Hangmen Also Die!

Να μια σπουδαία ταινία χαμένη στο χρόνο. Από την πλούσια φιλμογραφία του Fritz Lang, συνήθως θυμόμαστε από τη γερμανική περίοδο τις βωβές ταινίες (αλλά και το ομιλών Μ) και από την αμερικανική περίοδο τα φιλμ νουάρ. Μία όχι και τόσο γνωστή ταινία του σκηνοθέτη είναι το Hangmen Also Die!. Όπως πολλά άλλα έργα του 1943, έτσι κι αυτό ασχολείται με τον Β' ΠΠ. Συγκεκριμένα, παρακολουθούμε την ιστορία του αντιστασιακού αγώνα των πολιτών της Πράγας. Μετά τη δολοφονία του γερμανού αξιωματούχου γνωστού με το ψευδώνυμο ο «Δήμιος», οι Γερμανοί φυλακίζουν εκατοντάδες πολίτες με σκοπό να τους εκτελέσουν αν δεν παραδοθεί ο δολοφόνος. Αυτός βρίσκει καταφύγιο και άλλοθι σε μία οικογένεια ενός διάσημου καθηγητή. Και με τη βοήθεια της μεγάλης κόρης και ένα παράτολμο (πες και παράλογο) σχέδιο, θα προσπαθήσουν να απελευθερώσουν τους φυλακισμένους και να τιμωρήσουν τον προδότη που βρίσκεται στους κόλπους της Αντίστασης.

Στους πρώτους ρόλους ο (συνήθως καρατερίστας) Brian Donlevy και η (σχετικώς άγνωστη) Anna Lee με τον Walter Brennan, τον Dennis O'Keefe και τον Gene Lockhart να συμπληρώνουν τους βασικούς ρόλους. Πρόκειται για το έργο στο οποίο πήρε το μοναδικό credit σεναρίου ο Bertolt Brecht. Και... βεβαίως-βεβαίως, αναρωτιόμαστε πώς αυτό το έργο δεν εμφανίζεται στους τηλεοπτικούς δέκτες τις ημέρες της επετείου του Όχι, καλή ώρα σαν σήμερα-αύριο.

T-Men (Έφοδος αυτοκτονίας)

Όπου Τ-Men, εννοούμε treasure-men, δηλαδή τους πράκτορες του Υπουργείου Οικονομικών που στη συγκεκριμένη ταινία προσπαθούν να ξεσκεπάσουν ένα μεγάλο κύκλωμα πλαστογραφίας. Βασισμένη σε αληθινά γεγονότα από τα αρχεία του Υπουργείου, έχει πολλά εξωτερικά γυρίσματα, έχει κάποιους αληθινούς κυβερνητικούς αξιωματούχους και ξεκινάει με μια voice-over αφήγηση για να αποδείξουν την αξιοπιστία της. Έχει στην καρέκλα του σκηνοθέτη τον Anthony Mann και στη φωτογραφία τον John Alton, δύο από τους πιο επιφανείς δημιουργούς του νουάρ. Ο πρωταγωνιστής Dennis O'Keefe με τον συνεργάτη του είναι οι μυστικοί πράκτορες που υποδύονται τους πλαστογράφους και προσπαθούν να διεισδύσουν στον υπόκοσμο. Ξεκινούν από το Σικάγο, για να χτίσουν τη φήμη τους και συνεχίζουν μετά στην Καλιφόρνια, εκεί όπου εδρεύει το κύκλωμα που θέλουν να ξεσκεπάσουν. Οι περιπέτειές τους θα τους φέρουν αντιμέτωπους με έναν κόσμο βίας και διαφθοράς. Η οποία βία σκιαγραφείται πολύ έντονα από τον Μαν σε όλες σχεδόν τις εκφάνσεις της. Και μόνο για τη σκηνή που σκοτώνεται ο συνεργάτης του O'Keefe μπροστά στα μάτια του, μη μπορώντας να κάνει τίποτα ώστε να μην αποκαλυφθεί η διπλή του ταυτότητα, η ταινία παίρνει πολλούς πόντους. Το άλλο ενδιαφέρον στοιχείο είναι το πόσο ταιριάζουν τελικά οι διπλοί πράκτορες στον υπόκοσμο. Φοράνε τα φανταχτερά κουστούμια, μιλάνε άνετα με το μάγκικο τρόπο και δεν φαίνεται να δυσανασχετούν πολύ με τις πράξεις βίας που συμμετέχουν.

Ο σκηνοθέτης Μαν είχε δηλώσει για το έργο: «Το Τ-Men ήταν στην πραγματικότητα η πρώτη μου ταινία. Ήταν το πρώτο "ντοκιμαντέρ" εκείνου του είδους και πήγε εξαιρετικά καλά για μια β' διαλογής παραγωγή. Ήμουν αρκετά ευχαριστημένος με κάποιες σκηνές, όπως, ας πούμε, με τον ξυλοδαρμό του Ντένις Ο'Κιφ ή το φόνο του Φορντ στο χαμάμ.» Σε ρόλο κακού ο Charles McGraw, ο οποίος θα έχει τη δικιά του επιτυχία λίγα χρόνια μετά.

Raw Deal (Ο δραπέτης του Σινγκ Σινγκ)

Η βαριά φωνή της Claire Trevor με voice-over αφήγηση ανοίγει αυτό το δευτεροκλασάτο film-noir του Anthony Mann. Μας συστήνει τον εραστή της Dennis O’Keefe που βρίσκεται στη φυλακή και ετοιμάζεται να δραπετεύσει. Στην πορεία τους προς την ελευθερία, θα πάρουν μαζί τους (κάτι σαν απαγωγή) τη νεαρή Marsha Hunt. Σκοπός τους να βρουν τον αρχικακοποιό για τον οποίο μπήκε φυλακή, να τους δώσει τα χρωστούμενα και να διαφύγουν προς Νότια Αμερική. Αυτός όμως δεν θέλει μήτε να τον δει, μήτε να του δώσει τίποτα. Αντιθέτως, θα τον αφήσει στην τύχη του με την αστυνομία στο κατόπι του και όταν πλησιάσει υπερβολικά κοντά, θα βάλει να τον σκοτώσουν. Εμείς παρακολουθούμε κυρίως τις προσπάθειες του περίεργου αυτού (και ερωτικού) τριγώνου να γλυτώσει από τα νυχιά αστυνομικών και κακοποιών. Ταυτόχρονα η νεαρά γοητεύεται από το δραπέτη του Σινγκ-Σινγκ και επηρεάζεται από τον σκοτεινό κόσμο των κακοποιών, στο σημείο μάλιστα να βοηθήσει τον απαγωγέα της. Κλασικό πλέον νουάρ το Raw Deal του 1948 με τη σκοτεινή φωτογραφία του διάσημου στο είδος John Alton, με τα αρκετά εξωτερικά γυρίσματα και το ρεαλιστικό σκηνοθετικό τόνο, για να «βάλει» ο Mann το κοινό στο κλίμα του ζοφερού ταξιδιού των πρωταγωνιστών προς το προκαθορισμένο από τη μοίρα τέλος τους.