αρκετά σοκαριστική (κυρίως το 1964 που πρωτοπροβλήθηκε) και με εμφανώς χαμηλό προϋπολογισμό, η ταινία The Naked Kiss του μεγάλου Samuel Fuller δεν άρεσε στην εποχή της αλλά με τα χρόνια απέκτησε την αναγνώριση που της άξιζε, χάρη στην εκτίμησή της από σκηνοθέτες όπως ο Scorsese, ο Tarantino και ο Jarmusch. Σημειώστε ότι προβλήθηκε τότε με τον ελληνικό τίτλο: Η αστυνομία στα ίχνη των παρανόμων (no comment). Μπορείτε να τη βρείτε επίσης και με άλλον τίτλο: Ο δολοφόνος με το άγνωστο παρελθόν (no comment either). Μια ταινία για μια πόρνη που το σκάει από τον νταβατζή της και πηγαίνει να ζήσει σε μια μικρή κωμόπολη. Εκείνη θα προσπαθήσει να κάνει μια καινούρια αρχή και θα καταφέρει να γοητεύσει τους πάντες με την καλοσύνη της και την εργατικότητά της, μέχρι που το παρελθόν της θα βγει στο προσκήνιο. Τότε είναι που θα γνωρίσει από πρώτο χέρι την υποκρισία και τον φαρισαϊσμό των ανθρώπων της «καλής» κοινωνίας. Σπανιότατη ταινία και ταυτόχρονα μια από τις πιο cult δημιουργίες της δεκαετίας του '60 που αξίζει να αναζητήσετε.

Δείτε/κρύψτε το τρέιλερ.