Motherless Brooklyn

Μία ιστορία με φόντο τη δεκαετία του '50, που μπλέκει απλούς, καθημερινούς ανθρώπους με άτομα της πολιτικής εξουσίας, που ανακαλύπτουν ότι έχουν (κι αυτοί, όπως όλοι) μυστικά, διαπλεκόμενες σχέσεις με τον υπόκοσμο και άλλα άτομα από νυχτερινά κέντρα, διαφυλετικές σχέσεις (σε μια δύσκολη εποχή για τις ΗΠΑ). Στο κέντρο όλων αυτών υπάρχει ένα καλά κρυμμένο οικογενειακό μυστικό. Για κάποιον που δεν έχει ασχοληθεί με το νουάρ και τα παλπ μυθιστορήματα (κυρίως Ρέιμοντ Τσάντλερ, Ντάσιελ Χάμετ, Τζέιμς Κέιν και πιο προσφάτως με Τζέιμς Έλροι) θα βρει αρκετά ενδιάφερουσα το Motherless Brooklyn. Εγώ από την άλλη είδα όλα αυτά τα κλισέ του είδους και δεν ξετρελάθηκα. Ωραία αναπαράσταση της εποχής, καλές ερμηνείες, ειδικά ο Νόρτον που ήθελε καιρό τώρα μάλλον να πρωταγωνιστήσει σε ρόλο που να έχει και κάποιο έξτρα χαρακτηριστικό (σύνδρομο Τουρέτ). Αλλά, θα χρειαστεί να διαβάσω το βραβευμένο βιβλίο του Jonathan Lethem που πρωτοκυκλοφόρησε το 1999, για να συγκρίνω τι έμεινε μέσα, τι έξω από το έργο, ένα βιβλίο του οποίου τα δικαιώματα είχε αγοράσει ο Νόρτον από το '99, αλλά κατάφερε να γυρίσει την ταινία μόλις πέρυσι.

Dark City

Το αγαπημένο μου είδος είναι μάλλον το φιλμ νουάρ. Οι αντι-ήρωες με τα ψυχολογικά τους βάρη, προβλήματα και βάσανα του παρελθόντος που τους καταδιώκουν, ζουν επικίνδυνα, τυποποιούνται και στο τέλος επιλέγουν να κοντραριστούν (με το κατεστημένο, με την εξουσία, ίσως και με τον ίδιο τον εαυτό τους) για να κάνουν τελικά το σωστό. Κάπως έτσι και ο Charlton Heston στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση στο έργο με τίτλο Dark City. Αφού γίνει έφοδος στην παράνομη λέσχη που διατηρεί και μείνει ταπί, θα παγιδέψει με τους συνεργάτες του έναν αθώο τουρίστα και θα του φάνε τα λεφτά σε στημένο παιχνίδι πόκερ. Το κόλπο είναι απλό, αλλά οι συνέπειες θα είναι οδυνηρές. Στο προσκήνιο θα εμφανιστεί ο αδερφός του θύματος που θα θέλει να πάρει εκδίκηση από το Χέστον και την παρέα του. Σε δεύτερο ρόλο και στο πλευρό του πρωταγωνιστή, η μόνιμη γυναικεία φιγούρα των νουάρ, η Lizabeth Scott. Η σκηνοθεσία του William Dieterle είναι ευπρεπής και το έργο παρακολουθείται παραπάνω από ευχάριστα. Και φυσικά, δεν έχει καμία σχέση με την ομότιτλη sci-fi ταινία του Άλεξ Πρόγιας από το 1998.

Johnny Eager

Ένα από τα πρώτα φιλμ-νουάρ έργα, με τον αντι-ήρωα πρωταγωνιστή που υποδύεται ο Robert Taylor με τον ονοματεπώνυμο Johnny Eager να παρουσιάζεται ως ταξιτζής στον αστυνομικό που τον επιτηρεί μετά την αποφυλάκιση του, αλλά παρασκηνιακά συνεχίζει να εξουσιάζει το κομμάτι του υπόκοσμου που είχε και πριν μπει φυλακή. Στην προσπάθεια του να ανοίξει το δικό του νόμιμο κυνοδρομείο, θα παγιδεύσει τον εισαγγελέα που τον κυνηγάει, χρησιμοποιώντας την κόρη του Lana Turner, η οποία "δάγκωσε τη λαμαρίνα" για τον Eager. Οι σύμμαχοι του Eager θα αποκτήσουν δικές τους φιλοδοξίες και οι αντίπαλοί του θα προσπαθήσουν να το χρησιμοποιήσουν αυτό. Οι ανατροπές θα είναι συνεχόμενες και θα οδηγήσουν τον Eager να πάρει τις αποφάσεις του. Αλλά έχοντας τελικά ερωτευτεί και αυτός την κόρη του εισαγγελέα, θα πάρει εκείνες τις αποφάσεις για να σώσει την Lana Turner, γνωρίζοντας ότι θα τον οδηγήσουν στο μοιραίο τέλος.

