3:10 to Yuma (Οι γίγαντες συγκρούονται/Το τελευταίο τρένο για τη Γιούμα)

Η ιστορία μας απλή: ο οικογενειάρχης ραντσέρης Van Heflin που έχει πολλά οικονομικά προβλήματα, αναλαμβάνει να συνοδεύσει μέσα στα άγρια τοπία έναντι μεγάλης αμοιβής τον αιχμάλωτο και διάσημο κακοποιό Glenn Ford για να τον παραλάβουν οι σερίφηδες στο σιδηροδρομικό σταθμό και να πάρει το τρένο των 3:10 για τη Γιούμα. Ταυτόχρονα η συμμορία του Ford θα προσπαθεί διαρκώς να τον ελευθερώσει. Διάσημη ταινία που σκηνοθέτησε ο Delmer Daves, το 3:10 to Yuma βασίστηκε στην ομότιτλη νουβέλα του Elmore Leonard. Ενδιαφέρον έχει η επιλογή του Ford σε ρόλο κακού. Αλλά αυτό ίσως οδήγησε και στο μόνο μειονέκτημα της ταινίας που ήταν το τέλος της και το τελικό ξεκαθάρισμα. Δεν ήταν εύκολο να παρουσιάσεις τη δεκαετία του '50 ότι ο κακός θα εξοντώσει τον καλό και θα τη βγάλει καθαρή. Επίσης, οι διάσημοι πρωταγωνιστές παρουσιάζουν την κόντρα μεταξύ του ηθικού, εργατικού οικογενειάρχη με τον κυνικό και αριβίστα κακοποιό. Πολύ πιθανό να έχετε δει το remake που βγήκε 50 χρόνια μετά την πρώτη ταινία με τους Christian Bale και Russell Crowe στους αντίστοιχους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Εδώ σε ασπρόμαυρη φωτογραφία ένα από τα καλύτερα γουέστερν της δεκαετίας του '50.

Jubal

Ένας κτηματίας (Ernest Borgnine) βρίσκει πληγωμένο τον Τζούμπαλ Τρουπ (Glenn Ford) και τον παίρνει στη δούλεψή του. Οι λεπτές ισορροπίες που επικρατούν στο ράντσο κινδυνεύουν, όταν η σύζυγος του κτηματία δείχνει την προτίμησή της στο νεοφερμένο. Η ταινία του Delmer Daves είναι ένα ακόμα κλασικό western της δεκαετίας του '50. Ο Jubal είναι το καλό παιδί που θέλει να δουλέψει και νιώθει επίσης υποχρεωμένος απέναντι στο αφεντικό του. Ο δύστροπος όμως Πίνκι (ένας κλασικά δυναμικός Rod Steiger) που εργάζεται κι αυτός στο ράντσο τού πάει κόντρα επειδή α) σαν παλιός νιώθει ριγμένος και β) χάνει την εύνοια της κυράς. Από τη ζηλοφθονία του θα «βάλει φιτίλια» στο αφεντικό και μαζί με τη γυναικεία πουτανιά πονηριά οι καταστάσεις θα αγριέψουν για τα καλά εκεί στην... άγρια δύση. Ταινία ψυχολογικών καταστάσεων κυρίως, και λιγότερο άσκοπης δράσης. Προειδοποίηση προς τους φαν του είδους (και της δράσης) ότι έχει περισσότερο μπλα-μπλα παρά σφαίρες.

The Hanging Tree (Στο ξέσπασμα της καταιγίδος)

