Two Way Stretch (Οι εντιμότατοι κύριοι του κελιού 13)

Ο Peter Sellers υποδύεται έναν διάσημο κλέφτη, ο οποίος βρίσκεται μέσα στη φυλακή μαζί με τους δύο συνεργάτες του και περνάνε...ζωή χαρισάμενη, έχοντας όλα τα κομφόρ και την ησυχία τους. Λίγες μέρες πριν αποφυλακιστούν, σχεδιάζουν να αποδράσουν, να κάνουν ένα τελευταίο μεγάλο κόλπο και να μπούνε ξανά πίσω από τα σίδερα, για να έχουν το τέλειο άλλοθι. Η μετάθεση όμως σε αυτή τη φυλακή ενός σκληρού δεσμοφύλακα θα φέρει δυσκολίες στα σχέδια των επίδοξων δραπετών. Η βρετανική παραγωγή Two Way Stretch είναι καλοφτιαγμένη, έχει ενδιαφέρουσα πλοκή με κωμικές πινελιές και ανατροπές. Από τις καλές πρωταγωνιστικές ταινίες του Πίτερ Σέλερς της βρετανικής περιόδου, πριν γίνει υπερ-διάσημος με Ροζ Πάνθηρα, το Πάρτι κλπ.

Please Don't Eat the Daisies (Μην τρως τις μαργαρίτες)

Καθηγητής θεάτρου (David Niven) "αναβαθμίζεται", παίρνει τη θέση ενός από τους 7 μεγάλους κριτικούς θεατρικών παραγωγών στη Νέα Υόρκη. Αυτό θα έχει σαν επακόλουθο να κρέμονται γνωστοί και άγνωστοι από την πένα του, να αναγκαστεί να κρίνει άσχημα φίλους, να γίνει διάσημος με όλα τα συνεπακόλουθα. Η σύζυγος (Doris Day) θα επωμιστεί αυτές τις αλλαγές και θα στηρίξει το σύζυγο της. Η διασημότητα θα τους βάλει σε μεγάλα σαλόνια, θα αλλάξει τον τρόπο ζωή τους και θα τους φέρει αντιμέτωπους με τα όνειρα τους και αντιμέτωποι με το δίλημμα αν θα επιλέξουν τελικά μια ζωή στα προάστια ή μια "μεγάλη" ζωή στην πόλη. Βασίστηκε στο αυτοβιογραφικό βιβλίο της ζωής της Jean Kerr με το σύζυγο της Walter Kerr, πασίγνωστο θεατρικό κριτικό της εποχής. Το Please Don't Eat the Daisies έχει την Doris Day σε πρώτο πλάνο, η οποία σηκώνει την ταινία στις πλάτες της. Στο σύνολο της, είναι μια χαριτωμένη οικογενειακή κομεντί, με καλή σκιαγράφιση χαρακτήρων των δύο πρωταγωνιστών, με το δραματικό στοιχείο να μην "βαραίνει" το έργο.

The Wackiest Ship in the Army

Κωμική ταινία με θέμα τον β' παγκόσμιο πόλεμο και και την προσπάθεια Αμερικανών και αυστραλών να περάσουν ένα απλό ιστιοφόρο μέσα από τα νερά που ελέγχουν οι Ιάπωνες. Καπετάνιος διορίζεται ο Jack Lemmon και όλοι οι υπόλοιποι ναύτες είναι φαντάροι που δεν έχουν ιδέα από τη θάλασσα, πόσο μάλλον από ιστιοπλοΐα. Κωμική ταινία της σειράς που σκοπό είχε να προωθήσει τον νεαρό τραγουδιστή Ricky Nelson και να βάλει άλλη μία ακόμη προσθήκη στα κωμικά έργα που έπαιζε ο Jack Lemmon. Το The Wackiest Ship in the Army είναι μια αρκετά παλιομοδίτικη ταινία, με πολλά κλισέ, απευθύνεται αποκλειστικά στους θαυμαστές του κυρίου Lemmon και μόνο.

The Entertainer (Ο γελωτοποιός)

