Eyewitness (Ο μυστικός επισκέπτης της νύχτας)

Ο Peter Yates μαζεύει τα διάσημα ονόματα της εποχής (οι ανερχόμενοι William Hurt και Sigourney Weaver μαζί με τον ταλαντούχο James Woods), βάζει δίπλα τους τον ώριμο Christopher Plummer και τον νεαρό Morgan Freeman (ίδιος και απαράλλαχτος από το '81;), τους αναμιγνύει σε μία ιδιόμορφη ιστορία και καταφέρνει να φτιάξει ένα από τα πιο περίεργα έργα που είδαμε: το Eyewitness έχει αστυνομικό μυστήριο, αρκετές δόσεις θρίλερ, στοιχεία δημοσιογραφίας, διπλωματικά επεισόδια με ασιάτες, επαναπατρισμούς εβραίων, προβλήματα στην οικογένεια του πρωταγωνιστή με τον ανάπηρο πατέρα, αστυνομικοί με δικά τους οικογενειακά προβλήματα που παρακολουθούν τους υπόπτους και ένα κατά λάθος ερωτικό τριγώνο που ευθύνεται για τα βάσανα του πρωταγωνιστή William Hurt.

Δύο χρόνια μετά την επιτυχία που είχε ο Yates με το σεναριογράφο Steve Tesich για το ποδηλατικό Breaking Away, ξανασυνεργάστηκαν σε αυτό το έργο. Το σενάριο βασίστηκε σε δύο διαφορετικές ιστορίες του Tesich που ήθελε να τις γυρίσει σε ξεχωριστά εργά. Μιας και δεν έβρισκε χρηματοδότηση, ο Yates τον έπεισε και ένωσαν τις δύο ιστορίες. Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που νομίζεις ότι παρακολουθείς διαφορετικά κινηματογραφικά ήδη ανά μισάωρο. Σίγουρα, για μένα όμως αυτός είναι ο λόγος που η ταινία δεν αποκτάει δικό της χαρακτήρα και στο τέλος μένεις με την αίσθηση του μετρίου.

Buddy Buddy (Τα φιλαράκια)

Στην τελευταία ταινία του Billy Wilder συναντάμε ξανά το αγαπημένο δίδυμο των Jack Lemmon και Walter Matthau. Αυτή τη φορά και καθώς η λογοκρισία των προηγούμενων ετών είχε παρέλθει ανεπιστρεπτί, τον πρώτο λόγο έχει το μαύρο χιούμορ αλλά και οι σεξουαλικές αναφορές. Οι δύο πρωταγωνιστές θα γίνουν κατά λάθος Τα φιλαράκια καθώς ο Matthau είναι επαγγελματίας δολοφόνος και έπιασε... δωμάτιο με θέα σε ένα ξενοδοχείο για την τελευταία του δουλειά, ενώ ο Lemmon στο διπλανό δωμάτιο ετοιμάζεται να αυτοκτονήσει επειδή τον παράτησε η γυναίκα του. Αυτό που ακολουθεί είναι μια χαριτωμένη αλλά όχι αξιομνημόνευτη κωμωδία, που κάνει μια μικρή κοιλιά όταν επικεντρώνεται στο συζυγικό ζεύγος του Lemmon με τη Paula Prentiss και τον καθηγητή σεξολογίας Klaus Kinski! Κι αυτό γιατί το κομμάτι που αξίζει είναι η «δουλειά» του Matthau, με τον Λέμον στο διπλανό δωμάτιο να κάνει ό,τι μπορεί για να του σπάσει -άθελά του- τα νεύρα. Να πούμε ότι ο Λέμον εδώ παρουσιάζεται ολίγον τι (ή αρκετά) εκνευριστικός. Για την ιστορία να πούμε ότι πρόκειται για το γαλλικό ριμέικ από την ταινία L'Emmerdeur, στην οποία έπαιζαν οι Λίνο Βεντούρα και Ζακ Μπρελ.