Από τα πιο ενδιαφέροντα έργα της εποχής, που έχει συμπρωταγωνιστή τον απίστευτο Van Heflin, στο ρόλο του αλκοολικού φίλου του Eager με τις φιλοσοφικές & λογοτεχνικές του ατάκες. Για αυτή την ερμηνεία κέρδισε το όσκαρ β' ανδρικού ρόλου.

Pitfall (Ματωμένο ρομάντζο)

Πετυχημένος επαγγελματίας, οικογενειάρχης, που έχει υλοποιήσει το "αμερικανικό όνειρο" οδηγείτε στην καταστροφή μέσω της σαγηνευτικής Lizabeth Scott. Οι τύψεις θα τον φέρουν πίσω στην οικογένειά του, και για να διατηρήσει τη συνοχή της οικογένειας θα προβεί σε αλλεπάλληλα ψέματα ακόμα και σε φόνο. Το απαισιόδοξο, υποκριτικό, μαύρο φινάλε στο film-noir Pitfall είναι που κερδίζει πόντους και αξίζει η θέασή του μία ευκαιρία. Η πτώση μέσα στο λάκκο, όπως λέει ο τίτλος, θα είναι αναπόφευκτη. Κατ’ τα άλλα, ο Dick Powell είναι τόσο ψυχρός στην οθόνη που νομίζεις ότι κάνει αγγαρία. Από την άλλη, η Lizabeth Scott υποδύεται τη femme fatale, όπως και σε τόσα άλλα έργα εκείνης της περιόδου, αλλά και με κάποιες δόσεις τύψης για το μπλέξιμο του Powell. Στη σκηνοθεσία αυτού του μικρού b-movie βρίσκουμε τον ουγγρικής καταγωγής Andre De Toth.

His Kind of Woman (Καταχθόνια γόησσα)

Επικηρυγμένος από τις ΗΠΑ μαφιόζος κρύβεται στην Ιταλία. Οι άνθρωποί του βρίσκουν τον μικροκακοποιό Robert Mitchum που του μοιάζει και του προτείνουν ταξίδι αναψυχής στο Μεξικό για να ξεχρεώσει τα χρέη του! Αυτό που δεν ξέρει είναι ότι τον θέλουν για να κάνει πλαστική εγχείριση ο μαφιόζος, να πάρει την ταυτότητα του για να ξαναμπεί στις ΗΠΑ. Στην ιστορία του νεαρού Mitchum θα εμπλακεί και η απαραίτητη μοιραία γυναίκα (Jane Russell), ενώ θα έχει συνέχεια γύρω του ανθρώπους του μαφιόζου (η φυσιογνωμία του Charles McGraw ξεχωρίζει), αστυνόμους του FBI και έναν διάσημο ηθοποιό του Χόλιγουντ (Vincent Price). Και ενώ κυλάει όμορφα και με πολύ νουάρ ενδιαφέρον η ταινία His Kind of Woman, φτάνουμε στο τελευταίο μισάωρο όπου το πάνω χέρι παίρνει η περιπέτεια και λίγο και η... κωμωδία! Είναι η ώρα που ο Vincent Price αποφασίζει να βοηθήσει τον Mitchum και να συμμετάσχει σε μία αληθινή περιπέτεια. Αυτό που ακολουθεί είναι ένα swashbuckler χωρίς σπαθιά!

Η ταινία ήταν μία παραγωγή του Howard Hughes. Όπως ήταν αναμενόμενο, δεν τα πήγε καλά με το σκηνοθέτη John Farrow, τον οποίο αντικατέστησε μετά το τέλος των γυρισμάτων με τον Richard Fleischer για να γυρίσει το τέλος και κάποιες έξτρα σκηνές. Το όνομα του Farrow όμως έμεινε στα credit.

I Walk Alone (Ματωμένες αλυσίδες)

Φίλοι και συνεργάτες στην παρανομία την εποχή της ποτοαπαγόρευσης οι Kirk Douglas και Burt Lancaster. Μετά από ένα κυνηγητό με την αστυνομία, ο πρώτος θα γλυτώσει, ο δεύτερος θα πάει 14 χρόνια στη φυλακή. Με το που βγαίνει όμως η ποτοαπαγόρευση έχει τελειώσει. Οι γκάνγκστερς, όπως τους γνώριζε, αποτελούν παρελθόν. Στο σήμερα την εξουσία έχουν οι επιχειρήσεις. Όλες οι παρανομίες κρύβονται στη γραφειοκρατία και τα λογιστικά τεχνάσματα. Κάτι που δεν μπορεί να καταλάβει ο χαρακτήρας του Lancaster και θέλει το μερίδιό του. Η Lizabeth Scott είναι το κορίτσι του κυνικού, ψυχρού επιχειρηματία Douglas που θα τον σιχαθεί και θα πάει με την πλευρά του Lancaster.