Παρηκμασμένος ηθοποιός των music-halls και της επιθεώρησης (Laurence Olivier) συνεχίζει να παίζει σε μισογεμάτες/μισοάδειες αίθουσες, ονειρεύεται να ανεβάσει νέο έργο σε μεγάλη αίθουσα και ελπίζει ακόμα στο μεγάλο come-back. Προσπαθώντας να υλοποιήσει το όνειρό του, θα χρεωθεί σε όλους. Αυτή είναι η επιφανειακή πλοκή του The Entertainer. Διότι, κατά βάθος, ο σκηνοθέτης Tony Richardson παρουσιάζει τις έγνοιες και τις αγωνίες της οικογένειας του Olivier: ο μεγάλος γιος έχει σταλεί στον πόλεμο του Σουέζ, ο μικρός βοηθάει στο θέατρο, ο παππούς και παλιός σταρ του θεάτρου ανακατώνει τη μύτη του στις υποθέσεις του Ολίβιε τη χειρότερη χρονικά στιγμή και η αλκοολοκή σύζυγος είναι στο δικό της κόσμο. Η κόρη του από την πρώτη σύζυγο προσπαθεί να βγάλει μια άκρη από όλα αυτά και να αποτρέψει τον πατέρα της από περαιτέρω λανθασμένες ενέργειες. Και αυτό που τελικά πραγματεύεται το έργο είναι... οι αλλαγές. Οι αλλαγές στη ζωή, στις συνήθειες, στη δουλειά, στις μόδες. Ο ερχομός της τηλεόρασης που αλλάζει το σινεμά, η διαφορετικότητα της (τότε) rock 'n' roll νεολαίας, το τέλος των παραδοσιακών music-halls, ο ερχομός των νέων ηθοποιών και σκηνοθετών του british cinema. Και ο Olivier, δουλεύοντας με το νέο βρετανικό αίμα και χρησιμοποιώντας τη νέα γενιά των βρετανών ηθοποιών, έσωσε την καριέρα του και παρέμεινε ο αγαπημένος βρετανός ηθοποιός.

Τους πρώτους τους κινηματογραφικούς ρόλους κάνουν οι Albert Finney, Alan Bates και Joan Plowright. Σε μικρό ρόλο ο πρώτος, τρία χρόνια πριν συνεργαστεί ξανά με τον σκηνοθέτη στο οσκαρικό Tom Jones. Εντύπωση μας προκάλεσε η φοβερή ομοιότητα του νεαρού Bates με τον νεαρό Mel Gibson (με δύο δεκαετίες διαφορά)! Η γνωριμία του Ολίβιε με την 30χρονη Plowright, που υποδύεται την κόρη του, έγινε στο θέατρο (όπου και πρωτοπαίχθηκε το έργο "The Entertainer" πριν γίνει ταινία) και οδήγησε λίγο καιρό μετά στο γάμο τους.

House of Usher (Ο πύργος των καταραμένων)

Η διασκευή του κλασικού μυθιστορήματος του Edgar Allan Poe γίνεται ταινία από τον Roger Corman και έχει όλη την ατμόσφαιρα, το μυστήριο και τον υπαινεκτικό τρόμο που αρμόζει σε ένα τέτοιο έργο. Έχει τον επιβλητικό Vincent Price, «απόκοσμη» μουσική και πολύ καλή φωτογραφία για ταινία τόσο χαμηλού προϋπολογισμού. Τώρα, αν δεν αρέσει σε κάποιους ή το βρίσκουν «παιδικό», μπορούν να πάνε να δούνε το... Saw 11, με τις ευλογίες μας. Το House of Usher γυρίστηκε σε δέκα πέντε μέρες μόνο, αξιοποιώντας τα πάντα όπως το γεγονός ότι ο Croman άκουσε για μια επικείμενη κατεδάφιση μιας παράγκας, οπότε πήγε και έκλεισε συμφωνία να βάλει φωτιά και να την κινηματογραφήσει τη νύχτα. Ακόμα και τις ομιχλώδες εικόνες με την καμένη γη όπου βρίσκεται ο Πύργος, τις έφτιαξε στους λόφους του Χόλιγουντ ύστερα από μια πυρκαγιά! Η ταινία αποτέλεσε την αφετηρία της δεύτερης σκηνοθετικής περιόδου του Corman. Αντί να βγάζει δύο μικρά b-movies τη φορά(!) για προβολή ως double feature, άρχισε να φτιάχνει μία έγχρωμη, cinemascope ταινία με μεγαλύτερο προϋπολογισμό, συνήθως διασκευή των έργων του Edgar Allan Poe.

La Ciociara (Η ατιμασμένη/Δύο γυναίκες)

Το σκληρό πρόσωπο του πολέμου μέσα από την απλή ιστορία των ανθρώπων που προσπαθούσαν να επιβιώσουν στο βομβαρδισμένο τοπίο. Μη σας ξεγελάει η ομορφιά της Σοφία Λώρεν (che bellezza!). Όλα θα κυλάνε υπερβολικά ήρεμα και αρκετά εύκολα για τη μάνα και την κόρη, οι Δύο γυναίκες που θα αφήσουν τη Ρώμη και θα πάρουν κυριολεκτικά τα βουνά για να επιβιώσουν. Το τέλος θα έρθει σα γροθιά στο στομάχι και θα σας αφήσει σύξυλους. Αυτός ήταν εξάλλου και ο σκοπός του Vittorio de Sica. Επειδή ο πόλεμος δεν είναι καθόλου όμορφος και έχει θύματα από όλες τις μεριές. Χαρακτηριστική εμφάνιση από τον νεαρό Jean-Paul Belmondo, σε μια από τις οχτώ(!) ταινίες στις οποίες εμφανίστηκε εκείνη τη χρονιά και έγινε αμέσως σταρ πανευρωπαϊκής εμβέλειας. Η Λώρεν κέρδισε επάξια όλα τα βραβεία που βρήκε μπροστά της: το βραβείο ερμηνείας στις Κάννες, στην Αγγλία το BAFTA, στην Ιταλία φυσικά, αλλά και το όσκαρ α' γυναικείου ρόλου, που δόθηκε για πρώτη φορά σε γυναίκα σε μη αγγλόφωνη ταινία. Classico!

