The Sound and the Fury (Η μανία της σάρκας)

Δεύτερη ταινία από τον Martin Ritt βασισμένη σε έργο του νομπελίστα William Faulkner, ένα χρόνο μετά το πολύ καλό The Long, Hot Summer. Στο The Sound and the Fury του 1959 βλέπουμε παρόμοια πράγματα: μία παρακμασμένη πλέον, πρώην αριστοκρατική, οικογένεια του αμερικανικού νότου με οικονομικά και οικογενειακά προβλήματα. Τέσσερα αδέρφια έχουν απομείνει, με τον έναν να είναι πνευματικά ανήμπορος (ο Jack Warden σε ρόλο χωρίς καμία ατάκα, αλλά με πολύ καλή σωματική ερμηνεία), ο άλλος μπεκρής, η μοναδική αδερφή είχε παρατήσει την οικογένεια αφού γέννησε ένα εξώγαμο και ο τελευταίος (Yul Brynner με μαλλιά!) να είναι ο μόνος που δουλεύει και συντηρεί ολόκληρο το σπίτι. Η ανιψιά (Joanne Woodward) που μεγάλωσε πλέον θέλει να γνωρίσει τον κόσμο και τον έρωτα και έρχεται σε συνεχείς συγκρούσεις και προστριβές με τον Brynner.

Δυστυχώς για το έργο, το δράμα της οικογένειας δεν με άγγιξε ιδιαίτερα, έχουμε δει παρόμοιες ιστορίες καλύτερα σε αρκετά έργα και σε γενικές γραμμές το όλο φιλμ φαντάζει κουραστικό και ολίγον βαρετό. Δεν έχω δει την πρόσφατη εκδοχή του James Franco, αλλά θα ήθελα να δω πόσο πιστός ήταν στο κείμενο του Φώκνερ, μιας και ασχολήθηκε και με ακόμα ένα έργο του Φώκνερ, το Καθώς ψυχορραγώ (As I lay dying).

The Angry Hills (Οργισμένοι λόφοι)

Ο Robert Mitchum υποδύεται έναν Αμερικανό δημοσιογράφο που βρίσκεται στην Αθήνα το '41, την εποχή που οι Γερμανοί εισβάλλουν και καταλαμβάνουν την πρωτεύουσα. Θα βρεθεί μπλεγμένος στο αντιστασιακό κίνημα, όταν του πλασάρουν ύπουλα μία λίστα 15 ονομάτων Ελλήνων που θα δουλεύουν ως διπλοί πράκτορες: στον κόσμο θα φαίνονται σαν προδότες που δουλεύουν για τους Γερμανούς, αλλά από πίσω θα δίνουν πληροφορίες σε Άγγλους. Για αυτή τη λίστα, θα αρχίσει ένα ατελείωτο ανθρωποκυνηγητό με τη Γκεστάπο να κυνηγάει τον Αμερικανό στα σοκάκια της παλιάς Αθήνας, σε ορεινά χωριά, σε μοναστήρια και ξανά πίσω στην Αθήνα.

Ήταν το 1959 και μετά την προ διετίας επιτυχία του Boy on a Dolphin, αμερικανικές παραγωγές άρχισαν να επιλέγουν την Ελλάδα για το σκηνικό των ταινιών. Μόνο που τη συγκεκριμένη φορά, η ιστορία στο The Angry Hills είναι σχετικά απλοϊκή, το δράμα δεν κορυφώνεται σε κανέναν από τους πρωταγωνιστές, έχεις την αίσθηση ότι όλα έγιναν διεκπεραιωτικά. Το σενάριο υπέγραψε ο γνωστός μας Bezzeridis, που είχε συνεργαστεί ξανά με τον σκηνοθέτη Aldrich, αλλά όλοι οι συντελεστές αργότερα ανέφεραν ότι αυτή είναι η πιο αδιάφορη από τις ταινίες που έφτιαξαν.
Αξιομνημόνευτο: η σεκάνς γυμνόστηθου χορού στην αρχή της ταινίας που λαμβάνει χώρα σε εστιατόριο(!) του κέντρου.

I'm All Right Jack (Σκάνδαλα γυμνιστών)

Ο αγαθός και σεμνότυφος Ian Carmichael ψάχνει για δουλειά στη βιομηχανία και καταλήγει σε μία εταιρεία κατασκευής όπλων. Μπλέκει με τους συνδικαλιστές, οι οποίοι έχουν για αρχηγό τον Peter Sellers, και καταλήγει να είναι η πέτρα του σκανδάλου στη μεγάλη απεργία των εργαζομένων. Πανέξυπνη κωμωδία των αδερφών John και Roy Boulting, οι οποίοι σατιρίζουν τον κόσμο της εργασίας, τους συνδικαλιστές, τους εργάτες αλλά και τα αφεντικά και τα διαπλεκόμενα σχέδια τους. Όλα τα γεγονότα στο I'm All Right, Jack θα μπορούσαν να συμβαίνουν ακόμα και σήμερα σε αντίστοιχες ελληνικές εταιρείες, ειδικότερα του δημοσίου. Ή μήπως όντως συμβαίνουν; Εντελώς άκυρος ο ελληνικός τίτλος (Σκάνδαλα γυμνιστών), μιας και ο πατέρας του πρωταγωνιστή έχει θέρετρο γυμνιστών και εμφανίζεται στην αρχή και το τέλος του έργου για 2-3 λεπτά μόνο. Στο έργο συμμετέχουν ακόμη οι Richard Attenborough, Dennis Price και Terry-Thomas. Βραβείο καλύτερου ηθοποιού (για τον Sellers) και καλύτερου σεναρίου στα βραβεία Bafta εκείνης της χρονιάς. Η ταινία είναι η συνέχεια του Private’s Progress του '56 (πάλι του John Boulting) με τους ίδιους πρωταγωνιστές (εκτός του Sellers) που σατίριζε το στρατό. Άσχετο: ο ένας αδερφός, ο Roy Boulting, παντρεύτηκε σε μεγάλη ηλικία τη Hayley Mills (κόρη του γνωστού ηθοποιού John Mills). Ο καρπός του γάμου τους ήταν ο Crispian Mills, ο τραγουδιστής των Kula Shaker.