Ενδιαφέρον, σκληρό νουάρ εργάκι από τον Byron Haskin, έναν πολυπράγμων του Χόλιγουντ σε ειδικά εφέ, κάμερα και φωτογραφία που κατέληξε μετά στη σκηνοθεσία. Η ταινία I Walk Alone αποτελεί την πρώτη συνεργασία των δύο μεγάλων ηθοποιών από τις επτά συνολικά. Βασίστηκε στο θεατρικό "Beggars Are Coming to Town" του Theodore Reeves, και γι'αυτό ίσως οι εξωτερικές σκηνές και οι σκηνές δράσης είναι ελάχιστες, και οι συγκρούσεις είναι περισσότερο λεκτικές με έμφαση στους χαρακτήρες και το διάλογο, σε αντίθεση με άλλα παρόμοια έργα του είδους. Αυτός είναι ένας ενδιαφέρον παράγοντας για να παρακολουθήσετε το έργο, που δεν θα λέγαμε ότι είναι και κάποιο αξιομνημόνευτο πάντως.

Niagara

Η ταινία Niagara είναι ένα από τα πιο γνωστά φιλμ-νουάρ επειδή i) είναι από τα πρώτα έγχρωμα (technicolor) νουάρ και ii) συμμετέχει η Marilyn Monroe με τα έντονα κόκκινα βαμμένα χείλη της! Παρά τη συμμετοχή του Charles Brackett στο σενάριο (μέχρι το '50 συνεργάτης του Billy Wilder) και του Henry Hathaway στη σκηνοθεσία, η ταινία αποτελεί περισσότερο μια τουριστική παρουσίαση των καταρρακτών του Νιαγάρα (και όλων των γύρω αξιοθεάτων) και λιγότερο μια ταινία θρίλερ. Σώζεται από κάποιες σεκάνς όπως, ας πούμε, αυτής με το κυνηγητό μέσα στο καμπαναριό και τις σιωπηλές/ακίνητες καμπάνες, αλλά στο σύνολό της είναι ένα προβλέψιμο έργο με ηθικοπλαστικό φινάλε (όλοι οι κακοί πρέπει να πεθάνουν). Ήταν να πρωταγωνιστήσει η Anne Baxter αλλά όταν αποχώρησε, αποφασίστηκε να δοθεί περισσότερο έμφαση στο χαρακτήρα (και το κορμί) της Monroe που σχεδιάζει να δολοφονήσει τον ψυχολογικά ανισόρροπο άντρα της Joseph Cotten.

The Late Show (Η γάτα είδε το δολοφόνο)

Ο τηλεοπτικός ηθοποιός Art Carney πρωταγωνίστησε σε λίγες ταινίες τη δεκαετία του ’70, όντας κάποιας ηλικίας, κέρδισε το όσκαρ το ’75 για το Harry and Tonto (με αντιπάλους τους Al Pacino, Jack Nicholson, Dustin Hoffman και Albert Finney!!!) και το 1977 πρωταγωνιστεί σε ένα νεο-νουάρ έργο του σκηνοθέτη Robert Benton (δύο χρόνια πριν βγάλει το Kramer vs. Kramer) και σε παραγωγή του Robert Altman. Βετεράνος ιδιωτικός ντετέκτιβ θα αναλάβει μία περίεργη υπόθεση. Η εξαφάνιση της γάτας της αλλοπαρμένης Lily Tomlin θα είναι η άκρη του μίτου που θα οδηγήσει σε μια μπλεγμένη υπόθεση που έχει απ’όλα: σεξ και βία, απιστίες και βρώμικο χρήμα, πολλά πτώματα και μοιραίες γυναίκες. Εύστοχη η επιλογή του ηλικιωμένου ντετέκτιβ που δουλεύει με το «κλασικό σύστημα» των ντετέκτιβ (δηλαδή κυρίως με το μυαλό του) που γνωρίσαμε από τις ταινίες του ’40 και του ’50, καθώς έτσι ο σκηνοθέτης βρίσκει ευκαιρία να σχολιάσει το τέλος μιας εποχής που έχει περάσει ανεπιστρεπτί, αλλά οι χαρακτήρες του έργου δε φαίνεται να το έχουν συνειδητοποιήσει. Το The Late Show είναι ένα σχετικώς άγνωστο, μικρό διαμαντάκι (μικρό είπαμε, έτσι;) που αξίζει να αναζητήσετε/ ανακαλύψετε.