La Guerre du Feu (Ο πόλεμος για τη φωτιά)

Μεγαλεπίβολο το σχέδιο του Jean-Jacques Annaud να παρουσιάσει την ιστορία μιας μικρής ομάδας προϊστορικών ανθρώπων που -πολύ απλά- προσπαθούν να επιβιώσουν. Η οποία επιβίωση εξαρτάται από τη διατήρηση της φωτιάς. Στην αρχή της ταινίας βλέπουμε μια ομάδα ανρθωποειδών κρομανιόν να επιτίθεται στους χόμο-σάπιενς και να τους κλέβει τη φωτιά. Τρεις χόμο-σάπιενς αναγκάζονται να διασχίσουν βουνά και πεδιάδες για να βρουν φωτιά και να τη φέρουν πίσω στη φυλή τους. Από κει και έπειτα παρακολουθούμε διάφορες περιπέτειες της πρωταγωνιστικής τριάδας με καννίβαλους, με λίγο πιο εξελιγμένους χόμο-σάπιενς και με την ίδια την άγρια φύση. Η γνωριμία με μία νεαρή γυναίκα από την πιο εξελιγμένη φυλή θα παίξει καθοριστικό ρόλο, καθώς θα κατέχουν πολύ καλύτερα το μυστικό της φωτιάς.

Αυτός είναι Ο πόλεμος για τη φωτιά. Ένα έργο που πολλοί αναφέρουν σαν τη συνέχεια του πρώτου εικοσάλεπτου από την Οδύσσεια του διαστήματος του Κιούμπρικ. Και δεν έχουν πολύ άδικο, καθώς η ταινία μας εδώ είναι ουσιαστικά βωβή. Μόνο μουγκανίσματα, κραυγές, αλαλαγμοί και γκαρίσματα βγαίνουν από τα στόματα όλου του καστ, προσπαθώντας να πετύχουν μια πιο ρεαλιστική και αληθοφανή αναπαράσταση. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που αξίζει να αναφέρουμε εδώ είναι ότι ο γνωστός συγγραφέας Anthoyn Burgess (Κουρδιστό πορτοκάλι) ανέλαβε τη δημιουργία της γλώσσας που «μιλάνε» στην ταινία. Επειδή όμως δεν έχουμε επιστημονική κατάρτιση επί του θέματος, δεν μπορούμε να κρίνουμε κατά πόσο επιστημονικά τεκμηριωμένα είναι αυτά που βλέπουμε. Αυτό που παρακολουθήσαμε τελικά ήταν φτιαγμένο με προσοχή, είχε αρκετή βία και αίμα φυσικά, είχε γέλιο σε ένα-δύο σημεία (το ένα σίγουρα δεν ήταν σχεδιασμένο για γέλιο) και είχε εκπληκτική φωτογραφία των τοπίων της Κένυας, του Καναδά και της Ισλανδίας. Αυτή η γαλλο-καναδική παραγωγή άρεσε στην εποχή της, είχε εμπορική επιτυχία, κέρδισε το όσκαρ μακιγιάζ και τα δύο βασικά βραβεία Σεζάρ (ταινίας και σκηνοθεσίας). Πρωταγωνιστές οι νεαροί Everett McGill, Rae Dawn Chong (Κομάντο με Σβαρτζενέγκερ, American Flyers και Πορφυρό χρώμα του Σπίλμπεργκ) και ο (διάσημος πλέον λόγω Hellboy) Ron Perlman στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση. Πάντως, με το πέρας της θέασή της, κατάλαβα ότι δεν θα κάτσω να την ξαναδώ ποτέ, μιας η επαναπροβολή της δεν θα έχει τίποτα περισσότερο να προσφέρει.

