Dark City

Το αγαπημένο μου είδος είναι μάλλον το φιλμ νουάρ. Οι αντι-ήρωες με τα ψυχολογικά τους βάρη, προβλήματα και βάσανα του παρελθόντος που τους καταδιώκουν, ζουν επικίνδυνα, τυποποιούνται και στο τέλος επιλέγουν να κοντραριστούν (με το κατεστημένο, με την εξουσία, ίσως και με τον ίδιο τον εαυτό τους) για να κάνουν τελικά το σωστό. Κάπως έτσι και ο Charlton Heston στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση στο έργο με τίτλο Dark City. Αφού γίνει έφοδος στην παράνομη λέσχη που διατηρεί και μείνει ταπί, θα παγιδέψει με τους συνεργάτες του έναν αθώο τουρίστα και θα του φάνε τα λεφτά σε στημένο παιχνίδι πόκερ. Το κόλπο είναι απλό, αλλά οι συνέπειες θα είναι οδυνηρές. Στο προσκήνιο θα εμφανιστεί ο αδερφός του θύματος που θα θέλει να πάρει εκδίκηση από το Χέστον και την παρέα του. Σε δεύτερο ρόλο και στο πλευρό του πρωταγωνιστή, η μόνιμη γυναικεία φιγούρα των νουάρ, η Lizabeth Scott. Η σκηνοθεσία του William Dieterle είναι ευπρεπής και το έργο παρακολουθείται παραπάνω από ευχάριστα. Και φυσικά, δεν έχει καμία σχέση με την ομότιτλη sci-fi ταινία του Άλεξ Πρόγιας από το 1998.

Pitfall (Ματωμένο ρομάντζο)

Πετυχημένος επαγγελματίας, οικογενειάρχης, που έχει υλοποιήσει το "αμερικανικό όνειρο" οδηγείτε στην καταστροφή μέσω της σαγηνευτικής Lizabeth Scott. Οι τύψεις θα τον φέρουν πίσω στην οικογένειά του, και για να διατηρήσει τη συνοχή της οικογένειας θα προβεί σε αλλεπάλληλα ψέματα ακόμα και σε φόνο. Το απαισιόδοξο, υποκριτικό, μαύρο φινάλε στο film-noir Pitfall είναι που κερδίζει πόντους και αξίζει η θέασή του μία ευκαιρία. Η πτώση μέσα στο λάκκο, όπως λέει ο τίτλος, θα είναι αναπόφευκτη. Κατ’ τα άλλα, ο Dick Powell είναι τόσο ψυχρός στην οθόνη που νομίζεις ότι κάνει αγγαρία. Από την άλλη, η Lizabeth Scott υποδύεται τη femme fatale, όπως και σε τόσα άλλα έργα εκείνης της περιόδου, αλλά και με κάποιες δόσεις τύψης για το μπλέξιμο του Powell. Στη σκηνοθεσία αυτού του μικρού b-movie βρίσκουμε τον ουγγρικής καταγωγής Andre De Toth.

I Walk Alone (Ματωμένες αλυσίδες)

Φίλοι και συνεργάτες στην παρανομία την εποχή της ποτοαπαγόρευσης οι Kirk Douglas και Burt Lancaster. Μετά από ένα κυνηγητό με την αστυνομία, ο πρώτος θα γλυτώσει, ο δεύτερος θα πάει 14 χρόνια στη φυλακή. Με το που βγαίνει όμως η ποτοαπαγόρευση έχει τελειώσει. Οι γκάνγκστερς, όπως τους γνώριζε, αποτελούν παρελθόν. Στο σήμερα την εξουσία έχουν οι επιχειρήσεις. Όλες οι παρανομίες κρύβονται στη γραφειοκρατία και τα λογιστικά τεχνάσματα. Κάτι που δεν μπορεί να καταλάβει ο χαρακτήρας του Lancaster και θέλει το μερίδιό του. Η Lizabeth Scott είναι το κορίτσι του κυνικού, ψυχρού επιχειρηματία Douglas που θα τον σιχαθεί και θα πάει με την πλευρά του Lancaster.