«Ήρεμο» και χαλαρών διαθέσεων και προθέσεων γουέστερν γύρω από την ιστορία ενός γιατρού (με κάποιο βρώμικο... παρελθόν, όπως συνηθίζεται) που πηγαίνει να δουλέψει σε ένα χρυσορυχείο. Εκεί θα σώσει έναν νεαρό από ένα παραλίγο λιντσάρισμα και θα τον πάρει υπό την προστασία του. Χωρίς να γνωρίζει ο υπόλοιπος κόσμος ποιος ήταν αυτός ο νεαρός, ο γιατρός μας θα επιβληθεί πάνω στον νεαρό και θα του ελέγχει τη ζωή, απειλώντας τον με τη γνώση του μυστικού του. Σ'αυτό το περίεργο ζευγάρι θα προστεθεί μια τραυματισμένη γυναίκα. Προσπαθώντας να επουλώσει την παραλίγο τύφλωσή της, ο γιατρός θα την κρατήσει στο σπίτι του, προκαλώντας τα ήθη της τοπικής κοινωνίας. Καταλαβαίνετε, ανύπαντρη γυναίκα, μόνη σε ένα σπίτι με γιατρό! Οι σχέσεις του ιδιόμορφου αυτού τριγώνου θα αποτελέσουν την εξέλιξη της δραματικής μας ιστορίας, οι οποίοι συν τις άλλοις έχουν να αντιμετώπισουν έναν παθιασμένο ιεροκύρηκα και έναν πορωμένο χρυσοθύρα· αυτόν που τραυμάτισε τον νεαρό.

Η ταινία του 1959 The Hanging Tree θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ψυχολογικό γουέστερν, το οποίο παρακολουθείται με ενδιαφέρον χάρη στην ευπρεπή σκηνοθεσία του παλαίμαχου στο είδος Delmer Daves και τις παρουσίες του γιατρού Gary Cooper, του σαλεμένου ιεροκύρηκα George C. Scott και του χρυσοθύρα Karl Malden.

Broken Arrow

Η ταινία Σπασμένο βέλος θα μείνει στην ιστορία ως το πρώτο γουέστερν που έπαιρνε ανοιχτά το μέρος των Ινδιάνων ιθαγενών και τους παρουσιάζε από διαφορετική οπτική γωνία απ' αυτή που μας είχε συνηθίσει το Χόλιγουντ μέχρι και λίγο μετά το τέλος του Β' παγκοσμίου πολέμου. Δεν είναι πλέον οι αδίστακτοι, πολεμοχαρείς και βάρβαροι που τα βάζουν με τους «φιλήσυχους» αμερικανούς. Φυσικά υπάρχει ένας αμερικανός στην ταινία μας που εναντιώνεται με τους δικούς του και τα βάζει με το κατεστημένο προσπαθώντας να πετύχει τη συμφιλίωση μεταξύ των δύο λαών. Και αυτός δεν είναι άλλος από τον James Stewart. Βασισμένη σε αληθινά περιστατικά γύρω από τη σχέση του αρχηγού Cochise και του αμερικανού Tom Jeffords, η ταινία του Delmer Daves προσπαθεί να κάνει γνωστό στο ευρύ κοινό την ινδιάνικη φιλοσοφία και τον ινδιάνικο τρόπο ζωής. Παρόλο αυτά, η ταινία δεν έχει κάποιο δυνατό δραματικό υπόβαθρο και σαν παραγωγή δεν έχει να προσφέρει πολλά στο σημερινό κοινό. Παρακολουθείται πάντως ευχάριστα έστω και για... εγκυκλοπαιδικούς λόγους.

The Last Wagon (Και οι άτιμοι έχουν καρδιά)

Κλασικότροπο, b-movie western της δεκαετίας του '50 με τον Richard Widmark σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο σκηνοθέτης Delmer Daves (όπως έχουμε ξαναπεί) ξέρει να χειρίζεται παρόμοια θέματα. Έτσι και δω έχουμε μια ενδιαφέρουσα ιστορία του λευκού Comanche Todd (μεγαλομένος από Ινδιάνους) που τον συνέλαβε ένας κυνηγός κεφαλών επειδή φόνευσε τα αδέρφια του. Μόνοι μέσα στην Άγρια Δύση και σε ινδιάνικο έδαφος, βρίσκουν ένα καραβάνι το οποίο τους παρέχει τροφή και φαγητό. Όντας εγκληματίας στα μάτια του νόμου, ο Todd δένεται στο τελευταίο βαγόνι. Εξ και ο τίτλος της ταινίας The Last Wagon. Σε μια ξαφνική επιδρομή ινδιάνων, ο κόσμος του καραβανιού θα σκοτωθεί, εκτός από 5 νεαρά άτομα και τον Todd. Οπότε, η συνέχεια της ταινίας δείχνει πώς ένας έμπειρος άνθρωπος της φύσης μπορεί να τα βγάλει πέρα, έχοντας να αντιμετωπίσει τη δίψα, την πείνα, τους ινδιάνους που βρίσκονται στο κατόπι τους και το φθόνο των νεαρών που τον μισούνε επειδή είναι έτσι μεγαλομένοι. Αντιρατσιστικά μηνύματα σε μια εποχή που είχαν αρχίσει ορισμένοι δημιουργοί να αμφισβητούν τις παραδοσιακές αξίες του πατριωτισμού της Δύσης. Πανέμορφα φωτογραφημένη η ταινία, δείχνει την αγάπη του Daves για τη φύση και, στην τελική, παρακολουθείται ευχάριστα.

