Body and Soul (Δάφνες στο ρινγκ)

Η άνοδος και η πτώση ενός μποξέρ. Από την αφάνια και τις υποβαθμισμένες φτωχικές συνοικίες, στα μεγάλα σαλόνια και τον τίτλο του πρωταθλητή. Μαζί με την επιτυχία όμως, θα έρθει η έκλυτη ζωή, τα μεγάλα έξοδα, η αποξένωση με την οικογένεια, με τη μελλοντική σύζυγό του και τον καλύτερό του φίλο. Στο τέλος, θα ενδώσει στους όρους των παραγόντων που εξουσιάζουν και ελέγχουν το άθλημα και θα τον πείσουν να «στήσει» τον τελευταίο του αγώνα. Κλασικό το θέμα της ταινίας Body and Soul, της πρώτης σκηνοθετικής δουλειάς του Robert Rossen σε μια μεγάλη παραγωγή της United Artists. Σημειώστε: φωτογραφία από James Wong Howe, ο Robert Aldritch σε ρόλο βοηθού σκηνοθέτη, σε ένα ορίτζιναλ σενάριο του Abraham Polonsky. Όλη όμως η ταινία στηρίζεται στους ώμους του σπουδαίου John Garfield, που χάθηκε πρόωρα το 1952 σε ηλικία 39 ετών από καρδιακό επεισόδιο.

Θα θυμόμαστε επίσης το έργο ως τη σύμπραξη μερικών σπουδαίων καλλιτεχνών, που λίγα χρόνια μετά βρέθηκαν στη μαύρη λίστα του ΜακΚάρθι και ουσιαστικά οι καριέρες τους έλαβαν άδοξο τέλος: σημειώστε τους Polonsky, τον ίδιο τον Garfield και την Anne Rever (που υποδύεται στο έργο τη μητέρα του).

Force of Evil

What do you mean gangsters? This is business.

Η πρώτη ταινία που σκηνοθέτησε ο σεναριογράφος Abraham Polonsky ήταν η Force of Evil το 1948, λίγο καιρό πριν τον καλέσουν να καταθέσει στην επιτροπή των Αντιαμερικανικών Ενεργειών του κυρίου ΜcCarthy. Ο ακέραιος χαρακτήρας του δεν του επέτρεψε να ονομάσει συναδέλφους με αποτέλεσμα να μπει στη Μαύρη Λίστα και να σκηνοθετήσει τη δεύτερη ταινία του μόλις το 1969! Η ταινία μας εδώ, που τιτλοφορήθηκε στα ελληνικά Το μυστικό της παράνομης λέσχης την πρώτη φορά και μετά Ο νόμος των γκάνγκστερς, μας δείχνει το προσωπικό δράμα ενός νεαρού δικηγόρου (John Garfield) που δουλεύει για έναν μεγάλο κακοποιό, διεκπεραιώνοντας τις δουλειές του όσο πιο νόμιμα μπορεί. Όταν προσπαθήσει να βάλει τον μεγάλο του αδερφό (ο οποίος έχει ένα παράνομο γραφείο στοιχημάτων) σε ένα μεγάλο κόλπο που θα εξαφανίσει τους μικροαπατεώνες και θα μεταφέρει όλη την εξουσία στον μεγαλοκακοποιό, τα πράματα θα μπλέξουν άσχημα και θα φέρουν τον ήρωά μας μπροστά στην τρομακτική αλήθεια πως όλοι είναι αναλώσιμοι, ακόμα κι αυτός, το δεξί χέρι του αφεντικού.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, βλέπουμε ότι ο μικρόκοσμος των κακοποιών δουλεύει στο σύνολό του όπως και η καπιταλιστική κοινωνία μας· το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό. Στο μικρόκοσμο το λόγο έχει η βία και οι σφαίρες. Στον μεγάλο κόσμο, το λόγο έχουν οι ισχυροί (διευθυντές, πρόεδροι, βουλευτές κ.ο.κ.). Το λογαριασμό πάντως και στις δύο περιπτώσεις τον πληρώνει ο καημένος, φτωχός εργάτης.

Gentleman's Agreement (Συμφωνία κυρίων)

Η Συμφωνία Κυρίων του 1947 ήταν η μεγάλη επιτυχία του Elia Kazan, που του έδωσε τη δυνατότητα να μπορεί να ασχολείται και να κινηματογραφεί από κει και έπειτα με όποιο θέμα ήθελε. Έχουμε και λέμε: όσκαρ καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας και β' γυναικείου ρόλου και υποψηφιότητες σε άλλες πέντε κατηγορίες. Ο Gregory Peck υποδύεται έναν δημοσιογράφο που αναλαμβάνει να γράψει μια σειρά άρθρων με θέμα τον αντισημιτισμό. Για να έχει τις σωστές εμπειρίες αποφασίζει να παρουσιαστεί ο ίδιος σαν Εβραίος. Τότε είναι όμως που θα γνωρίσει από πρώτο χέρι το πραγματικό πρόσωπο της προκατάληψης και της μισαλλοδοξίας, του φανατισμού και της στενομυαλιάς...

Βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Laura Z. Hobson που είχε εκδοθεί την ίδια χρονιά, η ταινία ασχολείται με έναν δύσκολο θέμα, μόλις δύο χρόνια μετά τον πόλεμο. Ασκεί δριμύ κριτική στον κοινωνικό και θρησκευτικό ρατσισμό και πετυχαίνει να τρίξει τα δόντια στη... βλακεία που δέρνει τους ανθρώπους! Το λυπηρό στην όλη υπόθεση είναι ότι 60 χρόνια μετά δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράματα στον κόσμο μας...

The Postman Always Rings Twice

Η πρώτη αμερικάνικη (και δεύτερη μετά το Ossessione του Βισκόντι) μεταφορά του ομώνυμου βιβλίου του James Cain είναι ένα κλασικό έργο της δεκαετίας του '40. Η ταινία The Postman Always Ring Twice, που πρωτοπροβλήθηκε το 1946, είναι μια βρώμικη, σκοτεινή ιστορία δύο παράνομων εραστών, οι οποίοι σχεδιάζουν να δολοφονήσουν τον άντρα της μοιραίας γυναίκας για να αρπάξουν τη διαθήκη του και να ζήσουν ελεύθεροι τον έρωτά τους. Μόνο που τα πλάνα τους δεν έρχονται όπως τα σχεδίασαν...

Εκπληκτικό φιλμ-νουάρ, η ταινία παραμένει φρέσκια μέχρι και σήμερα, διαθέτει ένα από τα γοητευτικότερα ζευγάρια του σελιλόιντ, την καυτή Lana Turner και τον διαρκώς οργισμένο John Garfield. Βέβαια, το όνομα του ρόλου της (ελληνικής καταγωγής) πρωταγωνίστριας Παπαδάκης άλλαξε στο σενάριο για χάρη του περισσότερο αμερικάνικα εύηχου Smith και οι σεξουαλικές αναφορές είναι ιδιαιτέρως μειωμένες λόγω της λογοκρισίας της εποχής. Παρά ταύτα, περιέχει μερικές φοβερές σκηνές, όπως η αρχική εμφάνιση της Κόρα με το μπαλάκι του τένις φορώντας το λιτό, λευκό ρουχαλάκι της και η σκηνή στο αμάξι με το μπουκάλι... Αναζητήστε την!