Pitfall (Ματωμένο ρομάντζο)

Πετυχημένος επαγγελματίας, οικογενειάρχης, που έχει υλοποιήσει το "αμερικανικό όνειρο" οδηγείτε στην καταστροφή μέσω της σαγηνευτικής Lizabeth Scott. Οι τύψεις θα τον φέρουν πίσω στην οικογένειά του, και για να διατηρήσει τη συνοχή της οικογένειας θα προβεί σε αλλεπάλληλα ψέματα ακόμα και σε φόνο. Το απαισιόδοξο, υποκριτικό, μαύρο φινάλε στο film-noir Pitfall είναι που κερδίζει πόντους και αξίζει η θέασή του μία ευκαιρία. Η πτώση μέσα στο λάκκο, όπως λέει ο τίτλος, θα είναι αναπόφευκτη. Κατ’ τα άλλα, ο Dick Powell είναι τόσο ψυχρός στην οθόνη που νομίζεις ότι κάνει αγγαρία. Από την άλλη, η Lizabeth Scott υποδύεται τη femme fatale, όπως και σε τόσα άλλα έργα εκείνης της περιόδου, αλλά και με κάποιες δόσεις τύψης για το μπλέξιμο του Powell. Στη σκηνοθεσία αυτού του μικρού b-movie βρίσκουμε τον ουγγρικής καταγωγής Andre De Toth.

The Search (Παιδιά χωρίς όνομα)

Στο Βερολίνο, πάνω στα ερείπια του Β' Παγκοσμίου πολέμου, ένα ορφανό παιδί που δεν μιλάει, το σκάει από το στρατόπεδο συγκέντρωσης του ΟΗΕ. Θα το βρει ο στρατιωτικός Montgomery Clift και θα το περιθάλψει. Θα του δώσει φαγητό και θα του μάθει αγγλικά και στο τέλος θα θελήσει να το πάρει μαζί τους στις ΗΠΑ. Από την άλλη πλευρά, η μητέρα του παιδιού έχει επιζήσει από στρατόπεδο συγκέντρωσης και ψάχνει για το παιδί της, αλλά και κάτι που θα δώσει νόημα στη ζωή της. Ο Fred Zinnemann σκηνοθετεί το The Search πάνω στα ερείπια των γερμανικών πόλεων, και παρουσιάζει στη μεγάλη οθόνη το χειρότερο αντίκτυπου του (κάθε) πολέμου: τα ορφανά παιδιά που έζησαν την απόλυτη φρίκη, παιδιά που δεν χαμογελούν, με φοβισμένα πρόσωπα, που δεν παίζουν παιχνίδια. Για αυτές τις πληγωμένες ψυχές θα έπρεπε να είμαστε υπόλογοι απέναντι στην ανθρωπότητα. Παρθενική εμφάνιση του Clift στη μεγάλη οθόνη και όσκαρ σεναρίου στους συγγραφείς.

I Walk Alone (Ματωμένες αλυσίδες)

Φίλοι και συνεργάτες στην παρανομία την εποχή της ποτοαπαγόρευσης οι Kirk Douglas και Burt Lancaster. Μετά από ένα κυνηγητό με την αστυνομία, ο πρώτος θα γλυτώσει, ο δεύτερος θα πάει 14 χρόνια στη φυλακή. Με το που βγαίνει όμως η ποτοαπαγόρευση έχει τελειώσει. Οι γκάνγκστερς, όπως τους γνώριζε, αποτελούν παρελθόν. Στο σήμερα την εξουσία έχουν οι επιχειρήσεις. Όλες οι παρανομίες κρύβονται στη γραφειοκρατία και τα λογιστικά τεχνάσματα. Κάτι που δεν μπορεί να καταλάβει ο χαρακτήρας του Lancaster και θέλει το μερίδιό του. Η Lizabeth Scott είναι το κορίτσι του κυνικού, ψυχρού επιχειρηματία Douglas που θα τον σιχαθεί και θα πάει με την πλευρά του Lancaster.

Ενδιαφέρον, σκληρό νουάρ εργάκι από τον Byron Haskin, έναν πολυπράγμων του Χόλιγουντ σε ειδικά εφέ, κάμερα και φωτογραφία που κατέληξε μετά στη σκηνοθεσία. Η ταινία I Walk Alone αποτελεί την πρώτη συνεργασία των δύο μεγάλων ηθοποιών από τις επτά συνολικά. Βασίστηκε στο θεατρικό "Beggars Are Coming to Town" του Theodore Reeves, και γι'αυτό ίσως οι εξωτερικές σκηνές και οι σκηνές δράσης είναι ελάχιστες, και οι συγκρούσεις είναι περισσότερο λεκτικές με έμφαση στους χαρακτήρες και το διάλογο, σε αντίθεση με άλλα παρόμοια έργα του είδους. Αυτός είναι ένας ενδιαφέρον παράγοντας για να παρακολουθήσετε το έργο, που δεν θα λέγαμε ότι είναι και κάποιο αξιομνημόνευτο πάντως.