The Horse Soldiers (Οι γενναίοι δε διστάζουν ποτέ!)

O John Wayne είναι ο διοικητής τάγματος Βορείων που παίρνει τη διαταγή να διεισδήσει μέσα από τις γραμμές των Νοτιών για να ανατινάξει μία σιδηρογραμμική γέφυρα που ανεφοδιάζει τους Νότιους σε κομβικό σημείο. Ο William Holden είναι ο γιατρός του τάγματος που θα έρχεται συνέχεια σε κόντρα με το διοικητή, έχοντας να αντιμετώπισει και την εσωτερική πάλι μεταξύ στρατιωτικού καθήκοντος και της ανθρωπιστικής βοήθειας ως ιατρού. Η Constance Towers είναι μία Νότια ιδιοκτήτρια φητείας που τους φιλοξενεί για ένα βράδυ αλλά ακούει για την αποστολή και έτσι την παίρνουν μαζί τους για να μην αποκαλύψει το μυστικό. Αυτό είναι το στόρι, σε λίγες γραμμές, του The Horse Soldiers. Μία ιστορία από τον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο, που έγινε μία από τις πιο μέτριες ταινία του John Ford. Μετά το θάνατο ενός κασκαντέρ, ο Ford έχασε κάθε ενδιαφέρον για την ταινία και τελείωσε το έργο αρκετά βιαστικά. Μόνο για τους φαν του κυρίου Γουέιν.

Imitation of Life (Αυτή είναι η ζωή μου)

Το τελευταίο έργο του Douglas Sirk στο Χόλιγουντ είναι άλλο ένα χαρακτηριστικό έγχρωμο σινεμασκόπ μελόδραμα, η 4η πιο επιτυχημένη ταινία της χρονιάς του '59 και ίσως το καλύτερό του έργο. Στο επίκεντρο του Imitation of Life οι σχέσεις δύο μητέρων με τις έφηβες κόρες τους: η πρώτη αφορά τη χήρα μητέρα και διάσημη ηθοποιό με την κόρη της και η δεύτερη με τη μαύρη υπηρέτρια με τη δική της κόρη που είναι αρκετά ανοιχτόχρωμη. Τα προβλήματα της πρώτης σχέσης είναι λίγο-πολύ "συνηθισμένα": η μητέρα πρέπει να λείπει συνεχώς από το σπίτι με τις δουλειές στο θέατρο και τον κινηματογράφο και έτσι η μικρή μεγαλώνει ουσιαστικά με την υπηρέτρια και την κόρη της και τον κομψό γοητευτικό φίλο της μητέρας (John Gavin) που, όπως και σε άλλα έργα του, κερδίζει τη συμπάθεια όλων. Ο Sirk πάντως αποφάσισε και επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό στη δεύτερη σχέση. Καθώς η κόρη μοιάζει περισσότερο με λευκή, έχει προβλήματα ταυτότητας και προσαρμογής, σε μία Αμερική της δεκαετίας του '50 που είχε στερεότυπα και ρατσιστικά ταμπού. Η κόρη θα αποφασίσει να φύγει από το σπίτι για να ξεκινήσει μία νέα ζωή ως λευκή αφήνοντας πίσω της πόνο και κλάμα. Αυτές οι δύο μάλιστα (Juanita Moore και Susan Kohner) κέρδισαν και από μία υποψηφιότητα για όσκαρ β' γυναικείου ρόλου. Βασίστηκε στο ομότιτλο βιβλίο της Fannie Hurst, το οποίο είχε γυρίστει και παλιότερα (το 1934) σε έργο με την Claudette Colbert στον ρόλο της ηθοποιού.

Άλλα αξιόλογα έργα εκείνης της περιόδου που διαχειρίζονται φυλετικά ζητήματα και το ρατσισμό στην Αμερική: Odds Against Tomorrow του Robert Wise (της ίδιας χρονιάς), The Defiant Ones του 1958, Edge of the City του '57 και το No Way Out του Joseph Mankiewicz ήδη από το 1950. Τα τρία τελευταία με τον Sidney Poitier φυσικά).