Prince of the City (Τον 'λέγαν βασιλιά της πόλης)

Μια από τις κορυφαίες δημιουργίες του Sidney Lumet. Ίσως η προσπάθεια να δημιουργήσει τη δικιά του επική ταινία για τη διαφθορά μέσα στο μικρόκοσμο των αστυνομικών της Νέας Υόρκης. Κάτι σαν συνέχεια του Σέρπικο. Η ταινία που έκανε διάσημο τον Treat Williams. Αυτός είναι ο Prince of the City που μόνος του θα αποφασίσει να φορέσει μικρόφωνο και να ξεσκεπάσει διεφθαρμένους αστυνομικούς. Εκτός φυσικά από τους συνεργάτες του. Επαρμένος στην αρχή, θα μπλέξει με το σύστημα και τη γραφειοκρατεία περισσότερο από όσο νόμιζε. Η ψυχολογική πίεση θα αρχίσει να γίνεται ανυπόφορη, ειδικά όταν το δικό του —όχι και τόσο αθώο— παρελθόν βγει στη φόρα. Και η μπάλα θα πάρει και τους συνεργάτες του, και οι ζωές τους όπως τις ήξεραν θα καταστραφούν. Πλουσιότατο ανδρικό καστ, αλλά ένας είναι ο πρωταγωνιστής που σηκώνει πανάξια όλη την ταινία στους ώμους του. Ενδιαφέρον έχει —πέρα από τους διεφθαρμένους αστυνομικούς και τους μαφιόζους— το πόσο «κοράκια» σκιαγραφούνται οι εισαγγελείς της Ν.Υ. που θέλουν αίμα, που θέλουν να καταστρέψουν κόσμο πάσα θυσία! Είναι, τελικά, η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος.

Thief (Η λεωφόρος της βίας)

Η πρώτη κινηματογραφική ταινία του Michael Mann περιέχει όλα αυτά τα στοιχεία με τα οποία έφτιαξε τις ταινιάρες των τελευταίων ετών: κλέφτες και αστυνόμους, πιστολίδια, περίτεχνες ληστείες, πρωταγωνιστής σε υπαρξιακό -κι όχι μόνο- αδιέξοδο, μουσική από τους Tangerine Dream. Ο James Caan δηλώνει την ημέρα πωλητής αυτοκινήτων και τη νύχτα εκτελεί περίτεχνες ληστείες. Κάποια στιγμή θα βρει τη γυναίκα της ζωής του και θα αποφασίσει να κάνει ένα τελευταίο μεγάλο κόλπο. Μόνο που ο κλεπταποδόχος του είναι μεγάλο κεφάλι του υποκόσμου και δεν θα τον αφήσει να φύγει έτσι απλά. Βασισμένη στο βιβλίο "The Home Invaders" του Frank Hohimer, η ταινία Thief αποτελεί την πρώτη εμφάνιση επίσης αρκετών βετεράνων πλέον ηθοποιών όπως ο James Belushi ως βοηθός του Caan και σε πιο μικρούς ρόλους βλέπουμε τους William Petersen και Dennis Farina. Μια ταινία που επιβάλλεται να βρείτε και να δείτε. Ένα χρόνο μετά, ο Caan σταμάτησε τις κινηματογραφικές εμφανίσεις λόγω των προβλημάτων κατάθλιξης που είχε εξαίτιας του θανάτου της αδερφής του. Έτσι έκλεισε η πρώτη και πιο ποιοτική φάση της καριέρας του. Επανήλθε στα πλατώ το 1987 μετά το πενταετές του «διάλειμμα».

Southern Comfort (Ανθρωποκυνηγοί)