Fort Apache

Βασισμένη στην πανωλεθρία που υπέστη ο Κάστερ, η ταινία Fort Apache του John Ford, χρησιμοποιώντας διαφορετικά ονόματα αλλά διηγώντας την ίδια πάνω-κάτω ιστορία, είναι μία από τις πρώτες σοβαρές προσπάθειες να δούνε οι αμερικανοί πιο λογικά την ιστορία τους. Είναι όμως και ένας φόρος τιμής στο ιππικό και τους στρατιώτες του 19ου αιώνα και η πρώτη από τις τέσσερις ταινίες με παραπλήσιο θέμο από τον σκηνοθέτη. Ο Φόντα ξεχωρίζει ως δύστροπος αξιωματικός. Ο Γουέιν ως νεαρός υπαξιωματικός αρχίζει να γίνεται ο απόλυτος γουέστερν σταρ των ΗΠΑ (και ένα χρόνο μετά πρωταγωνίστησε στο She wore a yellow ribbon ως γερασμένος αξιωματικός πάλι υπό τις καθοδηγίες του Φορντ). Αναμειγνύει πολύ πετυχημένα παράπλευρες ιστορίες από το στράτευμα, είτε με το νεαρό αξιωματικό και την κόρη του στρατηγού, είτε με τους λοχίες με προεξέχοντα τον δευτεραγωνιστή Victor McLaglen.

Blood on the Moon (Αίμα στο φεγγάρι)

Ένας πληρωμένος αλλά άνεργος πιστολάς (μόνιμο το πρόβλημα της οικονομικής κρίσης στην άγρια δύση του 19ου αιώνα) μπλέκεται σε έναν πόλεμο μεγαλοκτηματιών παίρνοντας το μέρος ενός παλιού του φίλου. Κάπου στην πορεία όμως αντιλαμβάνεται ότι θα πρέπει να αλλάξει «στρατόπεδο».

Ο Robert Wise σκηνοθετεί τον Robert Mitchum και παρουσιάζει το «σκοτεινό» Blood on the Moon, ένα ψυχολογικό, νουάρ γουέστερν στα χνάρια του αγαπημένου Pursued. Δίπλα του βρίσκουμε τον αγαπημένο γουέστερν καρατερίστα Walter Brennan. Σπανιότατο, αρκετά ενδιαφέρον και μικρό σε διάρκεια εργάκι.

Berlin Express (Το εξπρές του Βερολίνου)

Η κατασκοπευτική περιπέτεια της RKO με τη σκηνοθετική μπακέτα του Ζακ Τουρνέρ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί παλιομοδίτικη, υποτυπώδους πλοκής, με λίγες δόσεις σασπένς και προβλέψιμης εξέλιξης. Το έργο Berlin Express όμως θα μείνει στην ιστορία ως η πρώτη αμερικανική παραγωγή που γυρίστηκε στη Γερμανία μετά το τέλος του πολέμου. Αξίζει να μείνει στην ιστορία όμως και για έναν ακόμα λόγο: για το ότι η κάμερα του Τουρνέρ παρουσιάζει τη μιζέρια και τη φτώχεια της μεταπολεμικής Γερμανίας αλλά και τα ερείπια της Φρανκφούρτης και του Βερολίνου έτσι όπως δεν τα έχουμε δει εδώ και πολλά χρόνια. Κάτι σαν ιστορικό, κινηματογραφικό κειμήλιο. Ξεκινώντας από το Παρίσι, τέσσερις χαρακτήρες (Αμερικανός, Ρώσος, Βρετανός και Γάλλος, δηλαδή ένας από κάθε χώρα της κατεχόμενης Γερμανίας) παίρνουν το τρένο για το Βερολίνο. Στο ίδιο βαγόνι θα βρίσκεται και ένας σημαντικός Γερμανός καθηγητής με τη γραμματέα του, που εργάζονται για την ένωση της Γερμανίας. Όλοι μαζί θα μπλέξουν σε μια συνωμοσία Γερμανών αντιστασιακών που σκοπό έχουν να βγάλουν από τη μέση τον καθηγητή. Σε μικρό ρόλο βρίσκουμε τον Reinhold Schünzel, σκηνοθέτη του θεατρικού "Viktor and Viktoria", που ανέβηκε το 1933 στη Γερμανία και μετέφερε χρόνια μετά στον κινηματογράφο o Blake Edwards. Ο Robert Ryan συμμετέχει σε άλλη μια νουάρ αποχρώσεων ταινία, από τις πολλές όπου συμμετείχε εκείνη την περίοδο.

