The Enemy Below (Μονομαχία στον Ατλαντικό)

Αμερικανική πολεμική ταινία που το θέμα της είναι όλο κι όλο το κυνηγητό ενός γερμανικού υποβρυχίου από αμερικανικό πλοίο κατά τη διάρκεια του Β' ΠΠ. Το The Enemy Below έχει εντυπωσιακές σκηνές εκρήξεων (με τη συνδρομή του αμερικανικού ναυτικού), κυνηγητό σαν τη γάτα με το ποντίκι, κόλπα για να μην αντιληφθεί ο ένας την παρουσία του άλλου, σχετική αγωνία και δόσεις θρίλερ, και ένα κάπως σαν happy-για-όλους-ending. Αυτό που κάνει την ταινία να ξεχωρίζει όμως είναι η απεικόνιση του γερμανού καπετάνιου (που υποδύεται ο Curd Jurgens) ως έναν απλό σκεπτόμενο άνθρωπο, που κατακρίνει τον Χίτλερ, πολεμά όμως για το καθήκον και την πατρίδα του, χωρίς δηλαδή να μας τον παρουσιάζει ως άλλον έναν σκληροπυρηνικό σαδιστή ναζιστή, όπως έχουμε δει σε τόσα και τόσα έργα. Νομίζω ήταν και η πρώτη φορά μετά τον πόλεμο που αμερικανική ταινία παρουσίασε έτσι τον εχθρό. Πρωταγωνιστής και αντίπαλός του ο all american Robert Mitchum. Η σκηνοθεσία υπογράφεται από τον ηθοποιό Dick Powell.

Operation Petticoat (Επιχείρηση κομπινεζόν)

Μια από τις πρώτες κωμωδίες του Blake Edwards, λίγα χρόνια πριν αρχίσει να παράγει και να σκηνοθετεί μόνος του τα έργα του. Θέμα του ο Β' Παγκόσμιος πόλεμος και ένα αμερικανικό υποβρύχιο. Μαζί του συνεργάζεται για τρίτη φορά ο Tony Curtis. Στο ρόλο του καπετάνιου ο Cary Grant. Και το θέμα; Υποβρύχιο σε βάση του Ειρηνικού, που δεν πρόλαβε να αποπλεύσει, βομβαρδίζεται από τους Ιάπωνες. Διορθώνοντας τις μεγάλες ζημιές, ξεκινάει να πάει στη βάση του για περαιτέρω επιδιορθώσεις, έτσι ώστε να καταστεί ετοιμοπόλεμο. Μαζί τους ανεβαίνει και το... βύσμα ο Tony Curtis, του οποίου η στρατιωτική θητεία μέχρι τότε ήταν σε λέσχες αξιωματικών και τα τοιαύτα. Με το ταλέντο του όμως στα κόλπα... εκτός κανονισμού, γίνεται ο αξιωματικός προμηθειών του υποβρυχίου. Και ο τίτλος Επιχείρηση κομπινεζόν πού κολλάει; Κάποια στιγμή θα πάρουν από ένα νησί πέντε νοσοκόμες που ξέμειναν και δεν έχουν άλλο μεταφορικό μέσο. Οπότε καταλαβαίνετε τι έχει να συμβεί μέσα στον κλειστό χώρο του υποβρυχίου.

Για όσους την είχανε δει παλιότερα και τώρα δεν θυμούνται, ναι, είναι η ταινία με το ροζ υποβρύχιο. Ευχάριστα αλλά χαλαρά κυλάει το μεγαλύτερο τμήμα της ταινίας. Στο πρώτο μισό τα αστεία προκύπτουν από τις στρατιωτικές καταστάσεις. Από τη στιγμή που θα ανέβουν οι γυναίκες στο υποβρύχιο και μετά, ο Blake Edwards βρίσκει περισσότερα πράματα να ασχοληθεί και οι κωμικές πινελιές βελτιώνονται αισθητά. Δεν πρόκειται για καμιά σπουδαία ταινία, αλλά σίγουρα για ένα ευχάριστο προς παρακολούθησην έργο από την εποχή του 1959, με τα σεξιστικά υπονούμενα να δίνουν και να παίρνουν, αλλά πάντοτε με τακτ και στυλ και χωρίς χυδαϊσμούς.

