Birdman of Alcatraz (Ο βαρυποινίτης του Αλκατράζ)

Η αληθινή ιστορία του ισόβια φυλακισμένου Robert Stroud, που έζησε 54 χρόνια στη στενή και τα περισσότερα απ'αυτά στην απομόνωση (!). Μέσα στο κελί του, όμως, ένα σπουργίτι του έδωσε το νόημα της ζωής του· να ασχολείται με τα πουλιά, να τα τρέφει και να τα μεγαλώνει. Θα φθάσει μάλιστα σε σημείο να ανακαλύψει φάρμακα για τα πουλιά, να γράψει συγγράματα και να γίνει διάσημος ορνιθολόγος. Αλλά, μέχρι το τέλος της ζωής του θα παραμείνει πίσω από τα σίδερα. Η ταινία Birdman of Alcatraz ίσως είναι η καλύτερη του σκηνοθέτη John Frankenheimer, έχοντας επίσης έναν απίστευτο (για άλλη μια φορά) Burt Lancaster στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Μια ταινία για την ελευθερία και τη φυλακή, για το να ασχολείσαι με αυτό που πραγματικά αγαπάς, για τη ματαιότητα της ανθρώπινης ζωής αλλά και για τον ανθρώπινο εγωισμό, όπως φαίνεται από τον στενοκέφαλο διευθυντή φυλακής Karl Malden αλλά και την υπερπροστατευτική μητέρα του Thelma Ritter. Υπήρξε υποψήφια για τρία όσκαρ ερμηνειών (του Lancaster, της μητέρας και του συγκρατούμενου Telly Savalas) και ενός για την πολύ καλή ασπρόμαυρη φωτογραφία. Αν και θα έπρεπε το έργο να ονομάζεται birdman of Leavenworth, αφού στη φυλακή του Λέβενγουορθ ήταν τα περισσότερα χρόνια έγκλειστος και εκεί ασχολήθηκε με τα πουλιά. Όταν μεταφέρθηκε στο Αλκατράζ, του απαγορεύτηκε να έχει οτιδήποτε μέσα στο κελί του και έκατσε και ασχολήθηκε με τη συγγραφή. Την βάζει πού και πού η κρατική τηλεόραση, οπότε πιστεύω ότι θα την έχετε δει ή θα την πετύχετε όταν ξαναπροβληθεί.

Capricorn One

Η μανία των αμερικανών (και όχι μόνο) με τις θεωρίες συνωμοσίας είναι αδιαμφισβήτητα μεγάλη. Έτσι ο Peter Hyams βρήκε ευκαιρία να «παίξει» με την θεωρία ότι η προσελήνωση δεν έγινε ποτέ και όλα έγιναν σε ένα στούντιο του Χόλιγουντ, αλλάζοντας απλά τον... στόχο. Ο οποίος είναι ο πλανήτης Άρης. Η πρώτη επανδρωμένη πτήση έχει το όνομα Capricorn One και το τριμελές πλήρωμα φυγαδέται λίγα λεπτά πριν την εκτόξευση. Αυτό που ακολουθεί είναι σενάριο (όχι τόσο) επιστημονικής φαντασίας. Υπό την απειλή ότι θα σκοτώσουν τις οικογένειες τους, συμμετέχουν στο μεγαλύτερο ψέμα, κινηματογραφόντας τις σκηνές από την προσεδάφιση στον Άρη και άλλα σκηνικά από τη δήθεν αποστολή σε μια εγκαταλειμένη στρατιωτική βάση. Όλα θα πάνε στραβά στο τέλος και για να επιβιώσουν τρέχουν στην έρημο να ξεφύγουν. Παράλληλα, ένας δημοσιογράφος (Elliott Gould) συνθέτει κάποια περίεργα στοιχεία και με τις επίσης περίεργες ερωτήσεις που κάνει, θα θέσει τον εαυτό του σε κίνδυνο. Αυτό το μεγάλο εύρος της διαπλοκής θα μας θυμήσει λίγο την Υπόθεση Πάραλλαξ, αλλά το σχετικά ευτυχές τέλος δεν θα μας αφήσει τις καλύτερες των εντυπώσεων. Κατά τα άλλα, παρακολουθείται ευχάριστα. Συμμετέχουν επίσης οι χαρακτηριστικές φιγούρες του Hal Halbrook και του διάσημου αθλητή O.J. Simpson, πολλά χρόνια πριν την πασίγνωστη δίκη του για φόνο. Γκεστ εμφανίσεις από αρκετούς ηθοποιούς, όπως ο Τέλι Σαβάλας και η Κάρεν Μπλακ. Ο ελληνικός τίτλος της ταινίας ήταν αρχικά «Ακρωτήριο Κένεντι, πτήση Αιγόκερως 1» αλλά στο βίντεο κυκλοφόρησε ως «Νάσα - Επιχείρηση Άρης».