Ενδιαφέρον, σκληρό νουάρ εργάκι από τον Byron Haskin, έναν πολυπράγμων του Χόλιγουντ σε ειδικά εφέ, κάμερα και φωτογραφία που κατέληξε μετά στη σκηνοθεσία. Η ταινία I Walk Alone αποτελεί την πρώτη συνεργασία των δύο μεγάλων ηθοποιών από τις επτά συνολικά. Βασίστηκε στο θεατρικό "Beggars Are Coming to Town" του Theodore Reeves, και γι'αυτό ίσως οι εξωτερικές σκηνές και οι σκηνές δράσης είναι ελάχιστες, και οι συγκρούσεις είναι περισσότερο λεκτικές με έμφαση στους χαρακτήρες και το διάλογο, σε αντίθεση με άλλα παρόμοια έργα του είδους. Αυτός είναι ένας ενδιαφέρον παράγοντας για να παρακολουθήσετε το έργο, που δεν θα λέγαμε ότι είναι και κάποιο αξιομνημόνευτο πάντως.

The Strange Love of Martha Ivers (Αμαρτωλές γυναίκες)

You may be through with the past, but it sure ain't through with you

Ενοχές, παιδικά τραύματα, παρελθόν και μνήμη. Όλα τα χαρακτηριστικά του είδους και ακόμα περισσότερα: από την μία πλευρά ένα αρρωστημένο πλούσιο ζευγάρι, από την άλλη απλοϊκοί άνθρωποι με όνειρα αλλά χωρίς να έχουν στον ήλιο μοίρα. Η καπατσοσύνη όμως του πρωταγωνιστή Van Heflin θα υπερκεράσει όλα τα εμπόδια και το "μαύρο" αιματοβαμμένο τέλος είναι η μόνη λύση. Ένα διάσημο, κλασικότροπο φιλμ νουάρ που είδα μόλις πρόσφατα. Το The Strange Love of Martha Ivers έχει τη σκηνοθετική σφραγίδα του έμπειρου, ήδη παλαίμαχου το 1946, Lewis Milestone, ενώ το σενάριο επιμελήθηκε ο Robert Rossen, έναν χρόνο πριν μεταπηδήσει ο ίδιος στη σκηνοθεσία. Η Barbara Stanwyck επαναλαμβάνει έναν ακόμα ρόλο μοιραίας γυναίκας (μετά την επιτυχία του Double Indemnity), ο Kirk Douglas κάνει την παρθενική του κινηματογραφική εμφάνιση και η Lizabeth Scott τυποποιείται, από κει και έπειτα, σε έργα φιλμ-νουάρ και μόνο.

Scared Stiff (Ο φόβος φιλάει τα έρμα)

Αυτή η όγδοη ταινία του κωμικού ζευγαριού Martin και Lewis προσπάθησε να έχει περισσότερη πλοκή, αλλά εν τέλει κατάντησε λίγο περισσότερη φλύαρη από ό,τι θα θέλαμε. Αναγκαστικά προστέθηκαν πολλά κωμικά γκανγκς αλλά και πολλά τραγούδια για να γεμίσει ο χρόνος. Σ'αυτή την ταινία με τίτλο Scared Stiff ήθελαν να βγάλουν γέλιο βάζοντας τους ήρωές μας να μπλέξουν με γκάνγκστερς αλλά και... φαντάσματα! Τρέχουν να ξεφύγουν από τα μπλεξίματα που τους δημιούργησαν οι πρώτοι, προσπαθούν να βοηθήσουν μια ελκυστική, αινιγματική κυρία με μπάσα φωνή, μπαίνουν όλοι μαζί σε ένα πλοίο για τα νησιά της Καραϊβικής και καταλήγουν σε έναν ερειπωμένο πύργο ενός απομονωμένου νησιού. Η συμμετοχή της Lizabeth Scott, γνωστή κυρίως από νουάρ έργα, ήταν μια έξυπνη πινελιά, σε ένα κατά τ'άλλα προβλεπόμενο έργο, που θα ενδιαφέρει κυρίως τους φαν παλιών κωμικών ταινιών αλλά και τους φαν του Τζέρι Λιούις.

Pulp (Βήματα στο άγνωστο)

Επιστροφή από διακοπές. Και τι διαβάζει συνήθως ο κόσμος στα μπάνια του; Διαβάζει άρλεκιν, αστυνομικά, περιπέτειες, δηλαδή τη γνωστή πλέον σε όλους pulp λογοτεχνία. Και με την επιστροφή μας, λοιπόν, είπαμε να δούμε μία... ανάλογου περιεχομένου ταινία. Την περίεργη, νεο-νουάρ περιπέτεια ενός συγγραφέα τέτοιων αναγνωσμάτων. Πάρτε για παράδειγμα έναν από τους τίτλους των τάχα βιβλίων του: My Gun Is Long! Δέχεται την πρόσκληση ενός παλιού, διάσημου ηθοποιού και πηγαίνει ως τη Μάλτα για να γράψει τη βιογραφία του. Εκεί συμβαίνουν διάφορα περίεργα, πτώματα πέφτουν μπροστά στα πόδια του και εξαφανίζονται και ένα μυστήριο καλείται να λύσει στην αληθινή ζωή ο συγγραφέας, πριν βρεθεί ο ίδιος νεκρός.

