The Dark Mirror

Σενάριο και παραγωγή από τον Nunnally Johnson, από μια ιστορία του Vladimir Pozner (που προτάθηκε για το όσκαρ πρωτότυπης ιστορίας), σκηνοθεσία από τον Robert Siodmak, με σταρ την Olivia de Havilland στο διπλό ρόλο των δίδυμων αδερφών που είναι ύποπτες για φόνο! Το The Dark Mirror του 1946 είχε καλά «συστατικά» (δηλ. συντελεστές) και ένα αξιοπρεπές αποτέλεσμα. Είναι μία προβλέψιμη ταινία μυστηρίου και αγωνίας, την οποία θα θυμόμαστε κυρίως για το πετυχημένο μοντάζ και την διπλή εμφάνιση της De Havilland στο ίδιο πλάνο. Κάτι που κοπιαρίστηκε έκτοτε πολλάκις (μέχρι και από την... Αλίκη). Θα θυμόμαστε το έργο και για ένα δεύτερο λόγο: για την επιδερμική, μεν, αλλά ενδιαφέρουσα, δε, εντρύφηση στα μέσα της ψυχολογικής ανάλυσης, δηλαδή στην παρουσίαση κάποιων μεθόδων της. Ο σύζυγος της Τζίντζερ Ρότζερς (για κάποια χρόνια) Lew Ayres επιστρέφει στα κινηματογραφικά πλατό μετά την άρνησή του να συμμετάσχει στον Β' ΠΠ και αναλαμβάνει να ψυχολογήσει τις δύο αδερφές. Ο Thomas Mitchell είναι ο αστυνομικός που θέλει να λύσει το μυστήριο, καθώς δεν δέχεται το τέλειο έγκλημα και προσπαθεί να βρει ποια από τις δύο αδερφές είναι η φόνισσα.

Make Way for Tomorrow (Τόπο στα νειάτα)

Το χαμένο διαμάντι του κλασικού Χόλιγουντ, που επανακυκλοφόρησε η criterion και γνωρίσαμε και εμείς οι νεότεροι. Ο παλαίμαχος σκηνοθέτης Leo McCarey, ένα χρόνο μετά το θάνατο του πατέρα του και την ίδια χρονιά με την οσκαρική του βράβευση για την κωμωδία The Awful Truth (με τον Cary Grant), μετέφερε στη μεγάλη οθόνη το Make Way for Tomorrow, που ήταν βασισμένο στο θεατρικό των Helen & Nolan Leary, που με τη σειρά του ήταν βασισμένο στο μυθιστόρημα "The Years Are So Long" της Josephine Lawrence. Πρόκειται για την ιστορία ενός ηλικιωμένου ζευγαριού που του παίρνουν το σπίτι οι τράπεζες για χρέη, αναγκάζονται να ζήσουν χωριστά στα σπίτια των πέντε παιδιών τους, πότε εδώ και πότε εκεί αλλά ποτέ μαζί και νιώθοντας ανεπιθύμητοι! Το τελευταίο μισάωρο του έργου στο οποίο ο McCarey μάς δείχνει το πεντάωρο που περνάει μαζί το ζευγάρι, μέχρι να ξαναχωρίσουν οι δρόμοι τους για άλλους πέντε-έξι μήνες, είναι απλά σπαρακτικά τέλειο. Η συγκίνηση αναδύεται μέσα από τη σκηνοθετική απλότητα και τα βλέματα των δύο πρωταγωνιστών, δημιουργώντας την απόλυτη ίσως ταινία-φόρο τιμής στην τρίτη ηλικία. Το στενάχωρο, αντι-χολιγουντιανό τέλος για το οποίο επέμεινε ο McCarey, δεν άρεσε στον πρόεδρο της Paramount, τον Adolph Zukor, κάτι που οδήγησε τελικά στη μη ανανέωση του συμβολαίου του πρώτου με την εταιρεία του δεύτερου.

Δύσκολη ταινία για νεαρό σε ηλικία κοινό. Λόγω κάποιων παραπλήσιων γεγονότων τα τελευταία δύο χρόνια, ο υπογράφων βρήκε αρκετά σημεία να ταυτιστεί. Ρίξτε επιπλέον διάβασμα.