Rope (Η θηλειά)

Η πρώτη από τις τέσσερις προβολές στο αφιέρωμα για τον κύριο Hitchcock από διάφορες κινηματογραφικές ομάδες. Αυτή η προβολή έγινε σε αμφιθέατρο του Οικονομικού, αν θυμάμαι καλά. Ήταν χειμώνας, των αρχών του 2000, και κίνησα γη και ουρανό για να πάμε με την παρέα να δούμε τη Θηλειά, μια και ήταν από τις ταινίες που ποτέ(;) δεν έπαιξαν στην τηλεόραση, ήταν από τις λιγότερο γνωστές του κυρίου Hitch και δύσκολο ως απίθανο να τη βρούμε στα βιντεοκλάμπ της γειτονιάς. Στο ΑΖΑ μόνο, στις Σαράντα Εκκλησιές...

Ladri di biciclette (Ο κλέφτης των ποδηλάτων)

Στην αίθουσα 2 του Ολύμπιον, την άνοιξη του 2000, ανακαλύψαμε το αριστούργημα του Vittorio De Sica, τον Κλέφτη των ποδηλάτων, σε επανέκδοση με αποκατεστημένη κόπια. Οι συγκρίσεις του παλιού ιταλικού κινηματογράφου με τον εγχώριο (των περασμένων δεκαετιών) πολλές, αλλά τέτοια συγκίνηση δε θυμάμαι να έχω νιώσει σε δικιά μας ταινία, ως ενήλικας.

He Walked by Night (Ο δολοφόνος της νύχτας)

Με ημι-ντοκιμενταρίστικο τρόπο, voice-over αφήγηση που προσπαθεί να μπει στο μυαλό του δολοφόνου, αλλά και έναν μικρό άσο στο μανίκι που δεν είναι άλλος από τον Anthony Mann σε uncredited συμμετοχή στη σκηνοθεσία, η β' διαλογής νουάρ ταινία He Walked by Night παρουσιάζει τις προσπάθειες της αστυνομίας να βρει και να συλλάβει έναν ψυχρό, αδίστακτο και πανέξυπνο δολοφόνο, που δεν αφήνει ίχνη και κοροϊδεύει την αστυνομία με τις πράξεις του. Κάποια στιγμή η έμπνευση θα έρθει στο διευθυντή της αστυνομίας και θα καταφέρουν να φτιάξουν ένα σκίτσο του δολοφόνου με βάση δεκάδες περιγραφές, σε μια ωραία σεκάνς όπου παρακολουθούμε τις τεχνικές και τα μέσα του παρελθόντος. Μια σεναριακή ευκολία θα τους οδηγήσει έξω από την πόρτα του και στην συνέχεια θα ακολουθήσει ένα ανθρωποκυνηγητό στο υπόγειο δίκτυο υπόνομων και όμβριων υδάτων του Λος Άντζελες, φέρνοντας μας στο μυαλό τον αριστουργηματικό Τρίτο άνθρωπο. Πρωταγωνιστής είναι ο σχετικά άσημος Richard Basehart, που είχαμε δει να εμφανίζεται και στο επίσης νουάρ Tension, αλλά πιο χαρακτηριστική ήταν η συμμετοχή του ως επίδοξος αυτόχειρας στο Fourteen hours. Πολύ καλή «μικρή» νουάρ ταινία, στην οποία αφήνει για άλλη μια φορά το στίγμα του ο εκπληκτικός διευθυντής φωτογραφίας John Alton.