The Grass Is Greener (Το ξένο είναι πιο γλυκό)

Αυτή η ταινία αποτελεί μία από τις τέσσερις συνεργασίες του σκηνοθέτη Stanley Donen με τον Cary Grant, την τρίτη συνεργασία του Grant με την Deborah Kerr και την τρίτη της Kerr με τον Robert Mitchum! Ο Grant και η Kerr υοδύονται ένα ζευγάρι στην Αγγλία όπου κατοικούν στον πύργο τους, που τον χρησιμοποιούν και ως μουσείο. Ο αμερικανός τουρίστας και πολυεκατομμυριούχος πετρελαιάς Mitchum που τον επισκέπτεται, θα μπει σε λάθος πόρτα και θα πέσει πάνω στην οικοδέσποινα. Την οποία θα φλερτάρει επίμονα και θα τη γοητέψει. Όταν αυτή πει στον άντρα της ότι θα πάει να μείνει στη φίλη της (την μπεκρού Jean Simmons) στο Λονδίνο, καταλαβαίνουμε ότι... Το ξένο είναι πιο γλυκό. Το οποίο, πάλι, ο Grant -ως φοβερά σκεπτόμενος- θα προσπαθήσει να ανατρέψει με ένα φορεβό σχέδιο, χωρίς ζηλοτυπίες, χωρίς εκνευρισμούς, με τη βοήθεια της μπεκρούς!

Τι άλλο να ζητήσει κανείς από μια χαριτωμένη κομεντί στην οποία πρωταγωνιστούν τόσοι πολλοί αστέρες; Και η οποία δεν είναι βαρετή; Και κυλάει παραπάνω από ευχάριστα; Τώρα αν σε κάποιους δεν αρέσει να βλέπουν τον βαρύ Mitchum σε ρομαντικούς ρόλους, ή νομίζουν ότι εδώ ο Grant φαίνεται σα να βαριέται, τι να πούμε; Παραβλέψτε τα και αφεθείτε στη γοητεία του κλασικού Χόλιγουντ. It's only a movie.

Le Trou (Η τρύπα)

Πράξη πρώτη: νεαρός φυλακι-σμένος μεταφέρεται σε νέα πτέρυγα και πηγαίνει σε ένα κελί που έχει ήδη τέσσερις συγκρατούμενους. Γίνονται οι γνωριμίες και αποκαλύπτεται το σχέδιο. Πράξη δεύτερο: αρχίζει η προσπάθεια για απόδραση. Σκαψίματα, κοψίματα, καμουφλάζ και τεχνικές αποπρο-σανατολισμού των δεσμοφυλάκων. Πράξη τρίτη: οι πέντε υποψήφιοι δραπέτες ολοκληρώσαν το έργο τους και ήρθε η ώρα της απόδρασης. Μόνο που ο νεαρός μαθαίνει ότι αποσύρονται οι κατηγορίες εναντίον του και θα ελευθερωθεί σε μια-δυο μέρες. Αλλά τι έκανε δύο ώρες στο γραφείο του διευθυντή;

Η ταινία Le Trou αποτελεί την τελευταία δουλειά του γάλλου σκηνοθέτη Jacques Becker, ο οποίος πέθανε λίγο καιρό μετά το τέλος των γυρισμάτων. Πρόκειται για μια εκπληκτική ταινία φυλακής, στην οποία κυριαρχεί η ρεαλιστική καταγραφή της καθημερινής ρουτίνας των κρατουμένων. Η προσπάθεια απόδρασής τους περιλαμβάνει πολύ... σκάψιμο. Και κει που νομίζαμε ότι τα είχαμε δει όλα, όσον αφορά στις ταινίες φυλακών, αυτή η ταινία μας εκπλήσει με τα απίστευτα κόλπα και τους μηχανισμούς που σκαρφίζονται για να φτιάξουν εργαλεία αλλά και να μην κινήσουν υποψίες στους δεσμοφύλακες. Αν έχεις έμπνευση, έναν καλό τεχνίτη που πιάνουν τα χέρια του και δίψα για την ελευθερία, όλα γίνονται τελικά. Αγωνία μέχρι το τελευταίο λεπτό και μια μικρή ανατροπή (μπορεί σε άλλους να φανεί προβλέψιμη) για να θυμάσαι την ταινία για καιρό μετά.