Ένα χρόνο μετά το πετυχημένο Συλλάβετε τον Κάρτερ, ο σκηνοθέτης Mike Hodges ξανασυνεργάζεται με τον Michael Caine και το αποτέλεσμα είναι η ταινία Pulp. Μια ταινία με νεο-νουάρ περιτύλιγμα αλλά ανελέητο σατιρικό περιεχόμενο. Η σοβαροφάνεια όλων των χαρακτήρων, οι καλά στημένες κωμικές σφήνες και τα κλεισίματα του ματιού, που μας κάνει ο σκηνοθέτης με διάφορες σινεφίλ και μη αναφορές, προσθέτουν επιπλέον πόντους στο τελικό αποτέλεσμα. Τελικά είδαμε μια περισσότερο διασκεδαστική ταινία παρά μια αστυνομική περιπέτεια. Η τελευταία καλή ταινία του σκηνοθέτη για πάρα πολλά χρόνια, μέχρι τον Κρουπιέρη δηλαδή.

Dead Reckoning (Ανθρώπινη κόλαση)

Για τους θαυμαστές του Humphrey Bogart και τους θαυμαστές των ταινιών φιλμ-νουάρ της δεκαετίας του '40, η ταινία Ανθρώπινη κόλαση είναι ό,τι πρέπει. Οι υπόλοιποι που δεν πολυενθουσιάζονται από αυτά, μπορούν να παραμερίσουν καθώς, όντως, είναι άλλη μια ταινία με τον Bogart στο γνωστό σκληρό ύφος που τον γνωρίσαμε και αγαπήσαμε, συντροφιά με την «παγοκολώνα» και χαρακτηριστική φιγούρα των noir, Lizabeth Scott. Χωρίς να προσθέτει τίποτα ιδιαίτερο, ο σκηνοθέτης John Cromwell διεκπεραίωσε τη δουλειά του, ψεκάστε, σκουπίστε, τελειώσατε. Λείπει το κάτι (ίσως και αρκετά πράματα) παραπάνω που θα ανέβαζε την ταινία και θα την έκανε άξια αναφοράς δίπλα στο Μεγάλο Ύπνο, π.χ.. Οι μπερδεμένες καταστάσεις, ο υπόκοσμος, οι μοιραίες γυναίκες και οι... σκιές δεν φτιάχνουν μια ταινία νουάρ από μόνα τους. Μόνο για τους φανατικούς του είδους, όπως προείπα.

The Racket

Σε ρόλο σκληροτράχυλου και αδιάφθορου αστυνομικού, ο Robert Mitchum τα βάζει με όλον τον οργανωμένο υπόκοσμο (εξ ου και ο τίτλος The Racket) και κυρίως με τον παλιό του εχθρό Robert Ryan. Ταυτόχρονα πρέπει να προσέξει τις κινήσεις του καθώς διεφθαρμένοι πολιτικοί κύκλοι θέλουν να παραμείνουν τα πράματα ως έχουν. Μετά τη δολοφονία όμως ενός νεαρού αστυνομικού μέσα στο αστυνομικό τμήμα, η ιστορία μας θα έχει περάσει το σημείο όπου δεν υπάρχει επιστροφή...

Καλογυρισμένο το εργάκι του 1951, αλλά στο τέλος σου αφήνει μια αίσθηση μετριότητας. Ίσως επειδή το έργο προέρχεται από θεατρικό και η σκηνοθεσία του μου φάνηκε αρκετά «στατική». Ίσως πάλι επειδή η ιστορία είχε δυνατότητες να απλωθεί και να ασχοληθεί με πολλά θέματα, αλλά επικεντρώθηκε περισσότερο στο αστυνομικό κομμάτι. Θα την κατατάσσαμε ως crime-film περισσότερο και λιγότερο ως film-noir. Η παρουσία πάντως του Mitchum αρκεί για να «γεμίσει» το έργο. Να σημειώσουμε επίσης ότι η ταινία αποτελεί ριμέικ της ομώνυμης βωβής ταινίας του 1928, παραγωγής του Howard Hughes.