The Crimson Kimono

Πρώτη αμερικανική ταινία με γιαπωνέζο πρωταγωνιστή σε ρόλου αστυνομικού, ο οποίος κερδίζει και το κορίτσι στο τέλος από τον αμερικανό συνάδελφό του;! Ποιος άλλος θα έφτιαχνε ταινία με αυτό το στόρι εν έτη 1959; Μα, ο Samuel Fuller, φυσικά. Η ταινία The Crimson Kimono θα μπορούσαμε να χαρακτηριστεί ως παλιομοδίτικο αστυνομικό buddy-movie, με λίγα νουάρ ψήγματα, με τους δύο συναδέλφους να βρίσκονται στην αναζήτηση ενός δολοφόνου. Αλλά, αυτό είναι απλώς ένα πρόσχημα για το σκηνοθέτη Fuller ώστε να ασχοληθεί κυρίως με το ερωτικό τρίγωνο (που θα προκύψει με την ανάκριση μίας βασικής μάρτυρα), να παρουσιάσει τα ενδότερα της chinatown με μια πιο προσεκτική ματιά και να μας συστήσει τον όρο Nisei, δηλαδή τους γιαπωνέζους που γεννήθηκαν στην Αμερική. Μετά απ' όλα αυτά, δε μας προκαλεί εντύπωση ούτε μας ενοχλεί η προσχηματική αστυνομική πλοκή για την εύρεση του φονιά.

These Thousand Hills

Δευτεροκλασάτο γουέστερν, με άγνωστους ηθοποιούς αλλά όμορφη έγχρωμη φωτογραφία και ενδιαφέρων στόρι. Ο Richard Fleischer στην καρέκλα του σκηνοθέτη είναι το όνομα που ξεχωρίζει και ίσως είναι ο υπεύθυνος που κρατάει την ταινία These Thousand Hills από τα γκέμια και δεν την αφήνει να εξελιχθεί σε μια απλή, ανούσια περιπέτεια. Κι αυτό επειδή εστιάζει στον πρωταγωνιστή και στην επίτευξη του αμερικανικού ονείρου, την εποχή της άγριας δύσης: από απλός καουμπόης θέλει να φτιάξει κάτι στη ζωή του, το όνομά του να έχει αξία. Με δουλειά και πολύ κόπο και με τη βοήθεια του κολλητού του και της ερωμένης του πόρνης, θα γίνει μεγάλος και τρανός. Η επιτυχία θα τον οδηγήσει σε αριστοκρατικά μονοπάτια, θα κάνει οικογένεια και θα φτάσει λίγο πριν τα σκαλιά της γερουσίας. Το παρελθόν όμως δεν θα τον αφήσει να ξεχάσει ποιος ήταν και πώς έφτασε εκεί που έφτασε και θα αναγκαστεί να το αντιμετωπίσει, με κίνδυνο να χάσει όλα όσα «έχτισε» τόσα χρόνια: γυναίκα και παιδί, κοινωνικό στάτους, υπόληψη. Ενδιαφέρον το στόρι, θα πείτε, αλλά τελικά δεν ανταποκρίνεται τόσο καλά στις προσδοκίες που μπορεί να σχηματίσετε. Ίσως να φταίει το ότι δεν υπάρχει κάποιο γνωστό όνομα στον πρωταγωνιστικό ρόλο για να στηρίξει στους ώμους του το έργο. Πιο γνωστή η νεαρή Lee Remick, που εκείνη τη χρονιά συμμετείχε επίσης στην Ανατομία ενός εγκλήματος του Πρέμινγκερ ενώ ο Fleischer παρουσίασε επίσης εκείνη τη χρονιά το πολύ ανώτερο Compulsion.

Compulsion (Οι σύντροφοι του κακού)

Η ιστορία που συγκλόνισε την Αμερική το 1924 με το φόνο ενός 14-χρονου νεαρού από δύο εικοσάχρονα παιδιά, τους Λίοπολντ και Λεμπ όπως έμειναν γνωστοί, αποτέλεσε υλικό για έμπνευση για αρκετούς δημιουργούς. Βασισμένη σ'αυτή την υπόθεση ανήκει και η ταινία Η θηλειά του Χίτσκοκ που κυκλοφόρησε το 1948. Πιο κοντά όμως στην πραγματική ιστορία αποτέλεσε το βιβλίο του συγγραφέα Meyer Levin, ο οποίος απλώς άλλαξε τα ονόματα αλλά κράτησε όλα τα υπόλοιπα και έγινε ταινία το 1959 με τον ίδιο τίτλο, Compulsion.

Στο πρώτο μισό βλέπουμε την περίεργη σχέση των δύο νεαρών (έναν εκ των οποίων υποδύεται ο νεαρός Dean Stockwell, βραβευμένος και στις Κάννες για την ερμηνεία του), το σχέδιο δράσης τους, τη σχέση τους με τους γονείς, τις γυναίκες και την ψυχολογική τους διακύμανση. Στο δεύτερο μισό αναλαμβάνει δράση ο Orson Welles ως ο δικηγόρος υπεράσπισης, ο οποίος θα προσπαθήσει να μετατρέψει τη θανατική καταδίκη σε ισόβια. Ειδικά, ο λόγος που βγάζει στο κλείσιμο της αγόρευσής του είναι απλά εκπληκτικός. Βασίστηκε σχεδόν κατά γράμμα στον πραγματικό λόγο και είναι ο μεγαλύτερος σε διάρκεια μονόλογος που αποτυπώθηκε στην κινηματογραφική ιστορία. Δεν χρειάζονται άλλα σχόλια για να σας πείσω να αναζητήσετε και να δείτε, ίσως, την καλύτερη ταινία του σκηνοθέτη Richard Fleischer.