Οι κακοί κοιμούνται ήσυχα

Ο Akira Kurosawa μάς λέει το 1960 ότι Οι κακοί κοιμούνται ήσυχα. Ο ακριβής ιαπωνικός τίτλος της ταινίας μεταφράζεται «όσο πιο κακός είσαι, τόσο καλύτερα κοιμάσαι». Ασήμαντη η διαφορά. Η ουσία βρίσκεται στις πλεκτάνες των εταιρειών που αναλαμβάνουν δημόσια έργα, στη διαφθορά, στους χρηματισμούς «κάτω από το τραπέζι», στις κομπίνες και τις μίζες. Αυτή η ορολογία χαρακτηρίζει την ταινία και την κάνει ακόμα και σήμερα, 50 χρόνια μετά, πιο επίκαιρη από ποτέ.

Ο Toshiro Mifune παντρεύεται την κόρη του αφεντικού του και γίνεται το δεξί του χέρι. Τη μέρα του γάμου και κατά τη διάρκεια της τελετής, εμφανίζεται μια τούρτα από το πουθενά, με το σχέδιο ενός δημόσιου κτιρίου που είχε αναλάβει η εταιρεία, και μια μαύρη σημαιούλα καρφωμένη σε ένα παράθυρο. Συγκεκριμένα, από κείνο το παράθυρο είχε αυτοκτονήσει ένας υπάλληλος της εταιρείας. Η αναστάτωση θα είναι έκδηλη στα μεγάλα κεφάλια της εταιρείας και αυτό θα πυροδοτήσει τις εξελίξεις που θα οδηγήσουν στην ανακάλυψη των γεγονότων. Κάποιο ρόλο έχει και ο γαμπρός σε όλα αυτά, αλλά θα το ανακαλύψετε μόνοι σας, όταν δείτε αυτήν την εκπληκτική ταινία του Kurosawa, που άφησε για λίγα τα σπαθιά και τους σαμουράι και ασχολήθηκε με τον πόλεμο των εταιρειών.

Cimarron

Αν θυμάστε τον Μακρινό ορίζοντα με τον Τομ Κρουζ, τότε μπορείτε να μπείτε πολύ εύκολα στο κλίμα της ταινίας Cimarron του 1960. Η ταινία έχει ως αφετηρία την αποίκηση των αχανών εκτάσεων της Αμερικής και συγκεκριμένα με τον τρόπο... «όποιος προλάβει», ή αλλιώς στα αγγλικά land rush. Ο Glenn Ford αποφασίζει να κυνηγήσει κι αυτός την τύχη του και μαζί με τη νεαρή, πλούσια και άβγαλτη γυναίκα του πηγαίνουν στην Οκλαχόμα. Εκεί ο πρώην τυχοδιώκτης θα βρει ενδιαφέρον στο στήσιμο της πρώτης τοπικής εφημερίδας και θα αφοσιωθεί με τα κοινά. Ταυτόχρονα θα παρακολουθήσουμε τις περιπέτειες του με μια ρατσιστική ομάδα που τα βάζει με τους Ινδιάνους, με μερικούς νεαρούς εγκληματίες και, κυρίως, με μια πρώην σχέση του που είναι ελευθέρων ηθών. Επικών διαστάσεων η ταινία που σκηνοθετήθηκε από τον Anthony Mann. Αυτό αποτέλεσε το τελευταίο του γουέστερν λίγο πριν ασχοληθεί αποκλειστικά με άλλες επικές ιστορίες και χλαμύδες. Η ταινία έχει ενδιαφέρον και παρακολουθείται ευχάριστα, μόνο που δεν μπορείς εύκολα να ταυτιστείς με τον πρωταγωνιστή και, σε γενικές γραμμές, η ιστορία δεν έχει να προσφέρει τίποτα καινούριο.

Le Testament d'Orphée (Η διαθήκη του Ορφέα)