While the City Sleeps (Ενώ η πόλις κοιμάται)

Μεγιστάνας των μίντια πεθαίνει και τη θέση του παίρνει αμέσως ο άσωτος υιός Vincent Price. Ψάχνοντας ποιον θα τοποθετήσει στη θέση του γενικού διευθυντή από τους τρεις υφισταμένους (τηλεόρασης, εφημερίδας και φωτογραφίας), τους βάζει σε ανταγωνισμό για το ποιος θα ανακαλύψει πρώτος την ταυτότητα ενός sirial-killer που κυκλοφορεί στην πόλη. Ο πρωταγωνιστής μας Dana Andrews, παρουσιαστής ειδήσεων αλλά και δεξί χέρι του διευθυντή της εφημερίδας, θα αναλάβει να ξετρυπώσει τον δολοφόνο με τη βοήθεια του αστυνομικού φίλου του αλλά και της αρραβωνιαστικιάς του, την οποία θα χρησιμοποιήσει ως δόλωμα!

Περισσότερο μια ταινία για τον κόσμο των μίντια, τις μηχανοραφίες και τις ίντριγκες στα υψηλά κλιμάκια και λιγότερο μια περιπέτεια για την ανεύρεση του φονιά. Και όλα αυτά συμβαίνουν μέσα στη νύχτα, φυσικά, Ενώ η πόλη κοιμάται. Εγγύηση ο Fritz Lang για νουάρ ταινίες. Αν συμπεριλάβουμε και το πλουσιότατο καστ, που κάνει πολύ καλά τη δουλειά του, έχετε μια παραγνωρισμένη ταινία που αξίζει να την ανακαλύψετε.

The Outlaw (Η παράνομος)

Γυρίστηκε το 1939, κυκλοφόρησε όμως τέσσερα χρόνια μετά. Είναι η ταινία που μάθαμε περισσότερα γι'αυτήν μέσα από τη βιογραφική ταινία Aviator του Σκορσέζε. Ο εκατομμυριούχος Howard Hughes αποφάσισε να φτιάξει ένα διαφορετικό γουέστερν, για την ακρίβεια το δικό του γουέστερν. Σκοπός του ήταν μάλλον το The Outlaw να πάει κόντρα σε όλους τους κανόνες της εποχής, κινηματογραφικούς ή μη και κόντρα στη λογοκρισία. Μια λογοκρισία που μπορεί επιφανειακά να πήγε κόντρα στο στήθος της Jane Russell, στην ουσία όμως δεν της άρεσε η ταινία για έναν και απλό λόγο: την αδιαφορία προς το γυναικείο φύλο! Καθώς από την αρχή μέχρι το τέλος, ο Billy the kid μαλώνει με τον Doc Holliday για την κυριότητα ενός αλόγου και όχι για τα... μάτια της Τζέιν Ράσελ, την οποία θεωρούν μάλλον δεδομένη! Στην ιστορία ανακατεύεται και ο Pat Garrett και αυτό το... τουρλού ανακάτεμα μπλέκεται σε διάφορες περιπέτειες, γράφοντας έναν διαφορετικό επίλογο απ'αυτόν που έχει αφήσει η ιστορία και οι θρύλοι της Άγριας Δύσης. Κωμική ως επί τω πλείστον, με την τεστοστερόνη να ξεχειλίζει σε κάθε πλάνο, σε αντίθεση με την υπερβολική διαφήμιση του ερωτισμού της Ράσελ, με αρκετά στατική σκηνοθεσία και προπολεμική αντίληψη, καθώς τα γυρίσματα είχαν τελειώσει από το '41 αλλά δεν προβλήθηκε στις αίθουσες παρά δύο χρόνια μετά, όπως προείπαμε. Θα την κατατάσσαμε στην κατηγορία για σινε-ιστορικούς και μόνο...

Mr. Smith Goes to Washington

Ο νεαρός, ιδεαλιστής κύριος Σμιθ είναι αγαπητός σε όλον τον κόσμο, θα βάλει υποψηφιότητα και θα φτάσει μέχρι το Κονγκρέσο. Ο κύριος Σμιθ πηγαίνει στην Ουάσινγκτον. Όντας γερουσιαστής και μέσα στα πράματα πλέον, θα προσπαθήσει να δουλέψει και να βοηθήσει τον απλό πολίτη. Θα προσπαθήσει να φτιάξει το όνειρο των παιδιών, ένα κατασκηνωτικό κέντρο σε μια μεγάλη έκταση. Θα βρει μπροστά του όμως αντιπάλους τα «συμφέροντα», το ίδιο το διεφθαρμένο σύστημα και στο τέλος τον ίδιο του τον μέντορα, ο οποίος θα προσπαθήσει να τον βγάλει απ'τη μέση με ένα σκάνδαλο. Λόγω της ηθικής του ακεραιότητας, δεν θα έχει άλλη επιλογή από να τους ξεμπροστιάσει μέσα στο Κοινοβούλιο. Αγαπημένη ταινία του υπογράφοντα με πρωταγωνιστή τον clean-cut James Stewart φυσικά, σε σκηνοθεσία και παραγωγή —ποιου άλλου;— του Frank Capra, του ανθρώπου που οι ανθρωπιστικές/κοινωνικές ταινίες της δεκαετίας του '30 άφησαν εποχή. Έντεκα υποψηφιότητες για όσκαρ αλλά κέρδισε μόνο αυτό της πρωτότυπης ιστορίας. Ελληνικός τίτλος της εποχής: «Αμερική, η χώρα της ελευθερίας»!