Operation Petticoat (Επιχείρηση κομπινεζόν)

Μια από τις πρώτες κωμωδίες του Blake Edwards, λίγα χρόνια πριν αρχίσει να παράγει και να σκηνοθετεί μόνος του τα έργα του. Θέμα του ο Β' Παγκόσμιος πόλεμος και ένα αμερικανικό υποβρύχιο. Μαζί του συνεργάζεται για τρίτη φορά ο Tony Curtis. Στο ρόλο του καπετάνιου ο Cary Grant. Και το θέμα; Υποβρύχιο σε βάση του Ειρηνικού, που δεν πρόλαβε να αποπλεύσει, βομβαρδίζεται από τους Ιάπωνες. Διορθώνοντας τις μεγάλες ζημιές, ξεκινάει να πάει στη βάση του για περαιτέρω επιδιορθώσεις, έτσι ώστε να καταστεί ετοιμοπόλεμο. Μαζί τους ανεβαίνει και το... βύσμα ο Tony Curtis, του οποίου η στρατιωτική θητεία μέχρι τότε ήταν σε λέσχες αξιωματικών και τα τοιαύτα. Με το ταλέντο του όμως στα κόλπα... εκτός κανονισμού, γίνεται ο αξιωματικός προμηθειών του υποβρυχίου. Και ο τίτλος Επιχείρηση κομπινεζόν πού κολλάει; Κάποια στιγμή θα πάρουν από ένα νησί πέντε νοσοκόμες που ξέμειναν και δεν έχουν άλλο μεταφορικό μέσο. Οπότε καταλαβαίνετε τι έχει να συμβεί μέσα στον κλειστό χώρο του υποβρυχίου.

Για όσους την είχανε δει παλιότερα και τώρα δεν θυμούνται, ναι, είναι η ταινία με το ροζ υποβρύχιο. Ευχάριστα αλλά χαλαρά κυλάει το μεγαλύτερο τμήμα της ταινίας. Στο πρώτο μισό τα αστεία προκύπτουν από τις στρατιωτικές καταστάσεις. Από τη στιγμή που θα ανέβουν οι γυναίκες στο υποβρύχιο και μετά, ο Blake Edwards βρίσκει περισσότερα πράματα να ασχοληθεί και οι κωμικές πινελιές βελτιώνονται αισθητά. Δεν πρόκειται για καμιά σπουδαία ταινία, αλλά σίγουρα για ένα ευχάριστο προς παρακολούθησην έργο από την εποχή του 1959, με τα σεξιστικά υπονούμενα να δίνουν και να παίρνουν, αλλά πάντοτε με τακτ και στυλ και χωρίς χυδαϊσμούς.

North West Frontier (Φλόγες πάνω απ' τις Ινδίες)

Και που λέτε, κάποια πλάνα του σκηνοθέτη J. Lee Thompson μού έφεραν στο μυαλό λίγο από την αγαπημένη μου ταινία Λώρενς της Αραβίας. Αλλά πέραν τούτο, η βρετανική παραγωγή του 1959 με τίτλο North West Frontier ουδεμία σχέση έχει με το αριστούργημα του David Lean. Ίσως να έφταιγαν τα σινεμασκόπ κάδρα μιας εξωτικής χώρας όπως της Ινδίας, μουσουλμάνοι και ινδουιστές να πολεμάνε αναμεταξύ τους και το ερημικό αχανές τοπίο της «βορειοδυτικής Ινδίας», το οποίο για την ακρίβεια γυρίστηκε στην Ανδαλουσία της Ισπανίας! Μία ετερόκλητη ομάδα Βρετανών και μίας αμερικανίδας προσπαθούν να διαφύγουν με ένα μικρό τρένο από τους μουσουλμάνους, φυγαδεύοντας και τον υιό του μαχαραγιά (τον οποίο θέλουν να σκοτώσουν για να σταματήσει η βασιλική γενιά του), έχοντας επίσης να αντιμετωπίσουν κάθε τρεις και λίγο φυσικά ή μη εμπόδια. Πρόκειται για μια περιπέτεια από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό, με κάποια σημεία όπου εμφανίζονται χιτσκοκικά στοιχεία και κρατάνε ακόμα περισσότερο το θεατή σε αγωνία και κυλάνε τα 130 λεπτά της πιο γρήγορα. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Η Lauren Bacall δίνει μια χολιγουντιανή νότα, ο (μετέπειτα Κομισάριος Ντρέιφους του Ροζ πάνθηρα) Herbert Lom υποδύεται τον αντιπαθητικό χαρακτήρα της ταινίας και αρκετοί βρετανοί ηθοποιοί υποδύονται τους... βρετανούς. Αν έλειπε και η μονόπλευρη αντιμετώπιση της έκρυθμης πολιτικά κατάστασης στην οποία βρίσκονται οι πρωταγωνιστές μας, τα πράματα θα ήταν ακόμα καλύτερα (είναι η εποχή όπου οι μουσουλμάνοι στο βορειοδυτικό κομμάτι της Ινδίας μάχονται για την ανεξαρτησία τους και τη δημιουργία του κρατιδίου που θα ονομαστεί αργότερα Πακιστάν). Πάντως είναι από τις σπάνιες περιπτώσεις που μια ταινία τιτλοφορείται τρεις φορές: με τον κανονικό τίτλο στην Αγγλία, με το όνομα "Flames over India" στις ΗΠΑ και με το "Empress of India" στην Αυστραλία. Αυτό το τελευταίο θα ήταν και το καλύτερο αφού αυτό είναι το όνομα του τρένου, το οποίο είναι ο κύριος πρωταγωνιστής του έργου. Και στα ελληνικά η ταινία ξαναβαφτίστηκε ως «Σφαγή στο τραίνο του Καλουπούρ».