Πενήντα χρόνια πριν, ακριβώς τέτοια μέρα, κυκλοφόρησε η τελευταία ταινία του μεγάλου Jean Cocteau. Ο πλήρης τίτλος ήταν Le testament d'Orphée, ou ne me demandez pas pourquoi! και είχε πολλά προβλήματα χρηματοδότησης. Η ταινία δεν θα ολοκληρωνόταν αν δεν συνείσφερε ο Φρανσουά Τριφό τα χρήματα από το βραβείο σκηνοθεσίας που είχε κερδίσει στο φεστιβάλ των Καννών το '59 για τα 400 χτυπήματα. Ο διανοητής Κοκτώ υποδύεται τον εαυτό του και χάνεται στο σουρεαλιστικό σύμπαν της ταινίας Ορφέας που είχε δημιουργήσει το '50. Η πλοκή δεν έχει και μεγάλη σημασία. Ο ποιητής περιπλανιέται σε ένα παράλληλο σύμπαν φαντασίας και ονείρων. Συναντάει διάφορους χαρακτήρες και παρακολουθούμε τις φιλοσοφικές συζητήσεις τους. Παίζει αρκετά με την ανάποδη κινηματογράφηση δίνοντάς μας πολύ όμορφες σεκάνς. Σε μικρούς ρόλους εμφανίζονται μεταξύ άλλων οι Jean-Pierre Leáud, Jean Marais, ο Yul Brynner (!), ακόμα και ο Pablo Picasso. Απαιτητική ταινία για σινεφίλ, αλλά καλό θα ήταν να έχετε δει και τον Ορφέα για να μην μπερδευτείτε με ονόματα και καταστάσεις.

Jungfrukällan (Η πηγή των παρθένων)

Ο Ingmar Bergman διασκευάζει μια μουσική μπαλάντα του 13ου αιώνα και φτιάχνει μια σκληρή, δραματική ταινία που θέτει ερωτήματα σε ηθικά ζητήματα και ψάχνει απαντήσεις για τη θρησκεία, την εκδίκηση και τη ζηλοφθονία. Στη μεσαιωνική Σουηδία, η κόρη ενός πλούσιου γαιοκτήμονα μαζί με τη νεαρή επίσης υπηρέτρια πηγαίνουν προς την εκκλησία που είναι πέρα απ'το δάσος. Σε κάποια φάση θα χωριστούν και η νεαρή κόρη θα συναντήσει δύο αγρότες με τον μικρό τους αδερφό. Αυτοί θα τη βιάσουν και στον πανικό τους θα τη σκοτώσουν. Στη συνέχεια όμως, χωρίς να γνωρίζουν, θα ζητήσουν καταφύγιο στο αγρόκτημα του πατέρα της δολοφονημένης. Αυτοί θα τους φιλοξενήσουν, αλλά όταν καταλάβει ο πατέρας Max von Sydow ότι σκότωσαν την κόρη τους, το λόγο θα έχει η μαχαίρα. Ο τίτλος της ταινίας, Η πηγή των παρθένων, θα έχει να κάνει με το τέλος της ταινίας. Κέρδισε το όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας και αποτέλεσε τη βάση για τη διάσημη horror ταινία του Wes Craven, το Last House on the Left.

The Alamo

Η ιστορία της πτώσης του Άλαμου την εποχή που το Τέξας ήταν κάτω από την Μεξικανική κυριαρχία αποτελούσε διακαή πόθο για τον κύριο John Wayne. Επεξεργαζόταν το σχέδιο για πάνω από 15 χρόνια και το 1960 βρήκε τα κεφάλαια για να το σκηνοθετήσει ο ίδιος έτσι όπως το είχε οραματιστεί. Αναγκάστηκε όμως, μετά από προτροπή των παραγωγών, να συμμετάσχει και ως ηθοποιός για να έχει η ταινία περισσότερη εμπορική απήχηση, καθώτι εκείνη την εποχή ο Wayne αποτελούσε τον νούμερο 1 εμπορικό ηθοποιό. Στο πλευρό του βρίσκουμε τον Richard Widmark και τον Laurence Harvey, με τον δεύτερο σε μία φαινομενικά άκυρη επιλογή, αλλά είναι τελικά ο μόνος που προσδίδει λίγο κύρος με το βρετανικό του φλέγμα. Όσον αφορά την ταινία, δεν χρειάζεται να πούμε και πολλά. Πατριωτισμός, πιστολίδια, μαχαίρια, αυτοθυσία, σε μια φροντισμένη παραγωγή, πλημμυρισμένη από τα ρεπουμπλικανικά ιδεώδη του δημιουργού της. Φανταστείτε να γινόταν μια ανάλογη εγχώρια ταινία για την έξοδο του Μεσολογγίου (χμ, υπάρχει μία με τον Μάνο Κατράκη). Και να μην ξεχάσουμε τη διάρκεια: 2 ώρες και 40 λεπτά! Ήρωες αυτοί που θα δούνε ολόκληρη την ταινία χωρίς να πατήσουν το fast-forward. Μία λεπτομέρεια που ίσως έχει ενδιαφέρον: οι ιστορικοί που είχαν προσληφθεί για να δώσουν τις συμβουλές τους, αποφάσισαν και κατάφεραν να αφαιρέσουν τα ονόματά τους από τα credit της ταινίας, λέγοντας ότι ούτε μία σκηνή του έργου δεν βασίζεται σε κάποιο αποδεδειγμένο ιστορικό γεγονός.