Cowboy (Ο δαίμων του Ρίο Γκράντε)

Ο Jack Lemmon υποδύεται έναν (και ερωτοχτυπημένο) ρεσεψιονίστ ξενοδοχείου του Σικάγο, που έχει ένα κρυφό όνειρο να γίνει Cowboy! Όταν γνωρίσει τον πολύπειρο επαγγελματία του είδος Glenn Ford, θα καταφέρει να γίνει συνέταιρός του και θα τον ακολουθήσει μέχρι το Μεξικό. Στην πορεία όμως θα δει ο ίδιος ότι η ζωή στη φύση για έναν καουμπόι δεν είναι τόσο εύκολη και ρομαντική (όπως τη φανταζόταν). Οι δυσκολίες θα ακολουθούν η μία την άλλη και τα νεύρα θα αρχίσουν να τεντώνονται, με αποτέλεσμα η σχέση των δύο αφεντικών να φτάσει σε οριακό σημείο.

Ο σκηνοθέτης Delmer Daves είχε στο ενεργητικό του αρκετές western ταινίες και εδώ χειρίζεται με άνεση το υλικό του. Αυτή η ταινία του 1958 ξεκινά με καθαρό κωμικό χαρακτήρα· η χρησιμοποίηση του Jack Lemmon είχε φυσικά αυτό το σκοπό. Βλέπετε, μετά το Όσκαρ β' ανδρικού ρόλου που πήρε το 1955 στον κωμικό του ρόλο στο Mister Roberts ήταν ένα απ' τα hot νέα κωμικά πρόσωπα του Χόλιγουντ. Στην πορεία όμως η ταινία αλλάζει άρδην κατεύθυνση και γίνεται αρκετά σοβαρή και δραματική, μια αλλαγή που δεν την περίμενα και μου φάνηκε εντελώς ξαφνική. Η ταινία πάντως καταλήγει να είναι ένας φόρος τιμής σ'αυτούς τους ανθρώπους. Στην τελική, χωρίς να είναι καμιά σπουδαία ταινία, βλέπεται άνετα και όχι μόνο από τους φανατικούς του είδους.

Σκοτεινή διάβασις

Dark Passage: άλλη μια ταινία με τον Humphrey Bogart και τη σύζυγό του Lauren Bacall. Το φιλμ βασικά δεν είναι τίποτα σπουδαίο, η υπόθεση είναι λίγο-πολύ τετριμμένη· τυπικό film-noir της δεκαετίας του '40. Το ωραίο όμως στο όλο εργάκι είναι ότι το πρόσωπο του Bogart δεν εμφανίζεται για περίπου μία ώρα (μέχρι να κάνει την πλαστική του), δίνοντας στον σκηνοθέτη την ευκαιρία να μας δώσει λήψεις από την οπτική γωνία του πρωταγωνιστή και βάζοντας τους ηθοποιούς να μιλάνε μπροστά στην κάμερα. Στην πορεία, όταν κυκλοφορεί με μπανταρισμένο πρόσωπο, δεν γίνεται να μη σκεφτείς ότι υπάρχει μια μικρή ομοιότητα με την τη μπανταρισμένη μύτη του κύριου Jack Nicholson στην Τσαϊνατάουν. Να αναφερθούμε επίσης και στην καλή χημεία του ζευγαριού, η οποία ήταν και ο πιο ισχυρός λόγος για να γυριστεί η εν λόγω ταινία και αποτελεί έναν ακόμα λόγο για να τη δείτε όσοι από σας δεν την έχετε δει, δηλαδή.