Deux Hommes dans Manhattan

Η ταινία Δύο άντρες στο Μανχάταν είναι μια παραγωγή του Jean-Pierre Melville που κυκλοφόρησε το 1959 και πρέπει να τη δείτε μόνο αν είστε εξοικειωμένοι με τα ασπρόμαυρα φιλμ-νουάρ. Ή αν θέλετε να δείτε τον διάσημο σκηνοθέτη στον μοναδικό πρωταγωνιστικό ρόλο να υποδύεται έναν δημοσιογράφο που αναζητεί έναν γάλλο διπλωμάτη των Ηνωμένων Εθνών με τη βοήθεια ενός φωτογράφου που ξέρει πού να ψάξει. Ή αν θέλετε να δείτε πώς σκηνοθετεί ένας γάλλος το νυχτερινό Μανχάταν και πώς βλέπει εκ των έσω τα μπαρ, τα στριπτιτζάδικα, τη δισκογραφική Κάπιτολ. Επειδή, κατά τα άλλα, είναι ένα πολύ πρόχειρο έργο το οποίο έγινε στα πεταχτά και καλό είναι το θεωρήσετε ως ένα φόρο τιμής προς τη Νέα Υόρκη και τίποτα περισσότερο.

The Scapegoat (Ο εντιμότατος κύριος με τη διπλή ζωή)

Ο βρετανός σκηνοθέτης Robert Hamer με τη σύντομη καριέρα (απεβίωσε 52 χρονών) ξανασυνεργάζεται για τέταρτη φορά με τον Alec Guinness σε μια ενδιαφέρουσα ταινία. Και πώς να μην είναι, αφού ο μεσιέ Guinness υποδύεται διπλό ρόλο. Απ'τη μια είναι ένας βρετανός δάσκαλος που πηγαίνει για διακοπές στο Παρίσι και εκεί συναντά έναν γάλλο αριστοκράτη που είναι ολόιδιος! Ο σωσίας του τον ποτίζει γερά και μετά εξαφανίζεται παίρνοντας τα ρούχα του άλλου και αφήνοντας τα δικά του. Με το έτσι θέλω, ο άγγλος παίρνει τη θέση του πλουσίου και όσο κι αν προσπαθεί να πείσει τους ανθρώπους γύρω του, κανείς δεν τον πιστεύει. Σιγά-σιγά όμως θα δεχτεί τη νέα του ζωή και θα προσπαθήσει να διορθώσει (με αρκετή επιτυχία) τα στραβά της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής του γάλλου. Η συνέχεια επιφυλάσσει μια ανατροπή που θα δείξει στον πρωταγωνιστή μας ποιο ήταν πραγματικά το σχέδιο του γάλλου σωσία.

Η ταινία The Scapegoat κυκλοφόρησε το 1959 και ήταν βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα της Δάφνης Ντε Μοριέ, ξέρετε, της συγγραφέα που τα βιβλία της «Ρεβέκκα» και «Τα πουλιά» έκανε ταινίες ο Χίτσκοκ. Αυτό πώς του ξέφυγε δεν γνωρίζουμε. Το σενάριο επιμελήθηκε και ο γνωστός συγγραφέας Gore Vidal. Η ταινία παρακολουθείται ευχάριστα καθώς σου δίνει άλλη μια ευκαιρία να δεις τον έξοχο Alec Guinness αλλά και να σκεφτείς τι θα έκανες εσύ αν βρισκόσουν στη θέση του. Σε μικρό ρόλο η Bette Davis, την εποχή που άρχισε να συμμετέχει σε όλο και λιγότερες παραγωγές.