Run Silent, Run Deep (Τα γεράκια της θάλασσας)

Κλασική ναυτική περιπέτεια που ξαναείδαμε για χάρη της... μητέρας της μαθήσεως, της επανάληψης! Η ταινία του 1958 Run Silent, Run Deep είναι άλλη μια παραγωγή της τριάδας Hecht-Hill-Lancaster με τον τελευταίο στον ένα πρωταγωνιστικό ρόλο του υποπλοιάρχου που βρίσκεται σε συνεχή κόντρα με τον πλοίαρχο του υποβρυχίου Clark Gable. Μετά χρόνια, βλέπουμε τον μεγάλο σταρ της δεκαετίας του '30 πρωταγωνιστή σε μια καλή παραγωγή, δύο χρόνια πριν «αφήσει» τον μάταιο τούτο κόσμο. Για το καλό αποτέλεσμα ευθύνεται κυρίως ο σκηνοθέτης Robert Wise, ο οποίος ασχολήθηκε με όλα τα κινηματογραφικά είδη και είχε ελάχιστες μέτριες στιγμές. Όλα τα κλισέ του είδους πάντως αναπαράγονται κι εδώ με... επιτυχία και μερικά μελλοντικά κλισέ δημιουργούνται. Από τον παρατηρητικό θεατή πάντως δεν θα ξεφύγουν τα στοιχεία που θυμίζουν έντονα... Μόμπι Ντικ: ο γερόλυκος καπετάνιος, του οποίου το υποβρύχιο βυθίστηκε από ένα γιαπωνέζικο πλοίο, βρίσκει νέο υποβρύχιο με νέο πλήρωμα και σαλπάρει προς αναζήτηση του αντιπάλου του που του έχει γίνει εμμονή, κόντρα στις διαταγές των ανωτέρων και βάζοντας σε κίδυνο το πλήρωμα. Χμ.... και λέει ότι βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίου ενός πλοιάρχου με το όνομα Edward L. Beach!

The Russians Are Coming! The Russians Are Coming!

Ένα Ρώσικο υποβρύχιο προσεγγίζει ένα αμερικανικό νησάκι για να δει ο πλοίαρχος πώς είναι η Αμερική. Το υποβρύχιο κολλάει όμως στα ρηχά και μια ομάδα Ρώσων αποβιβάζεται στο νησί για να βρουν ένα πλοίο να τραβήξει το υποβρύχιο και να ξεκολλήσει. Αυτό που ακολουθεί είναι μια τραγελαφική σειρά καταστάσεων και παρεξηγήσεων. Έξοχη σατιρική και κωμική απεικόνιση του ψυχροπολεμικού κλίματος από τον Norman Jewison εν έτη 1966. Έξοχος και ο Alan Arkin στο ρόλο του Ρώσου υπολοχαγού που ψάχνει να βρει λύση στο πρόβλημα. Υπήρχαν στιγμές που οι κινήσεις του και οι εκφράσεις του μού θύμησαν τον... Βέγγο! Βασισμένη στο παιδικό βιβλίο "The Off-Islanders", η ταινία Έρχονται οι Ρώσοι ήταν από τις λίγες (αμερικανικές) της εποχής που έδειξαν με συμπάθεια τους Ρώσους. Φαίνεται ότι άρεσε στην εποχή της, καθώς κέρδισε και τέσσερις βασικές υποψηφιότητες για όσκαρ: καλύτερης ταινίας, σεναρίου, μοντάζ και α' ανδρικού ρόλου για τον Arkin.

Das Boot (Το υποβρύχιο)

Και εκεί που νόμιζα ότι είχα δει όλες τις κορυφαίες ταινίες, μου έσκασε το Υποβρύχιο και με έστειλε. Σίγουρα, η καλύτερη γερμανική ταινία του ομιλούντος κινηματογράφου και μια από τις καλύτερες παγκοσμίως. Τα 209(!) λεπτά της ταινίας (του director's cut δηλαδή) κυλάνε αβίαστα και εσύ απλά είσαι γαντζωμένος στη θέση σου και περιμένεις να δεις τι άλλο θα προκύψει. Κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, μεγάλες δόσεις αγωνίας, μουσική που σου καρφώνεται στο μυαλό, φοβερή σκιαγράφηση χαρακτήρων, πανέμορφη φωτογραφία και μια σκηνοθεσία που σε κάνει να αναρωτιέσαι πού έκρυψε και πώς χώρεσε ο Wolfgang Petersen τις κάμερες σε τόσο στενό χώρο! Κρίμα πάντως για τον σκηνοθέτη που έφτιαξε το αριστούργημά του τόσο νωρίς στην καριέρα του. Μετά πήγε στο Χόλιγουντ και ό,τι υπέγραψε ήταν κατώτερο των προσδοκιών (για να μην πούμε κάκιστο). Τέλος, να προσθέσω ότι εδώ θα δείτε και την καλύτερη —αδιαμφισβήτητα— ερμηνεία του Jürgen Prochnow.