The Long Voyage Home

Βασισμένη σε διάφορα θεατρικά του Eugene O'Neil, η ταινία του John Ford The Long Voyage Home (δύο τίτλοι στα ελληνικά: Περιπέτεια στον ωκεανό ή/και Το μακρύ ταξίδι του γυρισμού) ήθελε να αποτίσει έναν φόρο τιμής στους ναυτικούς των εμπορικών πλοίων και ειδικότερα σε αυτούς που δούλευαν κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου πολέμου, κάτω από τη διαρκή απειλή βύθισης από τα γερμανικά υποβρύχια. Τα τέσσερα μονόπρακτα έγιναν σενάριο από τον μόνιμο συνεργάτη του Ford, τον Dudley Nichols. Ο μόνιμος πρωταγωνιστής του, ο John Wayne, υποδύεται έναν Σουηδό στην καταγωγή που μετά από 10 χρόνια στα καράβια θέλει να γυρίσει στην πατρίδα του. Όλοι τον συμπαθούν και προσπαθούν να τον βοηθήσουν. Το κυριότερο μέλημά τους είναι να τον προσέχουν μη «φάει» τα λεφτά του σε κάθε λιμάνι που κάνουν στάσεις. Ταυτόχρονα, βλέπουμε τις ιστορίες και των υπολοίπων, με κύριο χαρακτηριστικό τη σχέση λατρείας/αγάπης που έχουν με τη θάλασσα, αλλά και με τις γυναίκες! Βαριά, αργή και απαιτητική ταινία, η οποία επικεντρώνεται στους χαρακτήρες και λιγότερο στη δράση, δύσκολη (να μην πω αδύνατη) για θέαση από το σημερινό κοινό που θέλει χρώμα και κίνηση κάμερας με ταχύτητα ήχου. Ήταν υποψήφια για έξι όσκαρ: καλύτερης ταινίας, σεναρίου, μοντάζ, μουσικής, εφέ και φωτογραφίας για την απίστευτη δουλειά του κυρίου Gregg Toland, πιο γνωστού για τη δουλειά/τέχνη του στον Πολίτη Κέιν. Πέθανε το 1948 όντας μόλις 44 χρονών.

Only Angels Have Wings

Μόνο οι άγγελοι έχουν φτερά · οι υπόλοιποι παίζουν κορώνα-γράμματα τη ζωή τους για να πιλοτάρουν τα αεροπλάνα της εποχής, σακαράκες δηλαδή, και να μεταφέρουν το ταχυδρομείο πάνω από την οροσειρά των Άνδεων. Μια κοπέλα (Jean Arthur) που θα σταθμεύσει για λίγο εκεί, θα εντυπωσιαστεί από το αφεντικό της ομάδας των πιλότων και θα τον ερωτευτεί. Αυτός όμως δείχνει ότι δεν ενδιαφέρεται για τους έρωτες, και αυτό οφείλεται σε μια δικιά του αποτυχημένη, παλιά ιστορία. Άλλη μια συνεργασία του Howard Hawks με τον Cary Grant σε δραματική -αυτή τη φορά- ταινία! Δε λείπουν φυσικά κάποιες κωμικές στιγμές, αλλά o Hawks με τη σκηνοθετική του μαεστρία μάς παρουσιάζει τον κόσμο αυτών των πιλότων με ακρίβεια, ρεαλισμό και ελάχιστη ρομαντική διάθεση. Αυτό είναι τελικά που κάνει την ταινία να ξεχωρίζει, παρόλο που έχουν περάσει τόσα χρόνια από το 1939. Σημειώστε την εμφάνιση της Rita Hayworth σε μικρό αλλά χαρακτηριστικό ρόλο, λίγα χρόνια πριν γίνει ντίβα.

