Sorcerer (Το μεροκάματο του φόβου)

Η αμερικανική εκδοχή της εκπληκτικής ταινίας Le salarie le peur του 1955 άλλαξε όνομα και πήρε τον τίτλο Sorcerer και μπορούμε να πούμε ότι είναι ένα έργο αντάξιο της "αμερικανικής σχολής" της δεκαετίας του '70, δηλαδή ένα έργο του δημιουργού και όχι των στούντιο. Και ο εν λόγω δημιουργός ήταν ο William Friedkin, που επεδίωξε γυρίσματα σε διάφορα μέρη του πλανήτη, σε ζούγκλες και δύσκολες τοποθεσίες, σκηνικά με απαιτήσεις (φορτηγά, γερανοί, καταστροφές, εκρήξεις), έχοντας σαν κύριο μέλημα του την "ιστορία" και την παρουσίαση της με όσο το δυνατόν την πιο ρεαλιστική καταγραφή της. Φανταστείτε κάτι αντίστοιχο με την Αποκάλυψη Τώρα του Κόπολα. Όπως και στη γαλλική ταινία, και εδώ υπάρχουν τέσσερις φυγάδες από το νόμο που αποτραβήχτηκαν (κρύφτηκαν) σε χώρα της Λατινικής Αμερικής αλλά εδώ κατάγονται από διάφορα μέρη του πλανήτη. Η ανάγκη για γρήγορο χρήμα (για να βγουν από το βούρκο που έχουν μπλέξει) θα τους αναγκάσει να γίνουν οι οδηγοί των δύο φορτηγών που θα πρέπει να κουβαλήσουν επικίνδυνα εκρηκτικά για 300 χιλιόμετρα μέσα στη ζούγκλα. Και η συνέχεια είναι... κινηματογραφική αγωνία to the maximum και για εμάς τους θεατές... maximum απόλαυση.

The French Connection (Ο άνθρωπος από τη Γαλλία)

Ξαναβλέποντας το The French Connection, παρατηρούμε την παλιομοδίτικη ατμόσφαιρα μιας κάποιας άλλης εποχής (πέρασαν σχεδόν 50 χρόνια!), χωρίς εξωραϊσμούς όμως, μία εντελώς ρεαλιστική απεικόνηση εκείνης της εποχής. Ο χύμα-σκληροτράχηλος αστυνομικός Gene Hackman με τον πιο ήσυχο και μετρημένο Roy Scheider θα κυνηγήσουν τον άνθρωπο από τη Γαλλία Fernando Rey, για να πιάσουν αυτόν αλλά και το μεγάλο φορτίο με ηρωίνη που φέρνει καλά κρυμμένα ο τελευταίος στη Νέα Υόρκη.
Δεν ήξερα ότι βασίστηκε στο ομότιτλο βιβλίο, το οποίο με τη σειρά του περιγράφει αληθινές ιστορίες από ντετέκτιβ της Νέας Υόρκης.

The Rainmaker (Ο βροχοποιός)

Στη δεκαετία του '90, πολλά μπεστ σέλερ δικαστικού- νομικού περιεχομένου του John Grisham μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο. Ενδεικτικά να θυμηθούμε τη Φίρμα (με Tom Cruise, Gene Hackman), The client (με τους Susan Sarandon, Tommy Lee Jones) και το A Time to Kill (με το νεαρό Matthew McConaughey, Sandra Bullock και Samuel L. Jackson). Το 1997 ο Francis Ford Coppola αποφάσισε και μετέφερε στο πανί το The Rainmaker.

Νεαρός δικηγόρος (Matt Damon) που μόλις τελείωσε τη σχολή, βρίσκει δουλειά σε δικηγορικό γραφείο ενός περίεργου τύπου (Mickey Rourke) που έχει περίεργες/παράνομες συναλλαγές με άτομα του υπόκοσμου. Όταν ο Ρουρκ βρεθεί στο μάτι του FBI, ο Damon μαζί με τον βοηθό που υποδύεται ο Danny Devito, θα ανοίξουν δικό τους γραφείο και θα ασχοληθούν με τις δύο μόνο υποθέσεις που έχουν. Η κυριότερη υπόθεση είναι η μήνυση κατά μεγάλης ασφαλιστικής εταιρείας που απέρριψε αιτήσεις μίας οικογένειας για να κάνει εγχείρηση μυελού οστών ο γιος τους, που έπασχε από λευχαιμία. Ο Damon θα βρεθεί ξαφνικά μόνος του στο δικαστήριο για πρώτη φορά εναντίον ολόκληρης ομάδας μεγαλο-δικηγόρων με τον Jon Voight να προΐσταται. Και μέσα σε όλα αυτά, θα γνωρίσει μία κοπελιά (Claire Danes) που τρώει ξύλο από το σύζυγό της και θα θελήσει να τη βοηθήσει.