The Street With No Name (Δρόμος χωρίς όνομα)

Άλλη μια ταινία βγαλμένη από τα αρχεία του FBI. Η voice-over αφήγηση στην αρχή της ταινίας, σκηνές από τα γραφεία και εργαστήρια του FBI, αλλά και η τοποθέτηση ενός νεαρού πράκτορα σε undercover ρόλο, που σκοπό έχει να ξεσκεπάσει μια παράνομη οργάνωση, θυμίζουν όλα το House on 92nd Street. Η μαγκιά της 20th Century Fox βρίσκεται στο ότι βάζει τον ηθοποιό Lloyd Nolan να ξαναϋποδυθεί τον διευθυντή του FBI, που προσπαθεί να διελευκάνει δύο φόνους και βρίσκεται στο κατόπι μιας εγκληματικής οργάνωσης. Ο Mark Stevens θα είναι ο νεαρός που βουτήξει στα βαθιά και θα καταφέρει να μπει στην οργάνωση του συναχομένου και μικροφοβιακού Richard Widmark. Από αυτό το σημείο αποκτά η ταινία The Street With No Name ενδιαφέρον. Από τη μία έχουμε το παιχνίδι των δυνάμεων του νόμου και από την άλλη τα κόλπα της ομάδας των παρανόμων. Φυσικά, κάπου στην πορεία θα αποκαλυφθεί ο μυστικός αστυνομικός και θα οδηγηθούμε στο αιματηρό τέλος. Το κακό θα καταπατηθεί και η αμερικανική κοινωνία θα μπορεί να κοιμάται ήσυχη. Τουλάχιστον στο σελιλόιντ. Έγινε ριμέικ από τον Samuel Fuller με τον τίτλο House of Bamboo τοποθετημένο στο μεταπολεμικό Τόκιο.

The Boy With Green Hair

Η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους που σκηνοθέτησε ο Joseph Losey ήταν η οικογενειακή ταινία με τίτλο The Boy With Green Hair. Το αλληγορικό σενάριο δίνει την ευκαιρία στον Losey να αναπτύξει αντιπολεμικά μηνύματα σε μια περίοδο που όλες οι χώρες προσπαθούσαν να ξεχάσουν το πρόσφατο, βίαιο παρελθόν και να ορθοποδήσουν. Το ορφανό παιδί, που υποδύεται ο πολύ μικρός Dean Stockwell, και που αλλάζει σπίτια κάθε τρεις και λίγο, βρίσκει τελικά την καλύτερη παρέα στον ηλικιωμένο διασκεδαστή Pat O'Brien. Όταν όμως ξυπνήσει μια μέρα και δει ότι τα μαλλιά του έγιναν πράσινα(!), θα γνωρίσει το άλλο πρόσωπο της (και καλά) καθωσπρέπει κοινωνίας. Ο Robert Ryan εμφανίζεται σε μικρό ρόλο ως ο ψυχολόγος που θα αναλάβει να του βγάλει δυο κουβέντες, όταν το σκάσει από το σπίτι του και τον συμμαζέψει η αστυνομία. Ανέφερα στην αρχή ότι πρόκειται για οικογενειακή ταινία αλλά δεν εννοούσα σε καμία περίπτωση ότι πρόκειται για διασκεδαστική ταινία. Τώρα που το ξανασκέφτομαι, θα έλεγα ότι πρόκειται για ένα δραματικό έργο για όλη την οικογένεια.

Raw Deal (Ο δραπέτης του Σινγκ Σινγκ)

Η βαριά φωνή της Claire Trevor με voice-over αφήγηση ανοίγει αυτό το δευτεροκλασάτο film-noir του Anthony Mann. Μας συστήνει τον εραστή της Dennis O’Keefe που βρίσκεται στη φυλακή και ετοιμάζεται να δραπετεύσει. Στην πορεία τους προς την ελευθερία, θα πάρουν μαζί τους (κάτι σαν απαγωγή) τη νεαρή Marsha Hunt. Σκοπός τους να βρουν τον αρχικακοποιό για τον οποίο μπήκε φυλακή, να τους δώσει τα χρωστούμενα και να διαφύγουν προς Νότια Αμερική. Αυτός όμως δεν θέλει μήτε να τον δει, μήτε να του δώσει τίποτα. Αντιθέτως, θα τον αφήσει στην τύχη του με την αστυνομία στο κατόπι του και όταν πλησιάσει υπερβολικά κοντά, θα βάλει να τον σκοτώσουν. Εμείς παρακολουθούμε κυρίως τις προσπάθειες του περίεργου αυτού (και ερωτικού) τριγώνου να γλυτώσει από τα νυχιά αστυνομικών και κακοποιών. Ταυτόχρονα η νεαρά γοητεύεται από το δραπέτη του Σινγκ-Σινγκ και επηρεάζεται από τον σκοτεινό κόσμο των κακοποιών, στο σημείο μάλιστα να βοηθήσει τον απαγωγέα της. Κλασικό πλέον νουάρ το Raw Deal του 1948 με τη σκοτεινή φωτογραφία του διάσημου στο είδος John Alton, με τα αρκετά εξωτερικά γυρίσματα και το ρεαλιστικό σκηνοθετικό τόνο, για να «βάλει» ο Mann το κοινό στο κλίμα του ζοφερού ταξιδιού των πρωταγωνιστών προς το προκαθορισμένο από τη μοίρα τέλος τους.