Room at the Top (Ο ανεμοστρόβιλος των παθών)

Όπου Τοπ, είναι η αριστοκρατική περιοχή της πόλης στην οποία εκτυλίσσεται η ταινία μας. Κάτι σαν την Εκάλη. Ο πρωταγωνιστής είναι ένας απλός δημόσιος υπάλληλος στο δημαρχείο και έχει όνειρα να κατακτήσει την νεαρή κόρη του πλούσιου μεγαλοβιομηχάνου της περιοχής. Θα γραφτεί στη θεατρική ομάδα της πόλης που συμμετέχει και η νεαρά και θα γνωριστεί με διάφορα άτομα, μεταξύ των οποίων μια ώριμη γυναίκα γαλλικής καταγωγής. Ενώ θα προσπαθεί ανεπιτυχώς να ρίξει τη μικρή, η οποία έχει και έναν αχώνευτο πλούσιο συνοδό που δεν την αφήνει στιγμή από κοντά της, θα έρθει πιο κοντά με τη γαλλίδα γυναίκα που ο σύζυγός της λείπει συνέχεια για γκομενοδουλειές. Όταν καταφέρει και τουμπάρει τη μικρή, τα πράματα θα περιπλακούν καθώς ο πρωταγωνιστής μας δεν θα ξέρει τι να διαλέξει, τον σαρκικό (και όχι μόνο) έρωτα με τη μεγάλη ή τα πλούτη της μικρής. Δύο πόρτες έχει η ζωή και ο ήρωας θα βρεθεί μπροστά σε δίλημμα. Θαυμάσια αγγλική ταινία του 1959 με τον Laurence Harvey να δίνει μια δυναμική ερμηνεία και την Simone Signoret να είναι για άλλη μια φορά σπαρακτικά υπέροχη. Ο ανεμοστρόβιλος των παθών σκηνοθετήθηκε από τον Jack Clayton, ο οποίος μας παρουσίασε αρκετά ρεαλιστικά το περιβάλλον της μικρής βιομηχανικής πόλης και αποτέλεσε την πρώτη αγγλική ταινία στην οποία γίνεται κανονική αναφορά για τη σεξουαλική πράξη. Ήταν υποψήφια για έξι βασικά όσκαρ (ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου και τριών για ηθοποιούς) και κέρδισε αυτά του σεναρίου και του α' γυναικείου ρόλου για τη Simone Signoret. Η οποία είχε κερδίσει και το βραβείο ερμηνείας στο φεστιβάλ των Καννών.

Pillow Talk (Τα απόρρητα της κρεβατοκάμαρας)

Η πρώτη συνεργασία των Rock Hudson και Doris Day είναι φυσικά μια σπιρτόζικη ερωτική κομεντί, με τα κλασικά προβλήματα των ζευγαριών διογκωμένα έτσι ώστε να αγγίζουν με κωμικό τρόπο κάθε άνθρωπο στον πλανήτη! Το πρωταγωνιστικό ζευγάρι στην ταινία Pillow Talk έχει μια κοινή τηλεφωνική γραμμή σε δύο διαφορετικά σπίτια και δεν γνωρίζει φατσικά ο ένας τον άλλο. Αυτή γυναίκα καριέρας και αυτός πλεϊμπόι που αφιερώνει το χρόνο του στις κατακτήσεις και αυτή απλά τον απεχθάνεται, πόσω μάλλον όταν τον πετυχαίνει στο τηλέφωνο να... σιροπιάζει με αυτές. Όταν κατά λάθος συναντηθούν, ο Hudson θα καταλάβει ποια είναι και θα προσπαθήσει να την κατακτήσει υποδυόμενος έναν Τεξανό εκατομμυριούχο. Χαριτωμένη ερωτική κομεντί, με ευτράπελα και παρεξηγήσεις που σαν αποτέλεσμα θα έχουν μόνο το happy-end! Οι συμπρωταγωνιστές Tony Randall και Thelma Ritter προσθέτουν επίσης πολλές κωμικές σφήνες, προσθέτοντας πόντους στο τελικό αποτέλεσμα. Παλιομοδίτικη μεν αλλά, φίλοι μου, σε αντίθεση με τις καινούριες ταινίες του είδους και του ύφους που απλά δεν βλέπονται, αυτή εδώ φαντάζει σαν σινε-διαμαντάκι μπροστά σε αυτές.

Σημειώστε ότι η ταινία μας κέρδισε το όσκαρ σεναρίου και ήταν υποψήφια σε άλλες τέσσερις κατηγορίες: α' γυναικείου ρόλου για τη Day (η μοναδική της υποψηφιότητα), β' γυναικείου για την εκπληκτική Thelma Ritter, μουσικής και σκηνικών.

Tiger Bay (Δύο μάτια είδαν το δολοφόνο)

Όντως, δύο παιδικά μάτια είδαν το δολοφόνο και το έγκλημα (πάθους) και είδαν επίσης που έκρυψε και το όπλο. Αυτόπτης μάρτυρας είναι ένα ορφανό κοριτσάκι που το χαρακτηρίζει η ευκολία με την οποία λέει ψέματα και που ζει με τη θεία του στο Κάρντιφ, στην περιοχή που οι ντόπιοι ονομάζουν Tiger Bay. Το κορίτσι καταφέρνει να πάρει το όπλο του δολοφόνου, αυτός την κυνηγάει αλλά τελικά γίνονται φίλοι. Όταν όμως η αστυνομία την ανακρίνει, αυτή θα πλάθει με τη φαντασία της ιστορίες που δεν στέκουν και τόσο και θα την μπλέκουν ακόμα περισσότερο.