The Greatest Story Ever Told

Τέτοιες μέρες, οι ιστορικές, θρησκευτικές και γενικά οι ταινίες-χλαμύδα έχουν την τιμητική τους. Το ωραίο σε μερικές απ'αυτές είναι να τις βλέπεις υπό διαφορετικό πρίσμα. Πώς αλλιώς μπορείς να δεις π.χ. την Ωραιότερη ιστορία του κόσμου του George Stevens που άρχισε να κινηματογραφεί το 1962, τελείωσε μέσα στο '63 και τελικά προβλήθηκε το '65; Η ταινία για τη ζωή του Χριστού οδεύει σε πιο ατμοσφαιρικά μονοπάτια από άλλες παραγωγές και σε σημεία θα έλεγα ψυχεδελικά! Το ενδιαφέρον εδώ για μένα όμως έγγειται στο απίστευτο καστ που, απ' ό,τι φαίνεται, ήταν ίσως και ο λόγος για να κάνουν την ταινία.

Ξεκινάμε με τον πρωταγωνιστικό ρόλο και σ'αυτήν την αμερικανική παραγωγή βρίσκουμε τον Σουηδό Max von Sydow στο ρόλο του Ιησού! Αντίθετα απ' ό,τι θα περίμενες, ο Charlton Heston συμβιβάζεται στο ρόλο του Ιωάννη του Βαπτιστή. Βλέπουμε επίσης τον Claude Rains ως Ηρώδη στην τελευταία του κινηματογραφική εμφάνιση, τον John Wayne ως ρωμαίο αξιωματικό να πετάει μία μόνο ατάκα (Truly, this man was the son of God), τον Sidney Poitier ως μαύρο (για πρώτη φορά;) Σίμωνα, τον γνωστό κυρίως από film-noir έργα Richard Conte ως Βαραββά, τον νεαρό τότε Robert Loggia ως Ιωσήφ και την ομορφούλα Dorothy McGuire στο ρόλο της Παναγίας, τον Robert Blake ως Σίμωνα το Ζηλωτή, τον Donald Pleasence στο ρόλο του Πειρασμού, τον Telly Savalas ως Πόντιο Πιλάτο που ξύρισε το κεφάλι του γουλί για το ρόλο και το κράτησε από κει και έπειτα για πάντα και σε διάφορους ρόλους τους Van Heflin, Martin Landau, Angela Lansbury, Shelley Winters και José Ferrer. Σημειώστε ότι βοήθησαν στη σκηνοθεσία και οι Jean Negulesco και David Lean για κάποιες εσωτερικές σκηνές.

Καλό Πάσχα!

The Dirty Dozen (Και οι δώδεκα ήταν καθάρματα)

Μια ταινία που μας είχε... ξεφύγει αλλά την θυμηθήκαμε από τις Κόρες του Τσα αλλά και εξαιτίας της προφανής ομοιότητας με τους Μπάσταρδους του Ταραντίνου που θα δούμε σε λίγο καιρό. Η ταινία Και οι δώδεκα ήταν καθάρματα είναι κατά κύριο λόγο μια διασκεδαστική ταινία με θέμα το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με ήρωες... δώδεκα αντι-ήρωες συν έναν λοχία πιο κάθαρμα κι απ' τους ίδιους. Κάτω από την κωμική επιφάνεια όμως υποβόσκει το αληθινό πρόσωπο του πολέμου: ματαιότητα, φρίκη, σαδισμός.