You Gotta Stay Happy (Η πλούσια κι ο φτωχός)

Η γλυκιά φατσούλα με το όνομα Joan Fontaine υποδύεται ένα κακομαθημένο πλουσιοκόριτσο που δεν ξέρει τι να κάνει στη ζωή της. Παντρεύεται με το ζόρι αλλά το ίδιο κιόλας βράδυ θα το σκάσει από το δωμάτιο του ξενοδοχείου και θα κρυφτεί σε αυτό του James Stewart. Ο οποίος είναι βετεράνος αεροπόρος του πολέμου που έχει αγοράσει μερικές σακαράκες και έχει φτιάξει τη δικιά του εταιρεία αερομεταφορών. Η συνέχεια της ιστορίας με τη δημιουργία του ειδυλλίου μεταξύ τους φυσικά και άλλων πολλών καταστάσεων θα γίνει... στους ουρανούς.

Χαλαρή ρομαντική κομεντί, παλιάς αισθητικής και... ηθικής, όπου η γυναίκα πρέπει να είναι αγνή, οικονόμα, νοικοκυρά στο σπίτι και ο άντρας αυτός που θα φέρει τα προς το ζην στο σπίτι. Τώρα γιατί λέει ο τίτλος You Gotta Stay Happy; Αυτό είναι το σλόγκαν του βοηθού αεροπόρου προς το αφεντικό του τον Stewart, που δεν χαλαρώνει ποτέ, διασκεδάζει σχεδόν ποτέ και έχει φτιάξει για τη ζωή του πλάνο επταετίας! Λίγα χρόνια μετά τον πόλεμο και η Αμερική που παρουσιάζει η ταινία έχει μπει σε ρυθμούς ανάπτυξης και έχει αφήσει πίσω όλες τις δυσκολίες. Μια νότα απαισιοδοξίας υπάρχει κι αυτή μόνο όταν δεν μπορεί η αεροπορική εταιρεία να ξεπληρώσει τα χρέη της. Στον αμερικανικό κόσμο των κομεντί όμως δεν μπορείς να κάνεις άλλη ανάλυση πέρα από τη χημεία του ζευγαριού, που εδώ είναι πάρα πολύ καλή. Για τους πρωταγωνιστές και μόνο αξίζει η ταινία να της αφιερώσετε το χρόνο σας.

The Man from Colorado (Διψασμένος για αίμα)

Στα μέσα της δεκαετίας του '40 ο Glenn Ford έγινε διάσημος με την Γκίλντα, ενώ ο William Holden άρχιζε να χτίζει την καριέρα του που θα τον οδηγούσε στα όσκαρ λίγα μόλις χρόνια μετά. Μαζί, το 1948 συνεργάστηκαν στο γουέστερν The Man from Colorado. Ένα ψυχολογικό κατά βάση δράμα με φόντο το τέλος του εμφυλίου πολέμου και τον ερχομό της νέας εποχής. Συνταγματάρχης ο πρώτος, κολλητός του και λοχαγός ο δεύτερος, την τελευταία μέρα του πολέμου θα αποφασίσει ο Σχης να σκοτώσει μια μικρή ομάδα Νοτίων, ενώ αυτοί σκόπευαν να παραδωθούν. Με την αποστράτευσή τους, ο Ford θα αναλάβει δικαστής και ο Holden θα γίνει ο σερίφης της πόλης. Η αυστηρότητά του σε διάφορα τοπικά θέματα και η «όρεξή» του για απόδοση δικαιοσύνης μετά φόνου, θα τον κάνουν τελικά ανεπιθύμητο, θα τον αποξενώσουν από τη γυναίκα του και ο κολλητός του θα στραφεί εναντίον του με τη βοήθεια τοπικής συμμορίας.

Όσο ενδιαφέρον κι αν ακούγεται το έργο όμως, άλλο τόσο προβλέψιμο είναι. Δυστυχώς, οι εύκολα προβλέψιμες ανατροπές του σεναρίου, οι υπερβολικές/γραφικές ερμηνείες και η χάλια... κόμμωση του Glenn Ford μειώνουν την αξία της ταινίας. Ενδιαφέρον στοιχείο πάντως το ότι γυρίστηκε σε έγχρωμο φιλμ, από τα λίγα έργα του είδους εκείνη την εποχή.