I Married a Communist (Οπαδοί του ολέθρου)

B-movie, νουάρ μελόδραμα, στο οποίοι οι κακοί δεν είναι συμμορίες, αλλά το Κομουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ. Το οποίο παρουσιάζεται σ'αυτό το έργο του 1949 να δρα με γκανγκστερικές μεθόδους. Ήταν η εποχή της απαρχής του Ψυχρού πολέμου και η προπαγάνδα έπεφτε σύννεφο. Ακόμα και η ίδια η λέξη για τους αμερικανούς θεωρούνταν προσβολή. Ίσως γι'αυτό άλλαξαν τον αρχικό τίτλο I Married a Communist σε The Woman on Pier 13 και αργότερα σε Beautiful but Dangerous. Ο Robert Ryan υποδύεται έναν αντιπρόεδρο ναυτιλιακής εταιρείας, που την εποχή της μεγάλης ύφεσης ήταν μέλος του ΚΚ. Αργότερα τους παράτησε, άλλαξε όνομα, μετακόμισε στο Σαν Φρανσίσκο, παντρεύτηκε και από λιμενεργάτης σιγά-σιγά έγινε αντιπρόεδρος. Η ζωή του αντιπροσωπεύει το αμερικανικό όνειρο. Το παρελθόν όμως θα του χτυπήσει την πόρτα και θα τον εκβιάσει για να εξυπηρετήσει τα δικά του συμφέροντα. Οι σκηνές που στύνονται οι διαπλοκές για να φαγωθούν οι ιδιοκτήτες με τα συνδικάτα έχουν κάποιο ενδιαφέρον. Ως επί τω πλείστον, όμως, πρόκειται για μια επιπόλαια, κυρίως προπαγανδιστική ταινία. Εκτός κι αν τη δείτε ως το δράμα ενός παγιδευμένου ανθρώπου που δεν μπορεί να βρει καμία διέξοδο. Διαρκεί επίσης μόνο 70 λεπτά και η γραφική βία στο τέλος ενισχύει το χαρακτηρισμό b-movie. Απολαύστε επίσης τον καρατερίστα Thomas Gomez σε μεγαλούτσικο και ενδιαφέροντα «κακό» ρόλο. Και... φυσικά, δεν έχει καμία σχέση με το ομότιτλο βιβλίο του Φίλιπ Ροθ. Έτσι κι αλλιώς, αυτό κυκλοφόρησε πενήντα σχεδόν χρόνια μετά το έργο.

Phantom Lady

Μηχανικός κατηγορείται ότι σκότωσε τη γυναίκα του. Το μόνο του άλλοθι είναι μία γυναίκα με περίεργο καπέλο που συνάντησε και γνώρισε σε ένα μπαρ, με την οποία πήγε και παρακολούθησε μαζί της το ίδιο βράδυ μια θεατρική παράσταση. Μόνο που δεν ξέρει το όνομά της και οι μάρτυρες που τους είδαν μαζί (μπάρμαν, ταξιτζής, μουσικός στο θέατρο) αρνούνται ότι τον είδαν με κάποια γυναίκα. Το δικαστήριο δεν χρονοτριβεί και τον καταδικάζει. Η υπάλληλος του γραφείου του, που είναι τσιμπημένη μαζί του, αποφασίζει να αναζητήσει αυτή την άγνωστη, την Phantom Lady, αλλά θα πρέπει να ξεκινήσει από τους μάρτυρες που έκαναν τα στραβά μάτια. Στο πλευρό της θα σταθεί ο αστυνομικός που συνέλαβε τον αρχιτέκτονα, επειδή κι αυτός νιώθει ότι κάτι δεν πάει καλά με την υπόθεση. Και ο σκηνοθέτης Robert Siodmak έχει στα χέρια του όλα τα καλά στοιχεία ενός θρίλερ μυστηρίου με αποχρώσεις φιλμ-νουάρ. Και αν βάλετε στην άκρη κάποιες μέτριες ερμηνείες, όλα κυλάνε πολύ ατμοσφαιρικά και μυστηριωδώς όμορφα μέχρι τη στιγμή που αποκαλύπτεται στο κοινό η ταυτότητα του δολοφόνου (λίγο μετά τη μέση του έργου), οδηγώντας την ταινία σε γνώριμα και δυστυχώς προβλέψιμα χιτσκοκικά μονοπάτια. Πρωταγωνιστεί η ψιλο-άγνωστη με τα πανέμορφα μάτια Ella Raines και σε χαρακτηριστικό δεύτερο ρόλο ο καρατερίστας Elisha Cook Jr., που κοπανάει ανελέητα τα τύμπανα σε ένα ωραίο jazz τζαμάρισμα σε κάποιο καταγώγι της εποχής!