Σούπερ αντρικό καστ με τον Lee Marvin ως πρωταγωνιστή να ξεχωρίζει στην πιο χαρακτηριστική ταινία ολόκληρης της φιλμογραφίας του. Αν και λέγεται ότι η ταινία δεν του άρεσε και το 1980 συμμετείχε στους 4 της ηρωικής ταξιαρχίας του Σάμιουελ Φούλερ που ήταν πιο κοντά στις δικές του εμπειρίες από τον πόλεμο. Μαζί με τον Marvin, άλλοι τέσσερις ηθοποιοί είχαν συμμετάσχει στον πόλεμο: οι Telly Savalas και Charles Bronson στο Στρατό Ξηράς, ο Ernest Borgnine στο Ναυτικό και ο Clint Walker στην Αεροπορία. Ο Sutherland μπήκε τελευταία στιγμή στο έργο αλλά η ερμηνεία του στη σκηνή που κάνει την επιθεώρηση ως Στρατηγός ήταν αυτή που τον βοήθησε να πάρει το ρόλο στο MASH που θα του εκτόξευε τελικά την καριέρα του. Πάντως, στην αρχική σκηνή που συναντιέται ο Marvin με τον Robert Ryan και ανταλλάσουν φαρμακερά βλέμματα, μοιάζουν λες και λέει ο ένας στον άλλο «και εσύ εδώ;», καθώς ένα χρόνο πριν είχαν ξανασυνεργαστεί στους Επαγγελματίες, άλλη μια ταινία με θέμα τη δημιουργία ομάδας για ειδική αποστολή. Αν αναρωτιέστε επίσης γιατί ο 12ος σκοτώθηκε νωρίς-νωρίς με το αλεξίπτωτο, ο λόγος είναι ότι τον «σκότωσε» έντεχνα εκτός σκηνής ο σκηνοθέτης Robert Aldrich επειδή ο ατζέντης του ηθοποιού ζήτησε περισσότερα λεφτά! Τέλος, η ταινία πέρα από την εμπορική της επιτυχία μάζεψε ένα όσκαρ για τα ηχητικά εφέ και τρεις υποψηφιότητες για ήχο, μοντάζ αλλά και β' ανδρικού ρόλου για την ερμηνεία του Κασαβέτη.

Mackenna's Gold

Παλιομοδίτικη, αλλά αγνή περιπέτεια με τον Gregory Peck στο ρόλο του σερίφη Mackenna που πέφτει στα χέρια του ένας χάρτης μιας ινδιάνικης κρυφής τοποθεσίας με χρυσό και που μια ολόκληρη ομάδα κακοποιών τον «αναγκάζει» να τους οδηγήσει εκεί. Ένας πέρα-για-πέρα γραφικά κακός Omar Sharif ηγείται της ομάδας των κακοποιών που τους παίρνουν στο κατόπι... οι πάντες· οι Ινδιάνοι που ξέρουν για την τοποθεσία, Αμερικανοί στρατιώτες με αρχηγό τον διεφθαρμένο Τέλι Σαβάλας, απλοί και επιφανείς κάτοικοι που τους «τύφλωσε» ο χρυσός, πριν ακόμα τον βρούνε.

Το Χρυσάφι του Μακένα παραγωγής 1969 είναι ένα επικό σινεμασκόπ γουέστερν από το οποίο δεν έχεις απαιτήσεις. Αυτό ακριβώς που λαμβάνεις είναι ένα διασκεδαστικό δίωρο. Με σκηνοθέτη τον J. Lee Thompson (Κανόνια του Ναβαρόνε) δεν περιμένεις εξάλλου τίποτα περισσότερο. Ενδιαφέρον έχει πάντως το σάουντρακ του μεγάλου Quincy Jones και η σκηνή στην οποία μαζεύονται γύρω από τη φωτιά λογής-λογής ατόμων, με παλιούς ηθοποιούς της κλασικής εποχής του Χόλιγουντ (Lee J. Cobb, Raymond Massey, Burgess Meredith, Anthony Quayle, Edward G. Robinson, Eli Wallach, Ted Cassidy) να συμμετέχουν σε μικρής διάρκειας ρόλους, λίγο πριν πέσει ένα καλό και αιματηρό ξεκαθάρισμα!