Johnny Belinda (Σιωπηλή τραγωδία)

Η καλύτερη ταινία του σκηνοθέτη Jean Negulesco αποτελεί η παραγωγή του 1948 Johnny Belinda, η ταινία που του έδωσε τη μοναδική υποψηφιότητα για το όσκαρ σκηνοθεσίας, παρόλο που στο σύνολό της δεν ξεφεύγει από την κλασική χολιγουντιανή συνταγή. Πρόκειται για την ιστορία της κωφάλαλης Belinda, η οποία δουλεύει σαν το σκυλί στο κτήμα και στο μύλο του χήρου πατέρα της. Θα εμφανιστεί όμως ένας νέος γιατρός στην περιοχή που θα τη βοηθήσει να μάθει τη νοηματική γλώσσα και να επικοινωνήσει για πρώτη φορά με τους γύρω της που την περνούσαν απλά για χαζή. Ο νταής του χωριού όμως θα τη βιάσει αφήνοντάς την έγκυο. Θα γεννηθεί ο Johnny Belinda και όλοι στο χωριό θα νομίσουν ότι είναι του γιατρού. Αρκετές τραγωδίες θα επακολουθήσουν σ'αυτή την αρκετά μελοδραματική ταινία που παρακολουθείται όμως άνετα και δεν κουράζει λεπτό. Η Jane Wyman στο ρόλο της Μπελίντα, χωρίς να πει ούτε μια ατάκα, κέρδισε το βραβείο όσκαρ α' γυναικείου ρόλου. Άλλες έντεκα υποψηφιότητες μάζεψε η ταινία σε όλες τις μεγάλες κατηγορίες, χάνοντας από τον Άμλετ του Ολίβιε το όσκαρ καλύτερης ταινίας.

Cry of the City (Η κραυγή της πόλεως)

Η ιστορία μας ξεκινάει με τον τραυματισμό και τη σύλληψη ενός κακοποιού, τον οποίο υποδύεται ο Richard Conte. Ο αστυνομικός Victor Mature προσπαθεί να τον κάνει να μιλήσει και να «δώσει» τους συνεργάτες του, μήπως και ελαττώσει την ποινή του, καθώς ο κακοποιός μας θα καταλήξει στην ηλεκτρική καρέκλα. Αυτός όμως νοιάζεται μόνο για τη νεαρή κοπέλα που έχει ερωτευθεί και θα καταφέρει να το σκάσει από το ίδρυμα που κρατούνταν για να πάει να τη βρει. Η ιστορία περιλαμβάνει μοιραίες γυναίκες που βοηθάνε τον κακοποιό, οικογενειακά προβλήματα με το μικρό αδερφό του κακοποιού που τον βλέπει ως ήρωα, μπλεξίματα με διεφθαρμένους δικηγόρους και σκοτωμούς εν ψυχρώ. Σε σημεία, η ταινία Cry of the City είναι αρκετά σκληρή για την εποχή της και η φιλμ-νουάρ σκηνοθετική της προσέγγιση από τον Robert Siodmak αρκετά καλή, απλώς το μήνυμα της ταινίας είναι αρκετά απλοϊκό και μονοδιάστατο. Ο χαρακτήρας του Conte επίσης είναι αρκετά μη-συμπαθητικός και το μόνο που ξεχωρίσαμε είναι η μικρή εμφάνιση της νταρντάνας Hope Emerson, της ηθοποιού που είχαμε πρωτοδεί ως δεσμοφύλακα στο Caged. Μόνο για τους (πολύ καλούς) φίλους του είδους.

I Remember Mama (Θυμάμαι τη μητέρα)

