Ξαναβλέποντας: Dark City

Πριν 20 χρόνια που την είχα δει στο σινεμά, όντως και μικρότερος σε ηλικία, μπορώ να πω ότι είχα εντυπωσιαστεί, κυρίως από το μυστήριο, την σκοτεινή ατμόσφαιρα, την έξυπνη ιδέα της ύπνωσης και αλλαγής αναμνήσεων. Ξαναβλέποντας το Dark City, παρατήρησα όλες τις λεπτομέρειες για τις οποίες το έργο δεν έγινε ποτέ μεγάλο: νομίζω φταίει κυρίως η "βιαστική" σκηνοθεσία του Alex Proyas και ο τρόπος που κόβει απότομα τις σκηνές για να προχωρήσει την ιστορία, επειδή έχει πάρα πολλά να πει και θέλει να τα δείξει. Δεν εντρυφάς στους βασικούς χαρακτήρες, και όλα γίνονται για να προχωρήσουμε παρακάτω, να πάμε από σκηνή σε σκηνή και να οδηγηθούμε προς την ανακάλυψη της αλήθειας λίγο πριν την κλιμάκωση στο τέλος. Καλός ο Rufus Sewel, ταίριαξε στο ρόλο του ανθρώπου με αμνησία που ανακαλύπτει ότι κάτι περίεργο συμβαίνει. Νομίζω είναι η μοναδική ταινία που τον έχω δει ως πρωταγωνιστή. Στο τέλος, το ότι αποκτά την απόλυτη γνώση και γίνεται παντοδύναμος, θυμίζει ολίγον από Matrix, ένα χρόνο πριν βγει η ταινία του Κιάνου Ριβς. Η σύζυγος Jennifer Connely φαίνεται σαν άνευρος χαρακτήρας, ο αστυνομικός William Hurt έχει ωραία παρουσία, αλλά προσπαθεί κι αυτός χωρίς νόημα και ο περίεργος γιατρός Kiefer Sutherland κερδίζει λίγο παραπάνω τις εντυπώσεις.

Altered States (Ανεξέλεγκτες καταστάσεις)

Επιστημονική αναζήτηση της Απόλυτης Αλήθειας, για τον άνθρωπο, το σύμπαν, τη ζωή. Η μονομανία του καθηγητή William Hurt να αποκαλύψει το Απόλυτο, τον βυθίζει όλο και περισσότερο σε περίεργα πειράματα με χρήσεις ουσιών. Βυθίζεται ο ίδιος σε ιδιοκατασκευασμένη δεξαμενή νερού και γίνεται ο ίδιος το πειραματόζωο των πειραμάτων του. Και εκεί που δεν τον πιστεύει κανένας, θα κατακτήσει την απόλυτη γνώση.

Ο ιδιαίτερος σκηνοθέτης Ken Russell παρουσιάζει το 1980 το Altered States και μας στέλνει αδιάβαστους. Σουρεαλιστικές, ψυχεδελικές σεκάνς με χρήση ειδικών εφέ, επηρεασμένος τα μάλλα από την Οδύσσεια του Κιούμπρικ, δημιουργώντας ένα καλτ έργο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ταινίας για λίγους. Παρθενική εμφάνιση του William Hurt στον κινηματογράφο, όπως επίσης και της μικρής (τότε) Drew Barrymore (στο ρόλο της κόρης του). Επιπλέον διάβασμα για το έργο στον cinetenta.

Eyewitness (Ο μυστικός επισκέπτης της νύχτας)

Ο Peter Yates μαζεύει τα διάσημα ονόματα της εποχής (οι ανερχόμενοι William Hurt και Sigourney Weaver μαζί με τον ταλαντούχο James Woods), βάζει δίπλα τους τον ώριμο Christopher Plummer και τον νεαρό Morgan Freeman (ίδιος και απαράλλαχτος από το '81;), τους αναμιγνύει σε μία ιδιόμορφη ιστορία και καταφέρνει να φτιάξει ένα από τα πιο περίεργα έργα που είδαμε: το Eyewitness έχει αστυνομικό μυστήριο, αρκετές δόσεις θρίλερ, στοιχεία δημοσιογραφίας, διπλωματικά επεισόδια με ασιάτες, επαναπατρισμούς εβραίων, προβλήματα στην οικογένεια του πρωταγωνιστή με τον ανάπηρο πατέρα, αστυνομικοί με δικά τους οικογενειακά προβλήματα που παρακολουθούν τους υπόπτους και ένα κατά λάθος ερωτικό τριγώνο που ευθύνεται για τα βάσανα του πρωταγωνιστή William Hurt.

Δύο χρόνια μετά την επιτυχία που είχε ο Yates με το σεναριογράφο Steve Tesich για το ποδηλατικό Breaking Away, ξανασυνεργάστηκαν σε αυτό το έργο. Το σενάριο βασίστηκε σε δύο διαφορετικές ιστορίες του Tesich που ήθελε να τις γυρίσει σε ξεχωριστά εργά. Μιας και δεν έβρισκε χρηματοδότηση, ο Yates τον έπεισε και ένωσαν τις δύο ιστορίες. Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που νομίζεις ότι παρακολουθείς διαφορετικά κινηματογραφικά ήδη ανά μισάωρο. Σίγουρα, για μένα όμως αυτός είναι ο λόγος που η ταινία δεν αποκτάει δικό της χαρακτήρα και στο τέλος μένεις με την αίσθηση του μετρίου.