Ο Walter Hill ολοκληρώνει την έμμεση τριλογία του για ομάδες ανθρώπων που βρίσκονται σε ξένο και εχθρικό περιβάλλον (οι οποίες προσπαθούν να επιβιώσουν με νύχια και με δόντια) με την ταινία του 1981 Southern Comfort. Οι άλλες δύο, όπως είχαμε δει, ήταν Οι μαχητές και η Long Riders. Ειδικά αυτή η ταινία θυμίζει αρκετά τους Warriors, και μαζί κι οι δυο αυτές θυμίζουν την ιστορία «Κύρου Ανάβασις» του Ξενοφώντα, όπου και κει μια ελληνική στρατιωτική ομάδα (οι Μύριοι) προσπαθούσε να βρει το δρόμο της επιστροφής στα βάθη της Μικράς Ασίας. Έτσι και δω έχουμε μια ομάδα πολιτών που συμμετέχουν στην Εθνοφυλακή και για να περάσουν το σαββατοκύριακό τους φόρεσαν τα χακί, πήραν τα άσφαιρά τους και μπήκαν μέσα στους βάλτους της Λουιζιάνα. Μετά όμως από μια παρεξήγηση με τους ντόπιους κεϊτζούν, θα σκοτωθεί ο λοχίας τους και θα βρεθούν κυνηγημένοι σε έναν εχθρικό τόπο γεμάτο βάλτους, μη μπορώντας να βρούνε την... έξοδο κινδύνου! Δυναμική ταινία, μια μάτσο πολεμική ταινία θα την χαρακτηρίζαμε, με την τεστοστερόνη να ξεχειλίζει από τα μπατζάκια, μπιμουβάδικης αισθητικής, αλλά με πολύ καλή σκηνοθεσία από τον γνώστη του είδους Walter Hill. Κατά βάθος, οι δημιουργοί ήθελαν να κάνουν ένα σχόλιο για την αμερικανική εισβολή στο Βιετνάμ. Από αισθητικής άποψης, θα σας φέρει στο μυαλό το Deliverance, γνωστό και ως «Όταν ξέσπασε η βία». Και σημειώστε ότι για τον ειρωνικό τίτλο της... νότιας φιλοξενίας, οι παραγωγοί πήραν το OK από την εταιρεία που παράγει το ομότιτλο αλκοολούχο ποτό.

Chariots of Fire (Δρόμοι της φωτιάς)

Η νικήτρια ταινία των όσκαρ το 1982 ήταν η Chariots of Fire, πιο γνωστή στην Ελλάδα με τον τίτλο «Οι δρόμοι της φωτιάς». Επίσης, έμεινε γνωστή σε εμάς κυρίως για το πασίγνωστο πλέον μουσικό θέμα που συνέθεσε ο Βαγγέλης Παπαθανασίου και για το θέμα της, που ήταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στο Παρίσι το 1924. Ένας Άγγλος και ένας Σκωτσέζος, εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες, φοιτητής στο Κέμπριτζ ο ένας και διάσημος ιεροκύρηκας (!) ο άλλος, αποφασίζουν να λάβουν μέρος στους ολυμπιακούς αγώνες. Σε αντιδιαστολή με τα σημερινά χρόνια, σκοπός τους ήταν η υστεροφημία και η δόξα για την πατρίδα· όχι μια θέση στο δημόσιο ή μια ευκαιρία για εύκολο χρήμα από σπόνσορες. Πολύ καλή ανασύσταση της εποχής, αποτελεί μια ευκαιρία να δουν όσοι ενδιαφέρονται τον τρόπο που αθλούνταν και προπονούνταν οι αθλητές πριν μερικές δεκαετίες. Η εξέλιξη της ιστορίας είναι λίγο χαλαρή, αρκετά... british (για να μην πούμε βαρετή), αλλά σε αποζημιώνει το τελευταίο μισάωρο με τις σκηνές από τους αγώνες που ανεβάζουν την ένταση συνοδεία της διάσημης μουσικής της ταινίας. Ενδιαφέρον έχει το συμπληρωματικό καστ που αποτελείται από πλειάδα διάσημων ηθοποιών όπως ο Ian Holm, ο σερ John Gielgud, ο Nigel Davenport. Ακόμα και ο γνωστός σκηνοθέτης Lindsay Anderson συμμετέχει με μικρό ρόλο όπως και ο Brad Davis (της Οδύσσειας του Κιούμπρικ) που υποδύεται τον αμερικανό αντίπαλο των βρετανών. Τέσσερα βραβεία όσκαρ (ταινίας, μουσικής για τον Βαγγέλη, κουστουμιών και σεναρίου) και βραβείο ερμηνείας β' ρόλου στις Κάννες για τον Ian Holm.