Συμπυκνωμένη πλοκή, καλογραμμένοι χαρακτήρες, θα μπορούσε να είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα ταινίας που μπορεί πολύ εύκολα να ξεχειλώσει αλλά εδώ κρατάει τα ηνία ο Francis Ford Coppola και η ταινία δεν κουράζει ούτε βαραίνει πολύ ακόμα και στα πιο μελό της σημεία. Σε μικρούς ρόλους εμφανίζονται οι Dean Stockwell, Roy Scheider, ενώ ο δικαστής Danny Glover δεν αναφέρεται στα credits της ταινίας. Η νοικάρισσα γιαγιάκα του Damon είναι η Teresa Wright, εδώ στον τελευταίο της κινηματογραφικό ρόλο, γνωστή από διάφορα έργα στις δεκαετίας του '40 και του '50.

Last Embrace (Κύκλος αγωνίας)

Φρέσκος από την επιτυχία του Jaws, o Roy Scheider την εποχή των τελών της δεκαετίας του '70 έβρισκε σενάρια ως πρωταγωνιστής, παρόλο που οι περισσότερες επιλογές του δεν ήταν πετυχημένες. Ένα ενδιαφέρον έργο που γύρισε το 1979 ήταν το Last Embrace. Ένα εντελώς χιτσκοκικό έργο με τον Scheider να μην είναι εντελώς στα καλά του μετά το θάνατο της γυναίκας του και να νιώθει απειλούμενος για τη ζωή του. Φταίει και το γεγονός ότι δούλευε σε μια μυστική οργάνωση πρακτόρων και νιώθει ότι θέλουν να τον βγάλουν από τη μέση (σ'αυτό το σημείο εμφανίζεται ο Christopher Walken για 5 λεπτά και μόνο!). Συν τις άλλοις, θα βρει ένα απειλητικό σημείωμα στο σπίτι του γραμμένο στα αραμαϊκά(!). Θα αναζητήσει την προέλευση του σημειώματος και θα ανακαλύψει ότι αυτό το σημείωμα υπήρχε στην κατοχή άλλων 5 ανθρώπων που πέθαναν περιέργα μεν, από φυσικά αίτια δε. Πολύ καλή σκηνοθεσία από τον Jonathan Demme σε ένα όχι τόσο καλό σενάριο, που ξεκινάει ελπιδοφόρα (αγωνία για το ποιος θέλει το κακό του Scheider), στην πορεία μπαίνει το μυστήριο του άγνωστου σημειώματος αλλά καταλήγει απλοϊκά και μας αποκαλύπτει τον κακό του έργου εντελώς πρόχειρα. Τώρα που το σκέφτομαι, σε πολλά σημεία θυμίζει τον Δεσμώτη του ιλίγγου, για να μην πούμε ότι πρόκειται για μία ελεύθερη διασκευή: -SPOILERS- πρωταγωνιστής με ψυχολογικά προβλήματα, κυνηγητό σε καμπαναριό, ένας θάνατος στην αρχή και ένας στο τέλος του έργου για να ολοκληρώσει τον «κύκλο αγωνίας» του πρωταγωνιστή. Άσχετο: την περισσότερη ώρα, ο Scheider τριγυρνάει φορώντας ένα λευκό κουστούμι και κάπως έτσι θα θυμόμαστε το έργο.

52 Pick-Up (Η τέλεια παγίδα/52 τολμηρές στάσεις)

Ο John Frankenheimer μάς έδωσε μερικές από τις καλύτερες ταινίες της δεκαετίας του '60. Μετά ήρθε η... κατιούσα. Μια από τις ελάχιστες αναλαμπές του, αποτέλεσε η νεο-νουάρ ταινία παραγωγής 1986 52 Pick-Up, βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Elmore Leonard. Ο Roy Scheider είναι πετυχημένος μηχανικός, με τη βίλα του και την όμορφη σύζυγό του, που υποδέται η Ann-Margret. Έχει όμως και μια περιπέτεια με μια νεαρά που είναι μπλεγμένη στο ροζ κύκλωμα. Οι τρεις «φίλοι» και «εργοδότες» τής οποίας, όμως, θα εκμεταλλευτούν την απιστία του, ζητώντας του λεφτά για να σβήσουν όλες τις αποδείξεις που έχουν καταγράψει σε βίντεο. Όταν δεν υπακούσει την πρώτη φορά, θα του στείλουν ένα δεύτερο βίντεο με τον αληθινό φόνο (snuff βίντεο;)της κοπελιάς και θα μπουν στο σπίτι του απειλώντας τη γυναίκα του. Η οικογενειακή ευτυχία θα καταρρεύσει και ο ίδιος θα αναγκαστεί να πέσει στο επίπεδό τους για να καταφέρει να τους αντιμετωπίσει. Μπορεί να σας φανεί πολύ εύκολο το ότι τους ανακαλύπτει αμέσως. Ο σκηνοθέτης όμως θέλει να ασχοληθεί με το έξυπνο παιχνίδι που θα αρχίζει να παίζει ο Scheider βάζοντας λόγια και φέρνοντάς τους αντιμέτωπους μεταξύ τους. Και αφού έχει χωθεί τόσο, θα πρέπει να κάνει και το βήμα παραπάνω και να γίνει ένα με τους εγκληματίες. Και ο τίτλος, πού κολλάει; 52 χιλιάρικα μόνο είναι το ποσό που μπόρεσε να μαζέψει ο Scheider για να ξεπληρώσει τους κακοποιούς.