Rocco e i suoi fratelli (Ο Ρόκο και τ' αδέλφια του)

Η πασίγνωστη ταινία του μεγάλου ιταλού δημιουργού Luchino Visconti παρακολουθεί τη ζωή μιας μεγάλης οικογένειας η οποία, μετά το θάνατο του πατέρα τους, αναγκάστηκε να μεταναστεύσει από τον ιταλικό νότο στο Μιλάνο. Παρακολουθούμε τις σχέσεις μεταξύ των πέντε γιων, την προσπάθεια να βρούνε δουλειά και να «ανέβουνε» κοινωνικά. Ο Βισκόντι χωρίζει την ταινία σε πέντε μέρη, το καθένα με όνομα από τον κάθε γιο. Το επίκεντρο της ταινίας όμως βρίσκεται στο Ρόκο και τον Σιμόνε, στη σχέση του δεύτερου με μία του δρόμου και στη ρίξη που θα δημιουργηθεί όταν ο Ρόκο συνάψει αργότερα σχέση με την ίδια κοπέλα. Η ζήλια και ο ψευτοανδρισμός του Σιμόνε θα τον οδηγήσουν στα άκρα. Μαζί με την αγριοπαρέα του θα ψάξουν το ζευγάρι για εκδίκηση. Σοκαριστική η σκηνή που προσπαθεί να βιάσει την κοπελιά μπροστά στα έντρομα μάτια του Ρόκο. Ο τελευταίος θα καταλάβει ότι πρέπει να κάνει πίσω αν θέλει να δει την οικογένειά του ενωμένη. Ο Ρόκο και τ' αδέλφια του αποτελεί την τελευταία νεο-ρεαλιστική ταινία του Βισκόντι και ταυτόχρονα μια από τις καλύτερες ιταλικές ταινίες —κι όχι μόνο. Πώς να διαλύσετε μια οικογένεια αργά αλλά σταθερά! Στο τέλος μένει η σπαρακτική φιγούρα της μάνας (μια Κατίνα Παξινού να παίζει απλά για την πλάκα της, δίνοντας δωρεάν μαθήματα υποκριτικής) και μεις να αναρωτιώμαστε πότε πέρασαν 2μιση ώρες... Δεν χρειάζονται περισσότερα σχόλια από μένα για μια υπερ-κλασική ταινία.

The Sundowners

Όσοι... απογοητεύτηκαν από τις περιπέτειες της Nicole Kidman στην Αυστραλία, θα απολαύσουν περισσότερο την ταινία The Sundowners του 1960. Και ποιοι είναι αυτοί οι Sundowners; Είναι αυτοί που έχουν για σπίτι εκεί που δύει ο ήλιος, δηλαδή... πουθενά. Αλλιώς, οι περιπλανώμενοι, οι νομάδες. Οπότε καταλαβαίνετε ότι δεν πρέπει να δώσετε και πολύ σημασία στον ελληνικό τίτλο: «Οι επιδρομείς της νύχτας»! Μια τέτοια οικογένεια μάς συστήνει ο σκηνοθέτης Fred Zinnemann που μόνιμη στέγη δεν έχουν και για δουλειά συνήθως μεταφέρουν πρόβατα από τη μία περιοχή στην άλλη. Ο πατέρας Robert Mitchum φαίνεται να γουστάρει αυτή τη ζωή. Η μητέρα Deborah Kerr όμως θέλει επιτέλους να κατασταλάξει κάπου σε μια δικιά τους φάρμα. Στη παρέα θα προστεθεί και ο Peter Ustinov (όντας ο χαρακτήρας που δίνει τις κωμικές πινελιές στην ταινία) που θα τους γίνει «τσιμπούρι» και θα τους ακολουθεί μέχρι τέλους. Οι διάφορες περιπέτειες στις οποίες θα εμπλακούν, θα έχουν αντίκτυπο στην οικογένεια και θα αποτελέσουν την αφορμή για να αποφασίσουν τελικά τι θα απογίνουν και πώς θα πορευτούν ως οικογένεια. Δραματική και κωμική ταυτόχρονα ταινία, στην οποία το ανάλαφρο σκηνοθετικό άγγιγμα του Zinnemann και οι ανθρώπινοι χαρακτήρες της, την κάνουν πολύ ευχάριστη στην παρακολούθηση, το λιγότερο να πούμε.