Le bunker de la dernière rafale

Η μικρού μήκους ταινία Le Bunker de la dernière rafale αποτελεί την τρίτη συνεργασία των τρελαμένων γάλλων κινηματογραφιστών Jean-Pierre Jeunet και Marc Caro. Πρόκειται για μια παραγωγή του 1981, ένα φιλμ που εκτυλίσσεται σε ένα μελλοντολογικό περιβάλλον. Ο τίτλος μεταφράζεται ελεύθερα στα ελληνικά ως «το καταφύγιο της τελευταίας έκρηξης». Κάποιοι περίεργοι, σαλεμένοι, στρατιωτικοί τύποι ζούνε σε ένα καταφύγιο και ανακαλύπτουν έναν μετρητή που μετράει ανάποδα. Χωρίς να ξέρουν γιατί γίνεται αυτό και τι πρόκειται να συμβεί, αρχίζουν σιγά-σιγά και σαλεύουν. Η βία θα είναι ο μοναδικός τρόπος έκφρασης. Ο πυρετός της καμπίνας (που είχε περιγράψει ο Stephen King στη Λάμψη) σε όλο του το μεγαλείο σ'αυτήν την περίεργη ταινία, που ξέχασα να πω ότι είναι και βουβή! Η γραφή του σκηνοθετικού διδύμου σε πρωτόλεια μορφή. Βλέπεται μόνο και μόνο επειδή διαρκεί 25 λεπτά.

Heavy Metal

Το πιο εντυπωσιακό πράγμα της ταινίας κινουμένων σχεδίων Heavy Metal (ακόμα κι απ'τον τίτλο της) είναι... η αφίσα της! Κι αυτό επειδή όλα τα υπόλοιπα ανήκουν σε ένα άλλο, μεγάλης μετριότητας, επίπεδο. Από την κεντρική ιδέα της ταινίας —ένα εξωγήινο πέτρωμα που επηρεάζει τους ανθρώπους και «μεγεθύνει» το Κακό— παρακολουθούμε διάφορες ιστορίες, άσχετες μεταξύ τους που λαμβάνουν χώρα στη Γη, στο διάστημα, στο παρόν και στο μέλλον. Κινούμενα σχέδια αποκλειστικά για μεγάλους, αλλά κι αυτοί πάλι δεν ξέρω πόσο νόημα θα βγάλουν. Και μιας και βρισκόμαστε στο 1981, καταλαβαίνετε ότι η σχεδίαση του καρτούν είναι αρκετά παλιομοδίτικη. Με τα χρόνια απέκτησε καλτ χαρακτήρα, αλλά κι αυτό πάλι δεν μπορείς να το εκλάβεις σαν θετικό επιχείρημα. Το μόνο θετικό, ίσως, είναι το soundtrack της ταινίας, το οποίο —όπως λέει και ο τίτλος— περιλαμβάνει αρκετά γνωστά συγκροτήματα της hard-rock και heavy metal σκηνής, όπως οι Blue Öyster Cult, Black Sabbath, Journey, Nazareth και λοιπά. Το αξιοπερίεργο είναι ότι ετοιμάζεται για του χρόνου ένα ριμέικ της ταινίας στο οποίο θα συμμετάσχουν σκηνοθέτες όπως o Fincher, ο Verbinski και λοιποί.

Das Boot (Το υποβρύχιο)

Και εκεί που νόμιζα ότι είχα δει όλες τις κορυφαίες ταινίες, μου έσκασε το Υποβρύχιο και με έστειλε. Σίγουρα, η καλύτερη γερμανική ταινία του ομιλούντος κινηματογράφου και μια από τις καλύτερες παγκοσμίως. Τα 209(!) λεπτά της ταινίας (του director's cut δηλαδή) κυλάνε αβίαστα και εσύ απλά είσαι γαντζωμένος στη θέση σου και περιμένεις να δεις τι άλλο θα προκύψει. Κλειστοφοβική ατμόσφαιρα, μεγάλες δόσεις αγωνίας, μουσική που σου καρφώνεται στο μυαλό, φοβερή σκιαγράφηση χαρακτήρων, πανέμορφη φωτογραφία και μια σκηνοθεσία που σε κάνει να αναρωτιέσαι πού έκρυψε και πώς χώρεσε ο Wolfgang Petersen τις κάμερες σε τόσο στενό χώρο! Κρίμα πάντως για τον σκηνοθέτη που έφτιαξε το αριστούργημά του τόσο νωρίς στην καριέρα του. Μετά πήγε στο Χόλιγουντ και ό,τι υπέγραψε ήταν κατώτερο των προσδοκιών (για να μην πούμε κάκιστο). Τέλος, να προσθέσω ότι εδώ θα δείτε και την καλύτερη —αδιαμφισβήτητα— ερμηνεία του Jürgen Prochnow.