Tokyo Joe

Τόκιο Τζο, το όνομα του κέντρου διασκέδασης που διατηρούσε στο Τόκιο ο Μπόγκαρτ, πριν τον πόλεμο. Μετά από εφτά χρόνια φυγής και τη λήξη του πολέμου, επιστρέφει αλλά δεν μπορεί να το δουλέψει, καθώς βρίσκεται εκτός αμερικάνικης δικαιοδοσίας και απαγορεύεται να πηγαίνουν αμερικανοί στρατιώτες. Βρίσκει όμως μια παλιά του αγάπη. Η οποία είναι παντρεμένη με άλλον αμερικανό. Αυτός για να "επιζήσει", ιδρύει αεροπορική εταιρεία με έναν ιάπωνα του υποκόσμου. Για να ξεπεράσει τη γραφειοκρατεία, δέχεται τη βοήθεια του ερωτικού αντίζηλού του. Τι έχουμε δηλαδή; Μπλεξίματα με το στρατό, μπλεξίματα με τον υπόκοσμο, μπλεξίματα με το πες-το-και-ερωτικό τρίγωνο. Σε ένα μετριότατο καστ, με ανέμπνευστο σενάριο, άνευρη σκηνοθεσία και τους κλασικούς αμερικανούς (πρώτα βομβαρδίζουμε και μετά «βοηθάμε» στην ανοικοδόμηση), η ταινία δε διασώζεται ούτε από τον κύριο Μπόγκαρτ ούτε από το πικρό και ολίγον ηρωικό τέλος. Αν είχε άλλον πρωταγωνιστή, θα μιλούσε για τεράστιο b-movie. Ήταν η πρώτη αμερικάνικη ταινία που γυρίστηκε στη μεταπολεμική Ιαπωνία. Τον κακό της υπόθεσης υποδύεται ο Sessue Hayakawa, που έχουμε δει επίσης στα House of Bamboo και Geisha Boy αλλά είναι γνωστότερος από το ρόλο του σαδιστή Γιαπωνέζου Σ/χη στην κλασική Γέφυρα του ποταμού Κβάι.

The Prowler (Έγκλημα στους άσπρους βράχους)

Η αγαπημένη ταινία του συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων James Ellroy. Ένα από τα καλύτερα σενάρια του Dalton Trumbo, ο οποίος δεν πήρε credit λόγω της μακαρθικής blacklist, ενώ ο σκηνοθέτης Joseph Losey αυτοεξορίστηκε στην Αγγλία όταν τον κάλεσαν να καταθέσει στην επιτροπή, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Με το ψευδώνυμο S.P. Eagle υπέγραψε και ο παραγωγός Sam Spiegel, αλλά αυτός το έκανε αρκετά συχνά. Η ταινία The Prowler παρουσιάζει ένα διαφορετικό, πιο σκοτεινό τρόπο απόκτησης του αμερικανικού ονείρου, ο οποίος τρόπος όμως θα οδηγήσει τον πρωταγωνιστή σε όλων των ειδών τα αδιέξοδα. Ο αστυνομικός Van Heflin γοητεύεται από την Evelyn Keyes, που μένει μόνη τα βράδια στο σπίτι, καθώς ο σύζυγός της έχει νυχτερινή ραδιοφωνική εκπομπή. Με την επιμονή του θα την γοητεύσει και θα θελήσει να την παντρευτεί. Θα δεχθεί να την πάρει από το σύζυγό της όμως χωρίς λεφτά, ή θα κανονίσει «κάτι άλλο» που θα του αποφέρει και... έξτρα κέρδος;

Παρά την φαινομενικά απλοϊκή της υπόθεση, αποτελεί ένα από τα καλύτερα φιλμ-νουάρ της εποχής επειδή, πολύ απλά, παρουσιάζει πολύ τρομακτικά/ρεαλιστικά όλα τα λάθος βήματα που μπορεί να πάρει κάποιος (ή κάποιοι) και να οδηγηθεί «εκτός τροχιάς». Οι τελευταίες σεκάνς, όπου το ζευγάρι έχει αποτραβηχτεί στην πόλη-φάντασμα Calico, στην έρημο Μοχάβε, θα σας μείνουν για καιρό χαραγμένες στη μνήμη. Το μοναδικό ελάττωμα του έργου θα λέγαμε ότι είναι η συμπρωταγωνίστρια Evelyn Keyes, η οποία ήταν σύζυγος εκείνη την εποχή του John Huston. Δυστυχώς για μας, βρήκαν λάθος ταινία για να την αναδείξουν... Μια άλλη femme-fatale του τύπου Gloria Grahame ή Ida Lupino ίσως ήταν καλύτερα. Αλλά, πάλι, ποιος ξέρει αν θα πετύχαινε κι αυτό;

He Walked by Night (Ο δολοφόνος της νύχτας)

Με ημι-ντοκιμενταρίστικο τρόπο, voice-over αφήγηση που προσπαθεί να μπει στο μυαλό του δολοφόνου, αλλά και έναν μικρό άσο στο μανίκι που δεν είναι άλλος από τον Anthony Mann σε uncredited συμμετοχή στη σκηνοθεσία, η β' διαλογής νουάρ ταινία He Walked by Night παρουσιάζει τις προσπάθειες της αστυνομίας να βρει και να συλλάβει έναν ψυχρό, αδίστακτο και πανέξυπνο δολοφόνο, που δεν αφήνει ίχνη και κοροϊδεύει την αστυνομία με τις πράξεις του. Κάποια στιγμή η έμπνευση θα έρθει στο διευθυντή της αστυνομίας και θα καταφέρουν να φτιάξουν ένα σκίτσο του δολοφόνου με βάση δεκάδες περιγραφές, σε μια ωραία σεκάνς όπου παρακολουθούμε τις τεχνικές και τα μέσα του παρελθόντος. Μια σεναριακή ευκολία θα τους οδηγήσει έξω από την πόρτα του και στην συνέχεια θα ακολουθήσει ένα ανθρωποκυνηγητό στο υπόγειο δίκτυο υπόνομων και όμβριων υδάτων του Λος Άντζελες, φέρνοντας μας στο μυαλό τον αριστουργηματικό Τρίτο άνθρωπο. Πρωταγωνιστής είναι ο σχετικά άσημος Richard Basehart, που είχαμε δει να εμφανίζεται και στο επίσης νουάρ Tension, αλλά πιο χαρακτηριστική ήταν η συμμετοχή του ως επίδοξος αυτόχειρας στο Fourteen hours. Πολύ καλή «μικρή» νουάρ ταινία, στην οποία αφήνει για άλλη μια φορά το στίγμα του ο εκπληκτικός διευθυντής φωτογραφίας John Alton.