Ο υπερδραστήριος εκείνη την εποχή J. Lee Thompson έφτιαξε μια καλή αστυνομική ταινία με ένα κάπως υπερβολικό σενάριο. Αυτό που μας κέρδισε όμως είναι η πολύ καλή σκηνοθεσία με γερές δόσεις ρεαλισμού και τις αρκετές χιτσκοκικές πινελιές. Αλλά το μεγαλύτερο προσόν της ταινίας είναι η ερμηνεία της μικρής —πρωτομφανιζόμενης τότε— Hayley Mills. Η οποία, ύστερα από αυτή την ταινία, έκλεισε πενταετές συμβόλαιο με τη Disney και έπαιξε στις οικογενειακές ταινίες που ξέρουμε όλοι. Σημειωτέον, είναι η κόρη του μεγάλου βρετανού ηθοποιού John Mills, ο οποίος στην ταινία μας εδώ παίζει τον αστυνομικό που ψάχνει να βρει τη λύση. Στο ρόλο του δολοφόνου ο Horst Buchholz που τον είδαμε και στους Εφτά που ήταν υπέροχοι.

Ballada o soldate (Μπαλάντα ενός στρατιώτη)

Ο Σοβιετικός νεαρός στρατιώτης και πρωταγωνιστής μας γίνεται ήρωας κατά λάθος και το μόνο που ζητάει είναι να πάρει μια ολιγοήμερη άδεια για να πάει να δει τη μητέρα του. Στον πηγαιμό συναντάει μια κοπελιά που κρύβεται στο ίδιο βαγόνι με αυτόν και μαζί περνάνε από διάφορες καταστάσεις που συνεχώς καθυστερούν τον φαντάρο και τον βγάζουν εκτός προγράμματος.

Η Μπαλάντα ενός στρατιώτη είναι μια ρεαλιστική, ανθρώπινη και συγκινητική ματιά για τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο μέσα από την απλή ιστορία του νεαρού, καλοκάγαθου φαντάρου. Παράλληλα βλέπουμε διάφορες ιστορίες από διάφορους μικρούς χαρακτήρες να εμπλουτίζουν το κοινωνικό παρασκήνιο. Συνολικά, έχουμε μια ανθρώπινη ταινία για τον πόλεμο, στον αντίποδα των ηρωικών αλλά ανούσιων ταινιών δράσης της εποχής. Αγαπημένη από το κοινό και πολυεπιτυχημένη ταινία με το σενάριο της να ήταν υποψήφιο για το αντίστοιχο όσκαρ στην απονομή του 1962.

Odds Against Tomorrow (Λύκοι μεταξύ τους)

Ο Robert Ryan συνεργάζεται ξανά με τον σκηνοθέτη Robert Wise δέκα χρόνια μετά το εκπληκτικό The Set-Up και το αποτέλεσμα είναι η «σκοτεινότατη» ταινία Odds Against Tomorrow, για την οποία μπορούμε να πούμε ότι αποτελεί το τελευταίο μεγάλο έργο του κλασικού κινηματογραφικού είδους του φιλμ-νουάρ. Τρεις χαρακτήρες, που δεν έχει καμία σχέση ο ένας με τον άλλο, θα αναγκαστούν να συνεργαστούν (ο καθένας για το δικό του λόγο) σε μία φαινομενικά απλή ληστεία. Ο Wise χειρίζεται εκπληκτικά τους ηθοποιούς του μέσα στην ιστορία και διαμορφώνει πειστικότατα στα μάτια του θεατή την ψυχολογία τους και τους λόγους που τους αναγκάζουν να συμμετάσχουν στη ληστεία. Δεν είναι κοινοί εγκληματίες, είναι άνθρωποι με αδυναμίες και ελαττώματα. Σε μια εποχή που η Αμερική είχε ακόμα προβλήματα με το ρατσισμό, ο Wise δείχνει στεγνά πόσο κολλημένος μπορεί να είναι κάποιος με το θέμα. Οι λύκοι μεταξύ τους (του ελληνικού τίτλου) είναι αυτό ακριβώς το ρατσιστικό μένος που κατατρώει τον Ryan για τον έτερο συνεργάτη του που υποδύεται ο μαύρος τραγουδιστής Harry Belafonte και αυτό το μίσος θα τους οδηγήσει στο απίστευτα «εκρηκτικό» φινάλε.

The Nun's Story (Η ιστορία μιας μοναχής)

Η Ιστορία μιας μοναχής θα μπορούσε κάλλιστα να ονομάζεται η ιστορία μιας νεαρής που ήθελε να γίνει μοναχή, που θα πήγαινε στο Κονγκό για να βοηθήσει στο εκεί ανθρωπιστικό έργο, αλλά στην πορεία καταλαβαίνει ότι την ενδιαφέρει περισσότερο η ανακούφιση και οι υπηρεσίες που προσφέρει στους αρρώστους ως νοσοκόμα παρά ως μοναχή. Βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο της Kathryn Hulme, η ταινία του Fred Zinnemann είναι μια από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς του 1959, που είχε καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία. Αν και μεγάλη σε διάρκεια (σχεδόν 150 λεπτά) δεν την βαριέσαι λεπτό. Η φυσιογνωμία της Audrey Hepburn, εξάλλου, μαγνητίζει το βλέμμα και παρακολουθείς με ευχαρίστηση το δικό της... δράμα. Είναι επίσης μια ευκαιρία, για όσους δεν ξέρουν, να δουν όλα τα στάδια που περνάει μια καλόγρια· από την εισαγωγή στο τάγμα, την περίοδο της εκπαίδευσης ως δόκιμη, την προσωρινή ορκωμοσία ως μοναχή για τρία χρόνια, την τελική ορκωμοσία, που γίνεται μοναχή διά παντός και στο τέλος η... εθελούσια έξοδος! Όλα αυτά κάτω από το σχεδόν ντοκυμαντερίστικο βλέμμα του Zinnemann, ο οποίος παρατηρεί και δεν επεμβαίνει. Οχτώ υποψηφιότητες για όσκαρ για αυτήν την σιωπηλή όπως η πρωταγωνίστρια ταινία (σχεδόν κατανυκτική), χωρίς τα γνωστά κλισέ και τις υπερβολές που έχουμε δει σε ταινίες ανάλογου θέματος.