The Savage Innocents (Άγριος σαν τη θύελλα)

Σίγουρα όχι η καλύτερη ταινία του Nicholas Ray, αλλά επίσης σίγουρα μια από τις πιο παράξενες επιλογές του γνωστού για τα ανθρώπινα δράματα σκηνοθέτη. Αν κάποιος δει την ταινία από τη μέση, σίγουρα δεν θα καταλάβει και πολλά και σίγουρα θα την κλείσει. Αν την πάρεις όμως από την αρχή, θα εισχωρήσεις πιο εύκολα στο... παγωμένο της κλίμα και θα κατανοήσεις πολύ καλύτερα τον πολιτισμό των εσκιμώων. Η ταινία ακολουθεί τη ζωή του εσκιμώου Ινούκ που υποδύεται ο —για άλλη μια φορά— απίστευτος Anthony Quinn. Η οποία ζωή του αφορά κυρίως την επιβίωση στο αφιλόξενο περιβάλλον του βόρειου πόλου. Ο αθώος και «απολίτιστος» εσκιμώος νοιάζεται μόνο για την επιβίωση, να βρει φαγητό και μείνει ζωντανός. Κάποια στιγμή θα γνωρίσει τη δύναμη της καραμπίνας και θα γοητευτεί τόσο που θα πάει να γνωρίσει τους λευκούς σε έναν εμπορικό σταθμό. Εκεί θα φανεί το μέγεθος της πολιτισμικής διαφοράς και αυτή η σύγκρουση πολιτισμών είναι που αξίζει περισσότερο στην ταινία. Ο αγγλικός τίτλος The Savage Innocents τα λέει όλα.

Comanche Station

Εδώ έχουμε να κάνουμε με άλλο ένα γουέστερν του Budd Boetticher, σε σενάριο του Burt Kennedy και με πρωταγωνιστή τον Randolph Scott. Πρόκειται για την τελευταία κινηματογραφική δουλειά του Boetticher για εννιά χρόνια οπότε και γύρισε τις τελευταίες του ταινίες. Όλα τα στοιχεία πάντως που έχουμε δει στις προηγούμενες δουλειές του υπάρχουν και εδώ. Μοναχικός, σκληροτράχηλος πρωταγωνιστής με σκοτεινό και άγνωστο παρελθόν, αναγκάζεται να συμμαχήσει με πρώην φίλους και νυν εχθρούς για να επιζήσουν από επιθέσεις των ινδιάνων Comanche. Comanche Station είναι το όνομα του σταθμού στο οποίο γίνεται η συνάντηση όλων των χαρακτήρων του έργου και η εκκίνηση της περιπέτειας μας. Ο ήρωάς μας έχει μόλις ανταλλάξει από τους ινδιάνους μια λευκή γυναίκα που είχαν απαγάγει και την επιστρέφει στο σπίτι της. Ο άντρας της όμως έβαλε 5.000 δολάρια αμοιβή για όποιον τη φέρει πίσω ζωντανή ή νεκρή. Με την απληστία που διακρύνει τον κόσμο, η κατάσταση θα περιπλακεί επικίνδυνα. Αν έχετε δει ταινίες του Boetticher, ξέρετε τι πρόκειται να δείτε. Όσοι δεν ξέρουν, μπορούν να ξεκινήσουν με τα έργα των προηγούμενων χρόνων του.

Classe Tous Risques (Προσοχή! Δημόσιος κίνδυνος!)

Αρκετά βίαιος κακοποιός ο Lino Ventura ξεκινάει μαζί με τη γυναίκα του, τα δυο του παιδιά και τον συνεργό του από το Μιλάνο και προσπαθούν να το σκάσουν προς Γαλλία. Όλα βαίνουν καλώς, μέχρι τη στιγμή που θα αποβιβαστούν στη Μασσαλία και θα τους επιτεθούν οι λιμενοφύλακες. Το αποτέλεσμα θα είναι να σκοτωθούν η γυναίκα του και ο φίλος του και να μείνει αυτός μόνος με τα δύο παιδιά, κυνηγημένος από όλη την αστυνομία. Τότε θα ζητήσει τη βοήθεια των παλιών φίλων και πρώην «συναδέλφων» από το Παρίσι αλλά αυτοί, μη θέλοντας να μπλέξουν, του στέλνουν έναν άγνωστο νεαρό, τον (new kid on the block του γαλλικού σινεμά τότε) Jean-Paul Belmondo. Μεταξύ των δυο αντρών θα δημιουργηθεί μια ιδότυπη φιλία, που θα αποδειχθεί πιο δυνατή και πιο αληθινή από αυτή των παλιόφιλων που θα προσπαθήσουν να αντιμετωπίσουν τον... θυμωμένο Ventura με πισωμαχαιρώματα.

Γκανγκστερική γαλλική ταινία παραγωγής 1960, η Classe Tous Risques χωρίς να έχει αφήσει εποχή, συνδυάζει ευπρεπώς το γαλλικό νουάρ της προηγούμενης δεκαετίας με τη δράση των αστυνομικών ταινιών του Melville. Έχει και δυο άξιους πρωταγωνιστές που βοηθάνε στην καλύτερη θέασή της, έτσι;

Elmer Gantry (Είμαστε διεφθαρμένοι;)

When I was a child, I spake as a child, I understood as a child. When I became a man, I put away childish things. St. Paul. First Corinthians. Thirteen eleven.

