Once Upon a Time in America (Κάποτε στην Αμερική)

Ξαναβλέποντας την επική ταινία του Sergio Leone Κάποτε στην Αμερική συνειδητοποίησα ότι ήταν σαν να μην την είχα δει ξανά. Τη θυμόμουν κάπως διαφορετική. Πρέπει να είχα δει παλιότερα τη μικρότερη έκδοση. Βλέποντας την original έκδοση των τριών ωρών και 40 λεπτών απολαμβάνεις τη μαεστρική σκηνοθεσία και την υπέροχη αφήγηση της ιστορίας των τεσσάρων μικροκακοποιών που γίνονται σιγά-σιγά αρχιμαφιόζοι. Μετά έρχεται το τέλος της ποτοαπαγόρευσης και φυσικά το τέλος της δικιάς τους εποχής. Και μετά από δεκαετίες μακριά από το έγκλημα, κοντά στη δεκαετία του '70, ο ηλικιωμένος πρωταγωνιστής προσπαθεί να ενώσει κάποια κομμάτια από την ιστορία του παρελθόντος, και να κλείσει υποθέσεις που έμειναν ανοιχτές. Θα μπορούσαμε να πούμε, χωρίς δόση υπερβολής, πως η ταινία είναι το αντίπαλο κινηματογραφικό γκανγκστερικό επικό έργο με το Νονό, για την πρωτοκαθεδρία στο είδος. Ίσως είναι και η ταινία που επηρεάστηκε τα μάλα ο Scorsese για να φτιάξει το δικό του The Irishman.

Duck You Sucker (Κάτω τα κεφάλια)

Το τελευταίο σπαγγέτι-γουέστερν του Sergio Leone αποτελεί η ταινία Duck You Sucker και τελευταία του ταινία για δώδεκα χρόνια, μέχρι να μας δώσει το κύκνειο άσμα του, το Once Upon a Time in America. Στο προσκήνιο έχουμε τον οπορτουνιστή μεξικανό Rod Steiger με την πολυπληθή οικογένειά του και τον ιρλανδό βομβιστή James Coburn που βρίσκεται στο Μεξικό για να βοηθήσει τη μεξικάνικη επανάσταση. Οι δρόμοι τους θα συμπέσουν και θα πορευτούν μαζί στα επικίνδυνα μεξικάνικα εδάφη. Ο Λεόνε θα «παίζει» συνέχεια με το πόσο αταίριαστο δίδυμο είναι, δημιουργώντας κωμικές καταστάσεις που θα εξισορροπούν με τη βία των όπλων και του... δυναμίτη. Μέχρι τη στιγμή που η επανάσταση θα αγγίξει και τον Steiger και θα αναλάβει προσωπική δράση με κύριο σκοπό την εκδίκηση.

Η ταινία έχει αρκετή προϊστορία από πίσω, για το ποιος θα αναλάμβανε τη σκηνοθεσία, ποιοι ηθοποιοί θα πρωταγωνιστούσαν κ.λ.π. και αυτό μάλλον φαίνεται στο τελικό αποτέλεσμα. Έχει τις καλές στιγμές της, έχει τη μουσική του Μορικόνε, αλλά δεν φτάνει στο ελάχιστο τα προηγούμενα αριστουργήματα του Ιταλού σκηνοθέτη. Μάλλον, απευθύνεται μόνο στους θαυμαστές του είδους.

Once Upon a Time in the West (Κάποτε στη Δύση)

Μπορεί να είμαστε κολλημένοι με τους... καλούς, τους κακούς και τους άσχημους, αλλά ο Sergio Leone έδωσε την καλύτερη ταινία του —κατά γενική ομολογία— το 1969, κι αυτή φυσικά δεν είναι άλλη από το Κάποτε στη Δύση. Η παλιά άγρια Δύση συναντάει την οικονομική ανάπτυξη που φέρνει ο σιδηρόδρομος με κομβικό σημείο τη γη που ανήκει σε μια χήρα (Cardinale). Η μουσική του Ennio Morricone που χαρακτηρίζει όλες τις ταινίες του Leone βρίσκεται επίσης εδώ. Και ειδικότερα εδώ, ο κάθε χαρακτήρας έχει το δικό του μουσικό θέμα και όλη η ταινία θα λέγαμε ότι εξελίσσεται με βάση τη μουσική. Όλο το κινηματογραφικό σύμπαν του Leone βρίσκεται παρών: οι αδίστακτοι, λιγομίλητοι χαρακτήρες, τα πολύ έντονα κοντινά πλάνα όπου μόνο τα μάτια μιλάνε, οι παρατεταμένες σιωπές, οι περίτεχνες κινήσεις της κάμερας. Και για πρώτη ίσως φορά, βλέπουμε τον Fonda σε ρόλο κακού και τον Bronson στην καλύτερη ταινία της καριέρας του. Εξάλλου, δεν χρειάστηκε να μιλήσει πολύ· μια φυσαρμόνικα ήταν αρκετή.