Lost Horizon (Χαμένος ορίζοντας)

Το ομώνυμο μυθιστόρημα του James Hilton πέφτει στα χέρια του Frank Capra και το αποτέλεσμα είναι μία από τις πιο σημαντικές αμερικανικές ταινίες της δεκαετίας του '30. Ο Χαμένος Ορίζοντας του 1937 μας παρουσιάζει την (φανταστική) ιστορία του διπλωμάτη και ιδεαλιστή Robert Conway (που υποδύεται ο πολύ καλός Ronald Colman) ο οποίος ξεφεύγει από την πολεμική ατμόσφαιρα της Κίνας του '35 μέσα σε ένα αεροπλάνο μαζί με άλλα τέσσερα άτομα (τον αδερφό του, έναν γεωλόγο, έναν κομπιναδόρο και μία αμερικανίδα που αργοπεθαίνει). Όταν θα καταλάβουν ότι το αεροπλάνος τους το έχει καταλάβει ένας κινέζος πιλότος θα είναι ήδη στον αέρα χωρίς να μπορούν να κάνουν τίποτα γι'αυτό. Μία βλάβη όμως θα αναγκάσει τον πιλότο να προσγειώσει το σκάφος στα χιόνια μιας άγνωστης οροσειράς των Ιμαλαΐων, προδιαγράφοντας ένα παγωμένο τέλος για όλους τους. Τότε είναι που θα εμφανιστεί μια περίεργη ομάδα ανθρώπων που μιλάνε αγγλικά και θα τους σώσει οδηγώντας τους στην κρυμμένη από τον κόσμο και άγνωστη πόλη της Shangri-La. Κρυμμένη ανάμεσα στις παγωμένες βουνοκορφές, η εύφορη κοιλάδα προσφέρει απλόχερα τα αγαθά της στους πολίτες, οι οποίοι ζούνε ευτυχισμένοι μέσα σε απόλυτη ελευθερία και ισότητα, χωρίς μίσος, χωρίς ανταγωνισμός, χωρίς να γερνούν.
Η Ουτοπία βρίσκεται μπροστά στα μάτια των επισκεπτών, μη μπορώντας να πιστέψουν την ύπαρξη της. Για τον Conway είναι η πραγματοποίηση των ονείρων του. Οι πιο δύσπιστοι αργούν να προσαρμοστούν, αλλά κι αυτοί θα ενδώσουν τελικά. Μόνο ο αδερφός του Conway δεν πείθεται από αυτά που βλέπει, θεωρώντας τα παραμύθια ή ένα απλό κόλπο. Σκοπός του γίνεται πλέον να φύγει από κει με την πρώτη ευκαιρία. Η επιθυμία του θα συμπαρασύρει και τον Conway, οδηγώντας τον μακριά. Αφού ανακαλύψει όμως ότι δεν μπορεί να αφήσει πίσω του τον κόσμο της Shangri-La, θα προσπαθήσει με κάθε μέσο να επιστρέψει, όποιον κι αν είναι το κόστος.

Το μεγαλύτερο σκηνικό που χτίστηκε εκείνη την εποχή αποτελούσε η Shangri-La. Οι φιλοσοφικές ιδέες του συγγραφέα δεν είχαν την απήχηση που περίμενε ο Capra και η ταινία χαντακώθηκε εμπορικά. Μακριά κι από το κωμικό στυλ του Κάπρα που είχε συνηθίσει ο θεατής, η ταινία θυμίζει κάτι από εξωτική περιπέτεια έχοντας αρκετό φιλοσοφικό μπλα-μπλα και ερωτήματα-απαντήσεις σε σοβαρά κοινωνικά & πολιτικά θέματα. Σε σημεία ο Κάπρα γίνεται προφητικός, όπως π.χ. στη σκηνή που ο μεγάλος Λάμα φοβάται για την εξουσία που μπορεί να λάβει ένας άνθρωπος και να οδηγήσει τα πλήθη σε έναν μεγάλο πόλεμο, να καταστρέψει πολιτισμούς και να κάψει βιβλία (για ποιον χτυπούσε η καμπάνα άραγε;). Ο κόσμος της εποχής όμως αγρόν αγόραζε. Η ταινία είχε χαθεί στο πέρασμα του χρόνου και ερευνητές προσπάθησαν και βρήκαν κομμάτια της σε ολόκληρο τον κόσμο. Όταν τελείωσε η ανασύσταση της ταινίας, υπήρχε ολόκληρη η ηχητική μπαντά των 130 λεπτών αλλά έλειπαν εφτά λεπτά εικόνας, τα οποία αντικαταστάθηκαν με φωτογραφίες των ηθοποιών.