Judgment at Nuremberg

Μια από τις πιο διάσημες ταινίες (όχι μόνο της χρονιάς του ’61) για διάφορους λόγους, όπως το δύσκολο θέμα της, όπως το πλήθος των διάσημων ηθοποιών που συμμετέχουν αλλά και τα πολλά βραβεία για τα οποία προτάθηκε. Μια ταινία που νόμιζα ότι ασχολείται με τις δίκες των Ναζιστών αρχηγών. Εδώ έκανα ένα μικρό λάθος, καθώς ασχολείται με μία από τις πολλές δίκες που έγιναν αμέσως μετά τη λήξη του πολέμου στη Νυρεμβέργη, και συγκεκριμένα με τη δίκη δικαστικών, που δεν επετέλεσαν καθόλου σωστά το έργο τους και έγιναν(;) πιόνα του καθεστώτος.

Από τους ερμηνευτές, έχουμε και λέμε: επικεφαλής αμερικάνος δικαστής ο Spencer Tracy. Κατήγορος ο στρατιωτικός Richard Widmark και συνήγορος ο Maximilian Schell. Ο Burt Lancaster υποδύεται τον γερμανό δικαστικό που έγινε υπουργός δικαιοσύνης τη ναζιστική περίοδο της Γερμανίας. Η Marlene Dietrich μια γερμανίδα αριστοκράτισσα, γυναίκα αξιωματικού που έχει πλέον ξεπέσει και προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί. Ο Montgomery Clift (λίγα χρόνια μετά το ατύχημά του και με εμφανή παραπάνω κιλά) έναν Γερμανό κουμουνιστή που υπέστει βασανιστήρια. Και η Judy Garland σε μικρή εμφάνιση βασικού μάρτυρα κατηγορίας, ξαναεμφανίστηκε στο πανί ύστερα από αρκετά χρόνια και πολλά ναρκωτικά και ποτά (επίσης με πολλά κιλά). Ο νεαρός τότε William Shatner κάνει μια από τις πρώτες του εμφανίσεις, πριν γίνει διάσημος ως τηλεοπτικός Mr. Kirk.

Παραγωγός και σκηνοθέτης ο Stanley Kramer που εκείνη την εποχή δύσκολα έφτιαχνε μέτριο έργο. Η δικαστική διαμάχη μονοπωλεί το έργο, αλλά τα τόσα που λέγονται δεν αφήνουν κανένα αδιάφορο και οι τρεις ώρες του έργου κυλάνε πολύ γρήγορα. Ειδικά τη στιγμή που ο κατήγορος δείχνει στο δικαστήριο σκηνές από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, σε πιάνει ένας κόμπος στο στομάχι, κι ας τα έχεις δει κι αλλού αυτά. Η ταινία Judgment at Nuremberg απέσπασε έντεκα υποψηφιότητες για όσκαρ: μεταξύ αυτών καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας για τον Kramer, ο Tracy και ο Schell στην κατηγορία του α’ ανδρικού, ο Clift για β’ ανδρικό, η Garland β’ γυναικείου, κερδίζοντας τελικά του σεναρίου και της εμηνείας για τον Schell, όντας ο πρώτος ηθοποιός που κερδίζει αυτό το βραβείο και το όνομά του εμφανίζεται πέμπτο στους τίτλους. Και ένα ενδιαφέρον στοιχείο: ο εντεκάλεπτος μονόλογος του δικαστή Tracy στο τέλος του έργου γυρίστηκε με τη μία.

The Outrage (Ο βιασμός)

Μια ταινία που έψαχνα εδώ και πολύ καιρό να δω για διάφορους λόγους: α) στη σκηνοθεσία βρίσκουμε τον πολύ καλό Martin Ritt, σε άλλη μια συνεργασία με τον φωτογράφο James Wong Howe, β) το πολύ καλό καστ με τον Paul Newman (για άλλη μια φορά σε ταινία του Ritt), την Claire Bloom, τον Laurence Harvey και τον παλαίμαχο Edward G. Robinson και γ) (και το κυριότερο) το ότι αποτελεί το αμερικάνικο ριμέικ του κλασικού Rashomon του Kurosawa. Οπότε καταλαβαίνετε ποια είναι η ιστορία εδώ πάνω-κάτω.

Το ζευγάρι των Fay και Michael Kanin μετέφεραν την ιστορία του Ρασομόν στο θεατρικό σανίδι. Το σκηνικό εδώ μεταφέρεται στην άγρια δύση και οι πρωταγωνιστές μας είναι ένα παντρεμένο ζευγάρι που πηγαίνει να βρει την τύχη του στη Δύση και ένας μεξικανός κακοποιός. Πρωτοπαίχτηκε στο Broadway το '59 με το παντρεμένο ζευγάρι εκείνη την εποχή των Rod Steiger και Claire Bloom. Το 1960 είχε γυριστεί επίσης η διασκευή των «Επτά Σαμουράι» του Κουροσάβα στο «Και οι επτά ήταν υπέροχοι» και το '64 ετοιμαζόταν το «Για μια χούφτα δολάρια» που ήταν βασισμένο στο «Γιοζίμπο» του Κουροσάβα επίσης. Έτσι οι συγγραφείς γράψανε και το κινηματογραφικό σενάριο της ταινίας The Outrage. Το αποτέλεσμα είναι μια πολύ καλή ταινία που όμως θυμίζει έντονα το ορίτζιναλ έργο και οι συγκρίσεις φυσικά δεν είναι υπέρ του. Ξεχωρίζει πάντως για τη «σαλεμένη» ερμηνεία του Newman ως μεξικανός κακοποιός (με ένα βαψιματάκι παραπάνω από τους άλλους) και τις ελεύθερες αναφορές στο σεξ που παλιότερα έλεγες με υπονοούμενα. Να σημειώσουμε επίσης τη συμμετοχή του νεαρότατου και αγνώριστου William Shatner στο ρόλο του ιερέα που αφηγείται τις τρεις ιστορίες, λίγα χρόνια πριν ξεκινήσει τα διαστημικά ταξίδια ως James T. Kirk.