Φτωχική οικογένεια νορβηγών μεταναστών προσπαθεί να τα βγάλει πέρα στη σύγχρονη «γη της επαγγελίας», στην Αμερική δηλαδή και συγκεκριμένα στο Σαν Φρανσίσκο των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Ο πατέρας δουλεύει ξυλουργός, η μητέρα κάνει όλες τις υπόλοιπες δουλειές με τα τέσσερα παιδιά να βοηθάνε όπου μπορούν. Παρακολουθούμε διάφορες ιστορίες που όλες έχουν κοινό παρονομαστή τη φτώχεια τους· η μικρότερη θα αρρωστήσει και θα πρέπει να πάει στο νοσοκομείο για επέμβαση· η μεγάλη θα αποφοιτήσει και πρέπει να της πάρουν δώρο· ο μοναδικός τους γιος θέλει να σπουδάσει. Ανάγκες που έχει κάθε γονιός ακόμα και σήμερα και λίγα πράματα άλλαξαν ουσιαστικά από τότε. Ενδιαφέρον έχει ο τρόπος που προσπαθούνε να τα βγάλουν πέρα, χωρίς περιττά έξοδα, με οικονομίες και αποταμίευση. Και ο λόγος είναι να μην αναγκαστούν να μπλέξουν με τις τράπεζες. Ένα μάθημα που θα ήταν απαραίτητο σε πολλούς σύγχρονους νεοέλληνες που μπλέχτηκαν με τις αδυσώπητες τράπεζες και δεν μπορούν να ξεμπλέξουν. Η ταινία I Remember Mama είναι ένας φόρος τιμής στη μητέρα της ταινίας που υποδύεται η Irene Dunne αλλά και σε όλες τις μητέρες που προσπαθούν να κρατήσουν τα παιδιά τους ευτυχισμένα, υγιή και μακριά από βάσανα.

Η ταινία βασίστηκε στο ομότιτλο θεατρικό του John Van Druten, το οποίο με τη σειρά του ήταν βασισμένο στο βιβλίο "Mama's Bank Account" της Kathryn Forbes. Η ταινία όμως ρέπει υπερβολικά προς το μελό και υπήρχαν σκηνές που το πράγμα παρατραβάει. Στιγμές-στιγμές, ήθελα να το τρέξω στο fast-forward. Πιστεύω ότι είτε του ξέφυγε το υλικό, του έμπειρου σκηνοθέτη George Stevens, ή επίτηδες ήθελε να δώσει μια μελοδραματική χροιά. Η ταινία απέτυχε εμπορικά αλλά η Ακαδημία την τίμησε με 5 υποψηφιότητες για όσκαρ· μία για την ασπρόμαυρη φωτογραφία και τέσσερις για τις ερμηνείες των ηθοποιών: δεύτερου ρόλου για τη νεαρή κόρη, την ευαίσθητη θεία και τον φωνακλά θείο και πρώτου για την Irene Dunne. Μετά από πέντε υποψηφιότητες στην καριέρα της, η Dunne δεν κέρδισε ούτε αυτό το βραβείο και τρία χρόνια αργότερα εγκατέλειψε οριστικά τον κινηματογράφο όντας μόλις 54 χρονών για να ασχοληθεί με τις φιλανθρωπίες.

The Big Clock (Το άλλοθι του δολοφόνου)

Η ταινία The Big Clock είναι ολόκληρη ο πρωταγωνιστής της, ο Ray Milland. Από τις 130(!) και βάλε ταινίες που γύρισε, αυτή ξεχωρίζει για το νουάρ στοιχείο της και την ενδιαφέρουσα υπόθεση. Υπόθεση που θέλει τον κύριο Milland να είναι ο δημοσιογράφος που ψάχνει πρόσωπα που δεν μπορεί να βρει η αστυνομία για λογαριασμό περιοδικού του μεγαλοεκδότη Charles Laughton. Κάτι σαν... Νικολούλη. Ο δεύτερος είναι μανιώδης με το χρόνο και τα ρολόγια και αφήνει τη δικιά του σφραγίδα στο έργο με το χαρακτηριστικό «υπεράνω» αριστοκρατικό στυλ. Μια πρώην του Laughton θα προσπαθήσει να τον εκβιάσει και αυτός θα τη σκοτώσει εν βρασμώ ψυχής. Λίγες ώρες πριν όμως η κοπελιά ήταν με έναν άλλο κύριο και ο Laughton θα προσπαθήσει να ενοχοποιήσει εκείνον. Θα βάλει τον Milland να ερευνήσει και να βρει ποιος είναι. Πολύ σύντομα ο πρωταγωνιστής μας καταλαβαίνει ότι αυτός είναι το τρίτο πρόσωπο που είχε συναντήσει την κοπελιά και αρχίζει απ' τη μια να παραποιεί τα στοιχεία για να μην τον ταυτοποιήσουν και απ'την άλλη προσπαθεί να βρει ενοχοποιητικά στοιχεία για τον πραγματικό δολοφόνο, δηλαδή το αφεντικό του. Αν μπερδευτήκατε, καθήστε και απολαύστε την ταινία που ήταν μεταφορά του ομώνυμου βιβλίου κάποιου Kenneth Fearing. Ξαναγυρίστηκε το 1987 με τον Kevin Costner στο έργο που ίσως έχετε δει με τίτλο No Way Out. Εδώ η ατμόσφαιρα, όπως τα κίνητρα των αφεντικών, είναι σκοτεινά, η δύναμη του τύπου αποδεικνύεται πανίσχυρη και η ευφυία είναι η μόνη λύση για να βγει από το αδιέξοδο ο πρωταγωνιστής μας.