Smoke (Καπνός)

Πριν δέκα περίπου χρόνια είχα πρωτοδεί την ταινία Smoke, η οποία με είχε εντυπωσιάσει με την απλότητά της, τη φυσικότητα των μοναχικών (κυρίως) χαρακτήρων, το ενδιαφέρον μπλέξιμο των ιστοριών. Αργότερα έμαθα ότι το σενάριο έγραψε ο νεοϋρκέζος συγγραφέας Paul Auster που, με τα χρόνια που πέρασαν και τα βιβλία που «ρούφηξα», συγκαταλέγεται ανάμεσα στους αγαπημένους μου συγγραφείς. Βλέποντάς την ξανά πριν λίγες μέρες, παρατήρησα πόσο όμορφα είχε προσθέσει μέσα στην ταινία διάφορα χαρακτηριστικά των βιβλίων του o Auster: ο μοναχικός συγγραφέας με το τραυματικό παρελθόν, ο καπνοπώλης της γειτονιάς με ένα περίεργο χόμπι, η αναζήτηση της πατρικής φιγούρας, οι ιστορίες μέσα από άλλες ιστορίες. Όλοι οι ερμηνείες είναι εξαιρετικές από τους... παλαίμαχους Harvey Keitel, William Hurt, Forest Whitaker και τον άγνωστο τότε νεαρό Harold Perrineau, που τώρα είδα ότι ήταν ο "Michael" από την τηλεοπτική σειρά Lost. "Ακολουθήθηκε" από μία περίεργη συνέχεια για ταινία: στα ίδια σκηνικά ήρθαν διάφοροι γνωστοί καλλιτέχνες και αυτοσχεδίασαν διαλόγους με τους ηθοποιούς. Έτσι δημιουργήθηκε το Blue in the Face (Λίγος καπνός ακόμη) που είναι μια συρραφή από σκετς με πολύ μπλα-μπλα.

Kiss of the Spider Woman

Το Φιλί της γυναίκας αράχνης αποτέλεσε την πρώτη μας γνωριμία με τον Raul Julia και τη Sonia Braga και τον βραζιλιάνο σκηνοθέτη Hector Babenco και ήταν επίσης η ταινία που έδωσε στον William Hurt —τον σταρ της δεκαετίας του '80— το όσκαρ α' ανδρικού ρόλου, το βραβείο αντρικής ερμηνείας στις Κάννες και το Bafta, μεταξύ άλλων. Ο ένας (Hurt) είναι ομοφυλόφιλος και κρατείται για άσεμνη συμπεριφορά σε ανήλικους. Ο άλλος (Julia) είναι πολιτικός κρατούμενος για συμμετοχή σε επαναστατική ομάδα. Βρισκόμαστε σε μια άγνωστη χώρα της Κεντρικής ή Νότιας Αμερικής, όπου το καθεστώς εξουσιάζει και καταπατά τις ελευθερίες των ανθρώπων, όπως συνέβαινε πολλές φορές σε πολλά κράτη εκείνη τη δεκαετία. Ο Hurt αφηγείται στον Julia μια φανταστική ταινία που έχει φτιάξει στο μυαλό του, για να σπάσει τη μονοτονία αλλά και να ταξιδέψει με τη φαντασία του μακριά από τα σίδερα της φυλακής. Οι επαναστατικές ιδέες του ενός θα μπλέξουν με το ρομάντζο του άλλου, οι επιθυμίες θα αναμειχθούν με τον ιδεαλισμό και οι ανατροπές (πάσης... φύσεως) θα μπλέξουν περισσότερο την κατάσταση. Αναρωτιέμαι πάντως πώς η συντηρητική Ακαδημία έδωσε την ψήφο της στην τολμηρή ερμηνεία του Hurt...

Children of a Lesser God

Μια από τις πιο χαρακτηριστικές ταινίες της δεκαετίας του '80, με έναν τίτλο που έχει... «μείνει» στην ιστορία και πρωταγωνιστή τον William Hurt στις μεγάλες δόξες του τότε. Τα Παιδιά ενός κατώτερου θεού από το 1986 είναι άλλη μια ταινία σχέσεων, ένα love story, μεταξύ μιας εκ γενετής κωφάλαλης κοπέλας και ενός καθηγητή που δουλεύει σε ειδικό σχολείο με παιδιά που έχουν προβλήματα ακοής. Η σχέση τους θα περάσει από σαράντα κύματα και μεις παρακολουθούμε αυτήν την εξέλιξη. Το όλο ενδιαφέρον βρίσκεται στο ότι εμείς βλέπουμε όχι πόσο δύσκολο είναι να επικοινωνήσουν αλλά να κατανοήσουν ο ένας τα προβλήματα του άλλου. Αναγκαστικά ο Hurt μιλάει σε όλη την ταινία και λέει όχι μόνο τις δικές του ατάκες αλλά και της συμπρωταγωνίστριας, επειδή διαφορετικά δεν θα καταλαβαίναμε τίποτα! Η πρωτοεμφανιζόμενη και σχεδόν κωφάλαλη Marlee Matlin κέρδισε το όσκαρ α' γυναικείου και ο William Hurt κέρδισε άλλη μια υποψηφιότητα, μετά την νίκη της προηγούμενης χρονιάς για τη Γυναίκα αράχνη! Είπαμε, ήταν στα πάνω του τότε. Αλλά αφού την είδαμε μια φορά, δεν νομίζω ότι θα κάτσω να την ξαναδώ για δεύτερη φορά.