The Hanging Tree (Στο ξέσπασμα της καταιγίδος)

«Ήρεμο» και χαλαρών διαθέσεων και προθέσεων γουέστερν γύρω από την ιστορία ενός γιατρού (με κάποιο βρώμικο... παρελθόν, όπως συνηθίζεται) που πηγαίνει να δουλέψει σε ένα χρυσορυχείο. Εκεί θα σώσει έναν νεαρό από ένα παραλίγο λιντσάρισμα και θα τον πάρει υπό την προστασία του. Χωρίς να γνωρίζει ο υπόλοιπος κόσμος ποιος ήταν αυτός ο νεαρός, ο γιατρός μας θα επιβληθεί πάνω στον νεαρό και θα του ελέγχει τη ζωή, απειλώντας τον με τη γνώση του μυστικού του. Σ'αυτό το περίεργο ζευγάρι θα προστεθεί μια τραυματισμένη γυναίκα. Προσπαθώντας να επουλώσει την παραλίγο τύφλωσή της, ο γιατρός θα την κρατήσει στο σπίτι του, προκαλώντας τα ήθη της τοπικής κοινωνίας. Καταλαβαίνετε, ανύπαντρη γυναίκα, μόνη σε ένα σπίτι με γιατρό! Οι σχέσεις του ιδιόμορφου αυτού τριγώνου θα αποτελέσουν την εξέλιξη της δραματικής μας ιστορίας, οι οποίοι συν τις άλλοις έχουν να αντιμετώπισουν έναν παθιασμένο ιεροκύρηκα και έναν πορωμένο χρυσοθύρα· αυτόν που τραυμάτισε τον νεαρό.

Η ταινία του 1959 The Hanging Tree θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ψυχολογικό γουέστερν, το οποίο παρακολουθείται με ενδιαφέρον χάρη στην ευπρεπή σκηνοθεσία του παλαίμαχου στο είδος Delmer Daves και τις παρουσίες του γιατρού Gary Cooper, του σαλεμένου ιεροκύρηκα George C. Scott και του χρυσοθύρα Karl Malden.

Warlock (Οι αετοί της καταραμένης κοιλάδας)

Άλλο ένα γουέστερν από τον Edward Dmytryk, το οποίο σε κερδίζει εξαρχής λόγω του πολύ καλού καστ ηθοποιών που κατάφερε να μαζέψει: Henry Fonda, Anthony Quinn, Richard Widmark. Warlock είναι το όνομα μιας μικρής πόλης στην οποία δεν στεριώνει κανένας σερίφης· είτε την κοπανάνε για να γλιτώσουν τη ζωή τους από τους νταήδες της πόλης είτε απλώς πηγαίνουν 2 μέτρα κάτω από τη γη αν κάτσουν να αντιμετωπίσουν τις καταστάσεις. Οι προχούντες θα αναζητήσουν τη βοήθεια ενός ονομαστού πιστολά (Fonda), ο οποίος θα μπορέσει να επιβάλει την τάξη. Μαζί του θα έρθει όμως και ο φίλος του (Quinn), ο οποίος θα αναλάβει το μικρό καζίνο της πόλης και θα ελέγχει τον τζόγο με τη βοήθεια του φίλου σερίφη του. Κάποια στιγμή όμως ένας νεαρός από την ομάδα των νταήδων θα παρατήσει το παράνομο παρελθόν του και θα αποφασίσει να πάρει τη θέση του σερίφη. Και τότε είναι που θα σκάσει μύτη στην πόλη μια τύπισσα και θα κατηγορήσει τον Fonda ότι σκότωσε εν ψυχρώ τον αρραβωνιαστικό της. Η φιλία των δύο αντρών (Fonda και Quinn) θα τεθεί σε δοκιμασία όταν βγουν στη φόρα ιστορίες από το παρελθόν. Το σκηνικό μιας περίπλοκης δραματικής υπόθεσης έχει στηθεί και το μόνο που απομένει είναι η αναπόφευκτα αιματηρή κατάληξη του δράματος.

Βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Oakley Hall, η ταινία παραγωγής 1959 είναι μία από τις πιο παραγνωρισμένες (για να μην πούμε ξεχασμένες) ταινίες γουέστερν, παρόλο που θεωρείται από πολλούς ως ένα από τα καλύτερα δείγματα του είδους. Σημειώνουμε ότι ο ίδιος ο Leone κάνει έμμεση αναφορά σ'αυτήν την ταινία μέσα από το Κάποτε στη δύση.