The Street With No Name (Δρόμος χωρίς όνομα)

Άλλη μια ταινία βγαλμένη από τα αρχεία του FBI. Η voice-over αφήγηση στην αρχή της ταινίας, σκηνές από τα γραφεία και εργαστήρια του FBI, αλλά και η τοποθέτηση ενός νεαρού πράκτορα σε undercover ρόλο, που σκοπό έχει να ξεσκεπάσει μια παράνομη οργάνωση, θυμίζουν όλα το House on 92nd Street. Η μαγκιά της 20th Century Fox βρίσκεται στο ότι βάζει τον ηθοποιό Lloyd Nolan να ξαναϋποδυθεί τον διευθυντή του FBI, που προσπαθεί να διελευκάνει δύο φόνους και βρίσκεται στο κατόπι μιας εγκληματικής οργάνωσης. Ο Mark Stevens θα είναι ο νεαρός που βουτήξει στα βαθιά και θα καταφέρει να μπει στην οργάνωση του συναχομένου και μικροφοβιακού Richard Widmark. Από αυτό το σημείο αποκτά η ταινία The Street With No Name ενδιαφέρον. Από τη μία έχουμε το παιχνίδι των δυνάμεων του νόμου και από την άλλη τα κόλπα της ομάδας των παρανόμων. Φυσικά, κάπου στην πορεία θα αποκαλυφθεί ο μυστικός αστυνομικός και θα οδηγηθούμε στο αιματηρό τέλος. Το κακό θα καταπατηθεί και η αμερικανική κοινωνία θα μπορεί να κοιμάται ήσυχη. Τουλάχιστον στο σελιλόιντ. Έγινε ριμέικ από τον Samuel Fuller με τον τίτλο House of Bamboo τοποθετημένο στο μεταπολεμικό Τόκιο.

Where Danger Lives (Το τέλος μιας αμαρτωλής)

Νεαρός γιατρός θα ερωτευθεί μια όμορφη κοπελιά που αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει. Θα αποφασίσει να τη ζητήσει σε γάμο, αλλά θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον καταπιεστικό «πατέρα» της. Στο ρόλο του τελευταίου βρίσκουμε τον επιβλητικό Claude Rains, σε μια ολιγόλεπτη εμφάνιση, που θα παίξει καταλυτικό ρόλο για τη συνέχεια της ιστορίας μας. Επειδή από κει και έπειτα, το ζευγάρι θα προσπαθήσει να το σκάσει κάνοντας το ένα λάθος πίσω απ' το άλλο. Ο γιατρός Robert Mitchum (σε γνώριμο κινηματογραφικό σύμπαν) δεν θα έχει καθαρό μυαλό και δεν θα μπορεί να καταλάβει το ποιόν της γυναίκας, θα παρασυρθεί όλο και περισσότερο στην παρανομία. Ευπρόσωπο φιλμ-νουάρ το Where Danger Lives έχει τη σκηνοθετική υπογραφή του John Farrow. Σε δεύτερο ρόλο βρίσκουμε τη σύζυγό του, Maureen O'Sullivan. Η δεύτερη είναι η Τζέιν του κλασικού Ταρζάν της δεκαετίας του '30. Και οι δύο μαζί είναι οι γονείς της Mia Farrow. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο της χαρακτηριστικής femme-fatale που καταστρέφει τους άντρες βρίσκουμε την ψιλο-άγνωστη μελαχρινή Faith Domergue, που ασχολήθηκε περισσότερο με τα b-movies. Χαρακτηριστικά, να αναφέρουμε τη συμμετοχή της στο This island earth. Πάντως, αν η ταινία είχε πιο «μαύρο» τέλος, θα μιλούσαμε τώρα για μια κλασική ταινία. Αντ'αυτού, προτιμήθηκε η χολιγουντιανή λύση της τιμωρίας της κακιάς και της εξιλέωσης του πρωταγωνιστή. Τι να κάνουμε, δεν πειράζει...