The Scalphunters (Γκουέριλο)

Ήταν μια επικίνδυνη εποχή που όχι μόνο τα δέρματα των ζώων αλλά και τα «σκαλπ» των Ινδιάνων είχαν αξία. Ο κυνηγός Τζο βρίσκεται καθ' οδόν προς την πόλη με όλο το απόθεμα από δέρματα ζώων που είχε από τον προηγούμενο χειμώνα. Όμως μια ομάδα Ινδιάνων του στήνει μπλόκο και του παίρνει όλα τα δέρματα αφήνοντάς του για αντάλλαγμα έναν σκλάβο που έχει αποδράσει, τον Τζόζεφ. Ο Τζο, όμως, δεν χρειάζεται τον Τζόζεφ· αυτό που χρειάζεται είναι τα δέρματα των ζώων που του ανήκουν και γι' αυτό ακολουθεί τους Ινδιάνους. Οι Ινδιάνοι όμως, γίνονται στόχος επίθεσης από μια αιμοδιψή ομάδα κυνηγών κεφαλών, με αρχηγό τον άπληστο Χάουι που κλέβει όχι μόνο τα δέρματα των ζώων αλλά και τον Τζόζεφ. Ο Τζο ακολουθεί τους κυνηγούς κεφαλών πλέον και προσπαθεί να τους αποσπάσει αυτά που του ανήκουν. Η σκληροτράχηλη ομάδα των... Scalphunters βρίσκεται για πρώτη φορά κυνηγημένη υπό την απειλή ενός δεινού κυνηγού.

Έξυπνη, κωμική και διασκεδαστική περιπέτεια με το δίδυμο Burt Lancaster και Ossie Davis να είναι όλα τα λεφτά, αφού τα ρατσιστικά σχόλια δίνουν και παίρνουν. Φανταστείτε επίσης τον Τέλι Σαββάλας να κυκλοφορεί τον περισσότερο χρόνο στην ερημιά με τις πυτζάμες του και προσθέστε το γεγονός ότι ο Davis επιμένει να δηλώνει ότι είναι... Ινδιάνος, οπότε καταλαβαίνετε τι γίνεται! Είμαστε ειδικά σε μια εποχή (1968) που κάποια πράματα έχουν αρχίσει να λέγονται και να δείχνονται έξω από τα δόντια. Αυτή η τίμια, στις προθέσεις της, ταινία είναι μία από τις πρώτες του Sydney Pollack, ο οποίος μας άφησε χρόνους πριν λίγες μέρες. Για τον ελληνικό τίτλο, πάλι... no comment!

Cape Fear

Και φυσικά δεν αναφέρομαι στην ταινία του Σκορσέζε αλλά στην παλιότερη ταινία από το 1962 του J. Lee Thompson. Ο ελληνικός τίτλος ήταν Δύο Γίγαντες Συγκρούονται κι αυτό διότι οι πρωταγωνιστές ήταν δύο... σταρ-γίγαντες: Gregory Peck εναντίον Robert Mitchum (τους οποίους τίμησε και ο Σκορσέζε βάζοντάς τους να κάνουν ένα μικρό πέρασμα στη δικιά του ταινία, όπως και τον δευτεραγωνιστή Martin Balsam)! Η ιστορία είναι η ίδια πάνω-κάτω, όπως την ξέρετε, αφού βασίζεται στο μυθιστόρημα The Executioners του James R. Webb. O Thompson, όντας μεγάλος θαυμαστής του Hitchcock, επέλεξε την ασπρόμαυρη φωτογραφία για να παίξει με τις σκιές, με περίεργες γωνίες λήψης και έντονα closeups. Αν σε όλα αυτά προσθέσετε τη χαρακτηριστικά ανατριχιαστική μουσική του μεγάλου Bernard Herrman και τις ερμηνείες των δύο... γιγάντων (ειδικότερα του «κακού» Mitchum), έχετε ένα εκρηκτικό αποτέλεσμα!