Σκοτεινό εργάκι μέσα στο ηλιόλουστο Λος Άντζελες. Σίγουρα δεν αποτελεί καμιά επιτομή στο είδος, αλλά έχει τις στιγμές του. Η απορία μου πάντως είναι πώς η ελευθερία του να δείχνεις περισσότερο γυμνό και περισσότερη βία, αποτέλεσε τροχοπέδη σε κάποιους δημιουργούς, όταν στο παρελθόν με τη λογοκρισία πάνω από τα κεφάλια τους δημιουργούσανε πιο στιβαρά δραματικά έργα.

The Seven-Ups

Ο Roy Scheider έγινε διάσημος από τον οσκαρικό Άνθρωπο από τη Γαλλία το 1971, οπότε ήταν αναμενόμενο να παίξει σε ανάλογη αστυνομική ταινία, με κυνηγητά, πυροβολισμούς και τα τοιαύτα. Αυτό έγινε δύο χρόνια μετά, το '73 με το The Seven-Ups, την αστυνομική μονάδα που προσπαθεί να συλλάβει μεγαλοαπατεώνες με αδικήματα που θα τους επιφέρουν ποινή κάθειρξης εφτά χρόνια και άνω. Ο Scheider είναι ο αρχηγός που μαζεύει τις πληροφορίες από τον παλιό του φίλο που έχει γραφείο κηδειών. Θα μπλεχτούν όμως σε μια περίεργη ιστορία απαγωγής των αρχηγών των μαφιόζικων οικογενειών από άγνωστη ομάδα κακοποιών με άσχημα ξεμπερδέματα. Γενικά, θα της βάζαμε μέτριο βαθμό επειδή έχει ελάχιστη πρωτοτυπία, αλλά πάλι θα μπορούσαμε να της βάλουμε μέτριο-προς-καλό βαθμό επειδή είναι σοβαρή, ρεαλιστική, μέσα στο πνεύμα της εποχής της και επικεντρωνέται στον πρωταγωνιστικό χαρακτήρα, έναν μοναχικό τύπο που η δουλειά του είναι η ζωή του. Τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο Philip D'Antoni, ο παραγωγός του Άνθρωπου από τη Γαλλία αλλά και του Μπούλιτ, οπότε ξέρετε ακριβώς τι θα δείτε.

All That Jazz (Η παράσταση αρχίζει)

Το μεγαλύτερο κινηματογραφικό έργο του Bob Fosse (για τον υπογράφοντα)! Η μεγάλη επιτυχία του (μακαρίτη προσφάτως) Roy Scheider. Ίσως το καλύτερο μιούζικαλ που κινηματογραφήθηκε ποτέ, κι αυτό σας το λέω εγώ που γουστάρω τα μιούζικαλ στον ελάχιστο βαθμό. Μια ταινία για τη μουσική, το χορό και την τέχνη· μια ταινία για τις ανθρώπινες σχέσεις, την οικογένεια και την απιστία· μια ταινία για τον έρωτα, τη ζωή και το θάνατο. Σενάριο, σκηνοθεσία, μοντάζ και μουσική συνυπάρχουν τέλεια σε αυτή την (και με πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία του Fosse) εκπληκτική ταινία. Ποτέ άλλοτε δεν είχε σκηνοθετηθεί ο θάνατος τόσο εντυπωσιακά!

Η ταινία All That Jazz κυκλοφόρησε τέλη 1979 στο αμέρικα, παίχτηκε την επόμενη χρονιά στις Κάννες και κέρδισε το Χρυσό Φοίνικα μαζί με το Kagemusha του Kurosawa. Στα βραβεία Όσκαρ κέρδισε αυτά των κουστουμιών, σκηνικών, μοντάζ και μουσικής και ήταν υποψήφια επίσης για αυτά της καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου, α' ανδρικού ρόλου για τον Scheider και φωτογραφίας.