Body and Soul (Δάφνες στο ρινγκ)

Η άνοδος και η πτώση ενός μποξέρ. Από την αφάνια και τις υποβαθμισμένες φτωχικές συνοικίες, στα μεγάλα σαλόνια και τον τίτλο του πρωταθλητή. Μαζί με την επιτυχία όμως, θα έρθει η έκλυτη ζωή, τα μεγάλα έξοδα, η αποξένωση με την οικογένεια, με τη μελλοντική σύζυγό του και τον καλύτερό του φίλο. Στο τέλος, θα ενδώσει στους όρους των παραγόντων που εξουσιάζουν και ελέγχουν το άθλημα και θα τον πείσουν να «στήσει» τον τελευταίο του αγώνα. Κλασικό το θέμα της ταινίας Body and Soul, της πρώτης σκηνοθετικής δουλειάς του Robert Rossen σε μια μεγάλη παραγωγή της United Artists. Σημειώστε: φωτογραφία από James Wong Howe, ο Robert Aldritch σε ρόλο βοηθού σκηνοθέτη, σε ένα ορίτζιναλ σενάριο του Abraham Polonsky. Όλη όμως η ταινία στηρίζεται στους ώμους του σπουδαίου John Garfield, που χάθηκε πρόωρα το 1952 σε ηλικία 39 ετών από καρδιακό επεισόδιο.

Θα θυμόμαστε επίσης το έργο ως τη σύμπραξη μερικών σπουδαίων καλλιτεχνών, που λίγα χρόνια μετά βρέθηκαν στη μαύρη λίστα του ΜακΚάρθι και ουσιαστικά οι καριέρες τους έλαβαν άδοξο τέλος: σημειώστε τους Polonsky, τον ίδιο τον Garfield και την Anne Rever (που υποδύεται στο έργο τη μητέρα του).

Force of Evil

What do you mean gangsters? This is business.

Η πρώτη ταινία που σκηνοθέτησε ο σεναριογράφος Abraham Polonsky ήταν η Force of Evil το 1948, λίγο καιρό πριν τον καλέσουν να καταθέσει στην επιτροπή των Αντιαμερικανικών Ενεργειών του κυρίου ΜcCarthy. Ο ακέραιος χαρακτήρας του δεν του επέτρεψε να ονομάσει συναδέλφους με αποτέλεσμα να μπει στη Μαύρη Λίστα και να σκηνοθετήσει τη δεύτερη ταινία του μόλις το 1969! Η ταινία μας εδώ, που τιτλοφορήθηκε στα ελληνικά Το μυστικό της παράνομης λέσχης την πρώτη φορά και μετά Ο νόμος των γκάνγκστερς, μας δείχνει το προσωπικό δράμα ενός νεαρού δικηγόρου (John Garfield) που δουλεύει για έναν μεγάλο κακοποιό, διεκπεραιώνοντας τις δουλειές του όσο πιο νόμιμα μπορεί. Όταν προσπαθήσει να βάλει τον μεγάλο του αδερφό (ο οποίος έχει ένα παράνομο γραφείο στοιχημάτων) σε ένα μεγάλο κόλπο που θα εξαφανίσει τους μικροαπατεώνες και θα μεταφέρει όλη την εξουσία στον μεγαλοκακοποιό, τα πράματα θα μπλέξουν άσχημα και θα φέρουν τον ήρωά μας μπροστά στην τρομακτική αλήθεια πως όλοι είναι αναλώσιμοι, ακόμα κι αυτός, το δεξί χέρι του αφεντικού.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, βλέπουμε ότι ο μικρόκοσμος των κακοποιών δουλεύει στο σύνολό του όπως και η καπιταλιστική κοινωνία μας· το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό. Στο μικρόκοσμο το λόγο έχει η βία και οι σφαίρες. Στον μεγάλο κόσμο, το λόγο έχουν οι ισχυροί (διευθυντές, πρόεδροι, βουλευτές κ.ο.κ.). Το λογαριασμό πάντως και στις δύο περιπτώσεις τον πληρώνει ο καημένος, φτωχός εργάτης.

Tell Them Willie Boy Is Here (Ο δραπέτης)

Μια ιστορία κυνηγητού, κατά την οποία στις αρχές του 20ου αιώνα ένας ινδιάνος (Robert Blake) συνάπτει σχέσεις με λευκή κοπέλα (Katharine Ross), ο πατέρας δεν εγκρίνει φυσικά, αυτοί κλέβονται, αυτός τους κυνηγάει για να «καθαρίσει» τον υποψήφιο γαμπρό αλλά πάνω στις ψημαχίες ο ινδιάνος τον σκοτώνει κατά λάθος. Η μικρή, συντηρητική κοινωνία κατηγορεί τον ινδιάνο για δολοφόνο και απαγωγέα! Το κυνηγητό ξεκινάει και επικεφαλής τίθεται ο Robert Redford.

Γεμάτη με κοινωνικά και πολιτικά σχόλια η ταινία Ο δραπέτης του 1969. Και πώς να μην είναι άλλωστε, αφού το σενάριο και η σκηνοθεσία ανήκουν στον Abraham Polonsky, έναν από τους δημιουργούς που μπήκε στη μακαρθική μαύρη λίστα του Χόλιγουντ και δεν γύρισε ταινία για 21 χρόνια, από το 1948 συγκεκριμένα και την ταινία Force of Evil! Μια ταινία-ύμνος στην ελευθερία και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, μια γροθιά στο κατεστημένο και τα στερεότυπα.