Taps (Ταπς, η σάλπιγγα της ανταρσίας)

Η λέξη taps εκφράζει το στρατιωτικό σάλπισμα αποχαιρετισμού των νεκρών. Η ομώνυμη ταινία του 1981 τιτλοφορήθηκε στα ελληνικά ως Ταπς, η σάλπιγγα της ανταρσίας. Και ο λόγος, επειδή η ίδια η ταινία αναφέρεται σε μια ιδιότυπη μορφή ανταρσίας. Στην ουσία πρόκειται για μια κατάληψη της στρατιωτικής ακαδημίας του Bunker Hill στο οποίο φοιτούν παιδιά από 12 ως 17 χρονών. Ένα ιδιόμορφο στρατιωτικό σχολείο που φυσικά κυριαρχείται από τη στρατιωτική πειθαρχία και τους κανονισμούς. Ένα στρατόπεδο με παιδιά, δηλαδή. Δύο πράματα θα πυροδοτήσουν την κατάσταση: α) το κλείσιμο της σχολής τον επόμενο χρόνο με σκοπό να πουληθεί στο δήμο και β) ένα αιματηρό επεισόδιο έξω από τη σχολή με κάτι τσαμπουκαλήδες που θα έχει αποτέλεσμα το θανάσιμο πυροβολισμό ενός πολίτη. Καθώς ο στρατηγός που επιβλέπει τη σχολή φεύγει προφυλακιστέος, τα παιδιά αποφασίζουν να καταλάβουν τη σχολή απαιτώντας απλώς να εισακουστούν τρία αιτήματα. Το ένα θα φέρει το άλλο και η καταστάση θα οξυνθεί και θα οδηγηθεί σε απίστευτες καταστάσεις. Απίστευτες, απ' αυτές που μόνο στο αμερικανικό κινηματογραφικό σύμπαν βλέπεις. Πώς αλλιώς να εξηγήσεις το θέαμα με εφήβους και μικρά παιδιά στα χακί να κρατάνε αληθινά όπλα! Αρκετές σεναριακές ευκολίες οδηγούν τα πράγματα στο δραματικό φινάλε και στο... σπάσιμο της κατάληψης! Αξίζει η θέασή της πάντως καθώς αποτελεί το κινηματογραφικό ντεμπούτο των Sean Penn και Tom Cruise και για την δυνατή ερμηνεία του διάσημου τότε πρωταγωνιστή Timothy Hutton, ένα χρόνο μετά τη βράβευσή του με όσκαρ για τους Συνηθισμένους ανθρώπους.

An American Werewolf in London

From the director of Animal House... a different kind of animal

Ο αμερικανός λυκάνθρωπος στο Λονδίνο είναι η ταινία που είχε στο μυαλό του ο John Landis για πάνω από δέκα χρόνια. Και ο John Landis κατάφερε και πήρε το ΟΚ από τους παραγωγούς το 1981 (μαζί με τα λέφτα του μπάτζετ) μετά τις επιτυχίες φυσικά του Τρελού θηριοτροφείου και των Blues Brothers. Μια ταινία που πολλοί χαρακτηρίζουν αρκετά κωμική για ταινία τρόμου και ταυτόχρονα αρκετά τρομακτική για κωμωδία. Μια μίξη που έφερε αποτέλεσμα και φυσικά μεγάλη επιτυχία. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησαν και οι ταινίες Το ουρλιαχτό και Wolfen με την ίδια θεματολογία και φάνηκε ότι ο μύθος του λυκανθρωπισμού θα έπαιρνε τα πάνω του. Κάτι που δεν συνέβη όμως μετά την αποτυχημένη Silver bullet και τη μετριότατη κωμική Teen wolf. Πάντως, από όλες τις... λυκανθρωπικές ταινίες, ο υπογράφων πιστεύει ότι αυτή του Landis είναι η καλύτερη. Έτσι, χωρίς δικαιολογίες...