Letter from an Unknown Woman (Το γράμμα μιας άγνωστης)

Ο Μαξ Οφίλς υπογράφει την ταινία Letter from an Unknown Woman. Είναι μια παραγωγή του 1948, την εποχή δηλαδή που ο σκηνοθέτης βρισκόταν ακόμα στην Αμερική. Η ταινία παρουσιάζει τον έρωτα χωρίς ανταπόκριση της Joan Fontaine για έναν πιανίστα στη Βιέννη (αγαπημένη τοποθεσία του σκηνοθέτη) στις αρχές του 20ου αιώνα. Η ταινία ήταν βασισμένη στο βιβλίο του Stefan Zweig και είναι —όπως μπορούν να υποψιαστούν οι ψιλιασμένοι— άλλη μια ρομαντική ταινία της εποχής, η οποία όμως ξεχωρίζει από το μαεστρικό άγγιγμα του σκηνοθέτη με τις «αέρινες» λήψεις. Όσοι δεν είναι εξοικειωμένοι με το είδος, πάντως, καλά θα κάνουν να προσέξουν, για να μην πω να απέχουν. Οι ευαίσθητες, ρομαντικές ψυχές όμως θα καταγουστάρουν. Η ιστορία αφορά το πάθος της έφηβης Fontaine για τον νεαρό, ταλαντούχο πιανίστα που ζει στο ίδιο κτίριο με αυτήν. Για αυτόν που έχει ιδιαίτερη αδυναμία στο γυναικείο φύλο, όμως, είναι αόρατη. Όλη της η ζωή περιστρέφεται γύρω από την ύπαρξή του και τις επιπόλαιες, εφήμερες σχέσεις του. Όταν περάσουν κάποια χρόνια, θα γνωριστούν κατά τύχη, θα καταφέρει να μπει στη ζωή του και για λίγο να πάρει τη θέση της ερωμένης στο πλευρό του. Κάθε φορά που θα την ξαναβλέπει όμως δεν θα τη θυμάται. Κάποια στιγμή, μετά από αρκετά χρόνια, θα του στείλει ένα γράμμα (για αυτόν, ένα γράμμα από μια άγνωστη) και θα του περιγράφει ολόκληρη την κοινή τους ιστορία...

Sorry, Wrong Number (Ο ίσκιος του δολοφόνου)

Όλη η ταινία πάνω από ένα τηλέφωνο. Κάτι σαν τον... τηλε-φονικό θάλαμο. Μόνο που εδώ βρισκόμαστε στο 1948, βουτηγμένοι μέσα στον κόσμο του φιλμ-νουάρ. Η ταινία Sorry, Wrong Number έχει όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του είδους και μάλιστα σε πλήρη αφθονία: συνεχή φλας μπακ (ακόμα και φλας μπακ μέσα από φλας μπακ!), νυχτερινά γυρίσματα, απειλητικές σκιές και μια συνεχόμενη κυκλική κίνηση της κάμερας που ενισχύει την αίσθηση του μυστηρίου και της αγωνίας. Η Barbara Stanwyck, κατάκοιτη στο κρεβάτι, προσπαθεί να μάθει τι έχει συμβεί με τον άντρα της τον Burt Lancaster. Από ένα μπλέξιμο των τηλεφωνικών γραμμών θα ακούσει δύο άντρες να σχεδιάζουν ένα φόνο και μόνο αρκετά αργότερα θα καταλάβει ότι το μελλοντικό θύμα είναι η ίδια. Από τη γραμματέα του συζύγου συλλέγει τις πρώτες περίεργες πληροφορίες και σιγά-σιγά το ένα στοιχείο οδηγεί σε κάποιο άλλο, ο ένας την παραπέμπει σε άλλον, για να φτάσει στην τραγική αλήθεια.

Αν εξαιρέσουμε τις λίγο υπερβολικές ερμηνείες των πρωταγωνιστών (η Stanwyck πάντως «τσίμπησε» άλλη μια υποψηφιότητα για όσκαρ), η ταινία του Anatole Litvak είναι μια από τις καλύτερες του είδους της και όχι μόνο. Σημειώστε επίσης ότι το σενάριο βασίστηκε στο... ραδιοφωνικό έργο της Lucille Fletcher.