Το 1960, μαζί με τους Ασυγχώρητους, ο Burt Lancaster πρωταγωνίστησε στην ταινία Elmer Gantry. Υποδυόμενος τον ομώνυμο χαρακτήρα τού όχι και τόσο αγίου ανθρώπου (για την ακρίβεια, έναν μπεκρή, γυναικά πωλητή) που γίνεται ιεροκύρηκας εν μια νυκτί, κέρδισε το πολυπόθητο βραβείο όσκαρ για την ερμηνεία του για πρώτη και τελευταία φορά (14 χρόνια κινηματογραφικής καριέρας και 31 ταινίες, μέχρι εκείνη τη στιγμή). Η συμπρωταγωνίστρια Jean Simmons έπαιξε τη νεαρή «απόστολο» για χάρη της οποίας ασπάστηκε o Elmer τη θρησκεία τους και χάρη στον δυναμικό του χαρακτήρα και τη λαϊκή αντιμετώπιση των θεολογικών θεμάτων κατάφερε να μαζέψει τα λεφτά που χρειαζόντουσαν για να χτίσουν μια ευπρεπή και σωστή εκκλησία. Μέχρι τότε, τα κηρύγματά τους λάμβαναν χώρα σε σκηνές στημένες στο ύπαιθρο· κάτι σαν τσίρκο. Η ερμηνεία της Simmons αγνοήθηκε από την ακαδημία, αλλά όχι και αυτή της δευτεραγωνίστριας Shirley Jones, η οποία για το μικρό ρόλο της πόρνης που παγιδεύει και εκβιάζει τον ούτως ή άλλως οπορτουνιστή Gantry, έφυγε από την ακαδημία με το βραβείο του β' γυναικείου ρόλοy. Όλα αυτά όμως δεν θα είχαν αξία αν δεν ενορχηστρώνονταν από τη σκηνοθετική μπακέτα του μεγάλου Richard Brooks, ο οποίος παρόλο που δεν βρέθηκε υποψήφιος για τη σκηνοθεσία, κατάφερε και κέρδισε το (μοναδικό και γι'αυτόν) όσκαρ σεναρίου. Ένα σενάριο που βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο του νομπελίστα Sinclair Lewis.

The Unforgiven (Οι ασυγχώρητοι)

Όχι του Clint Eastwood, αλλά του John Huston, ή για να είμαστε πιο ακριβείς, μια ταινία του Burt Lancaster και της ομάδας παραγωγής του, την Hecht-Hill-Lancaster. Πέρα από τον πρωταγωνιστή της και αρχηγό της οικογένειας γελαδάρηδων, η ταινία The Unforgiven περιλαμβάνει την Audrey Hepburn σε εντελώς ασυνήθιστο για αυτήν ρόλο και περιβάλλον (αυτό της άγριας δύσης) ως υιοθετημένη κόρη. Συναντάμε επίσης την πάλαι ποτέ σταρ της βωβής εποχής, την Lilian Gish στο ρόλο της μάνας που κρατάει σε ισορροπίες το σπίτι και τον Audie Murphy σε ακόμα έναν ρόλο καουμπόι, παίζοντας τον αδερφό του Λάνκαστερ. Αυτή η οικογένεια γελαδάρηδων έρχεται αντιμέτωπη με έναν γέρο παρείσακτο που προσπαθεί να πάρει εκδίκηση για κάτι που έγινε στο παρελθόν, κάτι για το οποίο μόνο η μάνα γνωρίζει.

Σε χαμηλούς τόνους και ρυθμούς κυλάει το πρώτο μισό της ταινίας, συστήνοντάς μας την οικογένεια και τις συνήθειές της. Η αποκάλυψη του μυστικού της οικογένειας όμως θα περιπλέξει τα πράγματα και θα βγάλει στη φόρα το ρατσιστικό μένος της τοπικής κοινωνίας. Η οικογένεια θα βρεθεί αντιμέτωπη στο τέλος με του Ινδιάνους που θα ζητήσουν τα... «πατρογονικά» τους δικαιώματα, με παρόμοιο τρόπο όπως ο John Wayne στην Αιχμάλωτη της ερήμου. Μόνο ο Huston θα μπορούσε να προκαλέσει με μια τέτοια ταινία εν έτη 1960 (ίσως και ο Samuel Fuller), αλλά κι αυτός έμπλεξε με τις ιδιαιτερότητες των παραγωγών. Έτσι η ταινία αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην δράση και στο ιδιαίτερα προκλητικό της θέμα, αφήνοντας στο τέλος μια μέτρια γεύση.