Shock Corridor

Όποιος μπλέκει με τα πίτουρα, τον τρώνε οι κότες. Κάπως έτσι, ο δημοσιογράφος πρωταγωνιστής, μετά από δίχρονη «εκπαίδευση», υποδύεται τον σαλταρισμένο για να μπει στο εσωτερικό ενός σανατόριου με σκοπό να ξεσκεπάσει μια άλυτη υπόθεση φόνου. Ενός φόνου του οποίου οι τρεις μάρτυρες είναι ψυχικά ασθενείς. Λίγο η δικιά του μανία με την υπόθεση, λίγο ο μεγάλης διάρκειας εγκλεισμός του με θεραπείες και ηλεκτροσόκ, η ψυχική του υγεία θα αρχίσει να έχει προβλήματα. Πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένος, που λέει κι ο λαός. Κι ο Samuel Fuller παρουσιάζει άλλη μια πολύ δυνατή ταινία, για πολλούς την καλύτερή του, από την περίοδο που έφτιαχνε ανεξάρτητα έργα, μακριά από τα μεγάλα στούντιο. Ξαναβλέποντας το Shock Corridor, μπορείτε πολύ πιο εύκολα να δείτε την κριτική του Fuller για την αμερικανική κοινωνία. Ο μικρόκοσμος του ψυχιατρείου περιέχει τον εγωμανή δημοσιογράφο που κυνηγάει πάση θυσία τη μεγάλη είδηση, να πετύχει το δικό του american dream. Ο μαύρος ασθενής που νομίζει ότι είναι λευκός (πανέξυπνη η τοποθέτηση του Φούλερ), εκφράζει όλο το ρατσιστικό μένος του λευκού προς τον μαύρο. Ο σαλταρισμένος καθηγητής εκφράζει το φόβο του πυρηνικού ολέθρου. Και με τον τρίτο ασθενή παρουσιάζει την αντικομουνιστική υστερία· ο ασθενής είχε εξευτελιστεί λόγω των αριστερών του πεποιθήσεων και της προϊστορίας του στην Κορέα και τώρα νομίζει ότι είναι στρατηγός του αμερικανικού εμφυλίου. Must-see ταινία για κάθε σινεφίλ!

Διαβάστε για την ταινία και στον cinetentas.

T-Men (Έφοδος αυτοκτονίας)

Όπου Τ-Men, εννοούμε treasure-men, δηλαδή τους πράκτορες του Υπουργείου Οικονομικών που στη συγκεκριμένη ταινία προσπαθούν να ξεσκεπάσουν ένα μεγάλο κύκλωμα πλαστογραφίας. Βασισμένη σε αληθινά γεγονότα από τα αρχεία του Υπουργείου, έχει πολλά εξωτερικά γυρίσματα, έχει κάποιους αληθινούς κυβερνητικούς αξιωματούχους και ξεκινάει με μια voice-over αφήγηση για να αποδείξουν την αξιοπιστία της. Έχει στην καρέκλα του σκηνοθέτη τον Anthony Mann και στη φωτογραφία τον John Alton, δύο από τους πιο επιφανείς δημιουργούς του νουάρ. Ο πρωταγωνιστής Dennis O'Keefe με τον συνεργάτη του είναι οι μυστικοί πράκτορες που υποδύονται τους πλαστογράφους και προσπαθούν να διεισδύσουν στον υπόκοσμο. Ξεκινούν από το Σικάγο, για να χτίσουν τη φήμη τους και συνεχίζουν μετά στην Καλιφόρνια, εκεί όπου εδρεύει το κύκλωμα που θέλουν να ξεσκεπάσουν. Οι περιπέτειές τους θα τους φέρουν αντιμέτωπους με έναν κόσμο βίας και διαφθοράς. Η οποία βία σκιαγραφείται πολύ έντονα από τον Μαν σε όλες σχεδόν τις εκφάνσεις της. Και μόνο για τη σκηνή που σκοτώνεται ο συνεργάτης του O'Keefe μπροστά στα μάτια του, μη μπορώντας να κάνει τίποτα ώστε να μην αποκαλυφθεί η διπλή του ταυτότητα, η ταινία παίρνει πολλούς πόντους. Το άλλο ενδιαφέρον στοιχείο είναι το πόσο ταιριάζουν τελικά οι διπλοί πράκτορες στον υπόκοσμο. Φοράνε τα φανταχτερά κουστούμια, μιλάνε άνετα με το μάγκικο τρόπο και δεν φαίνεται να δυσανασχετούν πολύ με τις πράξεις βίας που συμμετέχουν.

Ο σκηνοθέτης Μαν είχε δηλώσει για το έργο: «Το Τ-Men ήταν στην πραγματικότητα η πρώτη μου ταινία. Ήταν το πρώτο "ντοκιμαντέρ" εκείνου του είδους και πήγε εξαιρετικά καλά για μια β' διαλογής παραγωγή. Ήμουν αρκετά ευχαριστημένος με κάποιες σκηνές, όπως, ας πούμε, με τον ξυλοδαρμό του Ντένις Ο'Κιφ ή το φόνο του Φορντ στο χαμάμ.» Σε ρόλο κακού ο Charles McGraw, ο οποίος θα έχει τη δικιά του επιτυχία λίγα χρόνια μετά.

The Big Combo (Αριστοκράτες του εγκλήματος)

Σκοτεινό από την αρχή μέχρι το τέλος (εκτός από ένα μικρό... διάλειμμα), κάτι για το οποίο ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό ο σπουδαίος φωτογράφος John Alton. Σκληροί χαρακτήρες, βασανιστήρια και στυγνές δολοφονίες μερικά από τα χαρακτηριστικά αυτής της ταινίας. Στα αντίπαλα στρατόπεδα βρίσκουμε τον Richard Conte να ξεχωρίζει ως αλάνθαστος αρχικακός, συγκεκριμένα ο κακός-ως-εκεί-που-δεν-παίρνει, και τον Cornel Wilde να προσπαθεί να συλλάβει με οποιοδήποτε κόστος αυτόν και τη συμμορία του, πάντα με νόμιμα μέσα. Είναι το The Big Combo, η τελευταία σπουδαία ταινία του σκηνοθέτη Joseph Lewis. Η λύση στην υπόθεση μας θα έρθει μέσα από το παρελθόν του κακοποιού: από την ιστορία της προ δεκαετίας νεκρής γυναίκας του Conte αλλά και την εξαφάνιση του αφεντικού του, του οποίου τη θέση ανέλαβε. Ο Wilde θα αρχίσει να ξετυλίγει το νήμα, συλλέγοντας πληροφορίες και ανασύροντας μυστικά, ωθώντας τον κακοποιό στα πρώτα του λάθη. Must-see ταινία για τους φίλους του φιλμ-νουάρ.

The Undercover Man (Ο υπόκοσμος του Σικάγο)

Ο Glenn Ford δουλεύει στην υπηρεσία οικονομικού εγκλήματος και προσπαθεί να πιάσει στα δίχτυα του το οργανωμένο έγκλημα, καθώς όλοι οι άλλοι (αστυνομικοί, δικαστικοί κ.λ.π.) έχουν αποτύχει. Έχει έναν δικό του άνθρωπο που θα του δώσει πληροφορίες για τη διακίνηση του μαύρου χρήματος, αλλά το «Συνδικάτο» θα τον σκοτώσει και θα μείνει ο πρωταγωνιστής μας χωρίς στοιχεία. Στην προσπάθειά του να βγάλει άκρη, θα ενοχλεί όλο και περισσότερο το «Συνδικάτο» και για προληπτικούς λόγους θα διώξει τη γυναίκα του για να πάει να μείνει με τους γονείς της. Με ντοκυμαντερίστικη ακρίβεια, αρκούντως σκοτεινή -εκεί που πρέπει- φωτογραφία, ο Joseph Lewis βάζει τον πρωταγωνιστή του να παθιάζεται με τη δουλειά του και ψάχνει να βρει πάση θυσία τα στοιχεία που θα οδηγήσουν στην εξάρθρωση των κακοποιών. Υποτίθεται ότι εξελίσσεται στο Σικάγο, αλλά είναι εξ ολοκλήρου γυρισμένη στο Λος Άντζελες. Ενδιαφέρων φιλμ-νουάρ, ένα χρόνο πριν μας δώσει ο Lewis το δικό του αριστούργημα.

High Wall (Εσκότωσα τη γυναίκα μου)

Η μόδα της ψυχανάλυσης μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο «χτύπησε» τις ΗΠΑ και αυτό φαίνεται και από τον κινηματογράφο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ταινία του '47 με τίτλο High Wall, που θα έπρεπε καλύτερα να τιτλοφορηθεί ως homicidal. Αφού αυτός είναι ο χαρακτηρισμός που δίνουν στον πρωταγωνιστή Robert Taylor επειδή τον συνέλαβαν για το φόνο της γυναίκας του, μέσα στο σπίτι του εργοδότη της Herbert Marshall, χωρίς να θυμάται πώς και τι έκανε. Θα κλειστεί σε ίδρυμα για παρακολούθηση και με τη βοήθεια μιας όμορφης, νεαρής, αλλά και καπάτσας γιατρού θα προσπαθήσει να βρει την αλήθεια και, κυρίως, να αποδείξει την αθωώτητά του για να μπορέσει να αντικρύσει ξανά το μικρό του παιδί. Οι περιπέτειες που θα ακολουθήσουν είναι λίγο-πολύ προβλεπόμενες, η χρήση της ύπνωσης θα αποτελέσει το εργαλείο του σκηνοθέτη για να παίξει με τα φλάσμπακ, προσθέτουμε λίγα στοιχεία και από ταινίες φυλακών αλλά στο σύνολό της ακολουθεί τις επιταγές των λοιπών νουάρ ταινιών με τον παγιδευμένο ήρωα. Μοιάζει λίγο με το Spellbound του Χίτσκοκ, και χωρίς να πρόκειται για κάποιο σπουδαίο έργο, τουλάχιστον δεν είναι κακό και παρακολουθείται άνετα.